{"id":132963,"date":"2022-04-05T13:50:26","date_gmt":"2022-04-05T17:50:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=132963"},"modified":"2022-04-05T13:51:26","modified_gmt":"2022-04-05T17:51:26","slug":"ruch-azowski-przyczynek-do-rosyjskiej-denazyfikacji-ukrainy-dr-robert-potocki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=132963","title":{"rendered":"Ruch Azowski \u2013 przyczynek do rosyjskiej \u201edenazyfikacji\u201d Ukrainy – dr Robert Potocki<\/em>"},"content":{"rendered":"

Podczas II Wojny Zimowej, kt\u00f3ra wybuch\u0142a 24 lutego 2022 roku, Mariupol z uwagi na uporczyw\u0105 obron\u0119 zd\u0105\u017cy\u0142 ju\u017c uzyska\u0107 miano \u201eukrai\u0144skiego Stalingradu\u201d <\/strong>[Marcin Gaw\u0119da, \u201eMariupol \u2013 bastion Ukrainy nad Morzem Azowskim. Znaczenie strategiczne i przebieg walk\u201d, Defence24.pl, 26.III.2022]. Samo por\u00f3wnanie jest znacznie przebarwione, lecz propagandowa hiperbolizacja wp\u0142ywa na stan umys\u0142\u00f3w walcz\u0105cych.<\/p>\r\n

Do\u015b\u0107 elitarnym i bezkompromisowym trzonem za\u0142ogi obl\u0119\u017conego miasta jest pu\u0142k \u201eAzow\u201d, kt\u00f3ry w narracji rosyjskiej cz\u0119sto przyr\u00f3wnywany jest do jednostek Waffen SS z uwagi na fanatyzm i nieust\u0119pliwo\u015b\u0107 w walce. \u017bo\u0142nierze tej formacji doskonale zdaj\u0105 sobie jednak spraw\u0119, \u017ce w przypadku dostania si\u0119 do niewoli wobec nich nie b\u0119dzie pardonu, gdy\u017c \u201eich skuteczno\u015b\u0107\u201d przeciwnik pozna\u0142 na \u201ew\u0142asnej sk\u00f3rze\u201d ju\u017c podczas wojny noworosyjskiej (2014-2015). By zasia\u0107 postrach i niewiar\u0119 w\u015br\u00f3d islamskich przeciwnik\u00f3w, jakimi s\u0105 czecze\u0144scy kadrowcy, zacz\u0119li nawet swoj\u0105 ostr\u0105 amunicj\u0119 smarowa\u0107 wieprzowym smalcem. To z kolej, wed\u0142ug opinii islamskiej, ma uniemo\u017cliwi\u0107 \u201ebojownikom Allaha\u201d dostanie si\u0119 do raju.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Ruch Azowski jest \u201eproduktem\u201d Ukrainy\u2026<\/h4>\r\n

kt\u00f3ra zyska\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107, w wyniku wewn\u0119trznej dekompozycji Zwi\u0105zku Radzieckiego. Pa\u0144stwo to u swego zarania \u201ezaiskrzy\u0142o\u201d jako ko\u0144cowy efekt projektu nacjonalistycznego, cho\u0107 zbudowany na zasadzie milcz\u0105cego konsensusu mi\u0119dzy narodowymi demokratami, narodowymi komunistami i \u015brodowiskami rusofo\u0144skimi [Serhy Yekelchyk, \u201eUkraina. Narodziny nowoczesnego narodu\u201d, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, Krak\u00f3w 2009, s. 13, 277-278]. By\u0142 tak\u017ce konsekwencj\u0105 okre\u015blonej polityki historycznej, kt\u00f3ra dokona\u0142a swoistej reinterpretacji (antyradzieckiej i antyrosyjskiej) dzia\u0142alno\u015bci Organizacji Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w, Ukrai\u0144skiej Armii Powsta\u0144czej oraz propagowa\u0142a kult Stepana Bandery<\/strong>. Mitologia organizacyjna odwo\u0142uje si\u0119 tak\u017ce do legendy Prawego Sektora z czas\u00f3w EuroMajdanu oraz zwalczania zwolennik\u00f3w Ruskiej Wiosny [Witold Dobrowolski, \u201eRuch Azowski. Ideologia, dzia\u0142alno\u015b\u0107 i walka ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w\u201d, Capitol, Warszawa 2021, s. 145-173].<\/p>\r\n

Za \u201ezaczyn\u201d Ruchu Azowskiego uchodzi Socjal-Narodowa Partia Ukrainy<\/strong>, utworzona w 1991 roku z po\u0142\u0105czenia kilku efemerycznych etnonacjonalistycznych organizacji m\u0142odzie\u017cowych oraz stowarzyszenia ukrai\u0144skich \u201eAfga\u0144c\u00f3w\u201d. Po zako\u0144czeniu Pomara\u0144czowej Rewolucji, \u015brodowiska prawicowe uleg\u0142y dekompozycji. W rezultacie tego w 2005 roku w Charkowie powsta\u0142a organizacja \u201ePatriota Ukrainy\u201d, kt\u00f3rej liderem zosta\u0142 Andrij Bi\u0142e\u0107ki. Aktywizm jej cz\u0142onk\u00f3w odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 zasad niepos\u0142usze\u0144stwa obywatelskiego wobec oligarchatu, organizowania oboz\u00f3w i szkolenia paramilitarnego oraz dzia\u0142a\u0144 po\u015brednich wobec przeciwnik\u00f3w politycznych i emigrant\u00f3w. Po doj\u015bciu do w\u0142adzy prezydenta Wiktora Janukowycza nasili\u0142y si\u0119 represje wobec wspomnianego ugrupowania. Latem 2011 roku wybuch\u0142a tzw. afera wasylkiwska, kt\u00f3ra zako\u0144czy\u0142a si\u0119 procesem i wyrokiem skazuj\u0105cym za propagowanie ekstremizmu. W Charkowie aresztowano w\u00f3wczas Bi\u0142e\u0107kiego, jednak\u017ce po zwyci\u0119stwie EuroMajdanu zosta\u0142 on zwolniony z wi\u0119zienia w wyniku amnestii. Jako ofiara anokracji zosta\u0142 on niebawem liderem Prawego Sektora na wschodniej Ukrainie.<\/p>\r\n

Po wybuchu Ruskiej Wiosny nacjonali\u015bci rozpocz\u0119li czynne zwalczanie separatyst\u00f3w rusofo\u0144skich. W tym te\u017c celu stworzono Czarny Korpus, kt\u00f3ry mia\u0142 stanowi\u0107 adekwatn\u0105 odpowied\u017a na dzia\u0142ania \u201ezielonych ludzik\u00f3w\u201d. W nocy 14 \/ 15 marca 2014 roku dochodzi w Charkowie do pierwszej potyczki z secesjonistami pod dow\u00f3dztwem Arsena Paw\u0142owa ps. \u201eMotorola<\/strong>\u201d. Wspomniana  utarczka uchodzi za pierwsze starcie w konflikcie noworosyjskim (2014-2015) i stanie si\u0119 w okresie p\u00f3\u017aniejszym cz\u0119\u015bci\u0105 mitologii Ruchu Azowskiego.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Od Charkowa do Mariupola<\/h4>\r\n

Wspomniana organizacja mia\u0142a zatem sw\u00f3j udzia\u0142 w likwidacji jednodniowej Charkowskiej Republiki Ludowej. Nast\u0119pnie bra\u0142a ona udzia\u0142 w rajdzie na Mariupol, kt\u00f3ry ostatecznie zaj\u0119to 13 czerwca 2014 roku. Legalizuje sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 jako batalion ochotniczy \u201eAzow\u201d<\/strong>. W sierpniu jednostka bierze udzia\u0142 w walkach o I\u0142owajsk, lecz w wyniku decyzji dow\u00f3dcy Andrija Bi\u0142e\u0107kiego o wycofaniu unika ona losu innych jednostek ukrai\u0144skich. Miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej batalion przeistacza si\u0119 w pu\u0142k i odpiera ataki rosyjskie pod Mariupolem. Po reorganizacji i dozbrojeniu bierze on udzia\u0142, podczas kampanii zimowej 2015 roku, w natarciu w okolicach wspomnianego miasta. Walki trwa\u0142y a\u017c do lipca. A\u017c do ko\u0144ca stycznia 2019 roku \u201eAzow\u201d pozostawa\u0142 poza obszarem Donbasu, cho\u0107 w mi\u0119dzyczasie bra\u0142 on udzia\u0142 w blokadzie Krymu oraz kontroli granicy z Republik\u0105 Naddniestrza. Do czasu wybuchu II Wojny Zimowej zyska\u0142 on mia\u0142o do\u015b\u0107 kontrowersyjnej, cho\u0107 elitarnej i nieust\u0119pliwej, formacji Armii Ukrai\u0144skiej.<\/p>\r\n

Specyfik\u0105 pu\u0142ku by\u0142 zar\u00f3wno sk\u0142ad narodowy jak i jego ideologia walki.<\/strong> Jednostka grupowa\u0142a w swych szeregach europejskich nacjonalist\u00f3w z Chorwacji, Szwecji i Norwegii, cho\u0107 najliczniejsz\u0105 po Ukrai\u0144cach grup\u0119 narodow\u0105 stanowili sami Rosjanie, kt\u00f3rzy walczyli z \u201emultikulturalnym imperium o akronimie FR rz\u0105dzonym przez KGB\u201d. Z kolei w sferze symboliki oraz idei \u201eAzow\u201d jest niezmiennie identyfikowany przez \u015brodowiska lewicowo-liberalne oraz ukrainosceptyczne jako neofaszystowski lub wr\u0119cz neonazistowski, z uwagi na sw\u00f3j antysystemowy i \u201eniepoprawny politycznie\u201d charakter. Jednak\u017ce analizuj\u0105c dzieje Ruchu Azowskiego bardziej adekwatne wydaj\u0105 si\u0119 tu okre\u015blenia skrajnej prawicy, narodowego rewolucjonizmu czy narodowego radykalizmu.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Jego przewodni\u0105 formu\u0142\u0105 pozostaje socjal-nacjonalizm, kt\u00f3ry jest swoist\u0105 kwintesencj\u0105 do\u015bwiadcze\u0144 nacjonalist\u00f3w spod znaku OUN, kt\u00f3rzy zetkn\u0119li si\u0119 z problemami spo\u0142ecznymi, \u201eludzi radzieckich\u201d na naddnieprza\u0144skiej Ukrainie w czasie II Wojny \u015awiatowej. Dla tych ostatnich has\u0142a narodowe nic nie znaczy\u0142y i nie m\u00f3wi\u0142y, natomiast kluczem do ich \u201eserc i umys\u0142\u00f3w\u201d okaza\u0142a si\u0119 kwestia socjalna. Za ojca za\u0142o\u017cyciela ukrai\u0144skiego socjal-nacjonalizmu mo\u017cemy uzna\u0107 Jaros\u0142awa Ste\u0107k\u0119,<\/strong> kt\u00f3ry w pracy \u201eDwie rewolucje\u201d (1951), stwierdzi\u0142 i\u017c droga do niepodleg\u0142o\u015bci prowadzi nie tylko poprzez permanentn\u0105 rewolucj\u0119 narodow\u0105, kt\u00f3rej si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 b\u0119dzie lud, lecz tak\u017ce poprzez rewolucj\u0119 spo\u0142eczn\u0105, kt\u00f3ra zniszczy \u201estary porz\u0105dek\u201d. By\u0142o to tak\u017ce, nie do ko\u0144ca u\u015bwiadomione, nawi\u0105zanie do g\u0142\u00f3wnych filar\u00f3w niepodleg\u0142o\u015bci Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej \u2013 kwestii spo\u0142ecznej i teorii narodu, cho\u0107 z odwr\u00f3ceniem obydwu przywo\u0142anych akcent\u00f3w.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Wsp\u00f3lnota krwi i historii<\/h4>\r\n

Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci Ruch Azowski by\u0142 jednym z tych ugrupowa\u0144 polityczno-paramilitarnych, kt\u00f3ry dokona\u0142 swoistej reinterpretacji doktryny. Opiera si\u0119 ona na trzech fundamentalnych zasadach: (1) etnos, (2) kwestia socjalna oraz (3) wielkomocarstwowo\u015b\u0107. Pod pierwszym poj\u0119ciem kryje si\u0119 zmodernizowane has\u0142o: gospodarzem Ukrainy jest przede wszystkim nar\u00f3d ukrai\u0144ski, kt\u00f3ry powinien pozosta\u0107 no\u015bnikiem warto\u015bci uznanych powszechnie za klasyczne i niezmienne. Dla \u201eAzowc\u00f3w\u201d nar\u00f3d to wsp\u00f3lnota krwi i historii. Idea\u0142em pozostaje pa\u0144stwo monoetniczne.<\/strong> Z tego te\u017c powodu krytykuje on zjawisko imigracji oraz g\u0142osi kult bia\u0142ej rasy i si\u0142y. W kwestii spo\u0142ecznej postuluj\u0105 oni zerwanie z liberaln\u0105 demokracj\u0105 oraz systemem kapitalistycznym (postuluje koncepcj\u0119 \u201etrzeciej drogi\u201d), co oznacza dystansowanie si\u0119 od \u201ewarto\u015bci zachodnich\u201d oraz niech\u0119\u0107 wobec imperializm\u00f3w UE i USA. Innym problemem zwalczanym przez Ruch Azowski jest kwestia \u201eokupacji wewn\u0119trznej\u201d kraju ze strony oligarchatu.<\/strong><\/p>\r\n

Za najlepszy system rz\u0105d\u00f3w uznaje on nacjokracj\u0119, alternatywn\u0105 doktryn\u0119 spo\u0142eczno-polityczn\u0105 stworzon\u0105 przez Myko\u0142\u0119 \u015aciborskiego<\/strong>, opart\u0105 o autorytaryzm, elityzm i hierarchizm spo\u0142eczny. Trzecim aspektem ideologii Ruchu Azowskiego jest koncepcja Wielkiej Ukrainy \u2013 mocarstwa kontynentalnego i zwornika Konfederacji \u015arodkowo-Europejskiej w geopolitycznym tr\u00f3jk\u0105cie Ba\u0142tyk-Ba\u0142kany-Kaukaz<\/strong>. Cechuje go niech\u0119\u0107 do imperi\u00f3w UE i USA, jednak za g\u0142\u00f3wne zagro\u017cenie uchodzi Rosja. Wobec Kremla \u201eAzowcy\u201d postuluj\u0105 militaryzacj\u0119 pa\u0144stwa i narodu, odbudow\u0119 arsena\u0142u j\u0105drowego \u2013 wobec potencjalnej, przed 24 lutego 2022 roku, agresji ze strony eurazjatyckiego neoimperium oraz \u201ekartagi\u0144ski pok\u00f3j\u201d z nim. Z kolei w przypadku Polski \u2013 paradoksalnie \u2013 nawi\u0105zuj\u0105 oni do koncepcji Mi\u0119dzymorza, jako \u201eodskoczni\u201d do budowania w\u0142asnej mocarstwowo\u015bci [Pawe\u0142 Terpi\u0142owski, \u201ePolska w doktrynie politycznej Ruchu Azowskiego\u201d, \u201eWschodnioznawstwo\u201d 2017, t. 11, 193-203].<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Runiczny Tr\u00f3jz\u0105b<\/h4>\r\n

W sferze symbolicznej Ruch Azowski dokona\u0142 reinterpretacji dzia\u0142alno\u015bci OUN i UPA oraz walki 14. Dywizji SS \u201eGalizien\u201d, k\u0142ad\u0105c g\u0142\u00f3wnie nacisk na aspekty antyradzieckie i antyrosyjskie. W spos\u00f3b wysoce relatywistyczny podchodzi on do dziedzictwa Stepana Bandery z uwagi na \u201enieprzystawalno\u015b\u0107\u201d do obecnej rzeczywisto\u015bci. Nawi\u0105zuje r\u00f3wnie\u017c do tradycji Ukrai\u0144skiej Rewolucji Narodowej z lat 1917-1921. Oficjalnymi symbolami pozostaj\u0105 runiczny Tr\u00f3jz\u0105b, kt\u00f3ry nawi\u0105zuje do symboliki dynastycznej Rusi Kijowskiej oraz znak \u201eIdei Nacji\u201d, z\u0142o\u017cony z liter \u201eI\u201d i \u201eN\u201d, oznaczaj\u0105cy prymat interes\u00f3w narodowych nad partykularyzmem. Ten ostatni, z racji uderzaj\u0105cego podobie\u0144stwa do god\u0142a 2. Dywizji Pancernej Waffen SS \u201eDas Reich\u201d kojarzony jest przez niekt\u00f3re narracje jako znak formacji o charakterze neonazistowskim<\/strong>. Zmodyfikowany znak ten nadal pozostaje oficjalnym logo pu\u0142ku \u201eAzow\u201d, cho\u0107 r\u00f3wnocze\u015bnie usuni\u0119to wizerunek \u201eCzarnego S\u0142o\u0144ca\u201d, tak\u017ce identyfikowanego ze wspomnian\u0105 zbrodnicz\u0105 formacj\u0105 niemieck\u0105 [Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie znaki runiczne by\u0142y i s\u0105 cz\u0119sto wykorzystywane przez formacje wojskowe jako s\u0142u\u017c\u0105ce do identyfikacji poszczeg\u00f3lnych jednostek. W czasie interwencji afga\u0144skiej wykorzystywali je zar\u00f3wno Amerykanie, jak i Polacy. W konsekwencji narracja liberalna i lewicowa oskar\u017ca\u0142a \u017co\u0142nierzy pos\u0142uguj\u0105cych si\u0119 wspomnian\u0105 grafik\u0105 o propagowanie neonazizmu].<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

 <\/h4>\r\n

W sumie Ruch Azowski bezspornie zapisa\u0142 si\u0119 ju\u017c w historii wsp\u00f3\u0142czesnej Ukrainy jako najbardziej \u017cywotna, efektywna i trwa\u0142a organizacja stworzona poza strukturami pa\u0144stwa.<\/strong> A poniewa\u017c \u201e[\u2026] przemoc polityczna jest na Ukrainie zjawiskiem powszechnym, a w przypadku ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w z Ruchu Azowskiego stanowi wr\u0119cz istotne narz\u0119dzie aktywizmu. Nacjonali\u015bci wykorzystuj\u0105 przyzwolenie kr\u0119g\u00f3w rz\u0105dowych na bezprawne u\u017cywanie przemocy przez grupy zwi\u0105zane z oligarchami, by samemu stosowa\u0107 rozwi\u0105zania si\u0142owe wobec swoich przeciwnik\u00f3w politycznych [\u2026]. Po EuroMajdanie przemoc polityczna pozosta\u0142a nadal cz\u0119sto spotykanym zjawiskiem na Ukrainie. Nacjonali\u015bci, stosuj\u0105c j\u0105, staraj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnocze\u015bnie komunikowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwu, \u017ce jest ona jedynie narz\u0119dziem walki z bezprawiem w oligarchicznym systemie, kt\u00f3ry nadal funkcjonuje na Ukrainie\u201d [Witold Dobrowolski, op.cit., s. 172-173].<\/p>\r\n

W\u0142a\u015bnie owa \u201eretoryczna\u201d bezkompromisowo\u015b\u0107 polityczna oraz nieust\u0119pliwo\u015b\u0107 w walce z separatystami prorosyjskimi na Donbasie oraz Przyazowiu zapewni\u0142y ruchowi znaczne wp\u0142ywy spo\u0142eczne i propagandowe. Z drugiej jednak strony owa nieugi\u0119to\u015b\u0107 i skuteczno\u015b\u0107 wobec secesjonist\u00f3w oraz stosowanie przez niego wspomnianej symboliki i autorytarnej ideologii sprawiaj\u0105, \u017ce jest on oskar\u017cany o propagowanie tre\u015bci totalitarnych oraz przemoc fizyczn\u0105 wobec adwersarzy politycznych i uj\u0119tych bojownik\u00f3w prorosyjskich. Dlatego te\u017c w propagandzie rosyjskiej z takim powodzeniem wykorzystuje si\u0119 w\u0105tek narracyjny o \u201enazyfikacji\u201d Ukrainy po EuroMajdanie. Jest r\u00f3wnocze\u015bnie jeden z g\u0142\u00f3wnych cel\u00f3w politycznych \u201especjalnej operacji wojskowej\u201d, cho\u0107 warto zauwa\u017cy\u0107, i\u017c tego typu narracja wpisuje si\u0119 jeszcze w decepcj\u0119 radzieck\u0105 stosowan\u0105 z powodzeniem przez ca\u0142y XX wiek. Eksponowanie domniemanego zagro\u017cenia Ukrainy przez ruch i idee najpierw Symeona Petlury a nast\u0119pnie Stepana Bandery by\u0142o sta\u0142ym elementem tej gry informacyjnej.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\u201eAzow\u201d w Mariupolu<\/h4>\r\n

Tak si\u0119 jednak sk\u0142ada, \u017ce obecna wojna rosyjsko-ukrai\u0144ska s\u0142u\u017cy jednak dalszemu wzmocnieniu poczucia narodowego i pa\u0144stwowego ze strony Ukrai\u0144c\u00f3w, nawet tych rosyjskoj\u0119zycznych. Mitologizacji uleg\u0142a zatem tak\u017ce walka pu\u0142ku \u201eAzow\u201d w obl\u0119\u017conym Mariupolu przeciw jednostkom 1. Korpusu Armijnego DRL oraz grupom bojowym ze sk\u0142adu rosyjskiej 8. Armii. Jest to obecnie elitarna jednostka ukrai\u0144skiej Gwardii Narodowej z\u0142o\u017con\u0105 nie tylko z pododdzia\u0142\u00f3w specjalnych czy  rozpoznawczo-dywersyjnych, lecz i pancerno-zmechanizowanych.<\/p>\r\n

Samo miasto do\u015b\u0107 d\u0142ugo przygotowywa\u0142o si\u0119 o obrony okr\u0119\u017cnej, z drugiej strony widoczne jest do\u015bwiadczenie i determinacja obro\u0144c\u00f3w. Tym niemniej w samej Rosji pu\u0142k \u201eAzow\u201d jest uznawany za jednostk\u0119 z\u0142o\u017con\u0105 z \u201eneonazist\u00f3w\u201d, st\u0105d nie brak informacji medialnych o terrorze wobec ludno\u015bci cywilnej, celowym wysadzaniu budynk\u00f3w mieszkalnych, obsadzaniu budynk\u00f3w cywilnych przez \u017co\u0142nierzy tej formacji, czy nawet strzelaninach z formacjami jednostek operacyjnych.<\/p>\r\n

Dlatego te\u017c ewentualne zdobycie go przez wojska rosyjskie b\u0119dzie mia\u0142o g\u0142\u0119bokie znaczenie propagandowe: ulegn\u0105 zniszczeniu nie tylko doborowe jednostki ukrai\u0144skie, lecz tak\u017ce pu\u0142k \u201eAzow\u201d<\/strong>, co b\u0119dzie niejako odczytane jako \u201efizyczna\u201d eliminacja nazizmu na Ukrainie. Niestety narracja sobie, za\u015b rzeczywisto\u015b\u0107 sobie, gdy\u017c \u2013 po wybuchu wojny \u2013 cz\u0142onkowie i sympatycy ruchu zacz\u0119li formowa\u0107 nowe jednostki obrony terytorialnej o tej samej nazwie w Kijowie i Charkowie. Niemniej, jak dotychczas, wszelkie pr\u00f3by deblokady Mariupola nie wchodz\u0105 w gr\u0119. Mo\u017cna spodziewa\u0107 si\u0119 jednak, \u017ce wraz z upadkiem miasta w\u0142adze Federacji Rosyjskiej og\u0142osz\u0105 zako\u0144czenie procesu demilitaryzacji i \u201edenazyfikacji\u201d Ukrainy.<\/p>\r\n

dr Robert Potocki<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Autor jest ukrainoznawc\u0105, wieloletnim nauczycielem akademickim, zwi\u0105zanym z Uniwersytetem Zielonog\u00f3rskim i wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 Polskiego Towarzystwa Geopolitycznego.<\/p>\r\n

Fot. Wikipedia Commons<\/p>\r\n

My\u015bl Polska, nr 15-16 (10-17.04.2022)<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Podczas II Wojny Zimowej, kt\u00f3ra wybuch\u0142a 24 lutego 2022 roku, Mariupol z uwagi na uporczyw\u0105 obron\u0119 zd\u0105\u017cy\u0142 ju\u017c uzyska\u0107 miano \u201eukrai\u0144skiego Stalingradu\u201d [Marcin Gaw\u0119da, \u201eMariupol \u2013 bastion Ukrainy nad Morzem Azowskim. Znaczenie strategiczne i przebieg walk\u201d, Defence24.pl, 26.III.2022]. Samo por\u00f3wnanie jest znacznie przebarwione, lecz propagandowa hiperbolizacja wp\u0142ywa na stan umys\u0142\u00f3w walcz\u0105cych. Do\u015b\u0107 elitarnym i bezkompromisowym […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[13],"tags":[29,20,167,17],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/132963"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=132963"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/132963\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":132966,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/132963\/revisions\/132966"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=132963"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=132963"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=132963"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}