{"id":127668,"date":"2021-08-31T18:50:43","date_gmt":"2021-08-31T22:50:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=127668"},"modified":"2021-08-31T18:50:43","modified_gmt":"2021-08-31T22:50:43","slug":"dr-michal-fiedrowicz-o-traditionis-custodes-przerazajaco-przypominajacy-rok-1984-georgea-orwella","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=127668","title":{"rendered":"Dr Micha\u0142 Fiedrowicz o Traditionis Custodes: &#8222;Przera\u017caj\u0105co przypominaj\u0105cy Rok 1984 George&#8217;a Orwella&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Publikujemy dzi\u015b t\u0142umaczenie mocnego dzie\u0142a napisanego przez prof. dr. Michaela Fiedrowicza (ur. 1957), eksperta w dziedzinie historii Ko\u015bcio\u0142a i liturgii oraz autora najlepszej ksi\u0105\u017cki naukowej na temat TLM: &#8222;<em>The Traditional Mass: History, Form, and Theology of the Classical Roman Rite<\/em>&#8221; (Angelico Press, 2020). Praca ta ukaza\u0142a si\u0119 najpierw w &#8222;IK-Nachrichten&#8221; stowarzyszenia <em>Pro Sancta Ecclesia<\/em>, a nast\u0119pnie 30 sierpnia w <em>CNA-Deutsch<\/em>. Prof. Fiedrowicz wyk\u0142ada na Wydziale Teologicznym w Trewirze w Katedrze Staro\u017cytnej Historii Ko\u015bcio\u0142a, Patrologii i Archeologii Chrze\u015bcija\u0144skiej. Jest kap\u0142anem archidiecezji berli\u0144skiej.<\/p>\r\n<p><em>RORATE C\u00c6LI<\/em><\/p>\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<h4>&#8222;Oni nawet nie wiedz\u0105, co im odebrano&#8221;<\/h4>\r\n<p><em>Lex orandi-lex credendi<\/em><\/p>\r\n<p>16 lipca 2021 roku, w dniu \u015bwi\u0119ta Matki Bo\u017cej z G\u00f3ry Karmel, zosta\u0142a og\u0142oszona adhortacja apostolska w formie Motu proprio<em> Traditionis custodes<\/em> o u\u017cywaniu Liturgii Rzymskiej przed reform\u0105 z 1970 roku. Artyku\u0142 1. brzmi: &#8222;Ksi\u0119gi liturgiczne promulgowane przez papie\u017cy \u015bw. Paw\u0142a VI i \u015bw. Jana Paw\u0142a II zgodnie z dekretami Soboru Watyka\u0144skiego II s\u0105 jedynym wyrazem (<em>l&#8217;unica espressione<\/em>) <em>lex orand<\/em>i Rytu Rzymskiego.&#8221;<\/p>\r\n<p>Aby doceni\u0107 pe\u0142ne implikacje tego przepisu, trzeba wiedzie\u0107, \u017ce termin <em>lex orandi<\/em> &#8211; prawo lub regu\u0142a modlitwy &#8211; jest cz\u0119\u015bci\u0105 szerszej formu\u0142y ukutej w V wieku. Mnich galijski Prosper z Akwitanii, mi\u0119dzy 435 a 442 rokiem, sformu\u0142owa\u0142 zasad\u0119: &#8222;aby regu\u0142a modlitwy okre\u015bla\u0142a regu\u0142\u0119 wiary&#8221; (<em>ut legem credendi lex statuat supplicandi<\/em>). W tle toczy\u0142a si\u0119 teologiczna kontrowersja na temat \u0142aski. Chodzi\u0142o o to, czy pierwszy pocz\u0105tek wiary (<em>initium fidei<\/em>) r\u00f3wnie\u017c pochodzi z \u0142aski Bo\u017cej, czy te\u017c z decyzji cz\u0142owieka. Prosper odwo\u0142a\u0142 si\u0119 do modlitwy wstawienniczej i dzi\u0119kczynnej Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ra jest istotna dla nauki o \u0142asce: &#8222;We\u017amy jednak pod uwag\u0119 tak\u017ce tajemnice modlitw kap\u0142a\u0144skich, kt\u00f3re, przekazane przez aposto\u0142\u00f3w, s\u0105 uroczy\u015bcie ofiarowywane jednolicie na ca\u0142ym \u015bwiecie i w ca\u0142ym Ko\u015bciele katolickim, aby regu\u0142a modlitwy wyznacza\u0142a regu\u0142\u0119 wiary&#8221; (indiculus 8). Prosper wylicza nast\u0119pnie r\u00f3\u017cne pro\u015bby Ko\u015bcio\u0142a w jego oficjalnych modlitwach i wyprowadza z nich wniosek o konieczno\u015bci \u0142aski Bo\u017cej, gdy\u017c w przeciwnym razie pro\u015bby i dzi\u0119kczynienia Ko\u015bcio\u0142a by\u0142yby bezu\u017cyteczne i pozbawione sensu. Dla Prospera wiara Ko\u015bcio\u0142a przejawia\u0142a si\u0119 w modlitwie Ko\u015bcio\u0142a, tak \u017ce oficjalna modlitwa Ko\u015bcio\u0142a jest norm\u0105, wed\u0142ug kt\u00f3rej nale\u017cy odczytywa\u0107 wiar\u0119 Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n<p>Ju\u017c nauczyciel Prospera, Augustyn, rozwin\u0105\u0142 my\u015bl, \u017ce modlitwa Ko\u015bcio\u0142a \u015bwiadczy o jego wierze i czyni j\u0105 rozpoznawaln\u0105. Zasada <em>lex orandi-lex credendi<\/em> by\u0142a odt\u0105d cz\u0119\u015bci\u0105 podstawowego rozumienia doktryny katolickiej. Liturgia, podobnie jak Pismo \u015awi\u0119te i Tradycja, jest <em>locus theologicus<\/em>, miejscem odkrywania, \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy i \u015bwiadectwem tego, w co wierzy Ko\u015bci\u00f3\u0142. Papie\u017c Pius XII nazwa\u0142 liturgi\u0119 &#8222;wiernym odbiciem doktryny przekazanej przez naszych przodk\u00f3w i wyznawanej przez lud chrze\u015bcija\u0144ski&#8221; (Encyklika Ad Coeli Reginam, 1954). Podobnie, podkre\u015bla\u0142: &#8222;Liturgia jako ca\u0142o\u015b\u0107 zawiera wi\u0119c wiar\u0119 katolick\u0105, o ile publicznie \u015bwiadczy o wierze Ko\u015bcio\u0142a&#8221; (Encyklika Mediator Dei, 1947).<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<h4>Jedyny wyraz wszystkich element\u00f3w Rytu Rzymskiego?<\/h4>\r\n<p>Papie\u017c Franciszek jednak obecnie definiuje, czy raczej redukuje, liturgi\u0119 Rytu Rzymskiego do tego, co jest wyra\u017cone w ksi\u0119gach liturgicznych promulgowanych przez Paw\u0142a VI i Jana Paw\u0142a II. Ksi\u0119gi te s\u0105 &#8222;jedynym wyrazem <em>lex orandi<\/em> Rytu Rzymskiego&#8221;. Je\u015bli przyjmie si\u0119 pierwotne [tj. twarz\u0105 w twarz] znaczenie u\u017cytej tu terminologii, to <em>lex credendi<\/em> &#8211; to, w co nale\u017cy wierzy\u0107 &#8211; musia\u0142oby r\u00f3wnie\u017c pochodzi\u0107 wy\u0142\u0105cznie z tych ksi\u0105g. Ale czy to prawda? Czy rzeczywi\u015bcie tylko te ksi\u0119gi wystarczaj\u0105, by m\u00f3c z nich odczyta\u0107 wiar\u0119 katolick\u0105?<\/p>\r\n<p>Z pewno\u015bci\u0105 papieski list towarzysz\u0105cy motu proprio sugeruje, \u017ce wszystkie istotne elementy Rytu Rzymskiego sprzed reformy liturgicznej mo\u017cna znale\u017a\u0107 tak\u017ce w mszale Paw\u0142a VI: &#8222;Ci, kt\u00f3rzy pragn\u0105 z pobo\u017cno\u015bci\u0105 celebrowa\u0107 wcze\u015bniejsz\u0105 form\u0119 liturgiczn\u0105, nie b\u0119d\u0105 mieli trudno\u015bci ze znalezieniem w Mszale Rzymskim, zreformowanym zgodnie z duchem Soboru Watyka\u0144skiego II, wszystkich element\u00f3w Rytu Rzymskiego, a zw\u0142aszcza Kanonu Rzymskiego, kt\u00f3ry jest jednym z najbardziej charakterystycznych element\u00f3w&#8221;. Pomijaj\u0105c do\u015bwiadczenie praktyki liturgicznej, gdzie Kanon Rzymski prawie nigdy nie jest u\u017cywany w Novus Ordo &#8211; ani w nabo\u017ce\u0144stwach parafialnych, ani w ko\u015bcio\u0142ach biskupich, ani na liturgiach papieskich &#8211; nale\u017cy zada\u0107 pytanie, czy rzeczywi\u015bcie &#8222;wszystkie elementy Rytu Rzymskiego&#8221; znajduj\u0105 si\u0119 w nowych ksi\u0119gach liturgicznych. Na to pytanie mo\u017ce odpowiedzie\u0107 twierdz\u0105co tylko ten, kto uwa\u017ca za przestarza\u0142e wiele z tego, co przez wieki charakteryzowa\u0142o Ryt Rzymski i stanowi\u0142o o jego teologiczno-duchowym bogactwie, jak to najwyra\u017aniej czyni papie\u017c Franciszek.<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<h4>Reforma liturgiczna: <em>damnatio memoriae<\/em><\/h4>\r\n<p>Obejmuje to wszystko, co zosta\u0142o wykorzenione przez si\u0142y nap\u0119dowe reformy liturgicznej, czy to w celu dostosowania si\u0119 do protestant\u00f3w w bezowocnym wysi\u0142ku ekumenicznym, czy te\u017c w celu zaspokojenia rzekomej mentalno\u015bci &#8222;wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka&#8221;.<\/p>\r\n<p>Wymie\u0144my tylko kilka przyk\u0142ad\u00f3w: Uroczysto\u015bci \u015bwi\u0119tych zosta\u0142y zniesione lub zdegradowane w hierarchii liturgicznej. Modlitwy Offertorium z jasn\u0105 i jednoznaczn\u0105 ide\u0105 ofiary zosta\u0142y zast\u0105pione \u017cydowsk\u0105 modlitw\u0105 sto\u0142ow\u0105. <em>Dies irae<\/em>, przejmuj\u0105cy obraz S\u0105du Ostatecznego, nie jest ju\u017c tolerowany w Mszy Requiem. Pomini\u0119to ostrze\u017cenie aposto\u0142a Paw\u0142a z Listu na Wielki Czwartek, \u017ce kto komunikuje niegodnie, ten je i pije pot\u0119pienie (1 Kor 11,27). Oracje: te &#8222;najpi\u0119kniejsze klejnoty liturgicznego skarbu Ko\u015bcio\u0142a&#8221; (Dom G\u00e9rard Calvet OSB), kt\u00f3re nale\u017c\u0105 do najdawniejszych sk\u0142adnik\u00f3w jego duchowego dziedzictwa i s\u0105 ca\u0142kowicie przesi\u0105kni\u0119te dogmatem, stanowi\u0105 praktycznie &#8222;summa theologica&#8221; <em>in nuce<\/em>, wyra\u017caj\u0105c wiar\u0119 katolick\u0105 w spos\u00f3b nieskr\u00f3cony i zwi\u0119z\u0142y&#8230; Same tylko oracje rytu klasycznego, z kt\u00f3rych tylko bardzo niewielka cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a w\u0142\u0105czona w niezmienionej formie do Msza\u0142u Paw\u0142a VI, zawieraj\u0105 i zachowuj\u0105 liczne idee, kt\u00f3re w p\u00f3\u017aniejszych, zmodyfikowanych wersjach zosta\u0142y os\u0142abione lub ca\u0142kowicie zanik\u0142y, ale kt\u00f3re nale\u017c\u0105 nierozerwalnie do wiary katolickiej: oderwanie od d\u00f3br ziemskich i t\u0119sknota za tym, co wieczne; walka z herezj\u0105 i schizm\u0105; nawracanie niewierz\u0105cych; konieczno\u015b\u0107 powrotu do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego i do niezafa\u0142szowanej prawdy; zas\u0142ugi, cuda, objawienia \u015bwi\u0119tych; gniew Bo\u017cy przeciwko grzechowi i mo\u017cliwo\u015b\u0107 wiecznego pot\u0119pienia. Wszystkie te aspekty s\u0105 g\u0142\u0119boko zakorzenione w przekazie biblijnym i bez w\u0105tpienia kszta\u0142towa\u0142y pobo\u017cno\u015b\u0107 katolick\u0105 przez prawie dwa tysi\u0105clecia.<\/p>\r\n<p>Opr\u00f3cz tych bezpo\u015brednich zmian w samym rycie rzymskim, nie mo\u017cemy jednak zapomina\u0107 o innych okoliczno\u015bciach, kt\u00f3re ukazuj\u0105 g\u0142\u0119boko zmienione podstawowe rozumienie Mszy \u015awi\u0119tej: zniszczone zosta\u0142y cenne o\u0142tarze g\u0142\u00f3wne, a ich miejsce zaj\u0119\u0142y sto\u0142y do posi\u0142k\u00f3w; cenne paramenty zosta\u0142y spalone lub sprzedane; &#8222;Tinnef i Trevira&#8221; (M. Mosebach) wesz\u0142y do liturgii<sup>[1]<\/sup>, chora\u0142 gregoria\u0144ski i \u0142aci\u0144ski j\u0119zyk sakralny zosta\u0142y z niej wyrugowane. Spos\u00f3b przeprowadzenia reformy liturgicznej przypomina po cz\u0119\u015bci <em>damnatio memoriae<\/em> \u201epot\u0119pienie pami\u0119ci\u201d w staro\u017cytnym Rzymie, czyli wymazywanie pami\u0119ci o nielubianych w\u0142adcach. Wymazywano imiona na \u0142ukach triumfalnych, topiono monety z ich wizerunkami. Nic ju\u017c nie powinno nam o nich przypomina\u0107. Wszystkie zmiany, kt\u00f3re faktycznie mia\u0142y miejsce w trakcie reform liturgicznych, jednoznacznie przypominaj\u0105 damnatio memoriae, celowe wymazanie pami\u0119ci o tradycyjnej liturgii katolickiej.<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<h4>Paralele w IV wieku<\/h4>\r\n<p>W historii Ko\u015bcio\u0142a wielokrotnie dochodzi\u0142o do podobnych sytuacji. W po\u0142owie IV wieku zaprzeczano bosko\u015bci Chrystusa i Ducha \u015awi\u0119tego: Syn i Duch byli tylko stworzeniami Bo\u017cymi. Biskupstwa i ko\u015bcio\u0142y znalaz\u0142y si\u0119 szeroko w r\u0119kach aria\u0144skich heretyk\u00f3w. Ci, kt\u00f3rzy pozostali ortodoksyjni, gromadzili si\u0119 w odleg\u0142ych miejscach, aby oddawa\u0107 cze\u015b\u0107 Bogu. W 372 r. biskup Bazyli z Cezarei da\u0142 poruszaj\u0105cy opis sytuacji:<\/p>\r\n<p>\u201eNauki ojc\u00f3w s\u0105 pogardzane, tradycje apostolskie ignorowane, a ko\u015bcio\u0142y wype\u0142nione s\u0105 wymys\u0142ami innowator\u00f3w. Pasterze zostali wyp\u0119dzeni, a na ich miejsce sprowadza si\u0119 krukowate wilki, kt\u00f3re rozdzieraj\u0105 stado Chrystusa. Miejsca modlitwy s\u0105 opuszczone przez tych, kt\u00f3rzy si\u0119 tam zebrali, pustkowia s\u0105 pe\u0142ne ludzi p\u0142acz\u0105cych. Starsi lamentuj\u0105, por\u00f3wnuj\u0105c dawne czasy z obecnymi; m\u0142odzi s\u0105 jeszcze bardziej \u017ca\u0142o\u015bni, bo nie wiedz\u0105 nawet, co im odebrano\u201d. (Epistula 9:2)<\/p>\r\n<p>Te s\u0142owa z IV wieku odnosi\u0142y si\u0119 niew\u0105tpliwie tak\u017ce do pokole\u0144 urodzonych po Soborze: przez d\u0142ugi czas nie wiedzieli oni nawet, co zosta\u0142o im odebrane, znaj\u0105c jedynie obecny wygl\u0105d Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<h4>Dwie ekspresje czy jedna?<\/h4>\r\n<p>Papie\u017c Benedykt XVI motu proprio <em>Summorum Pontificum<\/em> z 7 lipca 2007 r. ponownie udost\u0119pni\u0142 skarby niezatartego depozytu wiary Ko\u015bcio\u0142a, aby m\u0142odsze pokolenia mog\u0142y teraz na nowo pozna\u0107 i do\u015bwiadczy\u0107&nbsp; to, co pierwotnie zosta\u0142o im odebrane. \u00d3wczesny papie\u017c m\u00f3wi\u0142, \u017ce istniej\u0105 &#8222;dwa wyra\u017cenia <em>lex orandi<\/em> Ko\u015bcio\u0142a&#8221;, wyra\u017cenie zwyczajne (<em>ordinaria expressio<\/em>), kt\u00f3re znajduje si\u0119 w Mszale promulgowanym przez Paw\u0142a VI, i wyra\u017cenie nadzwyczajne (<em>extraordinaria expressio<\/em>), kt\u00f3re znajduje si\u0119 w Mszale Rzymskim wydanym ponownie przez \u015bw. Piusa V i Jana XXIII (SP, art. 1). W swoim najnowszym motu proprio papie\u017c Franciszek odnosi si\u0119 bezpo\u015brednio do tego fragmentu (<em>espressione della 'lex orandi&#8217;<\/em>) w doborze s\u0142\u00f3w i strukturze zdania, ale stawia si\u0119 w diametralnej opozycji do niego, okre\u015blaj\u0105c teraz tylko &#8222;jedn\u0105 form\u0119 wyra\u017cenia&#8221; (<em>l&#8217;unica espressione<\/em>) <em>lex orandi<\/em> jako obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 (TC, art. 1).<\/p>\r\n<p>Ale jakie znaczenie mo\u017ce mie\u0107 tradycyjna forma liturgii dla \u015bwiadomo\u015bci wiary Ko\u015bcio\u0142a? Je\u015bli z niedawnego motu proprio i towarzysz\u0105cego mu listu jasno wynika, \u017ce prawdziwym celem w perspektywie \u015brednio- lub d\u0142ugoterminowej jest ca\u0142kowite zniszczenie tradycyjnej liturgii i \u017ce na razie jest ona jeszcze obj\u0119ta okresem karencji z drastycznymi ograniczeniami, kt\u00f3re maj\u0105 rygorystycznie zapobiega\u0107 wszelkim mo\u017cliwo\u015bciom jej dalszego rozwoju, to &#8211; je\u015bli nie powstanie&nbsp; zdecydowany op\u00f3r &#8211; lament \u015bw. Bazylego Wielkiego nad losem m\u0142odego pokolenia jego czas\u00f3w nabierze zn\u00f3w nowej mocy: &#8222;Bo oni nawet nie wiedz\u0105, co im odebrano&#8221;.<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<h4>Ocali\u0107 Oblubienic\u0119 Chrystusa przed amnezj\u0105<\/h4>\r\n<p>Nowo uchwalone przepisy w przera\u017caj\u0105cy spos\u00f3b przypominaj\u0105 to, co autor George Orwell opisa\u0142 jako ponur\u0105 wizj\u0119 przysz\u0142o\u015bci w swojej powie\u015bci z 1948 r. \u201eRok 1984\u201d. Panuje tam dyktatura Partii, kt\u00f3ra rz\u0105dzi w totalitarnym pa\u0144stwie inwigilacji: &#8222;Wielki Brat ci\u0119 obserwuje&#8221;. W tym pa\u0144stwie istniej\u0105 r\u00f3\u017cne ministerstwa. Ministerstwo Pokoju przygotowuje wojny. Ministerstwo Obfito\u015bci zarz\u0105dza socjalistyczn\u0105 gospodark\u0105 niedoboru. Nie ma mowy o Ministerstwie Zdrowia, ale jest Ministerstwo Prawdy, kt\u00f3re szerzy oficjaln\u0105 propagand\u0119 k\u0142amstw: partia ma zawsze racj\u0119. Aby tak by\u0142o, nale\u017cy wymaza\u0107 wszelkie wspomnienia z przesz\u0142o\u015bci. Nie mo\u017ce by\u0107 ju\u017c \u017cadnych por\u00f3wna\u0144, wszystko musi wydawa\u0107 si\u0119 nie mie\u0107 alternatywy. Ministerstwo Prawdy zajmuje si\u0119 zmienianiem wszystkiego, co przypomina o przesz\u0142o\u015bci i co mog\u0142oby umo\u017cliwi\u0107 takie por\u00f3wnanie. Orwell pisze:<\/p>\r\n<p>\u201eJu\u017c teraz nie wiemy prawie dos\u0142ownie nic o rewolucji i latach j\u0105 poprzedzaj\u0105cych. Ka\u017cdy zapis zosta\u0142 zniszczony lub sfa\u0142szowany, ka\u017cda ksi\u0105\u017cka zosta\u0142a napisana na nowo, ka\u017cdy obraz zosta\u0142 przemalowany, ka\u017cdy pomnik, ulica i budynek zosta\u0142y przemianowane, ka\u017cda data zosta\u0142a zmieniona\u201d.<sup>[2]<\/sup><\/p>\r\n<p>Skojarzenie s\u0142\u00f3w Orwella z niedawnym soborem nie wydaje si\u0119 nieuprawnione, gdy\u017c Vaticanum II by\u0142o powszechnie celebrowane jako &#8222;rewolucja Ko\u015bcio\u0142a\u201d. Dochodzi wi\u0119c do paradoksalnej sytuacji: aby Oblubienica Chrystusa, Ko\u015bci\u00f3\u0142, zosta\u0142a uchroniona przed amnezj\u0105, przed utrat\u0105 pami\u0119ci, katolicy wierni tradycji b\u0119d\u0105 musieli teraz okaza\u0107 si\u0119 kontrrewolucjonistami, wierni konserwatywni b\u0119d\u0105 musieli przyj\u0105\u0107 rol\u0119 buntownik\u00f3w, aby ostatecznie okaza\u0107 si\u0119 przed s\u0105dem historii, a przede wszystkim w oczach Boga, prawdziwymi i jedynymi <em>traditionis custodes<\/em>, stra\u017cnikami tradycji, kt\u00f3rzy naprawd\u0119 zas\u0142uguj\u0105 na to miano.<\/p>\r\n<p><strong><em>prof. dr hab. Micha\u0142 Fiedrowicz<\/em><\/strong><\/p>\r\n<p>Przypisy<\/p>\r\n<p>[1] &#8222;Tinnef&#8221; oznacza przedmioty wykonane z tworzyw sztucznych pochodz\u0105cych z recyklingu. &#8222;Trevira&#8221; to rodzaj tkaniny poliestrowej.<\/p>\r\n<p>[2] George Orwell,&nbsp; Rok !984, Wyd.&nbsp; Signet Classics, s. 155.<\/p>\r\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/rorate-caeli.blogspot.com\/2021\/08\/dr-michael-fiedrowicz-on-traditionis.html\">Rorate Caeli, 30 august 2021, Dr. Michael Fiedrowicz on Traditionis Custodes: \u201cFrighteningly reminiscent of George Orwell\u2019s 1984\u201d<\/a><\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p><em>T\u0142um. Roman R.A. Robaczewski<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Publikujemy dzi\u015b t\u0142umaczenie mocnego dzie\u0142a napisanego przez prof. dr. Michaela Fiedrowicza (ur. 1957), eksperta w dziedzinie historii Ko\u015bcio\u0142a i liturgii oraz autora najlepszej ksi\u0105\u017cki naukowej na temat TLM: &#8222;The Traditional Mass: History, Form, and Theology of the Classical Roman Rite&#8221; (Angelico Press, 2020). Praca ta ukaza\u0142a si\u0119 najpierw w &#8222;IK-Nachrichten&#8221; stowarzyszenia Pro Sancta Ecclesia, a [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[13,3],"tags":[301,24,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/127668"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=127668"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/127668\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":127669,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/127668\/revisions\/127669"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=127668"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=127668"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=127668"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}