{"id":133883,"date":"2022-05-06T11:18:02","date_gmt":"2022-05-06T15:18:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=133883"},"modified":"2022-05-06T11:18:02","modified_gmt":"2022-05-06T15:18:02","slug":"neokonserwatyzm-w-pigulce-jim-lobe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=133883","title":{"rendered":"Neokonserwatyzm w pigu\u0142ce – Jim Lobe<\/em>"},"content":{"rendered":"

Od t\u0142umacza: Szanowni Czytelnicy! Od pewnego czasu, BIBU\u0141A publikuje komentarze Paula Craiga Robertsa. W jego publicystyce pojawiaj\u0105 si\u0119 raz za razem tajemnicze terminy: neo-konserwaty\u015bci lub neo-konserwatyzm. Terminy te by\u0107 mo\u017ce s\u0105 oczywiste dla czytelnika ameryka\u0144skiego (cho\u0107 \u015bmiem w\u0105tpi\u0107) ale polski czytelnik, a wiem o tym z autopsji, nie ma poj\u0119cia, co to s\u0105 za ludzie. Narzuca si\u0119 tutaj skojarzenie z tajemniczymi „nazistami”, kt\u00f3rzy ni st\u0105d ni zow\u0105d podpalili \u015bwiat ale tak w zasadzie nie wiadomo, kto i gdzie ich rodzi\u0142 i wychowywa\u0142. Aby przybli\u017cy\u0107 Czytelnikom histori\u0119 i ludzi, kt\u00f3rzy stoj\u0105 za poj\u0119ciem „neo-konserwatyzn” proponujemy lektur\u0119 artyku\u0142u Jima Lobe, napisanego w marcu 2016 roku. Mam nadziej\u0119, \u017ce tekst ten cho\u0107 w minimalny spos\u00f3b pomo\u017ce wyja\u015bni\u0107 wydarzenia, kt\u00f3rych jeste\u015bmy obecnie \u015bwiadkami.<\/em><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Poproszono mnie, abym w ci\u0105gu 15 minut wyg\u0142osi\u0142 co\u015b w rodzaju wyk\u0142adu wprowadzaj\u0105cego o neokonserwatyzmie, co jest dla mnie du\u017cym wyzwaniem. 12 lat temu, kiedy chi\u0144scy analitycy po raz pierwszy pr\u00f3bowali zrozumie\u0107, dlaczego Stany Zjednoczone by\u0142y tak g\u0142upie, by najecha\u0107 Irak, zaj\u0119\u0142o mi to siedem godzin.<\/p>\r\n

Zaczn\u0119 zatem od podsumowania.<\/p>\r\n

Gdybym mia\u0142 sprowadzi\u0107 neokonserwatyzm do jego zasadniczych element\u00f3w – czyli tych, kt\u00f3re pozosta\u0142y niezmienne przez ostatnie prawie 50 lat – przytoczy\u0142bym nast\u0119puj\u0105ce stwierdzenia:<\/p>\r\n

\u25ca   manichejski pogl\u0105d na \u015bwiat, w kt\u00f3rym dobro i z\u0142o tocz\u0105 nieustann\u0105 wojn\u0119, a Stany Zjednoczone maj\u0105 obowi\u0105zek przewodzi\u0107 si\u0142om dobra na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\r\n

\u25ca   przekonanie o moralnej wyj\u0105tkowo\u015bci zar\u00f3wno Stan\u00f3w Zjednoczonych, jak i Izraela oraz o absolutnej moralnej konieczno\u015bci obrony bezpiecze\u0144stwa Izraela przez USA.<\/p>\r\n

\u25ca   przekonanie, \u017ce aby utrzyma\u0107 z\u0142o w ryzach, Stany Zjednoczone musz\u0105 posiada\u0107 – i by\u0107 gotowe do jej u\u017cycia – si\u0142\u0119 militarn\u0105 niezb\u0119dn\u0105 do pokonania ka\u017cdego przeciwnika. Przekonanie to oparte jest na za\u0142o\u017ceniu: si\u0142a jest jedynym j\u0119zykiem, kt\u00f3ry rozumie z\u0142o.<\/p>\r\n

\u25ca   lata trzydzieste XX wieku – Monachium, appeasement, Chamberlain, Churchill – nauczy\u0142y nas wszystkiego, co powinni\u015bmy wiedzie\u0107 o z\u0142u i o tym, jak z nim walczy\u0107.<\/p>\r\n

\u25ca   demokracja jest generalnie po\u017c\u0105dana, ale zawsze zale\u017cy od tego, kto wygra.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Powstanie neokonserwatyzmu<\/h4>\r\n

Cho\u0107 wielu z Was s\u0142ysza\u0142o o jego trockistowskich korzeniach, ruch neokonserwatywny w formie, jak\u0105 znamy dzisiaj, wywodzi si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych. To w\u0142a\u015bnie w tym dziesi\u0119cioleciu mo\u017cna by\u0142o zaobserwowa\u0107 zaskakuj\u0105cy wzrost \u015bwiadomo\u015bci Holokaustu, pocz\u0105wszy od procesu Eichmanna i nagrodzonego Oscarem filmu „Wyrok w Norymberdze”, kt\u00f3re wywar\u0142y ogromny wp\u0142yw nie tylko na spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105, ale tak\u017ce na og\u00f3\u0142 spo\u0142ecze\u0144stwa ameryka\u0144skiego.<\/p>\r\n

Po tych wydarzeniach nast\u0105pi\u0142 rozkwit Nowej Lewicy, kontrkultury, ruch\u00f3w antywojennych i ruchu Black Power, a tak\u017ce wojna arabsko-izraelska w 1967 roku. Wszystkie te wydarzenia sprawi\u0142y, \u017ce wielu, g\u0142\u00f3wnie – cho\u0107 bynajmniej nie wy\u0142\u0105cznie – \u017cydowskich intelektualist\u00f3w i libera\u0142\u00f3w poczu\u0142o si\u0119, jak to okre\u015bli\u0142 Irving Kristol, „napadni\u0119tych przez rzeczywisto\u015b\u0107” co w konsekwencji skierowa\u0142o ich na prawicow\u0105 trajektori\u0119.<\/p>\r\n

Trajektoria ta nabra\u0142a rozp\u0119du, gdy antywojenny kandydat George McGovern zdoby\u0142 nominacj\u0119 Demokrat\u00f3w na prezydenta i gdy wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce przez chwil\u0119, Izrael stan\u0105\u0142 na kraw\u0119dzi pora\u017cki we wczesnej fazie wojny w 1973 roku, po kt\u00f3rej natychmiast na\u0142o\u017cono embargo na arabsk\u0105 rop\u0119.<\/p>\r\n

Dwa lata p\u00f3\u017aniej Zgromadzenie Og\u00f3lne ONZ uchwali\u0142o rezolucj\u0119 „Syjonizm jest rasizmem”, a pot\u0119ga Stan\u00f3w Zjednoczonych na \u015bwiecie wydawa\u0142a si\u0119 by\u0107 w odwrocie po upadku ich klient\u00f3w w Wietnamie i pozosta\u0142ych cz\u0119\u015bciach Indochin. Wszystko to stworzy\u0142o kontekst, w kt\u00f3rym neokonserwatyzm zyska\u0142 powa\u017cn\u0105 pozycj\u0119 polityczn\u0105.<\/p>\r\n

W tym miejscu warto poruszy\u0107 wa\u017cn\u0105 kwesti\u0119 etniczno-religijn\u0105. Neokonserwatyzm by\u0142 w du\u017cej mierze ruchem \u017cydowskim. W \u017cadnym wypadku jednak nie wszyscy neo-konserwaty\u015bci s\u0105 \u017bydami. Nie\u017cyj\u0105ca ju\u017c Jeane Kirkpatrick, by\u0142y sekretarz edukacji Bill Bennett, by\u0142y szef CIA James Woolsey oraz katoliccy teologowie Michael Novak i George Weigel to tylko kilka przyk\u0142ad\u00f3w nie-\u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy odegrali znacz\u0105ce role w tym ruchu.<\/p>\r\n

To prawda, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 neo-konserwatyst\u00f3w to \u017bydzi i, coraz cz\u0119\u015bciej, republikanie. Dlatego bardzo wa\u017cne jest, aby podkre\u015bli\u0107, \u017ce zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017byd\u00f3w w USA nie jest ani neo-konserwatystami, ani republikanami – co by\u0142o \u017ar\u00f3d\u0142em znacznej frustracji \u017cydowskich republikan\u00f3w w ci\u0105gu ostatnich 30 lat. Ostatnio na przyk\u0142ad The Wall Street Journal, kt\u00f3rego strony redakcyjne s\u0105 prawdopodobnie najbardziej wp\u0142ywow\u0105 neokonserwatywn\u0105 platform\u0105 medialn\u0105 w kraju, zamie\u015bci\u0142 artyku\u0142 zatytu\u0142owany „The Political Stupidity of the Jews Revisited” („G\u0142upota polityczna \u017byd\u00f3w na nowo zbadana”), w kt\u00f3rym autor ubolewa\u0142 nad sta\u0142\u0105 tendencj\u0105 \u017byd\u00f3w do g\u0142osowania na Demokrat\u00f3w, a ostatnio na Obam\u0119.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

G\u0142\u00f3wne cechy neokonserwatyzmu<\/h4>\r\n

Neokonserwatyzm jest bardziej \u015bwiatopogl\u0105dem ni\u017c sp\u00f3jn\u0105 ideologi\u0105 polityczn\u0105. Ten \u015bwiatopogl\u0105d zosta\u0142 ukszta\u0142towany przez do\u015b\u0107 traumatyczne wydarzenia historyczne, przede wszystkim przez nazistowski Holokaust i wydarzenia lat trzydziestych, kt\u00f3re do niego doprowadzi\u0142y. Wa\u017cn\u0105 przyczyn\u0105 by\u0142 oczywi\u015bcie Wielki Kryzys i wszechobecny antysemityzm.<\/p>\r\n

Neo-konserwaty\u015bci podkre\u015blaj\u0105 jednak tak\u017ce trzy inne przyczyny: niezdolno\u015b\u0107 instytucji liberalnych w Republice Weimarskiej do zapobie\u017cenia rozwojowi nazizmu w Niemczech, ust\u0119pstwa wobec Hitlera ze strony zachodnioeuropejskich demokracji i ich niezdolno\u015b\u0107 do wczesnej konfrontacji militarnej oraz „izolacjonizm” Stan\u00f3w Zjednoczonych w tym fatalnym okresie.<\/p>\r\n

Taka ocena prowadzi neo-konserwatyst\u00f3w do przekonania, \u017ce pozbawieni kr\u0119gos\u0142upa libera\u0142owie, s\u0142abo\u015b\u0107 militarna, dyplomatyczne ust\u0119pstwa i ameryka\u0144ski izolacjonizm to wszechobecne zagro\u017cenia, z kt\u00f3rymi nale\u017cy walczy\u0107 za wszelk\u0105 cen\u0119. Jest to integralna cz\u0119\u015b\u0107 ich \u015bwiatopogl\u0105du, kt\u00f3r\u0105 cz\u0119sto mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 w ich polemikach. Dla nich nie do przecenienia jest znaczenie utrzymania przyt\u0142aczaj\u0105cej pot\u0119gi militarnej – czyli tego, co nazywaj\u0105 „pokojem poprzez si\u0142\u0119” – oraz sta\u0142ego zaanga\u017cowania USA, a w razie potrzeby jednostronnej interwencji, poza granicami kraju.<\/p>\r\n

Ten ostatni punkt jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cny, poniewa\u017c neokoni wierz\u0105, \u017ce przy braku namacalnego zagro\u017cenia dla bezpiecze\u0144stwa narodowego, Amerykanie w naturalny spos\u00f3b wycofuj\u0105 si\u0119 do izolacjonizmu. W rezultacie w ci\u0105gu ostatnich 40 lat konsekwentnie stosowali oni metod\u0119 inflacji zagro\u017ce\u0144, czyli mno\u017cenia strachu, pocz\u0105wszy od wyolbrzymiania przez Zesp\u00f3\u0142 B rzekomych sowieckich przygotowa\u0144 do wojny j\u0105drowej w po\u0142owie lat 70. ubieg\u0142ego wieku, a\u017c po wyolbrzymianie r\u00f3\u017cnych zagro\u017ce\u0144, jakie rzekomo stwarza\u0142 Irak, radykalni islami\u015bci i Iran po 11 wrze\u015bnia.<\/p>\r\n

Tak wi\u0119c Norman Podhoretz, jeden z partriarch\u00f3w tego ruchu, argumentowa\u0142, \u017ce tak jak pokonali\u015bmy nazizm w II wojnie \u015bwiatowej i komunizm w „III wojnie \u015bwiatowej”, tak teraz musimy pokona\u0107 „islamofaszyzm” w tym, co nazwa\u0142 „IV wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105”. Dla neokon\u00f3w nowy Hitler jest zawsze tu\u017c za rogiem, a my musimy by\u0107 w stanie ci\u0105g\u0142ej mobilizacji, aby mu si\u0119 przeciwstawi\u0107.<\/p>\r\n

Jednak gwarancja ameryka\u0144skiego zaanga\u017cowania i dominacji militarnej to nie tylko kwestia ochrony naszego bezpiecze\u0144stwa narodowego. Jest to imperatyw moralny. W swoim manichejskim \u015bwiecie, neokoni postrzegaj\u0105 Stany Zjednoczone jako „ostatniego sprawiedliwego”. Jak uj\u0105\u0142 to kiedy\u015b Elliott Abrams, zi\u0119\u0107 Podhoretza i g\u0142\u00f3wny doradca George’a W. Busha na Bliskim Wschodzie: „[Stany Zjednoczone s\u0105] najwi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0105 dobra w\u015br\u00f3d narod\u00f3w Ziemi”.<\/p>\r\n

Przekonanie to pomaga wyja\u015bni\u0107 wezwanie Paula Wolfowitza do czego\u015b, co r\u00f3wna\u0142o si\u0119 jednostronnemu „Pax Americana” w jego s\u0142ynnych Wytycznych polityki obronnej z 1992 roku. Pomaga to wyja\u015bni\u0107 apel Boba Kagana i Billa Kristola z 1996 r. do coraz bardziej anty-interwencyjnej Partii Republika\u0144skiej o powr\u00f3t do tego, co nazwali „neorega\u0144sk\u0105” polityk\u0105 „\u017cyczliwej globalnej hegemonii”. Ich manifest sta\u0142 si\u0119 z kolei punktem wyj\u015bcia dla Projektu Nowego Ameryka\u0144skiego Stulecia (Project for the New American Century), kt\u00f3rego wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcy zrobili bardzo wiele, aby skoordynowa\u0107 marsz do wojny w Iraku, zar\u00f3wno od wewn\u0105trz, jak i spoza administracji Busha po 11 wrze\u015bnia.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Centralna pozycja Izraela<\/h4>\r\n

Moim zdaniem i zdaniem innych komentator\u00f3w-weteran\u00f3w, takich jak Jacob Heilbrunn, obrona Izraela od samego pocz\u0105tku by\u0142a g\u0142\u00f3wnym filarem \u015bwiatopogl\u0105du neokonserwatywnego. Fakt, \u017ce neokonserwatyzm rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 jako ruch w du\u017cej mierze \u017cydowski – i nim pozostaje – jest jednym z bardzo istotnych powod\u00f3w. Jednak, podobnie jak Stany Zjednoczone, Izrael jest postrzegany jako moralnie wyj\u0105tkowy, przede wszystkim dlatego, \u017ce jego narodziny jako niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa by\u0142y mo\u017cliwe dzi\u0119ki straszliwemu dziedzictwu Holokaustu i poczuciu winy, jakie on wywo\u0142a\u0142, zw\u0142aszcza na Zachodzie.<\/p>\r\n

Co wi\u0119cej, przedstawianie Izraela w mediach od 1967 roku, zar\u00f3wno jako zagorza\u0142ego sojusznika Stan\u00f3w Zjednoczonych, jak i samotnego przycz\u00f3\u0142ku demokracji i cywilizacji zachodniej, obl\u0119\u017conego przez wrogich, a nawet barbarzy\u0144skich s\u0105siad\u00f3w, przyczyni\u0142o si\u0119 do powstania wyobra\u017cenia o jego moralnej wy\u017cszo\u015bci. Oczywi\u015bcie ostatnie wojny, spos\u00f3b traktowania Palesty\u0144czyk\u00f3w i coraz bardziej prawicowy kierunek dzia\u0142a\u0144 rz\u0105d\u00f3w, sprawi\u0142y, \u017ce wizerunek ten staje si\u0119 coraz trudniejszy do utrzymania, nie tylko na Zachodzie, ale tak\u017ce w spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej.<\/p>\r\n

Chocia\u017c s\u0105 zdecydowanymi obro\u0144cami Izraela, neo-konserwaty\u015bci niekoniecznie stoj\u0105 na stanowisku, \u017ce „Izrael jest najwa\u017cniejszy”. Uwa\u017caj\u0105, \u017ce zar\u00f3wno Stany Zjednoczone, jak i Izrael s\u0105 moralnie wyj\u0105tkowe. Oznacza to, \u017ce \u017cadne z nich nie powinno by\u0107 zwi\u0105zane mi\u0119dzynarodowymi normami lub instytucjami, takimi jak Rada Bezpiecze\u0144stwa ONZ, kt\u00f3re ogranicza\u0142yby ich zdolno\u015b\u0107 do obrony lub przeciwdzia\u0142ania zagro\u017ceniom wed\u0142ug ich w\u0142asnego uznania.<\/p>\r\n

Oznacza to, \u017ce obydwa kraje powinny utrzymywa\u0107 przyt\u0142aczaj\u0105c\u0105 si\u0142\u0119 militarn\u0105 wobec wszelkich mo\u017cliwych rywali. W uj\u0119ciu neokonserwatywnym interesy i warto\u015bci obu kraj\u00f3w s\u0105 w du\u017cej mierze zbie\u017cne, je\u015bli nie identyczne. Jak uj\u0105\u0142 to kiedy\u015b Bill Bennett, „los Ameryki i los Izraela to jedno i to samo”.<\/p>\r\n

Nie oznacza to jednak, \u017ce neokoni podporz\u0105dkowuj\u0105 si\u0119 ka\u017cdemu rz\u0105dowi izraelskiemu, jak to ma w zwyczaju AIPAC [American Israel Public Affairs Committee<\/em> – niezwykle wp\u0142ywowa lobbystyczna grupa pro-izraelska w Kongresie USA – przy Red<\/em>]. Cz\u0119sto maj\u0105 zupe\u0142nie inne priorytety. Za po\u015brednictwem American Enterprise Institute<\/em>, Project for the New American Century<\/em>, Foundation for Defense of Democracies<\/em>, by wymieni\u0107 tylko kilka grup, neokoni prowadzili publiczn\u0105 kampani\u0119 na rzecz inwazji na Irak, praktycznie od momentu zawalenia si\u0119 bli\u017aniaczych wie\u017c.<\/p>\r\n

Nie s\u0105dz\u0119 jednak, aby Ariel Szaron – kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142 Iran za wi\u0119ksze zagro\u017cenie – by\u0142 entuzjastycznie nastawiony do tego pomys\u0142u. Podobnie wielu neokon\u00f3w by\u0142o niezadowolonych z wycofania si\u0119 Szarona ze Strefy Gazy oraz z decyzji jego nast\u0119pc\u00f3w o zako\u0144czeniu wojen przeciwko Hezbollahowi i Hamasowi w ci\u0105gu ostatniej dekady bez odniesienia decyduj\u0105cego zwyci\u0119stwa militarnego. W przeciwie\u0144stwie do AIPAC, neokoni prawie zawsze uwa\u017caj\u0105, \u017ce wiedz\u0105 lepiej.<\/p>\r\n

Zmieni\u0142o si\u0119 to nieco od czasu obj\u0119cia w\u0142adzy przez Netanjahu w 2009 r., a zw\u0142aszcza od wybor\u00f3w w 2013 r., w wyniku kt\u00f3rych wy\u0142oniono najbardziej prawicowy rz\u0105d w historii Izraela. Bibi [Binjamin Netanjahu, b. premier Izraela<\/em>] utrzymuje bardzo bliskie relacje z kluczowymi neo-konserwatystami od lat 80. ubieg\u0142ego wieku, kiedy pracowa\u0142 jako dyplomata w USA, a neo-konserwaty\u015bci po raz pierwszy posmakowali w\u0142adzy za czas\u00f3w Reagana. Ich \u015bwiatopogl\u0105dy s\u0105 bardzo podobne.<\/p>\r\n

Mimo to istnia\u0142y r\u00f3\u017cnice. Cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 neokon\u00f3w wzywa\u0142a do zmiany re\u017cimu w Syrii poprzez tajne lub bezpo\u015brednie dzia\u0142ania zbrojne USA, Bibi chcia\u0142, by wojna domowa trwa\u0142a tam jak najd\u0142u\u017cej. I cho\u0107 neokoni, kt\u00f3rzy od dawna postrzegaj\u0105 Moskw\u0119 jako niebezpiecznego przeciwnika, wzywali do zaostrzenia stanowiska wobec Rosji w sprawie Krymu i Ukrainy, Bibi zachowywa\u0142 dyskretne milczenie i utrzymywa\u0142 z Putinem nie tylko stosunki gospodarcze, a wr\u0119cz serdeczne.<\/p>\r\n

Tak wi\u0119c manicheizm, moralna wyj\u0105tkowo\u015b\u0107, dobroczynny Pax Americana wspierany przez ogromne bud\u017cety wojskowe, bezpiecze\u0144stwo Izraela – to wszystko jest centralnym elementem \u015bwiatopogl\u0105du neo-konserwatyst\u00f3w.<\/p>\r\n

Cz\u0119sto m\u00f3wi si\u0119, \u017ce neokoni s\u0105 „wilsonistami” oddanymi sprawie szerzenia demokracji i warto\u015bci liberalnych. Moim zdaniem jest to przesada. Zgadzam si\u0119 ze Zbigniewem Brzezi\u0144skim, kt\u00f3ry nieraz zauwa\u017cy\u0142, \u017ce kiedy neo-konserwaty\u015bci m\u00f3wi\u0105 o demokratyzacji, to zazwyczaj maj\u0105 na my\u015bli destabilizacj\u0119.<\/p>\r\n

Niekt\u00f3rzy neokoni, zw\u0142aszcza Bob Kagan, s\u0105 rzeczywi\u015bcie szczerze zaanga\u017cowani w promowanie demokracji i praw cz\u0142owieka. Jest to jednak pogl\u0105d mniejszo\u015bciowy, co ostatnio wida\u0107 w przypadku Egiptu, gdzie – podobnie jak Netanjahu – wi\u0119kszo\u015b\u0107 wp\u0142ywowych neokon\u00f3w bardzo ceni prezydenta Sisiego i chce, by Waszyngton zrobi\u0142 wi\u0119cej, by mu pom\u00f3c. Podobnie jak Bibi, wi\u0119kszo\u015b\u0107 neokon\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce faktyczny sojusz mi\u0119dzy Izraelem a sunnickimi autokratorami w regionie, kt\u00f3rzy przewodzili kontrrewolucji przeciwko arabskiej wio\u015bnie, by\u0142by najlepsz\u0105 rzecz\u0105 od czas\u00f3w wymy\u015blenia krojonego chleba.<\/p>\r\n

Istotnie, wi\u0119kszo\u015b\u0107 neokon\u00f3w zawsze mia\u0142a s\u0142abo\u015b\u0107 do tego, co zwykli nazywa\u0107 „przyjaznymi autorytarianami”. Kiedy ostatnio s\u0142yszeli\u015bcie, \u017ceby neo-konserwaty\u015bci popierali pe\u0142ne prawa cz\u0142owieka dla Palesty\u0144czyk\u00f3w, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o ich prawie do samostanowienia narodowego, chyba \u017ce mia\u0142oby ono by\u0107 realizowane na terenie dzisiejszej Jordanii? W ka\u017cdym razie ich dokonania w ci\u0105gu ostatnich 40 lat wskazuj\u0105 na to, \u017ce ich oddanie demokracji zale\u017cy wy\u0142\u0105cznie od okoliczno\u015bci.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Przyw\u00f3dcy i koalicje<\/h4>\r\n

Dwie ostatnie uwagi na temat neokon\u00f3w. Po pierwsze, jest to ruch, kt\u00f3ry nie ma jednego uznanego przyw\u00f3dcy ani politbiura. Owszem, do\u015b\u0107 \u015bci\u015ble ze sob\u0105 wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 i koordynuj\u0105 swoje przekazy, tworz\u0105c bardzo skuteczne „pud\u0142a rezonansowe”. Cz\u0119sto jednak dochodzi mi\u0119dzy nimi do r\u00f3\u017cnic zda\u0144 co do taktyki, a czasem tak\u017ce co do istoty sprawy.<\/p>\r\n

Niekt\u00f3rzy neokoni, jak Frank Gaffney (g\u0142\u00f3wny doradca Teda Cruza) i Daniel Pipes, aktywnie promuj\u0105 na przyk\u0142ad islamofobi\u0119, podczas gdy inni, jak Kagan i Reuel Gerecht, lekcewa\u017c\u0105 j\u0105. S\u0105 neokoni \u0142agodni, jak David Brooks z „New York Timesa”, i neokoni twardzi, jak Bret Stephens z „The Wall Street Journal”. Innymi s\u0142owy, ruch ten nie jest monolityczny, z wyj\u0105tkiem podstawowych element\u00f3w, kt\u00f3re przedstawi\u0142em powy\u017cej.<\/p>\r\n

Po drugie, neokoni wykazali si\u0119 godn\u0105 podziwu zwinno\u015bci\u0105 w tworzeniu taktycznych sojuszy z bardzo r\u00f3\u017cnymi si\u0142ami politycznymi, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 swoje cele. W po\u0142owie lat 70. wsp\u00f3\u0142pracowali z agresywnymi nacjonalistami, takimi jak Dick Cheney i Donald Rumsfeld, aby zniweczy\u0107 wysi\u0142ki Kissingera na rzecz odpr\u0119\u017cenia w stosunkach z Moskw\u0105. Pod rz\u0105dami Jimmy’ego Cartera do tej koalicji w\u0142\u0105czyli chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 prawic\u0119, mimo wyra\u017anego antysemityzmu niekt\u00f3rych jej przyw\u00f3dc\u00f3w. (Jak wyja\u015bni\u0142 Irving Kristol: „to ich teologia, ale to nasz Izrael”). Ta szeroka koalicja pomog\u0142a Reaganowi zwyci\u0119\u017cy\u0107 w 1980 roku.<\/p>\r\n

Nast\u0119pnie, zra\u017ceni naciskami George’a H.W. Busha na Izrael, aby po wojnie w Zatoce Perskiej zaprzesta\u0142 osadnictwa i rozpocz\u0105\u0142 powa\u017cne rozmowy pokojowe, wielu neokon\u00f3w opowiedzia\u0142o si\u0119 za Clintonem – w po\u0142owie lat 90. sprzymierzyli si\u0119 z liberalnymi internacjonalistami, naciskaj\u0105c na niego, aby interweniowa\u0142 na Ba\u0142kanach, mimo sprzeciwu Republikan\u00f3w. Ostatecznie, w okolicach roku 2000, uda\u0142o im si\u0119 odtworzy\u0107 star\u0105 koalicj\u0119 reaganowsk\u0105, z\u0142o\u017con\u0105 z agresywnych nacjonalist\u00f3w i chrze\u015bcija\u0144skiej prawicy, a po 11 wrze\u015bnia stan\u0119li na czele ataku na Irak, wraz z Rumsfeldem i Cheneyem.<\/p>\r\n

Nieca\u0142\u0105 dekad\u0119 p\u00f3\u017aniej byli jednak z powrotem w koalicji z liberalnymi interwencjonistami w Libii i Syrii. A teraz niekt\u00f3rzy z nich, jak Kagan i Max Boot, ostrzegaj\u0105, \u017ce w tym roku mog\u0105 poprze\u0107 Hillary, zw\u0142aszcza je\u015bli Trump – kt\u00f3rego komentarze na temat wojny w Iraku i bezstronno\u015b\u0107 w relacjach mi\u0119dzy Izraelem a Palesty\u0144czykami wzbudzi\u0142y w nich niepok\u00f3j, je\u015bli nie jawn\u0105 wrogo\u015b\u0107 – zdob\u0119dzie nominacj\u0119 republika\u0144sk\u0105.<\/p>\r\n

Jest ca\u0142kiem mo\u017cliwe, \u017ce w tym roku [pisane w 2016 r.<\/em>] b\u0119dziemy \u015bwiadkami czego\u015b podobnego do tego, co wydarzy\u0142o si\u0119 prawie \u0107wier\u0107 wieku temu, gdy neokoni porzucili Busha na rzecz Billa w nadziei na podtrzymanie globalnego interwencjonizmu i wspieranie Izraela.<\/p>\r\n

Jim Lobe<\/em><\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

T\u0142um. S\u0142awomir Soja<\/em><\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Lobelog (March 24, 2016) – „Neoconservativism in a Nutshell”<\/a><\/p>\r\n

 <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Od t\u0142umacza: Szanowni Czytelnicy! Od pewnego czasu, BIBU\u0141A publikuje komentarze Paula Craiga Robertsa. W jego publicystyce pojawiaj\u0105 si\u0119 raz za razem tajemnicze terminy: neo-konserwaty\u015bci lub neo-konserwatyzm. Terminy te by\u0107 mo\u017ce s\u0105 oczywiste dla czytelnika ameryka\u0144skiego (cho\u0107 \u015bmiem w\u0105tpi\u0107) ale polski czytelnik, a wiem o tym z autopsji, nie ma poj\u0119cia, co to s\u0105 za ludzie. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[13,9],"tags":[22,61,53,55,221],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/133883"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=133883"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/133883\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":133888,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/133883\/revisions\/133888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=133883"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=133883"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=133883"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}