{"id":133751,"date":"2022-05-01T13:10:11","date_gmt":"2022-05-01T17:10:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=133751"},"modified":"2022-05-01T13:34:35","modified_gmt":"2022-05-01T17:34:35","slug":"prawda-przeciw-prawdzie-izabela-brodacka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=133751","title":{"rendered":"Prawda przeciw prawdzie – Izabela Brodacka<\/em>"},"content":{"rendered":"

W czasie dramatycznych wydarze\u0144 takich jak obecna wojna na Ukrainie, a tak\u017ce przy okazji  spor\u00f3w politycznych nies\u0142ychanie istotny staje si\u0119 problem prawdy. Od lat notowa\u0142am sobie – troch\u0119 dla \u017cartu – wypowiedzi na temat prawdy r\u00f3\u017cnych polityk\u00f3w. Dla \u017cartu bo kuriozalne by\u0142y postacie bior\u0105ce udzia\u0142 w tych sporach a czasem kuriozalne okoliczno\u015bci zdarzenia.<\/p>\r\n

Na przyk\u0142ad gdy powszechnie znany z prawdom\u00f3wno\u015bci Donald Tusk zarzuca\u0142 szefowi CBA Kami\u0144skiemu zwyk\u0142e k\u0142amstwo<\/em>. Przypominam, \u017ce w tamtych czasach Tusk wyst\u0119powa\u0142 w \u017cartach rysunkowych z d\u0142ugim nosem k\u0142amliwego Pinokia. Wzajemnie zarzucali sobie r\u00f3wnie\u017c k\u0142amstwo Pitera i Boni, osoby w oczach opinii publicznej r\u00f3wnie wiarygodne. Czy warto przypomina\u0107 te zabawne postacie i ich humorystyczne wypowiedzi? Uwa\u017cam,  \u017ce warto bo to  cz\u0119\u015b\u0107 naszej najnowszej historii. Bodaj\u017ce w grudniu 2009 roku niejaki Sebastian Karpiniuk powiedzia\u0142: \u201eProponuje nam si\u0119 r\u00f3\u017cne \u0107wier\u0107 prawdy, a prawda le\u017cy tam gdzie le\u017cy\u201d.<\/p>\r\n

Karpiniuk zastosowa\u0142 tu klasyczn\u0105 definicj\u0119 idem per idem<\/em> w wersji siermi\u0119\u017cnej. Ch\u0142op to ch\u0142op, baba to baba, z\u0142odziej to z\u0142odziej, prawda to prawda. By\u0142 to bardziej przejaw bezradno\u015bci intelektualnej ni\u017c poczucia rzeczywisto\u015bci. Pan Karpiniuk zgin\u0105\u0142 w  Smole\u0144sku, w sprawie kt\u00f3rego do tej pory toczy si\u0119 walka prawdy przeciw prawdzie.<\/p>\r\n

Wed\u0142ug antagonist\u00f3w Karpiniuka prawda (jak prawdopodobie\u0144stwo) jest liczb\u0105 z przedzia\u0142u obustronnie domkni\u0119tego <0,1>. Je\u017celi na przyk\u0142ad temu, co m\u00f3wi pani Pitera przypiszemy liczb\u0119 3\/11 a temu, co m\u00f3wi Boni 4\/13 to racj\u0119 ma Boni.<\/p>\r\n

A przecie\u017c w naszej kulturze ca\u0142y system prawny oparty jest jak dot\u0105d na ocenie \u201ezero-jedynkowej\u201d, a prawnik\u00f3w te\u017c uczy si\u0119 na studiach wy\u0142\u0105cznie logiki dwuwarto\u015bciowej.<\/p>\r\n

Jak zanotowa\u0142am w tym samym okresie inny polityk Stanis\u0142aw \u017belichowski powiedzia\u0142 : \u201eB\u0119dziemy g\u0142osowa\u0107, kt\u00f3ra prawda jest bardziej prawdziwa\u201d.<\/strong><\/em><\/p>\r\n

W demokratycznym spo\u0142ecze\u0144stwie prawd\u0119 ustala si\u0119 drog\u0105 glosowania. Je\u017celi parlament przeg\u0142osuje, \u017ce aborcja w 8 miesi\u0105cu ci\u0105\u017cy nie jest morderstwem, to znaczy, \u017ce nie jest, a przest\u0119pc\u0105 staje si\u0119 ten, kto o\u015bmiela si\u0119 twierdzi\u0107 inaczej. Je\u017celi Akademia Nauk w demokratycznej procedurze ustali, \u017ce Ziemia jest p\u0142askim kr\u0105\u017ckiem, kt\u00f3ry nios\u0105 na grzbietach trzy s\u0142onie, b\u0119dziemy tego uczy\u0107 dzieci w szko\u0142ach. Prawda- jak z\u0142o – podlega r\u00f3wnie\u017c stopniowaniu. Nic dziwnego, je\u017celi \u2013 jak wy\u017cej – mo\u017cemy przypisa\u0107 jej pewien u\u0142amek.<\/p>\r\n

Prezydent Komorowski jest jeszcze bardziej wnikliwy: \u201ePrawda to jest to, co ma odbicie w dokumentach\u201d.<\/em><\/p>\r\n

To te\u017c ju\u017c znamy. Wa\u0142\u0119sa ma papier na to, \u017ce nie jest Bolkiem, wi\u0119c Bolkiem nie jest. S\u0105d nie dopuszcza\u0142 dowod\u00f3w, kt\u00f3re chcia\u0142 przedstawi\u0107 Krzysztof Wyszkowski, bo po co traci\u0107 czas, gdy znamy prawd\u0119. Gangster ma papier od lekarza, \u017ce jest chory, wi\u0119c w\u0119druje na wolno\u015b\u0107. A \u017ce lekarz te\u017c gangster? Nic nie szkodzi, ma przecie\u017c odpowiednie papiery, ma dyplom i  jest na li\u015bcie bieg\u0142ych s\u0105dowych. <\/p>\r\n

Przypominam, \u017ce w s\u0105siednim kraju stosowana by\u0142a kiedy\u015b definicja prawdy wyj\u0105tkowo skuteczna i niezawodna. \u201ePrawda to jest po prostu to, co pisze Prawda\u201d. Kiedy w tym znanym pi\u015bmie pojawia\u0142a si\u0119 informacja, \u017ce pan X jest wrogiem ludu, odwiedzali go o \u015bwicie z gazet\u0105 w r\u0119ku smutni panowie, a s\u0105d na podstawie artyku\u0142u w Prawdzie wysy\u0142a\u0142 go na bia\u0142e nied\u017awiedzie.<\/p>\r\n

Tak\u0105 definicj\u0105 pos\u0142u\u017cy\u0142a si\u0119 w\u00f3wczas to znaczy w 2009 roku pani Milewicz. Indagowana przez dziennikarza, dlaczego twierdzi, \u017ce pods\u0142uchiwanie gangster\u00f3w i polityk\u00f3w jest niedopuszczaln\u0105 praktyk\u0105 CBA, je\u017celi akceptuje nagrywanie Rywina przez swego szefa Adama Michnika odpar\u0142a oburzona, \u017ce przecie\u017c Michnik nagrywa\u0142 przest\u0119pc\u0119. Nie przysz\u0142o jej do g\u0142owy, \u017ce o uznaniu Rywina za przest\u0119pc\u0119 zadecydowa\u0142y w\u0142a\u015bnie ta\u015bmy Michnika. Dla pani Milewicz prawd\u0105 by\u0142o to i tylko to, co pisa\u0142a Prawda, czyli Gazeta Wyborcza.<\/p>\r\n

Na marginesie – Rywin poszed\u0142 siedzie\u0107 za to, \u017ce usi\u0142owa\u0142 ubi\u0107 interes z nielojalnym kontrahentem. Ciekawe czy gdyby to Rywin nagra\u0142 Michnika i polecia\u0142 z donosem, poszed\u0142by siedzie\u0107 Michnik?<\/p>\r\n

Ciekawe te\u017c czy s\u0105dy skazuj\u0105 ka\u017cdego Kowalskiego, kt\u00f3ry po pijanemu m\u00f3wi, \u017ce zabije te\u015bciow\u0105? Michnik upozowa\u0142 si\u0119 w tej sprawie na dziennikarskiego Katona, ale – twierdz\u0119 \u2013 bli\u017cej mu by\u0142o do zwyk\u0142ego Kapu\u015bci\u0144skiego. Nie znaczy to oczywi\u015bcie, \u017ce znam czy broni\u0119 Rywina. <\/p>\r\n

Nie bez przyczyny wspominam Kapu\u015bci\u0144skiego. W swojej s\u0142ynnej powie\u015bci \u201eCesarz\u201d opisuje on lata panowania i upadek etiopskiego dyktatora Hajle Selasje. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 powie\u015bci po\u015bwi\u0119cona jest posuni\u0119tym do absurdu dworskim ceremonia\u0142om i rytua\u0142om oraz opisowi \u017cycia codziennego Hajle Selasje, kt\u00f3ry mia\u0142 bardzo wiele s\u0142u\u017cby, bo wykonywa\u0142a ona drobiazgowe i absurdalne czynno\u015bci, takie jak podk\u0142adanie poduszek pod nogi cesarza, aby wyda\u0142 si\u0119 wy\u017cszy. Zapami\u0119ta\u0142am psy sikaj\u0105ce na buty oficer\u00f3w gwardii cesarza.<\/p>\r\n

Jak si\u0119 okaza\u0142o by\u0142y to opisy ca\u0142kowicie zmy\u015blone przez Kapu\u015bci\u0144skiego lecz dobrze pasuj\u0105ce do idealnego studium tyranii. Gdyby \u201eCesarz\u201d by\u0142 tylko powie\u015bci\u0105 Kapu\u015bci\u0144ski m\u00f3g\u0142by sobie do woli zmy\u015bla\u0107. Jednak \u201eCesarz\u201d by\u0142 przedstawiany i reklamowany jako reporta\u017c a tu nie ma miejsca na k\u0142amstwa zwane elegancko licentia poetica. <\/p>\r\n

Kilka lat temu uczestniczy\u0142am w seminarium na temat k\u0142amstwa w mediach zorganizowanym w Domu Dziennikarza w Kazimierzu Dolnym. Najciekawszy dla mnie by\u0142 wyk\u0142ad po\u015bwi\u0119cony wsp\u00f3\u0142czesnym sposobom blokowania poszukiwa\u0144 prawdy. O  wiele skuteczniejsze od ordynarnej cenzury s\u0105 jak si\u0119 okazuje triki i manipulacje psychologiczne. Prowadz\u0105cym \u015bledztwo w sprawie katastrofy smole\u0144skiej zarzuca si\u0119 na przyk\u0142ad nagminnie brak troski o uczucia rodzin zmar\u0142ych.<\/em> Tymczasem jak wiadomo dla rodzin os\u00f3b tragicznie zmar\u0142ych najtrudniejsza jest niewiedza.<\/p>\r\n

50 lat temu ogl\u0105da\u0142am film \u201eRashonom – czyli prawda przeciw prawdzie\u201d. Trzy wersje tego samego zdarzenia sprzed lat opowiadaj\u0105 w deszczowy dzie\u0144 r\u00f3\u017cni jego uczestnicy. Ka\u017cda z tych wersji jest r\u00f3wnie sp\u00f3jna, logiczna i przekonywuj\u0105ca. Jak pami\u0119tam film zrobi\u0142 na mnie ogromne wra\u017cenie. Dzi\u015b wida\u0107 wyra\u017anie, \u017ce antycypowa\u0142 on postmodernistyczne rozumienie prawdy i jej relatywizacj\u0119 do odczu\u0107 jednostki.<\/p>\r\n

Izabela Brodacka<\/strong><\/em>
\r\n30 kwietnia 2022<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W czasie dramatycznych wydarze\u0144 takich jak obecna wojna na Ukrainie, a tak\u017ce przy okazji  spor\u00f3w politycznych nies\u0142ychanie istotny staje si\u0119 problem prawdy. Od lat notowa\u0142am sobie – troch\u0119 dla \u017cartu – wypowiedzi na temat prawdy r\u00f3\u017cnych polityk\u00f3w. Dla \u017cartu bo kuriozalne by\u0142y postacie bior\u0105ce udzia\u0142 w tych sporach a czasem kuriozalne okoliczno\u015bci zdarzenia. Na przyk\u0142ad […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[13,9],"tags":[98,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/133751"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=133751"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/133751\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":133753,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/133751\/revisions\/133753"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=133751"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=133751"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=133751"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}