{"id":1328,"date":"2007-11-04T00:00:00","date_gmt":"2007-11-04T00:00:00","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-30T04:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=1328","title":{"rendered":"\u017ba\u0142oba po ameryka\u0144sku – Jan Marek Chodakiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

Ka\u017cdy naturalnie prze\u017cywa \u015bmier\u0107 inaczej. R\u00f3\u017cne zbiorowo\u015bci, ma\u0142e i du\u017ce, podchodz\u0105 do tej kwestii rozmaicie. Oto opowie\u015b\u0107, jak ze \u015bmierci\u0105 jednego cz\u0142owieka radzi\u0142a sobie pewna zbiorowo\u015b\u0107 w USA.<\/p>\r\n

Pod koniec lipca przyjaci\u00f3\u0142ka zostawi\u0142a u nas samoch\u00f3d przed wypraw\u0105 zamorsk\u0105. Mel i David – jej \u015bwie\u017co po\u015blubiony m\u0105\u017c, a przedtem wieloletni ch\u0142opak – polecieli do Afryki Po\u0142udniowej. Chcieli ponurkowa\u0107 z rekinami, zaliczy\u0107 safari i powspina\u0107 si\u0119. Szczeg\u00f3lnie David to na\u0142ogowy adrenaliniarz. Czeg\u00f3\u017c on nie wyczynia\u0142? Zaliczy\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 licz\u0105cych si\u0119 szczyt\u00f3w na kilku kontynentach, lata\u0142 lotni\u0105, skaka\u0142 na spadochronie, pe\u0142za\u0142 po grotach, nurkowa\u0142, biega\u0142. Szczeg\u00f3lnie lubi\u0142 wspina\u0107 si\u0119 bez sprz\u0119tu.<\/p>\r\n

Na pocz\u0105tku sierpnia p\u00f3\u017ano w nocy odebra\u0142em telefon. Dzwoni\u0142a Mel. I spad\u0142a bomba: „David nie \u017cyje. Oderwa\u0142 si\u0119 od ska\u0142y”. W niedziel\u0119 rano, 5 sierpnia, jechali pozwiedza\u0107 winnice. Przeje\u017cd\u017cali ko\u0142o G\u00f3ry Sto\u0142owej. David nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 oprze\u0107. Mel wesz\u0142a bezpieczn\u0105 tras\u0105. Jej m\u0105\u017c wspina\u0142 si\u0119 sam, wbrew regu\u0142om, boczn\u0105 \u015bcian\u0105. Gdy nie doczeka\u0142a si\u0119 go na szczycie, zesz\u0142a na d\u00f3\u0142 i zadzwoni\u0142a po pomoc. Ratownicy z ochotniczego pogotowia g\u00f3rskiego szukali go kilka godzin, zacz\u0105\u0142 pada\u0107 deszcz. Znale\u017ali go dopiero w poniedzia\u0142ek. David mia\u0142 31 lat.<\/p>\r\n

Moja cenzura domowa zacz\u0119\u0142a natychmiast akcj\u0119 wsparcia. Jedna z kole\u017canek, dyplomatka ameryka\u0144ska w Bo\u015bni, ma koleg\u0119 z uniwerku, kt\u00f3ry siedzi w ambasadzie USA w Republice Po\u0142udniowej Afryki. Obieca\u0142 pom\u00f3c.<\/p>\r\n

Niezale\u017cnie od tego Mel powiadomi\u0142a naturalnie rodzin\u0119. Ju\u017c w \u015brod\u0119 lecia\u0142a do niej matka i te\u015bciowa. Jednak jeszcze we wtorek pokaza\u0142a si\u0119 cie\u017cka artyleria. Brat Davida, Jaimie, przyja\u017ani si\u0119 bardzo blisko z aktorem Robertem de Niro i jego rodzin\u0105. Byli w\u0142a\u015bnie razem w Japonii. De Niro skontaktowa\u0142 si\u0119 ze swymi lud\u017ami w Afryce Po\u0142udniowej, kt\u00f3rzy natychmiast dali Mel telefon satelitarny i usun\u0119li wszelkie przeszkody biurokratyczne. Zar\u00f3wno biurwa lokalna, jak i ambasadowa sta\u0142a si\u0119 superuprzejma. Zabrano nawet Mel na wycieczk\u0119 do slums\u00f3w w jednym z bantustan\u00f3w. Jak jej oznajmiono, cel by\u0142 taki, aby zobaczy\u0107 cierpienie i tragedi\u0119 ludzk\u0105, a nie skupia\u0107 si\u0119 tylko i wy\u0142\u0105cznie na swojej stracie. Dziewczyna jednak by\u0142a zbyt oszo\u0142omiona na tak\u0105 terapi\u0119.<\/p>\r\n

Ale przynajmniej mia\u0142a co\u015b do roboty. O wiele lepiej poszed\u0142 lunch z zespo\u0142em ratowniczym.<\/p>\r\n

Mel podzi\u0119kowa\u0142a wszystkim za nara\u017canie \u017cycia. Dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej jeden z przyjaci\u00f3\u0142 rodziny Davida odwdzi\u0119czy\u0142 si\u0119 jeszcze bardziej – za 30.000 $ kupi\u0142 ratownikom sprz\u0119t turystyczny, namioty, liny i \u015bpiwory, a linie lotnicze, dla kt\u00f3rych Mel pracuje, wys\u0142a\u0142y wszystko do RPA gratis.
\r\n Chyba 14 sierpnia obebrali\u015bmy Mel z matk\u0105 i te\u015bciow\u0105 na lotnisku, razem z popio\u0142em Dawida w urnie. Przez nast\u0119pne tygodnie dziewczyna kr\u0105\u017cy\u0142a mi\u0119dzy te\u015bciami w Waszyngtonie, rodzicami w Ohio oraz Birmingham w stanie Alabama, gdzie w przyuniwersyteckim szpitalu, w izbie przyj\u0119\u0107, pracowa\u0142 jej m\u0105\u017c. Jak opowiada\u0142 mi m\u00f3j przyjaciel Piotreczek, kt\u00f3ry jest tam profesorem psychiatrii, w szpitalu zorganizowano specjalne \u015bwieckie spotkanie ku czci zmar\u0142ego.<\/p>\r\n

Wspominano Davida. Na przyk\u0142ad jeden ze starszych doktor\u00f3w opowiedzia\u0142, jak David skrytykowa\u0142 go za to, \u017ce o pacjentach wyra\u017ca\u0142 si\u0119 per „menele”. Trzeba szanowa\u0107 ka\u017cdego cz\u0142owieka. Starszy kolega przyzna\u0142, \u017ce by\u0142o mu wstyd i od tej pory ju\u017c tak nie m\u00f3wi\u0142.
\r\n Wie\u015b\u0107 o \u015bmierci rozesz\u0142a si\u0119 jednak g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki internetowi. Electronic mourning (e-mourning) to \u017ca\u0142oba przez internet. Najpierw ukaza\u0142 si\u0119 na po\u0142udniowoafryka\u0144skim portalu artyku\u0142 o tragedii, niestety ze zdj\u0119ciem Mel kl\u0119cz\u0105cej przy zw\u0142okach m\u0119\u017ca, przytulaj\u0105cej go – hieniarze sobie nie odpu\u015bcili. Potem Mel wys\u0142a\u0142a e-mail do wszystkich os\u00f3b z ksi\u0105\u017cki adresowej Davida.<\/p>\r\n

Odzew by\u0142 lawinowy. Co wi\u0119cej – ludzie b\u0142yskawicznie zwo\u0142ywali si\u0119, zawiadamiali si\u0119 nawzajem. W najbardziej ekstremalnym przypadku jeden z adresat\u00f3w dowiedzia\u0142 si\u0119 o \u015bmierci, przebywaj\u0105c w Japonii; spakowa\u0142 si\u0119 i przylecia\u0142 na pogrzeb do Waszyngtonu. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Paul pozna\u0142 Davida i nurkowa\u0142 z nim przez trzy dni na wyspach Galápagos 10 lat temu. Utrzymywali kontakt telefoniczny i mailowy. Teraz przed pogrzebem odprawi\u0142 jakie\u015b rytua\u0142y New Age.
\r\n Najwa\u017cniejsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 e-mourning by\u0142y blogi. Mel i David za\u0142o\u017cyli blog tu\u017c przed \u015blubem, aby udokumentowa\u0107 uroczysto\u015b\u0107 oraz swoje podr\u00f3\u017ce. Zosta\u0142 on przekszta\u0142cony w blog ku jego pami\u0119ci.<\/p>\r\n

Mel w\u0142o\u017cy\u0142a zdj\u0119cia i tekst. Ka\u017cdy m\u00f3g\u0142 si\u0119 wpisa\u0107. Ponadto kilku przyjaci\u00f3\u0142 Davida za\u0142o\u017cy\u0142o blogi z opowie\u015bciami o nim. Inni si\u0119 dopisywali, wyci\u0105gali anegdotki, przypinali zdj\u0119cia. P\u00f3\u017aniej w mowie pogrzebowej ojciec Davida – weteran walki z komun\u0105 w Wietnamie, emerytowany oficer wywiadu marynarki wojennej oraz s\u0119dzia federalny – podzi\u0119kowa\u0142 internetowcom, bowiem dowiedzia\u0142 si\u0119 wielu szczeg\u00f3\u0142\u00f3w z \u017cycia Davida, o kt\u00f3rych nie mia\u0142 poj\u0119cia.<\/p>\r\n

Mel te\u017c szuka\u0142a dodatkowego wsparcia w internecie. Wpisa\u0142a si\u0119 na list\u0119 dyskusyjn\u0105 m\u0142odych wd\u00f3w w okolicach Stolicy Imperium. Przegl\u0105da\u0142a linki – cho\u0107by http:\/\/www.griefandrecovery. com\/links.html. Wpad\u0142a w jeszcze wi\u0119ksz\u0105 depresj\u0119, szczeg\u00f3lnie po spotkaniu z jedn\u0105 z tych pa\u0144.<\/p>\r\n

Na szcz\u0119\u015bcie Mel ma przyjaci\u00f3\u0142ki siatkarki w Waszyngtonie. Te starannie zadba\u0142y o wype\u0142nienie jej czasu. Po prostu umawia\u0142y si\u0119 z ni\u0105 na to, co zawsze robi\u0142y – wyci\u0105ga\u0142y j\u0105 do muze\u00f3w, na obiady do ulubionej teksa\u0144sko-meksyka\u0144skiej Cactus Cantina oraz na marszobiegi na „szlaku kozic” przy Great Falls w Maryland. Od lat Mel i my chodzili\u015bmy tam regularnie. Siatkarki zdecydowa\u0142y, \u017ce tradycj\u0119 nale\u017cy kontynuowa\u0107. Ostatni raz biegali\u015bmy tam dzie\u0144 przed pogrzebem Davida, a ju\u017c s\u0105 plany na nast\u0119pny raz. Najci\u0119\u017csze i najbardziej irytuj\u0105ce by\u0142o to, \u017ce siatkarki (poza plecami Mel) stale i obsesyjnie rozstrz\u0105sa\u0142y \u015bmier\u0107 jej m\u0119\u017ca. P\u0142aka\u0142y, sp\u0119dza\u0142y godziny na rozmowach telefonicznych mi\u0119dzy sob\u0105. Bezsprzecznie tragedia dotkn\u0119\u0142a te\u017c i je. Ale dla Mel by\u0142y pot\u0119\u017cnym wsparciem. Przy niej nie rozpada\u0142y si\u0119. By\u0142y bardzo pomocne nie tylko emocjonalnie, ale i praktycznie. Na przyk\u0142ad w pi\u0105tek i sobot\u0119 przed pogrzebem musieli\u015bmy (ja jako ochotnik z urz\u0119du) zwi\u0105za\u0107 i wyklei\u0107 kilkaset program\u00f3w z porz\u0105dkiem mszy, modlitwami oraz pie\u015bniami.<\/p>\r\n

W ko\u0144cu, po niemal dw\u00f3ch miesi\u0105cach od tragedii, spotkali\u015bmy si\u0119 w ko\u015bciele katolickim w Georgetown. Poniewa\u017c tutejsi jezuici to moderni\u015bci, nikt opr\u00f3cz nas nie kl\u0119ka\u0142 przy podniesieniu, a w kazaniu by\u0142o politycznie poprawnie o AIDS. Po mszy na kazalnic\u0119 wchodzili przyjaciele Davida z m\u0142odo\u015bci, kt\u00f3rzy rozbawili zgromadzonych \u015bmiesznymi anegdotkami z \u017cycia Davida, gdzie piwo la\u0142o si\u0119 strumieniami, oraz wdowa i ojciec zmar\u0142ego. Ten ostatni zacytowa\u0142 fragment pie\u015bni operowych Giacomo Pucciniego o \u015bmierci malutkiego synka. Powiedzia\u0142, \u017ce wola\u0142by, aby to by\u0142 jego pogrzeb, a David przemawia\u0142. Ojcu zabrak\u0142o tchu, pokaza\u0142y si\u0119 \u0142zy. Matka zmar\u0142ego, profesor stosunk\u00f3w mi\u0119dzynarodowych i dziekan uniwersytecki, siedzia\u0142a bez s\u0142owa, dystyngowana i twarda jak zawsze. Na koniec w ko\u015bciele puszczono kolekcj\u0119 slajd\u00f3w z przyg\u00f3d Davida w takt muzyki rockowej.<\/p>\r\n

Przeszli\u015bmy do uniwersytetu na styp\u0119. Ustawi\u0142y si\u0119 kolejki do wdowy i rodzic\u00f3w. Pami\u0119tamy Davida, ale wiemy te\u017c, \u017ce Mel jest z nami. Niech jej m\u0105\u017c odpoczywa w spokoju.<\/p>\r\n

Marek Jan Chodakiewicz<\/em><\/strong><\/p>\r\n\r\n

Prof. dr Marek Jan Chodakiewicz jest historykiem specjalizuj\u0105cym si\u0119 w historii Europy XIX i XX wieku. Jest absolwentem San Francisko State University<\/em> (BA) i Columbia University <\/em>(MPhil i PhD). Obecnie jest wyk\u0142adowc\u0105 elitarnej uczelni Institute of World Politics<\/em> w Waszyngtonie, kszta\u0142c\u0105cej dyplomat\u00f3w i pracownik\u00f3w wywiadu. <\/p>\r\n<\/div>\r\n

 <\/p>\r\n

Za: Najwy\u017cszy Czas!<\/a><\/p>\r\n

  <\/p>\r\n\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ka\u017cdy naturalnie prze\u017cywa \u015bmier\u0107 inaczej. R\u00f3\u017cne zbiorowo\u015bci, ma\u0142e i du\u017ce, podchodz\u0105 do tej kwestii rozmaicie. Oto opowie\u015b\u0107, jak ze \u015bmierci\u0105 jednego cz\u0142owieka radzi\u0142a sobie pewna zbiorowo\u015b\u0107 w USA. Pod koniec lipca przyjaci\u00f3\u0142ka zostawi\u0142a u nas samoch\u00f3d przed wypraw\u0105 zamorsk\u0105. Mel i David – jej \u015bwie\u017co po\u015blubiony m\u0105\u017c, a przedtem wieloletni ch\u0142opak – polecieli do Afryki […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1328"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1328"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1328\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}