{"id":126227,"date":"2021-07-03T13:16:04","date_gmt":"2021-07-03T17:16:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=126227"},"modified":"2021-07-03T13:16:04","modified_gmt":"2021-07-03T17:16:04","slug":"gdy-pieniadz-zamienia-sie-w-papier-i-zludzenia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=126227","title":{"rendered":"Gdy pieni\u0105dz zamienia si\u0119 w papier i z\u0142udzenia\u2026"},"content":{"rendered":"

Inflacja to ukryty podatek! <\/b>Patrzmy na r\u0119ce politykom i bankierom!<\/b><\/em><\/h4>\r\n

 <\/p>\r\n

15 czerwca br. na portalu Bankier.pl ukaza\u0142y si\u0119 fragmenty wywiadu, udzielonego PAP przez Mart\u0119 Petka-Zagajewsk\u0105 z Zespo\u0142u Analiz Makroekonomicznych PKO BP, na temat inflacji bazowej w Polsce w maju 2021\u2019 (po odci\u0119ciu tzw. cen administrowanych wynios\u0142a ona 4,4%, czyli + 0,3% w stosunku do kwietnia).<\/strong><\/p>\r\n

Dla przypomnienia: inflacja bazowa jest miar\u0105 s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 do okre\u015blania tendencji wzrostu cen w d\u0142u\u017cszej perspektywie czasowej, stanowi podstaw\u0119 do podejmowania decyzji w polityce monetarnej pa\u0144stwa. Nie sprawdza si\u0119 w prognozach kr\u00f3tkoterminowych. Wed\u0142ug tw\u00f3rcy tego poj\u0119cia \u2013 Ottona Ecksteina \u2013 jest to \u201estopa, kt\u00f3ra wyst\u0105pi\u0142aby na d\u0142ugookresowej \u015bcie\u017cce wzrostu gospodarki, pod warunkiem, \u017ce \u015bcie\u017cka ta by\u0142aby wolna od szok\u00f3w, a stan presji popytowej by\u0142by neutralny tak, \u017ce rynki by\u0142yby w stanie d\u0142ugookresowej r\u00f3wnowagi\u201d<\/i>.<\/p>\r\n

W trosce o gospodarstwa domowe najcz\u0119\u015bciej \u015bledzimy tzw. inflacj\u0119 CPI (obliczan\u0105 na podstawie statystycznego koszyka artyku\u0142\u00f3w konsumpcyjnych, badanego przez GUS, kt\u00f3ra obecnie wg NBP wynosi 4,7%). R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy obiema jest z grubsza taka, \u017ce dla ustalenia inflacji bazowej odrzucamy z danych do pomiaru inflacji CPI elementy \u201enierynkowe\u201d (dobra o cenach urz\u0119dowych) oraz elementy \u201eszokowe\u201d (dobra o najbardziej chwiejnym popycie lub\/i poda\u017cy), energi\u0119 i \u017cywno\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Wed\u0142ug analityczki z PKO BP na majowy wzrost cen mog\u0142o wp\u0142yn\u0105\u0107 kilka czynnik\u00f3w r\u00f3wnocze\u015bnie: nowe cenniki w \u201eodmra\u017canych\u201d po lockdownie hotelach i restauracjach, podwy\u017cki za us\u0142ugi transportowe, bo w ubieg\u0142ym miesi\u0105cu w kilku miastach wprowadzono podwy\u017cki cen bilet\u00f3w oraz dro\u017cej\u0105ce paliwa.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Co to wszystko oznacza?<\/b><\/h4>\r\n

W mojej skromnej opinii znaczy to tyle, \u017ce wielu analityk\u00f3w makroekonomicznych lubi traci\u0107 czas na dywagacje niewnosz\u0105ce \u2013 wbrew pozorom \u2013 niczego istotnego w ocen\u0119 rzeczywisto\u015bci. Mog\u0105 co najwy\u017cej uczyni\u0107 jej poznanie trudniejszym dla zwyk\u0142ych ludzi.<\/p>\r\n

Nie chc\u0119 umniejsza\u0107 \u2013 bro\u0144 Bo\u017ce \u2013 wiedzy i fachowo\u015bci pani udzielaj\u0105cej wywiadu, ale branie pod uwag\u0119 wp\u0142ywu akurat tych czynnik\u00f3w na efekt inflacyjny \u2013 to jakby zastanawia\u0107 si\u0119 tylko nad trajektori\u0105 lotu pocisk\u00f3w, wystrzelonych z rewolweru oraz nad wp\u0142ywem tego, od czego rykoszetem odbija\u0142y si\u0119 po drodze, zamiast podstawowego pytania: kto i po co je wystrzeli\u0142? A przede wszystkim: jakim prawem to uczyni\u0142?<\/p>\r\n

Milton Friedman, laureat \u201eekonomicznego Nobla\u201d z 1976r., wielokrotnie podkre\u015bla\u0142, \u017ce inflacja zawsze i wsz\u0119dzie ma pod\u0142o\u017ce pieni\u0119\u017cne. To samo twierdzili przedstawiciele szko\u0142y austriackiej. Robert P. Murphy w \u201eNiepoprawnym politycznie przewodniku po kapitalizmie\u201d napisa\u0142 wprost: aby wzr\u00f3s\u0142 poziom cen, pa\u0144stwo musi drukowa\u0107 pieni\u0105dz \u2013 rz\u0105d zawsze ch\u0119tnie przerzuca win\u0119 za inflacj\u0119 na kogo\u015b innego \u2013 najlepszymi koz\u0142ami ofiarnymi s\u0105 zwi\u0105zki zawodowe, chciwi przedsi\u0119biorcy i arabscy potentaci naftowi. Jednak grupy te mog\u0105 co najwy\u017cej podnie\u015b\u0107 okre\u015blone ceny, a nie ceny og\u00f3\u0142em. Bez rozmna\u017cania \u015brodka p\u0142atniczego, wzrost cen jednych towar\u00f3w wywo\u0142a\u0142by zaledwie spadek popytu na inne. Za inflacj\u0119 zawsze odpowiada rz\u0105d, wyposa\u017cony w monopol emisyjny oraz przepisy o prawnym \u015brodku p\u0142atniczym.<\/p>\r\n

Chodzi wi\u0119c o to, \u017ce analitycy cz\u0119sto skupiaj\u0105 si\u0119 na r\u00f3\u017cnych czynnikach, kt\u00f3re w istocie inflacji nie tworz\u0105, lecz same s\u0105 jej skutkiem.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Dlaczego pa\u0144stwo nam to robi, dlaczego psuje pieni\u0105dz jego nadmiern\u0105 poda\u017c\u0105?<\/b><\/h4>\r\n

Jak by\u015bmy nie rozwa\u017cali, za ka\u017cdym razem dojdziemy do banalnego wniosku \u2013 BO TAK JEST \u0141ATWIEJ RZ\u0104DZI\u0106.<\/p>\r\n

Historia ludzko\u015bci to zarazem historia uprawiania inflacyjnego procederu przez w\u0142adc\u00f3w oraz doskonalenia jego oszuka\u0144czych form. Wida\u0107 to pocz\u0105wszy od Dionizjusza Tyrana z Syrakuz \u2013 kt\u00f3ry w IV w. p. n. e. pod gro\u017ab\u0105 kary \u015bmierci nakaza\u0142 swoim poddanym udost\u0119pnienie wszystkich oszcz\u0119dno\u015bci w celu wybicia na nich podwojonego nomina\u0142u \u2013 a\u017c po wsp\u00f3\u0142czesny pieni\u0105dz fiducjarny z jego ci\u0105g\u0142ym dodrukiem w ramach QE i kreacj\u0105 bezgot\u00f3wkow\u0105 na bazie rezerwy cz\u0105stkowej.<\/p>\r\n

Cz\u0119sto spotykam ludzi, kt\u00f3rzy nie dowierzaj\u0105, \u017ce Narodowy Bank Polski r\u00f3wnie\u017c korzysta z tych wzorc\u00f3w. W takich razach polecam kwesti\u0119 wiary zostawi\u0107 na inny u\u017cytek, a zagl\u0105da\u0107 cz\u0119\u015bciej i g\u0142\u0119biej na stron\u0119 internetow\u0105 naszego banku centralnego (nbp.pl), gdzie ustawowo musi on informowa\u0107 o swoich poczynaniach. W jej dziale \u201eStatystyka i sprawozdawczo\u015b\u0107\u201d<\/b>, a nast\u0119pnie \u201eStatystyka monetarna i finansowa\u201d<\/b>, znajdziemy aktualizowany \u201eRaport o poda\u017cy pieni\u0105dza M3 i czynnikach jego kreacji\u201d<\/b>.<\/p>\r\n

Jak go czyta\u0107? Ot\u00f3\u017c zawiera on informacj\u0119 o stanach tzw. agregat\u00f3w monetarnych (AM), czyli miar ilo\u015bci \u015brodka p\u0142atniczego w gospodarce. Agregat M1<\/b>, przedstawiony w kolumnie nr 11 raportu, jest zbiorem obejmuj\u0105cym przede wszystkim got\u00f3wk\u0119 (fizyczne banknoty i monety) z podzia\u0142em na t\u0119 w obiegu \u2013 kolumna 1, jak te\u017c t\u0119 spoczywaj\u0105c\u0105 w kasach monetarnych instytucji finansowych (MIF) \u2013 kolumna 3 oraz \u0142\u0105cznie w kasach i w obiegu \u2013 kolumna 2. Do monetarnych instytucji finansowych zaliczamy banki centralne, banki komercyjne, SKOK-i oraz do 2011r. krajowe fundusze inwestycyjne rynku pieni\u0119\u017cnego.<\/p>\r\n

Opr\u00f3cz got\u00f3wki w M1 znajduj\u0105 si\u0119 \u201edepozyty i inne zobowi\u0105zania bie\u017c\u0105ce\u201d <\/b>(kolumna 4) z wyszczeg\u00f3lnieniem, do kogo nale\u017c\u0105 r\u00f3\u017cne ich podgrupy (kolumny od 5 do 10). Ten element stanowi\u0105 \u015brodki z\u0142otowe i walutowe w posiadaniu krajowych podmiot\u00f3w innych ni\u017c MIF oraz nieb\u0119d\u0105cych instytucjami rz\u0105dowymi szczebla centralnego (z\u0142o\u017cone na ich rachunkach bie\u017c\u0105cych lub bezterminowych oszcz\u0119dno\u015bciowych). S\u0105 one wyp\u0142acane na \u017c\u0105danie i bez \u017cadnych dodatkowych koszt\u00f3w, zar\u00f3wno w got\u00f3wce jak czekiem, poleceniem przelewu, kart\u0105 p\u0142atnicz\u0105.<\/p>\r\n

W kolumnie 19 \u201eRaportu o poda\u017cy pieni\u0105dza\u2026\u201d umiejscowiono agregat M2<\/b>. Nale\u017cy do niego ca\u0142y opisany wcze\u015bniej agregat M1 oraz dodatkowo \u201edepozyty i zobowi\u0105zania wobec podmiot\u00f3w krajowych <\/b>(nieb\u0119d\u0105cych MIF oraz instytucjami rz\u0105dowymi centralnymi) z terminem pierwotnym do 2 lat\u201d<\/b>. Ten rodzaj depozyt\u00f3w nie powinien by\u0107 wycofywany przed terminem. Ca\u0142y \u00f3w dodatkowy element jest wyodr\u0119bniony w kolumnie 12.<\/p>\r\n

\u201eRaport o poda\u017cy pieni\u0105dza\u2026\u201d zawiera jeszcze agregat M3<\/b> (kolumna 23), b\u0119d\u0105cy najszerszym zbiorem, bo obejmuj\u0105cym wszystko, co wchodzi\u0142o w zakres agregatu M2, a ponadto zobowi\u0105zania oraz papiery warto\u015bciowe pogrupowane w trzy kategorie: \u201eoperacje z przyrzeczeniem odkupu\u201d<\/b> (kolumna 20), \u201eemisja d\u0142u\u017cnych papier\u00f3w warto\u015bciowych z terminem pierwotnym do 2 lat w\u0142\u0105cznie\u201d<\/b> (kolumna 21), \u201eemisja udzia\u0142\u00f3w\/jednostek uczestnictwa w funduszach rynku pieni\u0119\u017cnego\u201d<\/b> (kolumna 22). Te trzy kategorie wsp\u00f3lnie dotycz\u0105 rozlicze\u0144 inwestycji \u2013 wspomnianych wy\u017cej \u2013 krajowych instytucji niemonetarnych i zarazem nieklasyfikowanych jako rz\u0105dowe ze szczebla centralnego.<\/p>\r\n

Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c powi\u0105zanie wszystkich trzech zbior\u00f3w \u015brodk\u00f3w p\u0142atniczych M1,M2,M3 \u2013 z pozoru zawi\u0142e \u2013 przypomina \u201erusk\u0105 matrioszk\u0119\u201d, gdzie M2 z opisanymi przyleg\u0142o\u015bciami jest zapakowany w M3, sam za\u015b zawiera M1 z dodatkami.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Jak to zrozumie\u0107?<\/b><\/h4>\r\n

Aby zrozumie\u0107, co aktualnie bank centralny wyczynia z si\u0142\u0105 nabywcz\u0105 krajowego pieni\u0105dza, oczywi\u015bcie nie musimy si\u0119 w to wszystko a\u017c tak skrupulatnie zag\u0142\u0119bia\u0107, ryzykuj\u0105c przegrzaniem zwoj\u00f3w m\u00f3zgowych. Wystarczy, \u017ce skupimy si\u0119 nad sam\u0105 got\u00f3wk\u0105 w obiegu. W \u201eRaporcie\u2026\u201d podane s\u0105 zmiany jej wielko\u015bci w kolejnych miesi\u0105cach pocz\u0105wszy od grudnia 1996r. Na ich podstawie mo\u017cna \u0142atwo obliczy\u0107 tak\u017ce zmiany rok do roku. Wida\u0107, \u017ce w latach 1996-2013 jej dodruk odbywa\u0142 si\u0119 w tempie przeci\u0119tnie po ok. 5 mld z\u0142 rocznie. Natomiast w latach 2014-2019 mo\u017cemy zaobserwowa\u0107 ju\u017c wzrosty poda\u017cy \u015brednio po 18 miliard\u00f3w. Je\u017celi zestawimy to ze zmianami Produktu Krajowego Brutto z danych GUS, dostrze\u017cemy, \u017ce ju\u017c wzrost samej got\u00f3wki by\u0142 w przyt\u0142aczaj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci lat procentowo wi\u0119kszy od wzrostu gospodarczego. Nadwy\u017cka przyrostu pieni\u0105dza nad przyrostem PKB (warto\u015bci nowo wytworzonych d\u00f3br i us\u0142ug) to w\u0142a\u015bnie stymulator wzrostu przeci\u0119tnego poziomu cen.<\/p>\r\n

Pami\u0119tajmy jednak, \u017ce fizyczny dodruk banknot\u00f3w to mniejsza cz\u0119\u015b\u0107 ostatecznego efektu inflacyjnego. To zaledwie przekr\u0119cenie klucza w zamku przed otwarciem drzwi. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zale\u017cy od pieni\u0105dza bezgot\u00f3wkowego, kt\u00f3ry banki komercyjne wykreuj\u0105 w rozliczeniach, w nast\u0119pstwie zwi\u0119kszenia got\u00f3wki. Przy tzw. stopie rezerwy obowi\u0105zkowej<\/b> NBP na poziomie 3,5% (do 30.04 2020r.), do ka\u017cdej dodatkowo wybitej z\u0142ot\u00f3wki system by\u0142 w stanie wykreowa\u0107 jeszcze przesz\u0142o 27 elektronicznych (og\u00f3\u0142em 1 : 0,035 = 28,6). Teraz, przy tej stopie na poziomie 0,5%, mo\u017cliwo\u015bci s\u0105 nawet 200 razy wi\u0119ksze (1 : 0,005 = 200).<\/p>\r\n

W minionym roku pad\u0142 rekord \u2013 NBP dodrukowa\u0142 a\u017c 82 mld z\u0142 wi\u0119cej w materialnych banknotach i to przy tzw. ujemnym wzro\u015bcie gospodarczym (PKB spad\u0142 r\/r o 2,7%). W grudniu 2020r. got\u00f3wka w obiegu wynios\u0142a 306,74 mld z\u0142, za\u015b ca\u0142y agregat M3 si\u0119gn\u0105\u0142 1 822,7 mld z\u0142. Z ko\u0144cem kwietnia 2021r. by\u0142o to ju\u017c odpowiednio: 326,3 mld z\u0142 i 1 859,9 mld z\u0142.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Pami\u0119tajmy!<\/b><\/h4>\r\n

Na ca\u0142ym \u015bwiecie rz\u0105dz\u0105cy, dzi\u0119ki celowemu os\u0142abianiu pieni\u0105dza, zmniejszaj\u0105 realn\u0105 warto\u015b\u0107 zaci\u0105gni\u0119tego d\u0142ugu publicznego. Kto\u015b powie, \u017ce to dobrze, bo dzi\u0119ki temu obywatele na jego sp\u0142at\u0119 nie b\u0119d\u0105 a\u017c tak bardzo obci\u0105\u017cani podatkami. Nic bardziej myl\u0105cego. Jak mawia\u0142 cytowany wy\u017cej Milton Friedman \u2013 inflacja to ukryty podatek, jaki mo\u017cna na\u0142o\u017cy\u0107 na obywateli bez ustawy. Cenami rosn\u0105cymi szybciej ni\u017c poda\u017c d\u00f3br, w\u0142adza stopniowo odsuwa spo\u0142ecze\u0144stwo od uczestnictwa w podziale wytwarzanego bogactwa. Tzw. cel inflacyjny (2-3%) wcale nie pobudza gospodarki. Co mo\u017ce wnie\u015b\u0107 napr\u0119dce wydrukowany banknot, za kt\u00f3rym nie stoj\u0105 nowo wyprodukowane maszyny dla przedsi\u0119biorc\u00f3w czy wsp\u00f3\u0142mierna ilo\u015b\u0107 towar\u00f3w i us\u0142ug dla konsument\u00f3w? To jedynie papier i z\u0142udzenia.<\/p>\r\n

Za \u0142atwo\u015b\u0107 rz\u0105dzenia polityk\u00f3w rachunek dostaje reszta spo\u0142ecze\u0144stwa. Nie dajmy si\u0119 zwie\u015b\u0107 mami\u0105cej narracji, \u017ce inflacja jest naturaln\u0105 u\u0142omno\u015bci\u0105 gospodarki rynkowej, samoczynnym \u201ezjawiskiem\u201d, przed kt\u00f3rym rz\u0105d i bank centralny usi\u0142uj\u0105 nas ochroni\u0107.<\/p>\r\n

Tomasz J. Ulatowski<\/b><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Inflacja to ukryty podatek! Patrzmy na r\u0119ce politykom i bankierom!   15 czerwca br. na portalu Bankier.pl ukaza\u0142y si\u0119 fragmenty wywiadu, udzielonego PAP przez Mart\u0119 Petka-Zagajewsk\u0105 z Zespo\u0142u Analiz Makroekonomicznych PKO BP, na temat inflacji bazowej w Polsce w maju 2021\u2019 (po odci\u0119ciu tzw. cen administrowanych wynios\u0142a ona 4,4%, czyli + 0,3% w stosunku do […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[13,9],"tags":[52,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/126227"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=126227"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/126227\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":126229,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/126227\/revisions\/126229"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=126227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=126227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=126227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}