Akt po\u015bwi\u0119cenia Rosji przez papie\u017ca Franciszka 25 marca 2022 r. rodzi pytania o to, jak ten fakt jest postrzegany przez rosyjskich prawos\u0142awnych.<\/p>\r\n
Jak przypomnia\u0142 biskup Atanazy Schneider w rozmowie z Dian\u0105 Montagna dla ameryka\u0144skiej strony OnePeterFive, 21 marca: „W Fatimie, w Portugalii, Matka Bo\u017ca objawi\u0142a: Rosja nawr\u00f3ci si\u0119 do jedno\u015bci katolickiej. Bolesny podzia\u0142 na Ko\u015bci\u00f3\u0142 Wschodu i Zachodu ju\u017c od 900 lat odrywa Rosj\u0119 od prawdziwego Ko\u015bcio\u0142a Chrystusa.” Jak na to nawr\u00f3cenie zapatruj\u0105 si\u0119 dzi\u015b prawos\u0142awni?<\/p>\r\n
17 marca szwajcarska agencja cath.ch poinformowa\u0142a o sympozjum na temat roli Ko\u015bcio\u0142\u00f3w w wojnie na Ukrainie, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 16 marca na Uniwersytecie we Fryburgu. Z tej okazji Kristina St\u00f6ckl, naukowiec z Innsbrucka w Austrii, o\u015bwiadczy\u0142a, \u017ce wyra\u017ane poparcie patriarchy moskiewskiego Cyryla dla agresji W\u0142odzimierza Putina na Ukrain\u0119 ma swoje korzenie w ewolucji rosyjskiego prawos\u0142awia jaka ma miejsce od kilku dziesi\u0119cioleci.<\/p>\r\n
Wed\u0142ug niej, w 1988 r., przed ko\u0144cem istnienia ZSRR, kiedy hucznie obchodzono tysi\u0105clecie Rusi Kijowskiej i pojawienie si\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwa w tym kraju, mia\u0142 miejsce r\u00f3wnie\u017c ruch odnowy i restytucji, wykazuj\u0105cy si\u0119 silnym zbli\u017ceniem mi\u0119dzy w\u0142adz\u0105 polityczn\u0105 a prawos\u0142awiem.<\/p>\r\n
Statystyki religijne s\u0105 wymowne: w ci\u0105gu 20 lat liczba os\u00f3b okre\u015blaj\u0105cych si\u0119 jako prawos\u0142awne wzros\u0142a z 31% do 72% populacji, a liczba ateist\u00f3w lub os\u00f3b „bez religii” spad\u0142a z 61% do 18%. Nie ma ju\u017c sprzeczno\u015bci mi\u0119dzy obywatelem a wierz\u0105cym.<\/p>\r\n
Inn\u0105 ilustracj\u0105 tego zjawiska jest rekonstrukcja soboru Chrystusa Zbawiciela w Moskwie [1995-2000], do stanu sprzed zniszczenia \u015bwi\u0105tyni przez komunist\u00f3w. [1931].<\/p>\r\n
Metropolita Cyryl, kt\u00f3ry w 2009 roku zosta\u0142 patriarch\u0105, ju\u017c w 2000 roku [rok doj\u015bcia Putina do w\u0142adzy] ostrzega\u0142: chodzi o obron\u0119 warto\u015bci rosyjskiej narodowej to\u017csamo\u015bci kulturowej i religijnej w obliczu liberalnych form cywilizacji zachodniej. Wed\u0142ug niego, musi by\u0107 prowadzona debata teologiczna przeciwko tyglowi kultur i cywilizacji.<\/p>\r\n
W 2012 roku nast\u0105pi\u0142 nowy etap. W tym roku po raz trzeci wybrano Putina na urz\u0105d prezydenta Federacji Rosyjskiej. By\u0142y to trudne wybory, najtrudniejsze dla Putina, z towarzysz\u0105cymi im silnymi protestami spo\u0142ecznymi.<\/p>\r\n
Dla prawos\u0142awnych dostojnik\u00f3w by\u0142o to blu\u017anierstwo. Nasili\u0142 si\u0119 dyskurs o obronie „rosyjskich warto\u015bci”. Uzyskali oni od pa\u0144stwa ustaw\u0119 o ochronie uczu\u0107 religijnych, zgodnie z kt\u00f3r\u0105, ataki na uczucia religijne zagro\u017cone s\u0105 kar\u0105 do trzech lat wi\u0119zienia.<\/p>\r\n
Wojna w Donbasie sta\u0142a si\u0119 nowym epizodem tej radykalizacji. D\u0105\u017cenie regionu do uniezale\u017cnienia si\u0119 od Kijowa ma r\u00f3wnie\u017c pod\u0142o\u017ce religijne. Uznanie autokefalii niezale\u017cnego Ukrai\u0144skiego Ko\u015bcio\u0142a Prawos\u0142awnego przez Bart\u0142omieja, patriarch\u0119 Konstantynopola, w 2019 r. stanowi punkt kulminacyjny.<\/p>\r\n
Od tej pory patriarcha Cyryl, z poparciem Putina, kreowa\u0142 si\u0119 na obro\u0144c\u0119 warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skich. Na przyk\u0142ad rosyjska interwencja w Syrii zosta\u0142a przeprowadzona w imi\u0119 obrony chrze\u015bcijan. Charakterystyczna dla tej postawy jest walka z homoseksualizmem, ma\u0142\u017ce\u0144stwem dla wszystkich, teori\u0105 gender, aborcj\u0105 i eutanazj\u0105, a tak\u017ce z islamem i imigracj\u0105. Ruch antyaborcyjny w Rosji zosta\u0142 zapocz\u0105tkowany przy wsparciu ameryka\u0144skich grup pro-life.<\/p>\r\n
Drugim go\u015bciem tego sympozjum by\u0142 polski dominikanin Zdzis\u0142aw Szma\u0144da – obecnie przebywaj\u0105cy w Genewie, ale od wielu lat mieszkaj\u0105cy na Ukrainie, kt\u00f3ry podkre\u015bli\u0142 pewne specyficzne cechy rosyjskiego ducha prawos\u0142awnego.<\/p>\r\n
Wed\u0142ug niego, w Rosji kolektyw jest wa\u017cniejszy od jednostki. Takie przekonanie panuje zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d zwolennik\u00f3w, jak i przeciwnik\u00f3w wojny. <\/p>\r\n
Zwr\u00f3ci\u0142 te\u017c uwag\u0119, \u017ce prawos\u0142awni nie oddzielaj\u0105 rzeczywisto\u015bci ziemskiej od nadprzyrodzonej. Dla nich jest to jedna wielka ca\u0142o\u015b\u0107, podlegaj\u0105ca boskiej w\u0142adzy. Z kolei zsekularyzowany Zach\u00f3d przez d\u0142ugi czas ewoluowa\u0142 w kierunku oddzielenia dw\u00f3ch autonomicznych \u015bwiat\u00f3w, ziemskiego i nadprzyrodzonego.<\/p>\r\n
W\u0142a\u015bnie w tym kontek\u015bcie historycznym, politycznym i religijnym nale\u017cy rozumie\u0107 stanowisko rosyjskiego prawos\u0142awia wobec przej\u015bcia do jedno\u015bci katolickiej.<\/p>\r\n
<\/p>\r\n