{"id":126487,"date":"2021-07-15T20:24:17","date_gmt":"2021-07-16T00:24:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=126487"},"modified":"2021-07-15T20:24:17","modified_gmt":"2021-07-16T00:24:17","slug":"pierwsze-prawo-medycyny-colemana-nowe-symptomy-spowodowane-sa-otrzymywanym-leczeniem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=126487","title":{"rendered":"Pierwsze prawo medycyny Colemana: Nowe symptomy spowodowane s\u0105 otrzymywanym leczeniem"},"content":{"rendered":"

Znacie pewnie drodzy widzowie anegdot\u0119 o pacjencie bior\u0105cym r\u00f3\u017cnokolorowe tabletki. Pocz\u0105tkowo s\u0105dzi\u0142em, \u017ce to ja dawno ju\u017c temu wymy\u015bli\u0142em t\u0119 anegdotk\u0119, ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jest to maj\u0105cy ju\u017c ponad 100 lat gag z musicalu.<\/strong><\/p>\r\n

\r\n

\u201eCzerwon\u0105 tabletk\u0119 bior\u0119 na niestrawno\u015b\u0107\u201d \u2013 m\u00f3wi m\u0119\u017cczyzna. \u201eNiestrawno\u015b\u0107 powodowana jest przez tabletk\u0119 niebiesk\u0105, kt\u00f3r\u0105 bior\u0119 na b\u00f3le g\u0142owy powodowane przez zielon\u0105 tabletk\u0119, kt\u00f3r\u0105 bior\u0119 na sw\u0119dzenia spowodowane przez tabletk\u0119 czerwon\u0105\u201d.<\/em><\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Co\u015b w ten dese\u0144. Kilka lat temu stworzy\u0142em list\u0119 12 praw medycyny maj\u0105c\u0105 na celu pom\u00f3c uzyska\u0107 pacjentom najlepsz\u0105 mo\u017cliw\u0105 pomoc od lekarzy i szpitali.<\/strong><\/p>\r\n

Prawa te sta\u0142y si\u0119 podstaw\u0105 do napisanie przeze mnie ksi\u0105\u017cki pt. \u201ePrawa Colemana\u201d. Teraz zdecydowa\u0142em si\u0119 nagra\u0107 seri\u0119 kr\u00f3tkich materia\u0142\u00f3w kolejno przedstawiaj\u0105cych te prawa.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Pierwsze prawo medycyny Colemana<\/strong><\/h4>\r\n

W niniejszym materiale zamierzam zaj\u0105\u0107 si\u0119 Colemana 1. prawem medycyny<\/strong>, kt\u00f3re g\u0142osi, \u017ce je\u015bli pojawiaj\u0105 si\u0119 u ciebie nowe objawy, to nale\u017cy przypuszcza\u0107, \u017ce s\u0105 one efektem leczenia, kt\u00f3remu jeste\u015b poddawany obecnie. <\/strong>To w\u0142a\u015bnie postuluje 1. prawo (medycyny) Colemana.<\/p>\r\n

Lekarze notorycznie nieskorzy s\u0105 do pogodzenia si\u0119 z faktem, \u017ce metody leczenia przez nich stosowana mog\u0105 mie\u0107 negatywne skutki.<\/strong><\/p>\r\n

Powod\u00f3w takiego stanu rzeczy jest szereg. Po pierwsze, najcz\u0119\u015bciej w og\u00f3le nie zdaj\u0105 sobie sprawy z tego, jak niebezpieczne mog\u0105 by\u0107 leki.<\/strong> Lekarze raczej nie zaprz\u0105taj\u0105 sobie g\u0142owy wnikliwym studiowaniem ulotek informacyjnych do\u0142\u0105czanych do lek\u00f3w przez producent\u00f3w.<\/strong><\/p>\r\n

Po drugie, obawiaj\u0105 si\u0119 ewentualnych pozw\u00f3w s\u0105dowych. I w ko\u0144cu mamy do czynienia z ludzk\u0105 sk\u0142onno\u015bci\u0105 do unikania odpowiedzialno\u015bci w sytuacji, gdy co\u015b ko\u0144czy si\u0119 niepowodzeniem lub nie tak jak si\u0119 zak\u0142ada\u0142o.<\/strong><\/p>\r\n

Przyznanie, \u017ce u pacjenta wywo\u0142ana zosta\u0142a choroba to jednocze\u015bnie przyznanie faktu, \u017ce lekarz jest tylko cz\u0142owiekiem i te\u017c b\u0142\u0119dy pope\u0142nia. Poniewa\u017c lekarze praktycznie nigdy nie dopuszczaj\u0105 my\u015bli, \u017ce przepisany przez nich lek m\u00f3g\u0142 wywo\u0142a\u0107 uci\u0105\u017cliwe czy niebezpieczne efekty uboczne, bardzo niewiele przypadk\u00f3w chor\u00f3b wywo\u0142anych przez leki zg\u0142aszanych jest do stosownych organ\u00f3w monitoruj\u0105cych, kt\u00f3rych celem jest zbieranie informacji i ocena efekt\u00f3w ubocznych wywo\u0142anych przez leki.<\/p>\r\n

Ile to jest \u201ebardzo niewiele\u201d? Prawdopodobnie nie wi\u0119cej, jak 1 proc. wszystkich przypadk\u00f3w.<\/strong><\/p>\r\n

To umo\u017cliwia lekarzom i koncernom farmaceutycznym twierdzenie, \u017ce leki s\u0105 zupe\u0142nie bezpieczne.<\/strong> Oczywi\u015bcie s\u0142owo \u201ebezpieczne\u201d nale\u017cy rozumie\u0107 relatywnie.<\/strong><\/p>\r\n

Cho\u0107 [oficjalna] liczba zg\u0142aszanych przypadk\u00f3w takich efekt\u00f3w ubocznych jest absurdalnie niska, obecnie lekarze stanowi\u0105 oficjalnie jedn\u0105 z trzech g\u0142\u00f3wnych przyczyn zgon\u00f3w i uszkodze\u0144 cia\u0142a pacjent\u00f3w na \u015bwiecie.<\/strong><\/p>\r\n

Zajmuj\u0105 podium obok nowotwor\u00f3w oraz chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, takich jak problemy z sercem czy udar.<\/strong> Problem w tym, \u017ce te efekty uboczne s\u0105 znacznie powszechniejsze, ni\u017c si\u0119 nam i lekarzom wydaje. 4 na 10 pacjent\u00f3w stosuj\u0105cych leki na recept\u0119 takich efekt\u00f3w do\u015bwiadcza.<\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\"Jatrogenia\"<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Niekt\u00f3re z tych efekt\u00f3w ubocznych maj\u0105 charakter lekki, a inne uci\u0105\u017cliwy, ale wiele z nich stanowi zagro\u017cenie dla \u017cycia i zdrowia. Efekty uboczne lek\u00f3w mog\u0105 i cz\u0119sto objawiaj\u0105 si\u0119 wtedy, kiedy najmniej si\u0119 ich spodziewamy. Nikt z nas nie jest bezpieczny. Zar\u00f3wno pacjenci, jak i lekarze zazwyczaj raczej gdzie\u015b na samym ko\u0144cu rozwa\u017caj\u0105 prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce to efekty uboczne lek\u00f3w mog\u0105 by\u0107 przyczyn\u0105 nowych objaw\u00f3w. Mamy tendencj\u0119 do zapominania lub niedoceniania tego zagro\u017cenia.<\/strong><\/p>\r\n

Gdy uszkodzi\u0142em sobie staw barkowy, stosowa\u0142em aspiryn\u0119 by zniwelowa\u0107 zapalenie. Podczas podr\u00f3\u017cy do Francji stosowa\u0142em aspiryn\u0119<\/strong> od lokalnych producent\u00f3w, kt\u00f3ra rozpuszcza\u0142a si\u0119 w wodzie znacznie szybciej, ni\u017c ta nabyta w Anglii.<\/strong> Stan mojego barku stopniowo si\u0119 poprawia\u0142. Potem pojawi\u0142 si\u0119 kolejny problem \u2013 zacz\u0105\u0142em odczuwa\u0107 mocny b\u00f3l w lewej \u0142ydce. \u017bona zada\u0142a otwarte pytanie, czy czasem nie jest to spowodowane t\u0105 [francusk\u0105] aspiryn\u0105. Zignorowa\u0142em jej hipotez\u0119, poniewa\u017c stosowa\u0142em bardzo ma\u0142\u0105 dawk\u0119 aspiryny ju\u017c od d\u0142u\u017cszego czasu i nie by\u0142o \u017cadnych problem\u00f3w. Poniewa\u017c b\u00f3l pojawia\u0142 si\u0119 podczas chodzenia, moim pierwszym przypuszczeniem by\u0142y potencjalne zakrzepy, kt\u00f3re blokuj\u0105 dro\u017cno\u015b\u0107 t\u0119tnic w nodze, ale ci\u015bnienie by\u0142o w normie, wi\u0119c zastawia\u0142em si\u0119 nad zakrzepic\u0105 \u017cy\u0142 g\u0142\u0119bokich. Ale i to wydawa\u0142o mi si\u0119 ma\u0142o prawdopodobne, gdy\u017c aspiryna to dobry \u015brodek przeciwzakrzepowy. Por\u00f3wna\u0142em bol\u0105c\u0105 \u0142ydk\u0119 z t\u0105 sprawna u\u017cywaj\u0105c krawata w miejsce miary krawieckiej, kt\u00f3rej nie posiada\u0142em. Bol\u0105ca \u0142ydka nie by\u0142a obrz\u0119kni\u0119ta. Poza tym b\u00f3l mia\u0142 charakter zbli\u017cony do skurczu. Ledwo spa\u0142em tamtej nocy. Co mog\u0142o by\u0107 przyczyn\u0105 tak silnych skurcz\u00f3w mi\u0119\u015bni? Wtedy przypomnia\u0142em sobie, \u017ce alkaloza metaboliczna <\/strong>to tak\u017ce jedna z potencjalnych przyczyn skurcz\u00f3w. Dlaczego jednak mia\u0142bym nagle cierpie\u0107 z powodu alkalozy? Moja \u017cona nadal grzecznie dawa\u0142a mi do zrozumienia, \u017ce to by\u0107 mo\u017ce od aspiryny, sprawdzi\u0142em wi\u0119c opakowanie tabletek i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce obok aspiryny tabletki te zawiera\u0142y tak\u017ce wodorow\u0119glan sodu. <\/strong>Sk\u0142adnik ten mia\u0142 na celu przyspieszenie rozpuszczania si\u0119 tabletki w wodzie. Cho\u0107 stosowa\u0142em ma\u0142e dawki, by\u0142o to wystarczaj\u0105ca ilo\u015b\u0107, by wodorow\u0119glan sodu wywo\u0142a\u0142 alkaloz\u0119 oraz skurcze. Odstawi\u0142em aspiryn\u0119 i skurcze min\u0119\u0142y.<\/p>\r\n

I tak powsta\u0142o Colemana 1. prawo medycyny, kt\u00f3re g\u0142osi, \u017ce je\u015bli masz problem zdrowotny wymagaj\u0105cy leczenia i jednocze\u015bnie pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe objawy, to te objawy s\u0105 najprawdopodobniej spowodowane przez otrzymywane leczenie.<\/strong><\/p>\r\n

Jak podaje czasopismo The Journal of American Medical Association, reakcje na leki na recept\u0119 i bez recepty s\u0105 przyczyn\u0105 wi\u0119kszej ilo\u015bci zgon\u00f3w rocznie, ni\u017c stosowanie wszystkich nielegalnych medykament\u00f3w \u0142\u0105cznie.<\/strong><\/p>\r\n

Wiele z najpopularniejszych lek\u00f3w wchodzi na rynek po uprzednich badaniach prowadzonych na relatywnie ma\u0142ej grupie os\u00f3b. Rozwa\u017cmy takie badanie prowadzone na pr\u00f3bie 100 osobowej. Je\u015bli na ten przyk\u0142ad po za\u017cyciu leku umiera 1 osoba na 1000, wysokie s\u0105 szanse, \u017ce badanie kliniczne prowadzone na grupie 100 osobowej nie wyka\u017c\u0105 niczego niepo\u017c\u0105danego, ale je\u015bli lek uznawany za bezpieczny i powszechnie przepisywany 10 mln os\u00f3b na ca\u0142ym \u015bwiecie, to bior\u0105c uwag\u0119 nasze hipotetyczne prawdopodobie\u0144stwo zgonu, umrze 10 tysi\u0119cy os\u00f3b. Tego typu rze\u017a jest akceptowalna w sytuacji, gdy lek ten mo\u017ce ratowa\u0107 \u017cycie i jest przepisywany wy\u0142\u0105cznie pacjentom, dla kt\u00f3rych jest to jedyna szansa na prze\u017cycie. Je\u015bli jednak lek ten jest przepisywany na schorzenia nie zagra\u017caj\u0105ce \u017cyciu pacjenta, jak np. katar sienny, to te wszystkie zgony s\u0105 nieusprawiedliwione.<\/p>\r\n

Znajomemu przepisano lek o nazwie Prochloperazyna<\/strong>. Kilka godzin po za\u017cyciu leku znajomy mia\u0142 zawroty g\u0142owy podczas wstawania oraz pojawi\u0142 si\u0119 nowy objaw w postaci ataksji<\/strong>, czyli trudno\u015bci w kontrolowaniu ruch\u00f3w cia\u0142a. Znajomy zadzwoni\u0142 do lekarza i opisa\u0142 sw\u00f3j przypadek. Lekarz natychmiast postawi\u0142 now\u0105 diagnoz\u0119 i powiedzia\u0142 znajomemu, \u017ce by\u0107 mo\u017ce ma guza m\u00f3zgu. Lekarz zwi\u0119kszy\u0142 dawk\u0119 Prochloperazyny i zapisa\u0142 znajomego na tomografi\u0119 m\u00f3zgu. Kiedy nudno\u015bci i ataksja zacz\u0119\u0142y si\u0119 nasila\u0107, \u017cona znajomego zadzwoni\u0142a do mnie i opisa\u0142a mi sytuacj\u0119. Zalan\u0105 \u0142zami \u2013 c\u00f3\u017c si\u0119 dziwi\u0107 \u2013 ma\u0142\u017conk\u0119 znajomego zapyta\u0142em, czy m\u0105\u017c bierze Prochloperazyn\u0119, by si\u0119 upewni\u0107. \u017bona odpowiedzia\u0142a, \u017ce owszem i lek zdaje si\u0119 w og\u00f3le nie pomaga\u0107. Powiedzia\u0142em jej, by m\u0105\u017c zaprzesta\u0142 branie leku. Prosz\u0119, niech m\u0105\u017c przestanie bra\u0107 Prochloperazyn\u0119. Kilka godzin po zaprzestaniu stosowania leku zawroty g\u0142owy i ataksja min\u0119\u0142y. Oczywi\u015bcie znajomy nie mia\u0142 guza m\u00f3zgu. Oba te opisane objawy znajduj\u0105 si\u0119 na li\u015bcie potencjalnych efekt\u00f3w ubocznych Prochloperazyny.<\/p>\r\n

Oto kolejna historia z \u017cycia wzi\u0119ta odno\u015bnie efekt\u00f3w ubocznych lek\u00f3w. Starszy m\u0119\u017cczyzna zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do lokalnej przychodni narzekaj\u0105c na p\u0142ytko\u015b\u0107 oddechu<\/strong>. Piel\u0119gniarka poprosi\u0142a go o dmuchni\u0119cie w spirometr. Spirometr to proste urz\u0105dzenie s\u0142u\u017c\u0105ce do badania obj\u0119to\u015bci p\u0142uc. Nasz pacjent dmucha\u0142 z ca\u0142ych si\u0142, ale na nic si\u0119 to zda\u0142o. Spirometr nic nie wykaza\u0142 i na bazie tego pojedynczego testu piel\u0119gniarka wywnioskowa\u0142a, \u017ce m\u0119\u017cczyzna cierpi na zesp\u00f3\u0142 przewlek\u0142ej obturacyjnej choroby p\u0142uc (POChP). Postawienie takiej w\u0142a\u015bnie diagnozy by\u0142o g\u0142upot\u0105, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o zagro\u017ceniu dla zdrowia pacjenta. Je\u015bli m\u00f3j czytelnik \u2013 \u00f3w m\u0119\u017cczyzna by\u0142 moim czytelnikiem, je\u015bli czytelnik zacisn\u0105\u0142by d\u0142onie wok\u00f3\u0142 gard\u0142a tej piel\u0119gniarki, ona tak\u017ce nie by\u0142aby w stanie dmuchn\u0105\u0107 w spirometr, ale nie by\u0142o by to bezpo\u015brednim dowodem, \u017ce cierpi na POChP. \u201eCodzienne ma pan napady kaszlu i zbiera si\u0119 flegma w ustach, prawd<\/em>a?\u201d, \u2013 zapyta\u0142a podchwytliwie piel\u0119gniarka. \u201eNie\u201d \u2013 odpowiedzia\u0142 czytelnik. \u201eO, ale to bez znaczenia<\/em>\u201d \u2013 powiedzia\u0142a piel\u0119gniarka. \u201eI tak wpisz\u0119 Panu, \u017ce cierpi Pan na przewlek\u0142\u0105 obturacyjn\u0105 chorob\u0119 p\u0142uc\u201d. <\/em><\/strong>Nasz bohater nie wykazywa\u0142 jakichkolwiek innych objaw\u00f3w POChP i jego historia medyczna nie wskazywa\u0142a, jakoby na takie schorzenie by\u0142 nara\u017cony. Piel\u0119gniarka zadowolona ze swojej diagnozy skorzysta\u0142a ze swojego prawa do przepisywanie lek\u00f3w i zapisa\u0142a m\u0119\u017cczy\u017anie sterydy w aerozolu. Sterydy to oczywi\u015bcie silne i r\u00f3wnie niebezpieczne \u015brodki, i winny by\u0107 przepisywane wy\u0142\u0105cznie w sytuacjach, gdy jest to konieczne. Poniewa\u017c bohater tej historii nie cierpia\u0142 z powodu POChP, sterydy nie poskutkowa\u0142y. Piel\u0119gniarka zatem przepisa\u0142a mu preparat zawieraj\u0105cy sterydy oraz dodatkowy \u015brodek chemiczny. Poniewa\u017c diagnoza by\u0142a kompletnie chybiona, \u015brodek ten r\u00f3wnie\u017c nie przyni\u00f3s\u0142 oczekiwanych efekt\u00f3w. <\/strong>Nasz bohater ponownie zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do piel\u0119gniarki i powiedzia\u0142, \u017ce przepisany lek nie dzia\u0142a, w odpowiedzi na co piel\u0119gniarka podwoi\u0142a dawk\u0119. <\/strong>Kiedy nasz bohater nabawi\u0142 si\u0119 migotania przedsionk\u00f3w, znany efekt uboczny potencjalnie \u015bmiertelnej mikstury jak\u0105 mu przepisano<\/strong>, wtedy przyj\u0105\u0142 go lekarze i przepisa\u0142 mu digoksyn\u0119 w celu ustabilizowania migotania kom\u00f3r<\/strong>. Lekarzowi nie przysz\u0142o do g\u0142owy, by odstawi\u0107 pacjenta od leku powoduj\u0105cego to migotanie, najprawdopodobniej dlatego, \u017ce nie wiedzia\u0142 nawet, \u017ce lek ten takie skutki uboczne mo\u017ce wywo\u0142ywa\u0107. Na nieszcz\u0119\u015bcie digoksyna spowolni\u0142a bicie serca pacjenta na tyle, \u017ce zacz\u0105\u0142 odczuwa\u0107 b\u00f3le w klatce piersiowej. <\/strong>Lekarz, zapewne obawiaj\u0105c si\u0119, \u017ce digoksyna mo\u017ce spowolni\u0107 obieg krwi w organizmie i spowodowa\u0107 zakrzepy, kt\u00f3re z kolei wywo\u0142aj\u0105 atak serca, przepisa\u0142 naszemu bohaterowi warfaryn\u0119<\/strong>, by powstrzyma\u0107 powstawanie zakrzep\u00f3w. Problem z oddychaniem u naszego bohatera nadal nie zosta\u0142 rozwi\u0105zany, wi\u0119c wykonano mu prze\u015bwietlenie, kt\u00f3re wykaza\u0142o, \u017ce upadek naszego pacjenta, kt\u00f3ry mia\u0142 miejsce kilka tygodni wcze\u015bniej poskutkowa\u0142 z\u0142amaniem kilku \u017ceber. <\/strong>To by\u0142o w\u0142a\u015bnie przyczyn\u0105 problem\u00f3w z oddychaniem. Nasz bohater na tym etapie przyjmowa\u0142 sterydy, digoksyn\u0119 i warfaryn\u0119, trzy silne leki i jego stan by\u0142 znacz\u0105co gorszy ni\u017c w chwili, gdy zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do piel\u0119gniarki. Oczywi\u015bcie lekarz prowadz\u0105cy nie by\u0142 w stanie przyj\u0105\u0107 do wiadomo\u015bci, \u017ce przepisany przez niego lek by\u0142 przyczyn\u0105 tego migotania i w konsekwencji wymaga\u0142o to podania pacjentowi digoksyny i warfaryny.<\/p>\r\n

To troch\u0119 tak, jakby argumentowa\u0107, \u017ce gdy osoba otrzymuje cios m\u0142otkiem w g\u0142ow\u0119, to powsta\u0142y w jego skutek b\u00f3l g\u0142owy niekoniecznie jest zwi\u0105zany przyczynowo-skutkowo z tym pierwszym zdarzeniem, czy argumentowanie, \u017ce fakt z\u0142amania nogi po upadku ze schod\u00f3w to tylko zbieg okoliczno\u015bci. Lekarze, kt\u00f3rzy przepisali leki, a kt\u00f3re wywo\u0142a\u0142y efekty uboczne, rzadko przyznaj\u0105, \u017ce mo\u017ce istnie\u0107 zwi\u0105zek pomi\u0119dzy lekiem przez nich przepisanym, a pogorszeniem si\u0119 stanu pacjenta.<\/p>\r\n

Lekarze preferuj\u0105 jakiekolwiek inne wyja\u015bnienie byle nie to jak\u017ce niepo\u017c\u0105dane, \u017ce pacjent zachorowa\u0142 z powodu efekt\u00f3w ubocznych leku [jatrogenia], poniewa\u017c by\u0142oby to r\u00f3wnoznaczne z przyznaniem, \u017ce to wina lekarza, wraz ze wszystkimi tego prawnymi i moralnymi.<\/strong><\/p>\r\n

Ka\u017cde przepisanie leku pacjentowi wi\u0105\u017ce si\u0119 z ryzykiem pojawienia si\u0119 efekt\u00f3w ubocznych wywo\u0142anych przez ten\u017ce lek. Gdy pacjentowi przepisane zostan\u0105 dwa leki, ka\u017cdy z tych lek\u00f3w mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 efekty uboczne. Ale jest jeszcze jeden, zazwyczaj niedoceniany problem, \u017ce wiele lek\u00f3w \u017ale znosi interakcje z innymi lekami.<\/strong><\/p>\r\n

W przypadku przyjmowania dw\u00f3ch lek\u00f3w ryzyko pojawienia si\u0119 przykrych lub \u015bmiertelnych efekt\u00f3w ubocznych jest znacznie wy\u017csze, ni\u017c w przypadku \u0142\u0105czonego ryzyka dla ka\u017cdego z tych lek\u00f3w z osobna. Przyjmowanie dw\u00f3ch lek\u00f3w na recept\u0119 to jak mieszanie brandy z czerwonym winem, a w przypadku trzech to jak mieszanie brandy, czerwonego wina i szampana.<\/p>\r\n

Wielu pacjent\u00f3w przyjmuje 6,8,10 czy nawet 12 r\u00f3\u017cnych lek\u00f3w jednocze\u015bnie. Koncerny farmaceutyczne, kt\u00f3re niekiedy mi si\u0119 zdaje, \u017ce zarabiaj\u0105 na \u201etworzeniu\u201d chor\u00f3b, jeszcze pogarszaj\u0105 stan rzeczy produkuj\u0105c tzw. leki \u0142\u0105czone, kt\u00f3re zawieraj\u0105 dwa lub wi\u0119cej substancji czynnych w jednej tabletce czy kapsu\u0142ce.<\/strong><\/p>\r\n

\r\n

\u201eSzacuje si\u0119, \u017ce tylko od 10 do 20 % wszystkich procedur medycznych, obecnie stosowanych w praktykach lekarskich, okaza\u0142o si\u0119 skuteczne w badaniach z grup\u0105 kontroln\u0105.\u201d<\/em><\/strong> \u2013 Dr Kerr L. White<\/strong>, Assessing the Efficacy and Safety of Medical Technologies.<\/a> Sierpie\u0144 1978. Office of Technology Assessment (OTA)<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

\r\n

\u201eTylko oko\u0142o 15% interwencji medycznych jest poparte solidnymi dowodami\u2026 Po cz\u0119\u015bci dlatego, bo tylko 1% artyku\u0142\u00f3w w czasopismach medycznych jest faktycznie naukowych i cz\u0119\u015bciowo dlatego, bo wiele kuracji w og\u00f3le nie zosta\u0142o sprawdzonych.\u201d<\/em> \u2013<\/strong> Where is the wisdom\u2026? Dr Richard Smith, Redaktor, BMJ. 1991 Oct 5; 303(6806): 798\u2013799.<\/a> https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC1671173\/<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Jedyna zaleta takiego rozwi\u0105zania to to, \u017ce w ten spos\u00f3b mog\u0105 lepiej wywo\u0142ywa\u0107 u ludzi choroby i oczywi\u015bcie takim chorym osobom podaje si\u0119 kolejne tabletki w ramach kolejnego leczenia.<\/p>\r\n

Ostrze\u017cenie:<\/u> w przypadku przyjmowania leku nie ignorujcie pojawiaj\u0105cych si\u0119 u was nowych objaw\u00f3w. Natychmiast zg\u0142o\u015bcie si\u0119 do lekarza, nie powinni\u015bcie zaprzesta\u0107 brania leku bez uprzedniej konsultacji z lekarzem, lekarzem czy lekark\u0105.<\/strong><\/p>\r\n

Niekt\u00f3re efekty uboczne s\u0105 lekkie i niegro\u017ane i je\u015bli lek dzia\u0142a skutecznie, kontroluj\u0105c powa\u017cn\u0105 lub stanowi\u0105c\u0105 zagro\u017cenie dla \u017cycia chorob\u0119, to te efekty uboczne du\u017cego znaczenia mie\u0107 nie b\u0119d\u0105. Jednak\u017ce s\u0105 i takie efekty uboczne, kt\u00f3re s\u0105 \u015bmiertelne. Wiele z tych tysi\u0119cy pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy zmarli w tym roku nadal by \u017cy\u0142o, gdyby podj\u0119li stosowne dzia\u0142ania wcze\u015bniej, kiedy pojawi\u0142y si\u0119 efekty uboczne.<\/p>\r\n

Obsesja lekarzy i medyk\u00f3w na temat lek\u00f3w powoduje, \u017ce wiele z lekarzy wci\u0105\u017c traktuje efekty uboczne jako przyczynek do wypisania recepty na kolejny lek. Skutek jest taki, \u017ce milionom pacjent\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie regularnie podaje si\u0119 leki maj\u0105ce zwalcza\u0107 efekty uboczne wywo\u0142ane innymi branymi przez nich lekami. Pocz\u0105tkowe schorzenie by\u0107 mo\u017ce minie, ale objawy wywo\u0142ane przez leki b\u0119d\u0105 nadal si\u0119 utrzymywa\u0107. Wi\u0119c proces, gdzie pacjent otrzymuje leczenie jakiej\u015b jednej przypad\u0142o\u015bci i zg\u0142asza si\u0119 do lekarza z nowymi objawami trwa, i otrzymuje on recept\u0119 na kolejny lek.<\/p>\r\n

Dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 lekarzy nie zna pierwszego prawa medycyny Colemana. Jak mniemam, to w\u0142a\u015bnie ta podstawowa ignorancja wzmacniana tylko przez zbyt du\u017ce zaufanie pok\u0142adane w przemys\u0142 farmaceutyczny wyja\u015bnia fakt, \u017ce niekt\u00f3rzy lekarza wykazuj\u0105 si\u0119 inteligencj\u0105 i percepcj\u0105 na poziomie mebla pokojowego.<\/strong><\/p>\r\n

\r\n

\u201eMam wra\u017cenie, \u017ce <\/em>dzisiaj studenci nie ucz\u0105 si\u0119, jak leczy\u0107 ludzi, tylko jak zdawa\u0107 testy.<\/em><\/strong> I niekt\u00f3rzy, niczym mistrzowie rebus\u00f3w, s\u0105 w tym naprawd\u0119 nie\u017ali. Od razu znajduj\u0105 tzw. klucz. <\/em>Nie potrafi\u0105 spokojnie pogada\u0107, docieka\u0107, stawia\u0107 w\u0142a\u015bciwe pytania ani s\u0142ucha\u0107 odpowiedzi.<\/em><\/strong> Najlepiej \u201eABCD\u201d, bo to daje efekty i jest bezpieczne dla obu stron. <\/em>Taki system premiuje lekarskiego robota<\/em><\/strong>,<\/em><\/strong> dla kt\u00f3rego empatia, kontekst spo\u0142eczny czy sytuacyjny, komunikaty pozawerbalne, uczucia, emocje, zwyk\u0142a ludzka konwersacja to kompletna abstrakcja. A dla niekt\u00f3rych wr\u0119cz dopust bo\u017cy.<\/em>\u201d \u2013 \u0179r\u00f3d\u0142o: Puls Medycyny<\/a>, Marek Stankiewicz: Dzisiaj studenci nie ucz\u0105 si\u0119, jak leczy\u0107 ludzi, tylko jak zdawa\u0107 testy.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Problem jest tak powszechny, \u017ce uwa\u017cam, i\u017c ka\u017cdy lekarz czy lekarka pragn\u0105ca zrobi\u0107 b\u0142yskawiczn\u0105 karier\u0119 jest w stanie szybko nabi\u0107 sobie \u015bwietne statystki wylecze\u0144 pacjent\u00f3w po prostu docieraj\u0105c do pacjent\u00f3w i zach\u0119caj\u0105c ich, by odstawili przepisane im leki.<\/p>\r\n

Jak s\u0105dz\u0119, mo\u017cna pokusi\u0107 si\u0119 o zachowawcz\u0105 prognoz\u0119 wskazuj\u0105c\u0105 na dramatyczn\u0105 i d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 popraw\u0119 zdrowia u ok. 1\/3 pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy zdecyduj\u0105 si\u0119 odstawi\u0107 tabletki.<\/p>\r\n

Pragn\u0119 podkre\u015bli\u0107, \u017ce zaprzestanie brania lub zmniejszenie dawki tabletek musi zosta\u0107 dokonane po konsultacji i pod nadzorem osoby wykwalifikowanej. Leki te mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 niezb\u0119dne, a w przypadku niekt\u00f3rych ograniczanie dawki musi odbywa\u0107 si\u0119 stopniowo i powoli, aby unikn\u0105\u0107 niebezpiecznych efekt\u00f3w spowodowanych odstawieniem lek\u00f3w.<\/p>\r\n

I na koniec, nie ufajcie lekarzowi czy komukolwiek innemu, kt\u00f3ry m\u00f3wi wam, \u017ce \u017caden lek nie wywo\u0142uje jakichkolwiek efekt\u00f3w ubocznych. Je\u015bli lekarz wam tak powie, zalecam jak najszybsze opuszczenie jego gabinetu i nigdy ju\u017c nie wraca\u0107.<\/p>\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za wys\u0142uchanie starszego pana w fotelu.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Pierwsze prawo medycyny Colemana [napisy PL]<\/strong><\/h3>\r\n