{"id":128426,"date":"2021-10-13T15:20:19","date_gmt":"2021-10-13T19:20:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=128426"},"modified":"2021-10-13T15:20:19","modified_gmt":"2021-10-13T19:20:19","slug":"zatrute-owoce-kor-u","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=128426","title":{"rendered":"Zatrute owoce KOR-u"},"content":{"rendered":"

45 lat temu \u2013 w dniu 23 wrze\u015bnia 1976 roku dosz\u0142o do podpisania \u201eApelu do spo\u0142ecze\u0144stwa i w\u0142adz PRL\u201d, stanowi\u0105cego symboliczn\u0105 dat\u0119 powstania Komitetu Obrony Robotnik\u00f3w \u2013 najbardziej znacz\u0105cej organizacji opozycyjnej drugiej po\u0142owy lat siedemdziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku, kt\u00f3ra wywar\u0142a znaczny wp\u0142yw na charakter i oblicze ideowe NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

\"\"
Plugawy za\u0142o\u017cyciel plugawej organizacji<\/em><\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n

Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce podczas tegorocznych obchod\u00f3w 45 rocznicy powstania KOR premier Mateusz Morawiecki podkre\u015bli\u0142, \u017ce \u201eKomitet Obrony Robotnik\u00f3w by\u0142 dla rodz\u0105cej si\u0119 w 1980 roku Solidarno\u015bci duchowym \u017ar\u00f3d\u0142em\u201d [1].<\/p>\r\n

Z kolei senator Jan Rulewski \u2013 stwierdzi\u0142 wprost, \u017ce: \u201enajwi\u0119kszym sukcesem Komitetu Obrony Robotnik\u00f3w by\u0142o utworzenie Solidarno\u015bci\u201d [2]. Wp\u0142ywy dzia\u0142aczy KOR w kierownictwie NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d w latach 1980-1981 by\u0142y znaczne, a niekiedy wr\u0119cz dominuj\u0105ce, co niestety w du\u017cej mierze zawa\u017cy\u0142o na przyj\u0119tej strategii dzia\u0142ania zwi\u0105zku.<\/p>\r\n

Powstanie KOR by\u0142o bezpo\u015brednim nast\u0119pstwem tak zwanych \u201ewydarze\u0144 radomskich\u201d w czerwcu 1976 roku, w czasie kt\u00f3rych dosz\u0142o do zmasowanych strajk\u00f3w i protest\u00f3w spo\u0142ecznych. Opr\u00f3cz Radomia najwi\u0119ksze protesty mia\u0142y miejsce w Ursusie oraz P\u0142ocku, za\u015b iskr\u0105, kt\u00f3ra do nich doprowadzi\u0142a by\u0142a zapowiedziana przez premiera Piotra Jaroszewicza podwy\u017cka cen artyku\u0142\u00f3w \u017cywno\u015bciowych.<\/p>\r\n

Strajki do\u015b\u0107 szybko przekszta\u0142ci\u0142y si\u0119 w zaj\u015bcia na ulicach Radomia i niekt\u00f3rych innych polskich miast. Zosta\u0142y one do\u015b\u0107 szybko st\u0142umione przez si\u0142y porz\u0105dkowe, niestety niekiedy z nadmiern\u0105 brutalno\u015bci\u0105. Opr\u00f3cz prowodyr\u00f3w represje dotkn\u0119\u0142y bowiem r\u00f3wnie\u017c przypadkowych uczestnik\u00f3w protest\u00f3w, kt\u00f3rzy nie mieli zamiaru anga\u017cowa\u0107 si\u0119 ani w dzia\u0142ania polityczne, ani tym bardziej kontestowa\u0107 istniej\u0105cego ustroju. Osoby te z dnia na dzie\u0144 znalaz\u0142y si\u0119 w bardzo trudnym po\u0142o\u017ceniu, trac\u0105c prac\u0119, b\u0105d\u017a b\u0119d\u0105c poci\u0105gane do odpowiedzialno\u015bci przed s\u0105dami i kolegiami do spraw wykrocze\u0144. Fala niezadowolenia spo\u0142ecznego zosta\u0142a jednak do\u015b\u0107 szybko wykorzystana przez r\u00f3\u017cnej ma\u015bci dzia\u0142aczy opozycyjnych, kontestuj\u0105cych \u00f3wczesn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 polityczn\u0105.<\/p>\r\n

\u201eApel do spo\u0142ecze\u0144stwa i w\u0142adz PRL\u201d stanowi\u0142 co prawda jedynie wyraz protestu przeciw represjom w\u0142adz wobec strajkuj\u0105cych robotnik\u00f3w, a jego sygnatariusze faktycznie zaanga\u017cowali si\u0119 w pomoc materialn\u0105 i prawn\u0105 dla represjonowanych, jednak by\u0142a to tylko uwertura przed polityczn\u0105 przygrywk\u0105.<\/p>\r\n

\u017byciorysy i korzenie [zw\u0142aszcza etniczne \u2013 admin]<\/em> inicjator\u00f3w apelu nie pozostawia\u0142y w\u0105tpliwo\u015bci co do charakteru ich dzia\u0142alno\u015bci. W\u015br\u00f3d za\u0142o\u017cycieli i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w KOR-u by\u0142y bowiem osoby od dawna czynnie zaanga\u017cowane w dzia\u0142alno\u015b\u0107 opozycyjn\u0105, takie jak: Jacek Kuro\u0144, Antoni Macierewicz, Adam Michnik, Seweryn Blumsztajn, Jan Lity\u0144ski, Zbigniew Romaszewski, czy Ludwik Wujec.<\/p>\r\n

Byli literaci i arty\u015bci \u2013 aktywnie kontestuj\u0105cy \u00f3wczesn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 polityczn\u0105 jak: Jerzy Andrzejewski, Stanis\u0142aw Bara\u0144czak, Anka Kowalska, Jacek Bierezin, czy Halina Miko\u0142ajska. Byli nieprzychylnie nastawieni do w\u0142adzy przedstawiciele \u015bwiata nauki i wyk\u0142adowcy akademiccy jak: Jan J\u00f3zef Lipski, Edward Lipi\u0144ski oraz b\u0119d\u0105cy przedstawicielem KOR za granic\u0105 Leszek Ko\u0142akowski.<\/p>\r\n

Ca\u0142o\u015b\u0107 uzupe\u0142niali reprezentanci starszego pokolenia, w tym dzia\u0142acze przedwojennej i konspiracyjnej PPS, jak: Antoni Pajdak, Ludwik Cohn, Adam Szczypiorski, czy Aniela Steinsbergowa, kt\u00f3rzy jednak pe\u0142nili rol\u0119 czysto dekoracyjn\u0105 jako tzw. \u201eautorytety moralne\u201d. Wielu z wy\u017cej wymienionych mia\u0142o za sob\u0105 aktywny udzia\u0142 w wydarzeniach marcowych 1968 roku, a niekt\u00f3rzy nawet wyroki s\u0105dowe za dzia\u0142alno\u015b\u0107 opozycyjn\u0105.<\/p>\r\n

Niespe\u0142na rok p\u00f3\u017aniej organizacj\u0119 przekszta\u0142cono w Komitet Samoobrony Spo\u0142ecznej KOR. Inicjatywa ta mia\u0142a ju\u017c jednoznacznie opozycyjny charakter. W\u015br\u00f3d postulat\u00f3w KSS KOR pojawi\u0142y si\u0119 has\u0142a: walki o praworz\u0105dno\u015b\u0107, obrony praw i wolno\u015bci obywatelskich, czy te\u017c przeciwdzia\u0142anie represjom politycznym i \u015bwiatopogl\u0105dowym , a tak\u017ce pomoc prze\u015bladowanym i wi\u0119\u017aniom politycznym.<\/p>\r\n

By\u0142o to jawne wyzwanie rzucone \u00f3wczesnej w\u0142adzy. Aktywi\u015bci KOR powo\u0142ali do \u017cycia Biuro Interwencyjne, Niezale\u017cn\u0105 Oficyn\u0119 Wydawnicz\u0105, jak r\u00f3wnie\u017c liczne czasopisma jak: \u201eKomunikat\u201d, \u201eBiuletyn Informacyjny\u201d, \u201eRobotnik\u201d, czy \u201eG\u0142os\u201d. W tym kontek\u015bcie interesuj\u0105ce jest oblicze ideowe organizacji, kt\u00f3re by\u0142o nie do ko\u0144ca sp\u00f3jne. W\u015br\u00f3d lider\u00f3w KSS KOR byli zar\u00f3wno lewicowi dysydenci zwi\u0105zani ze \u015brodowiskiem \u201ekomandos\u00f3w\u201d (Kuro\u0144, Michnik, Lity\u0144ski, Blumsztajn), jak i dzia\u0142acze o orientacji prawicowo-niepodleg\u0142o\u015bciowej (Macierewicz, Naimski, Dorn, Ziembi\u0144ski).<\/p>\r\n

Pisa\u0142 o tym zreszt\u0105 doc. J\u00f3zef Kossecki w swojej pracy \u201eKorzenie polityki\u201d:<\/p>\r\n

\u201eJak wynika z analizy sk\u0142adu osobowego \u201ekomandosi\u201d stanowili w KOR niewielki procent (ale faktycznie stali si\u0119 jego g\u0142\u00f3wnymi przyw\u00f3dcami), natomiast uda\u0142o im si\u0119 wci\u0105gn\u0105\u0107 do swej akcji \u2013 w charakterze wykonawc\u00f3w lub figurant\u00f3w \u2013 osoby znane w r\u00f3\u017cnych \u015brodowiskach i reprezentuj\u0105ce r\u00f3\u017cne kierunki polityczne. Mia\u0142y one by\u0107 przeka\u017anikami wp\u0142yw\u00f3w dla wielu \u015brodowisk, w kt\u00f3rych starano si\u0119 montowa\u0107 grupy dzia\u0142ania, maj\u0105ce ju\u017c charakter wyra\u017anie mafijny \u2013 ich sk\u0142adu (w przeciwie\u0144stwie do grupy centralnej) nie podawano do wiadomo\u015bci opinii publicznej.<\/p>\r\n

KOR do\u015b\u0107 szybko podzieli\u0142 si\u0119 na r\u00f3\u017cne mniejsze nurty w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych dwa mia\u0142y najwi\u0119ksze znaczenie: socjaldemokratyczny, stanowi\u0105cy g\u0142\u00f3wny trzon ugrupowania, kt\u00f3rego czo\u0142owymi przedstawicielami byli Jacek Kuro\u0144 i Adam Michnik oraz demokratyczny, zgrupowany wok\u00f3\u0142 pisma \u201eG\u0142os\u201d, skupiaj\u0105cy dzia\u0142aczy, kt\u00f3rzy wol\u0105 demokracj\u0119 bur\u017cuazyjn\u0105 bez \u017cadnych \u201esocjalistycznych\u201d dodatk\u00f3w. Jego g\u0142\u00f3wnymi przedstawicielami byli Antoni Macierewicz i Piotr Naimski\u201d [3].<\/p>\r\n

Nie ulega tak\u017ce w\u0105tpliwo\u015bci zasygnalizowany wcze\u015bniej bezpo\u015bredni wp\u0142yw dzia\u0142aczy KSS KOR na oblicze ideowe, program i metody dzia\u0142ania NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d w 1980 roku. W kr\u0119gach kierowniczych i doradczych \u201eSolidarno\u015bci\u201d znalaz\u0142o si\u0119 bowiem wielu prominentnych dzia\u0142aczy i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w KOR, jak chocia\u017cby: Jacek Kuro\u0144, Jan Lity\u0144ski, Bogdan Borusewicz, Adam Michnik, Miros\u0142aw Chojecki, Marek Edelman, Zbigniew Romaszewski, czy Jan J\u00f3zef Lipski. Cho\u0107 podczas I Krajowego Zjazdu Delegat\u00f3w NSZZ \u201eSolidarno\u015bci\u201d w dniu 23 wrze\u015bnia 1981 roku nast\u0105pi\u0142o formalne rozwi\u0105zanie organizacji, to wp\u0142ywy \u015brodowiska KOR-owskiego przetrwa\u0142y znacznie d\u0142u\u017cej.<\/p>\r\n

Oddajmy w tej sprawie jeszcze raz g\u0142os J\u00f3zefowi Kosseckiemu, wed\u0142ug kt\u00f3rego:<\/p>\r\n

\u201eInfiltracja KOR do \u201eSolidarno\u015bci\u201d sprawi\u0142a, \u017ce faktycznym centrum kierowniczym zwi\u0105zku sta\u0142a si\u0119 mafijna grupa dzia\u0142aczy KOR i sprzymierzonymi z nim grupami wywodz\u0105cymi si\u0119 z Konwersatorium \u201eDo\u015bwiadczenie i Przysz\u0142o\u015b\u0107\u201d, Klubu Inteligencji Katolickiej, a nie Krajowa Komisja. Inspiracja KOR wp\u0142ywa\u0142a coraz bardziej na umacnianie si\u0119 ekstremistycznego skrzyd\u0142a \u201eSolidarno\u015bci\u201d, co uwidoczni\u0142o si\u0119 wyra\u017anie podczas I Krajowego Zjazdu, a nast\u0119pnie podczas s\u0142ynnych posiedze\u0144 kierowniczych gremi\u00f3w zwi\u0105zku w Radomiu i Gda\u0144sku (\u2026) W rezultacie KOR by\u0142 struktur\u0105 trudno uchwytna dla przeciwnik\u00f3w.<\/p>\r\n

Szacowano, \u017ce spo\u015br\u00f3d 896 delegat\u00f3w na I Krajowy Zjazd NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d 150 by\u0142o dzia\u0142aczami KOR. Ci dzia\u0142acze, mimo oporu ze strony du\u017cej cz\u0119\u015bci delegat\u00f3w, umieli do\u015b\u0107 skutecznie manipulowa\u0107 Zjazdem. Doprowadzono nawet do uchwalenia s\u0142ynnego \u201ePos\u0142ania do ludzi pracy Europy Wschodniej\u201d.kt\u00f3re wszystkie kraje socjalistyczne uzna\u0142y za polityczn\u0105 prowokacj\u0119 na skal\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105. Nast\u0119pnie do uchwa\u0142 zjazdu wprowadzono praktycznie wszystkie podstawowe koncepcje programowe KOR\u201d [4].<\/p>\r\n

Pojawia si\u0119 pytanie, czy spu\u015bcizna i tradycja KOR-u jest obecna w rzeczywisto\u015bci spo\u0142eczno-politycznej III RP. Odpowied\u017a na to pytanie wydaje si\u0119 oczywista je\u015bli we\u017amiemy pod uwag\u0119 zar\u00f3wno polityk\u0119 wewn\u0119trzn\u0105, jak i zagraniczn\u0105 Polski po 1989 roku, opart\u0105 o neoliberalne i neokonserwatywne paradygmaty i wzorce.<\/p>\r\n

Do tradycji KOR-owskiej otwarcie nawi\u0105zywa\u0142y kolejne przepoczwarzenia Unii Demokratycznej wraz z ich propagandow\u0105 tub\u0105 \u201eGazet\u0105 Wyborcz\u0105\u201d. Jednocze\u015bnie tradycja ta jest obecna w \u015brodowiskach zwi\u0105zanych z niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105, \u201eantykomunistyczn\u0105\u201d i rusofobiczn\u0105 prawic\u0105, o czym \u015bwiadcz\u0105 wp\u0142ywy takich dzia\u0142aczy jak: Antoni Macierewicz, Piotr Naimski, czy Ludwik Dorn, a w okresie wcze\u015bniejszym dzia\u0142alno\u015b\u0107 w mniejszym b\u0105d\u017a wi\u0119kszym stopniu zwi\u0105zanych z KOR-em \u2013 Jana Olszewskiego, Lecha Kaczy\u0144skiego, czy Zbigniewa Romaszewskiego.<\/p>\r\n

W zwi\u0105zku z powy\u017cszym, aby zrozumie\u0107 dlaczego czo\u0142owi dzia\u0142acze oficjalnie sk\u0142\u00f3conych ugrupowa\u0144 post-solidarno\u015bciowych w pewnych sprawach s\u0105 zadziwiaj\u0105co zgodni (np. polityka zagraniczna, polityka historyczna, reprywatyzacja) \u2013 nale\u017cy przypomnie\u0107 sobie ich wsp\u00f3lne KOR-owskie korzenie.<\/p>\r\n

Micha\u0142 Radzikowski<\/em><\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

[1] TVP Info (23.09.2021 r.) \u201e\u0179r\u00f3d\u0142o rodz\u0105cej si\u0119 Solidarno\u015bci\u201d. Morawiecki w 45 rocznic\u0119 powstania KOR.
\r\n[2] Polskie Radio 24.pl (25.09.2021 r.) \u201eRocznica powstania KOR. Rulewski: jego najwi\u0119kszym sukcesem by\u0142o powstanie Solidarno\u015bci\u201d.
\r\n[3] J\u00f3zef Kossecki: \u201eKorzenie polityki\u201d, wyd. MON 1992, str. 86.
\r\n[4] Tam\u017ce.<\/p>\r\n

My\u015bl Polska, nr 41-42 (10-17.10.2021)<\/em>
\r\nhttps:\/\/myslpolska.info\/<\/a><\/em><\/p>\r\n

 <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"45 lat temu \u2013 w dniu 23 wrze\u015bnia 1976 roku dosz\u0142o do podpisania \u201eApelu do spo\u0142ecze\u0144stwa i w\u0142adz PRL\u201d, stanowi\u0105cego symboliczn\u0105 dat\u0119 powstania Komitetu Obrony Robotnik\u00f3w \u2013 najbardziej znacz\u0105cej organizacji opozycyjnej drugiej po\u0142owy lat siedemdziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku, kt\u00f3ra wywar\u0142a znaczny wp\u0142yw na charakter i oblicze ideowe NSZZ \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce podczas tegorocznych obchod\u00f3w 45 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[13,9],"tags":[92,53,81],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/128426"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=128426"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/128426\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":128430,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/128426\/revisions\/128430"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=128426"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=128426"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=128426"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}