{"id":126653,"date":"2021-07-21T11:42:01","date_gmt":"2021-07-21T15:42:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=126653"},"modified":"2021-07-21T11:48:44","modified_gmt":"2021-07-21T15:48:44","slug":"franciszek-rozpetal-wojne-zakonczy-sie-ona-pelnym-triumfem-tradycji-roberto-de-mattei","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=126653","title":{"rendered":"Franciszek rozp\u0119ta\u0142 wojn\u0119: Zako\u0144czy si\u0119 ona pe\u0142nym triumfem Tradycji – Roberto de Mattei<\/em>"},"content":{"rendered":"

Walka o liturgi\u0119 toczy si\u0119 na skraju przepa\u015bci schizmy. Papie\u017c Franciszek chce zepchn\u0105\u0107 tam swoich krytyk\u00f3w, ale sam ryzykuje pogr\u0105\u017cenie si\u0119 w otch\u0142ani, je\u015bli b\u0119dzie upiera\u0142 si\u0119 przy przeciwstawianiu Ko\u015bcio\u0142a soborowego Ko\u015bcio\u0142owi Tradycji.<\/strong><\/em><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

I<\/strong>ntencj\u0105 motu proprio Traditionis custodes<\/em> papie\u017ca Franciszka z 16 lipca 2021 jest st\u0142umienie wszelkich przejaw\u00f3w wierno\u015bci tradycyjnej liturgii, ale rezultatem b\u0119dzie wywo\u0142anie wojny, kt\u00f3ra nieuchronnie zako\u0144czy si\u0119 triumfem Tradycji Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n

Kiedy 3 kwietnia 1969 roku Pawe\u0142 VI promulgowa\u0142 Novus Ordo Missae<\/em> (NOM), jego podstawow\u0105 ide\u0105 by\u0142o to, \u017ce w ci\u0105gu kilku lat tradycyjna Msza b\u0119dzie tylko wspomnieniem. Spotkanie Ko\u015bcio\u0142a ze \u015bwiatem wsp\u00f3\u0142czesnym, do kt\u00f3rego Pawe\u0142 VI d\u0105\u017cy\u0142 w imi\u0119 „humanizmu integralnego”, przewidywa\u0142o znikni\u0119cie wszystkich dziedzictw Ko\u015bcio\u0142a „konstanty\u0144skiego”. A staro\u017cytny rytua\u0142 rzymski, kt\u00f3ry \u015bw. Pius V przywr\u00f3ci\u0142 w 1570 r., po protestanckiej dewastacji liturgicznej, wydawa\u0142 si\u0119 skazany na znikni\u0119cie.<\/p>\r\n

Nigdy przepowiednia nie okaza\u0142a si\u0119 bardziej b\u0142\u0119dna. Dzi\u015b seminaria s\u0105 pozbawione powo\u0142a\u0144, a parafie pustoszej\u0105, czasem opuszczane przez ksi\u0119\u017cy, kt\u00f3rzy og\u0142aszaj\u0105 swoje ma\u0142\u017ce\u0144stwo i wracaj\u0105 do \u017cycia cywilnego. Przeciwnie, miejsca, w kt\u00f3rych sprawowana jest tradycyjna liturgia i g\u0142oszona jest wiara i moralno\u015b\u0107 wszechczas\u00f3w, s\u0105 przepe\u0142nione wiernymi i s\u0105 inkubatorami powo\u0142a\u0144. Tradycyjna Msza \u015bw. odprawiana jest regularnie w 90 krajach na wszystkich kontynentach, a liczba wiernych, kt\u00f3rzy w niej uczestnicz\u0105, ro\u015bnie z roku na rok, wzmacniaj\u0105c zar\u00f3wno Bractwo \u015awi\u0119tego Piusa X, jak i instytuty Ecclesia Dei powsta\u0142e po 1988 roku. Koronawirus przyczyni\u0142 si\u0119 do tego wzrostu po tym, jak po wprowadzeniu Komunii na r\u0119k\u0119 wielu wiernych, zdegustowanych t\u0105 profanacj\u0105, opu\u015bci\u0142o swoje parafie, by uda\u0107 si\u0119 po \u015awi\u0119t\u0105 Eucharysti\u0119 tam, gdzie nadal podaje si\u0119 j\u0105 na j\u0119zyk.<\/p>\r\n

Ten ruch dusz zrodzi\u0142 si\u0119 jako reakcja na \u00f3w „brak formy” nowej liturgii, o kt\u00f3rym dobrze pisa\u0142 Martin Mosebach w swoim eseju \u201eHerezja bezkszta\u0142tno\u015bci\u201d. Je\u015bli post\u0119powi autorzy, tacy jak Andrea Riccardi ze Wsp\u00f3lnoty Sant’Egidio, narzekaj\u0105 na spo\u0142eczny zanik Ko\u015bcio\u0142a (\u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 p\u0142onie. Kryzys i przysz\u0142o\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144stwa\u201d, Tempi nuovi, 2021), to jedn\u0105 z przyczyn jest w\u0142a\u015bnie niezdolno\u015b\u0107 nowej liturgii do przyci\u0105gni\u0119cia i niewyra\u017cenia sensu sacrum i transcendencji. Tylko w absolutnej Boskiej transcendencji wyra\u017ca si\u0119 wyj\u0105tkowa blisko\u015b\u0107 Boga do cz\u0142owieka, zauwa\u017cy\u0142 kardyna\u0142 Ratzinger w ksi\u0105\u017cce, kt\u00f3r\u0105 napisa\u0142 przed swoim wyborem na pontyfikat – „Wprowadzeniu w ducha liturgii” (San Paolo, Mediolan 2001). \u00d3wczesny prefekt Kongregacji Nauki Wiary, kt\u00f3ry zawsze stawia\u0142 liturgi\u0119 w centrum swoich zainteresowa\u0144, po obj\u0119ciu urz\u0119du papie\u017ca Benedykta XVI og\u0142osi\u0142 7 lipca 2007 roku motu proprio Summorum Pontificum<\/em>, kt\u00f3rym przywr\u00f3ci\u0142 pe\u0142ne prawo obywatelstwa staro\u017cytnemu rytowi rzymskiemu (niestety okre\u015blanemu jako „forma nadzwyczajna”), kt\u00f3ry nigdy nie zosta\u0142 prawnie zniesiony, ale kt\u00f3ry de facto by\u0142 zakazany od czterdziestu lat. <\/p>\r\n

Summorum Pontificum<\/em> przyczyni\u0142o si\u0119 do rozrostu o\u015brodk\u00f3w tradycyjnej Mszy \u015bw. i do rozkwitu bogatego zestawu wysokiej klasy opracowa\u0144 na temat starej i nowej liturgii. Ruch na rzecz ponownego odkrycia tradycyjnej liturgii przez m\u0142odych towarzyszy\u0142a tak obfita literatura, \u017ce nie spos\u00f3b jej tutaj przytoczy\u0107. W\u015br\u00f3d najnowszych prac wystarczy przypomnie\u0107 pisma Abb\u00e9 Claude Barthe „Histoire du missel tridentin et de ses origines” (Via Romana 2016, It. tr. Solfanelli 2018) i „La Messe de Vatican II. Dossier historique” (Via Romana, 2018); przez Michaela Fiedrowicza, „The Traditional Mass: History, Form, and Theology of the Classical Roman Rite” (Angelico Press, 2020) oraz przez Petera Kwasniewskiego „Noble Beauty, Transcendent Holiness: Why the Modern Age Needs the Mass of Ages” (Angelico 2017, It. tr. Faith and Culture, 2021). Na polu progresywnym nie powsta\u0142y \u017cadne opracowania o r\u00f3wnej warto\u015bci.      <\/p>\r\n

W obliczu tego ruchu odrodzenia kulturowego i duchowego papie\u017c Franciszek zareagowa\u0142, polecaj\u0105c Kongregacji Nauki Wiary wys\u0142anie biskupom ankiety na temat stosowania motu proprio Benedykta XVI. Ankieta mia\u0142a charakter socjologiczny, ale wnioski, jakie wyci\u0105gn\u0105\u0142 z niej Franciszek, s\u0105 ideologiczne.<\/strong> Nie potrzeba ankiety, by zobaczy\u0107, \u017ce ko\u015bcio\u0142y ucz\u0119szczane przez wiernych przywi\u0105zanych do tradycji liturgicznej s\u0105 zawsze pe\u0142ne, a zwyk\u0142e parafie coraz bardziej si\u0119 wyludniaj\u0105. Jednak w li\u015bcie do biskup\u00f3w, do\u0142\u0105czonym do motu proprio z 16 lipca, papie\u017c Franciszek stwierdza: „Odpowiedzi ujawniaj\u0105 sytuacj\u0119, kt\u00f3ra mnie niepokoi i zasmuca, i przekonuje o potrzebie interwencji. Niestety, cel duszpasterski moich Poprzednik\u00f3w, kt\u00f3rzy zamierzali „uczyni\u0107 wszystko, co mo\u017cliwe, aby ci wszyscy, kt\u00f3rzy naprawd\u0119 posiadaj\u0105 pragnienie jedno\u015bci, mogli w niej pozosta\u0107 lub odkry\u0107 j\u0105 na nowo”, cz\u0119sto by\u0142 powa\u017cnie lekcewa\u017cony.”<\/p>\r\n

„Jestem zasmucony – dodaje Franciszek – \u017ce instrumentalne u\u017cycie Missale Romanum<\/em> z 1962 r. cz\u0119sto charakteryzuje si\u0119 odrzuceniem nie tylko reformy liturgicznej, ale samego Soboru Watyka\u0144skiego II, twierdz\u0105c, z bezpodstawnymi i nie daj\u0105cymi si\u0119 utrzyma\u0107 twierdzeniami, \u017ce zdradzi\u0142 on Tradycj\u0119 i 'prawdziwy Ko\u015bci\u00f3\u0142’.”  Dlatego „podejmuj\u0119 stanowcz\u0105 decyzj\u0119 o uchyleniu wszystkich norm, instrukcji, pozwole\u0144 i zwyczaj\u00f3w, kt\u00f3re poprzedzaj\u0105 obecne Motu proprio.”<\/p>\r\n

Papie\u017c Franciszek nie uzna\u0142 za stosowne interweniowa\u0107 w obliczu rozerwania jedno\u015bci wytworzonego przez biskup\u00f3w niemieckich, kt\u00f3rzy cz\u0119sto popadali w herezj\u0119 w imi\u0119 Soboru Watyka\u0144skiego II, ale wydaje si\u0119 przekonany, \u017ce jedyne zagro\u017cenia dla jedno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a pochodz\u0105 od tych, kt\u00f3rzy podnie\u015bli w\u0105tpliwo\u015bci co do II Soboru Watyka\u0144skiego, tak jak podnie\u015bli w\u0105tpliwo\u015bci co do Amoris Laetitia<\/em>, nie otrzymuj\u0105c nigdy odpowiedzi. St\u0105d art. 1 motu proprio Traditionis custodes<\/em>, zgodnie z kt\u00f3rym „ksi\u0119gi liturgiczne promulgowane przez \u015bwi\u0119tych papie\u017cy Paw\u0142a VI i Jana Paw\u0142a II, zgodnie z dekretami Soboru Watyka\u0144skiego II, stanowi\u0105 jedyny w swoim rodzaju wyraz lex orandi Rytu Rzymskiego”.<\/p>\r\n

Na poziomie prawa, odebranie poszczeg\u00f3lnym kap\u0142anom prawa do swobodnego wykonywania celebracji wed\u0142ug ksi\u0105g liturgicznych sprzed reformy Paw\u0142a VI jest aktem w oczywisty spos\u00f3b bezprawnym<\/strong>. W rzeczywisto\u015bci, Summorum Pontificum<\/em> Benedykta XVI powt\u00f3rzy\u0142o, \u017ce tradycyjny obrz\u0105dek nigdy nie zosta\u0142 uchylony i \u017ce ka\u017cdy kap\u0142an ma pe\u0142ne prawo do celebrowania go w dowolnym miejscu na \u015bwiecie. Traditionis custodes<\/em> interpretuje to prawo jako przywilej, kt\u00f3ry jako taki mo\u017ce zosta\u0107 odebrany przez Najwy\u017cszego Prawodawc\u0119. Ten modus procedendi jest jednak ca\u0142kowicie arbitralny, poniewa\u017c legalno\u015b\u0107 tradycyjnej Mszy nie wynika z przywileju, ale z uznania subiektywnego prawa poszczeg\u00f3lnych wiernych, zar\u00f3wno \u015bwieckich, jak i duchownych czy zakonnik\u00f3w. W rzeczywisto\u015bci Benedykt XVI nigdy niczego nie „przyzna\u0142”, a jedynie uzna\u0142 prawo do u\u017cywania Msza\u0142u z 1962 r., „nigdy nie uchylonego”, i do duchowego korzystania z niego.<\/strong><\/p>\r\n

Zasad\u0105, kt\u00f3r\u0105 Summorum Pontificum<\/em> uznaje jest niezmienno\u015b\u0107 bulli Quo primum<\/em> \u015bw. Piusa V z 14 lipca 1570 roku. Jak zauwa\u017cy\u0142 wybitny kanonista, Abb\u00e9 Raymond Dulac („Le droit de la Messe romaine”, Courrier de Rome, 2018), sam Pius V nie wprowadzi\u0142 niczego nowego, ale przywr\u00f3ci\u0142 staro\u017cytn\u0105 liturgi\u0119, udzielaj\u0105c ka\u017cdemu kap\u0142anowi przywileju jej sprawowania na wieki<\/strong>. \u017baden papie\u017c nie ma prawa uchyla\u0107 ani zmienia\u0107 obrz\u0119du, kt\u00f3ry wywodzi si\u0119 z Tradycji apostolskiej i kszta\u0142towa\u0142 si\u0119 przez wieki, jak na przyk\u0142ad tak zwana Msza \u015bw. Piusa V, co potwierdza wielki liturgista ks. Klaus Gamber w tomie, kt\u00f3ry w wydaniu francuskim opatrzony jest przedmow\u0105 kardyna\u0142a Ratzingera („La R\u00e9forme liturgique en question”, Editions Sainte-Madeleine, 1992).<\/p>\r\n

W tym sensie motu proprio Traditionis custodes<\/em> mo\u017ce by\u0107 uwa\u017cane za akt powa\u017cniejszy ni\u017c adhortacja Amoris laetitia<\/em>. Nie tylko motu proprio ma zastosowania kanoniczne, kt\u00f3rych posynodalna adhortacja jest pozbawiona, ale podczas gdy Amoris laetitia<\/em> wydaje si\u0119 przyznawa\u0107 dost\u0119p do Eucharystii tym, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 do tego prawa, Traditionis custodes<\/em> pozbawia duchowego dobra Mszy \u015bw. wieczystej tych, kt\u00f3rzy maj\u0105 do tego niezbywalnego dobra prawo<\/strong> i potrzebuj\u0105 go, aby wytrwa\u0107 w wierze.<\/p>\r\n

Widoczne s\u0105 tak\u017ce ramy ideologiczne, kt\u00f3re uznaj\u0105 a priori za sekciarskie grupy wiernych przywi\u0105zanych do liturgicznej tradycji Ko\u015bcio\u0142a. M\u00f3wi si\u0119 o nich jak o wywrotowcach, kt\u00f3rych nale\u017cy podda\u0107 obserwacji bez kryteri\u00f3w oceny (por. nr 1, 5 i 6), ogranicza si\u0119 ich prawo do zrzeszania si\u0119, a biskupowi zabrania si\u0119 zatwierdzania innych, ograniczaj\u0105c w\u0142a\u015bciwe prawo ordynariusza (por. KPK, kan. 321, \u00a72). Grupy wiernych, w rzeczywisto\u015bci, powstawa\u0142y do tej pory spontanicznie i stawa\u0142y si\u0119 reprezentantami pewnych \u017c\u0105da\u0144 wobec prawowitych w\u0142adz, ale nigdy nie by\u0142y „autoryzowane”. Uznanie autoryzacji za konieczn\u0105 do narodzin grupy stanowi powa\u017cne zagro\u017cenie wobec wolno\u015bci zrzeszania si\u0119 wiernych, za kt\u00f3r\u0105 opowiada\u0142 si\u0119 nawet II Sob\u00f3r Watyka\u0144ski, podobnie jak w tej kwestii istnieje pogwa\u0142cenie Soboru w przepisie, kt\u00f3ry zamienia biskup\u00f3w w zwyk\u0142ych wykonawc\u00f3w papieskiej woli.<\/p>\r\n

Traditionis custodes<\/em> potwierdza proces centralizacji w\u0142adzy papie\u017ca Franciszka, co stoi w sprzeczno\u015bci z jego ci\u0105g\u0142ymi odniesieniami do „synodalno\u015bci” w Ko\u015bciele. W prawie kanonicznym napisano, \u017ce „wy\u0142\u0105cznie” do biskupa nale\u017cy regulowanie Nadzwyczajnej Formy Mszy \u015bwi\u0119tej w jego diecezji, a w rzeczywisto\u015bci motu proprio (por. art. 4) ogranicza prawo i autonomi\u0119 biskupa, gdzie dekretuje, \u017ce nie wystarczy jego autoryzacja na odprawianie Mszy, o kt\u00f3r\u0105 prosi ksi\u0105dz diecezjalny, ale w ka\u017cdym przypadku wymagany jest jeszcze placet od Stolicy Apostolskiej. Oznacza to, \u017ce biskup nie mo\u017ce udzieli\u0107 tego upowa\u017cnienia (kt\u00f3re nigdy nie zosta\u0142o zdefiniowane jako ograniczenie, a zatem wydaje si\u0119 by\u0107 bardziej, ni\u017c cokolwiek innego, przywilejem) w spos\u00f3b autonomiczny, ale jego decyzja musi by\u0107 zbadana przez „prze\u0142o\u017conych”. Jak zauwa\u017ca ojciec Raymond de Souza „bardziej permisywne przepisy s\u0105 zabronione; bardziej restrykcyjne s\u0105 promowane.”<\/p>\r\n

Cel jest jasny: wyeliminowa\u0107 z czasem obecno\u015b\u0107 tradycyjnego obrz\u0105dku, aby narzuci\u0107 Novus Ordo Paw\u0142a VI jako jedyny obrz\u0105dek Ko\u015bcio\u0142a. Osi\u0105gni\u0119cie tego celu wymaga cierpliwej reedukacji niepokornych. Dlatego, jak stwierdza list do biskup\u00f3w „wskazania co do sposobu post\u0119powania w waszych diecezjach s\u0105 podyktowane przede wszystkim dwiema zasadami: z jednej strony trosk\u0105 o dobro tych, kt\u00f3rzy s\u0105 zakorzenieni w poprzedniej formie celebracji (staro\u017cytny Ryt Rzymski – przyp. red. ) i musz\u0105 w odpowiednim czasie powr\u00f3ci\u0107 do Rytu Rzymskiego promulgowanego przez \u015bwi\u0119tych Paw\u0142a VI i Jana Paw\u0142a II (nowy Ryt Rzymski lub Novus Ordo Missae – przyp. red.), a z drugiej strony, aby zaprzesta\u0107 erygowania nowych parafii personalnych, zwi\u0105zanych bardziej z pragnieniami i \u017cyczeniami poszczeg\u00f3lnych ksi\u0119\u017cy ni\u017c z rzeczywist\u0105 potrzeb\u0105 '\u015bwi\u0119tego Ludu Bo\u017cego’.”<\/p>\r\n

Tim Stanley nie myli si\u0119, gdy w Spectatorze z 17 lipca definiuje to jako „bezlitosn\u0105 wojn\u0119 przeciwko staremu obrz\u0105dkowi”. Benedykt XVI, poprzez Summorum Pontificum<\/em>, publicznie uzna\u0142 istnienie niezmiennego lex orandi Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rego \u017caden papie\u017c nie mo\u017ce nigdy uchyli\u0107. Franciszek natomiast manifestuje swoje odrzucenie tradycyjnego lex orandi i, implicite<\/em>, lex credendi, kt\u00f3re wyra\u017ca staro\u017cytny Rytua\u0142. Pok\u00f3j, kt\u00f3ry motu proprio Benedykta XVI stara\u0142o si\u0119 zapewni\u0107 w Ko\u015bciele, sko\u0144czy\u0142 si\u0119, a Joseph Ratzinger, osiem lat po swojej rezygnacji z pontyfikatu, jest skazany na bycie \u015bwiadkiem wojny, kt\u00f3r\u0105 rozp\u0119ta\u0142 jego nast\u0119pca, jak w epilogu greckiej tragedii.<\/p>\r\n

Walka toczy si\u0119 na skraju przepa\u015bci schizmy. Papie\u017c Franciszek chce zepchn\u0105\u0107 tam swoich krytyk\u00f3w, popychaj\u0105c ich do ustanowienia, w rzeczywisto\u015bci, je\u015bli nie w zasadzie, „prawdziwego Ko\u015bcio\u0142a” przeciwnego jemu, ale sam ryzykuje pogr\u0105\u017cenie si\u0119 w otch\u0142ani, je\u015bli b\u0119dzie upiera\u0142 si\u0119 przy przeciwstawianiu Ko\u015bcio\u0142a soborowego Ko\u015bcio\u0142owi Tradycji. Motu proprio Traditionis custodes<\/em> jest krokiem w tym kierunku. Jak mo\u017cna nie zauwa\u017cy\u0107 z\u0142o\u015bliwo\u015bci i hipokryzji tego, kto zamierza zniszczy\u0107 Tradycj\u0119, a jednocze\u015bnie nazywa siebie „stra\u017cnikiem Tradycji?”. I jak mo\u017cna nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce dzieje si\u0119 to dok\u0142adnie w czasie, gdy herezje i b\u0142\u0119dy wszelkiego rodzaju wyniszczaj\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142?<\/p>\r\n

Je\u015bli przemoc jest nieuprawnionym u\u017cyciem si\u0142y, to motu proprio papie\u017ca Franciszka jest obiektywnie aktem przemocy, poniewa\u017c jest przesadne i obra\u017aliwe. By\u0142oby jednak b\u0142\u0119dem odpowiada\u0107 na bezprawno\u015b\u0107 przemocy bezprawnymi formami sprzeciwu.<\/p>\r\n

Jedyny uprawniony op\u00f3r to ten, kt\u00f3ry nie lekcewa\u017cy prawa kanonicznego i mocno wierzy w widzialno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a; ten, kt\u00f3ry nie ulega protestantyzmowi i nie zak\u0142ada, \u017ce stanie si\u0119 papie\u017cem przeciwko papie\u017cowi; ten, kt\u00f3ry pow\u015bci\u0105ga sw\u00f3j j\u0119zyk i t\u0142umi nieuporz\u0105dkowane nami\u0119tno\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 go sk\u0142oni\u0107 do pochopnych gest\u00f3w; ten, kt\u00f3ry nie popada w apokaliptyczne fantazje i zachowuje tward\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 w czasie burzy; wreszcie, ten, kt\u00f3ry opiera wszystko na modlitwie, w przekonaniu, \u017ce tylko Jezus Chrystus i nikt inny ocali sw\u00f3j Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\r\n

Roberto de Mattei<\/em><\/strong>
\r\nCorrispondenza Romana
\r\nJuly 19, 2021<\/p>\r\n

T\u0142um. Roman Robaczewski<\/em><\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Lifesitenews (20, July 2021) – „Francis has unleashed a war: It will end with the full triumph of Tradition”<\/a>,  przedrukowany tam (za pozwoleniem) z Rorate Caeli<\/a><\/p>\r\n

 <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Walka o liturgi\u0119 toczy si\u0119 na skraju przepa\u015bci schizmy. Papie\u017c Franciszek chce zepchn\u0105\u0107 tam swoich krytyk\u00f3w, ale sam ryzykuje pogr\u0105\u017cenie si\u0119 w otch\u0142ani, je\u015bli b\u0119dzie upiera\u0142 si\u0119 przy przeciwstawianiu Ko\u015bcio\u0142a soborowego Ko\u015bcio\u0142owi Tradycji.   Intencj\u0105 motu proprio Traditionis custodes papie\u017ca Franciszka z 16 lipca 2021 jest st\u0142umienie wszelkich przejaw\u00f3w wierno\u015bci tradycyjnej liturgii, ale rezultatem b\u0119dzie […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[13,3],"tags":[393,301,24,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/126653"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=126653"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/126653\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":126659,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/126653\/revisions\/126659"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=126653"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=126653"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=126653"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}