Inflacja jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z brakiem sta\u0142ego miernika warto\u015bci pieni\u0105dza. W czasach gdy rzadki a poszukiwany kruszec, np. z\u0142oto by\u0142 powi\u0105zany z ilo\u015bci\u0105 pieni\u0105dza na rynku, inflacja w dzisiejszym uj\u0119ciu tego s\u0142owa, mia\u0142a minimalne znaczenie. Tak naprawd\u0119, to warto\u015b\u0107 z\u0142otej monety nie zmieni\u0142a si\u0119 prawie wcale od czas\u00f3w rzymskich: je\u015bli, jak m\u00f3wi\u0105 kroniki, za takiego Aureusa mo\u017cny tamtego \u015bwiata m\u00f3g\u0142 sprawi\u0107 sobie tunik\u0119 i tog\u0119, tak i dzi\u015b za odpowiednik takiej\u017ce z\u0142otej monety, kupimy sobie porz\u0105dny garnitur i p\u0142aszcz. Zatem, je\u015bli relacja wi\u0105\u017c\u0105ca mas\u0119 pieni\u0105dza z okre\u015blon\u0105 jednostk\u0105 miernicz\u0105 nie ulega znacz\u0105cej zmianie, b\u0119dziemy mieli stabilne systemy finansowe. Tym bardziej stabilne, im bardziej precyzyjnie b\u0119dzie dobrany wzorzec. Je\u015bli ka\u017cdy o zdrowych zmys\u0142ach przyzna, \u017ce nie mo\u017cna bez gorzkich konsekwencji zmienia\u0107 ustalonego wzorca, dajmy na to „1 metra”, to zadziwia swobodna \u017conglerka pourywanych my\u015bli wsp\u00f3\u0142czesnych ekonomist\u00f3w, nie rozumiej\u0105cych znaczenia stabilnego wzorca, dla kt\u00f3rych samo poj\u0119cie „inflacja” staje si\u0119 nieroz\u0142\u0105czn\u0105 – i najcz\u0119\u015bciej niekoniecznie negatywn\u0105! – cech\u0105 „normalnego” funkcjonowania gospodarki.<\/p>\r\n
Wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat jednak, czerpi\u0105cy gar\u015bciami z do\u015bwiadczenia lichwiarskich bankowc\u00f3w, przyjmuje zjawisko inflacji ze zrozumieniem. Owszem, burzy si\u0119 niekiedy gdy ceny towar\u00f3w i us\u0142ug rosn\u0105, ale przecie\u017c „tak to ju\u017c jest”.<\/p>\r\n
Obok inflacji, mamy r\u00f3wnie\u017c do czynienia ze zjawiskiem popytu, niekiedy sztucznie generowanego, spekulacji oraz utrzymywaniem kontroli nad wybranymi towarami czy sektorami przez grup\u0119 bezwzgl\u0119dnych osobnik\u00f3w zwanych „biznesmenami”, z lubo\u015bci\u0105 sytuuj\u0105cych si\u0119 w kategorii „po\u015brednik\u00f3w”. Nie bez znaczenia s\u0105 r\u00f3wnie\u017c korupcjogenne przepisy prawne i korupcyjne struktury w\u0142adzy.<\/p>\r\n
Kombinacja tych wszystkich zjawisk zaawocowa\u0142a w\u0142a\u015bnie w Nowym Jorku, gdzie najbardziej po\u017c\u0105danym zawodem okaza\u0142o si\u0119 bycie… taks\u00f3wkarzem. Okazuje si\u0119 bowiem, \u017ce aby zosta\u0107 taxi-driver<\/em>’em w Wielkim Jab\u0142ku, trzeba wykupi\u0107 licencj\u0119 kosztuj\u0105c\u0105 obecnie 766 tysi\u0119cy dolar\u00f3w. Dla \u015bcis\u0142o\u015bci: cena ta dotyczy tzw. korporacyjnych w\u0142a\u015bcicieli taks\u00f3wek, bowiem ch\u0119\u0107 zostania indywidualnym taks\u00f3wkarzem kosztuje „tylko” 572 tysi\u0105ce dolar\u00f3w.<\/p>\r\n Wed\u0142ug obowi\u0105zuj\u0105cego prawa, 60% z 13 257 \u017c\u00f3\u0142tych taks\u00f3wek je\u017cd\u017c\u0105cych ulicami Nowego Jorku, mo\u017ce by\u0107 w\u0142asno\u015bci\u0105 korporacji taks\u00f3wkowych, reszta to taks\u00f3wkarze usi\u0142uj\u0105cy samodzielnie zarobi\u0107 na \u017cycie.<\/p>\r\n Firm\u0105 udzielaj\u0105c\u0105 po\u017cyczyki na kupno licencji, czyli przymocowywanych do maski samochodu „medalion\u00f3w”, jest Medallion Financial<\/em>, kt\u00f3rej szef, Andrew Murstein, przyznaje, \u017ce „wzrost tego sektora przegoni\u0142 jakikolwiek wska\u017anik, kt\u00f3ry mo\u017cemy sobie wyobrazi\u0107 – Dow Jones, Nasdaq, cen\u0119 z\u0142ota – wszystko co tylko przychodzi nam na my\u015bl.” Cena medalionu wzros\u0142a od 2004 roku o 126%, kiedy to kosztowa\u0142 on 339 tysi\u0119cy dolar\u00f3w. Tylko od ko\u0144ca 2008 roku, czyli od momentu tzw. kryzysu gie\u0142dowego, cena korporacyjnego medalionu wzros\u0142a o 28%, a indywidualnego o 33%.<\/p>\r\n Murstein zauwa\u017ca, \u017ce we wzro\u015bcie ceny za licencj\u0119 taks\u00f3wkarza „nie ma nic niezwyk\u0142ego” i w ci\u0105gu ostatnich 70 lat wzrasta\u0142a ona oko\u0142o 15% rocznie. Firma pana Mursteina ma si\u0119 zatem bardzo dobrze: w ci\u0105gu ostatnich 10 lat udzieli\u0142a po\u017cyczek warto\u015bci 3 miliard\u00f3w dolar\u00f3w, oprocentowanych ostatnio na oko\u0142o 6.25 procenta rocznie.<\/p>\r\n Nie najlepiej maj\u0105 si\u0119 natomiast ch\u0119tni do je\u017cd\u017cenia na taks\u00f3wce, a zarejestrowanych jest obecnie 46 tysi\u0119cy taks\u00f3wkarzy. Ci co dost\u0105pili tego „szcz\u0119\u015bcia”, zmuszeni s\u0105 do je\u017cd\u017cenia po kilkana\u015bcie godzin na dob\u0119 i sp\u0142acania zaci\u0105gni\u0119tych po\u017cyczek. „Po\u015brednicy mog\u0105 robi\u0107 co im si\u0119 \u017cywnie podoba i nie mo\u017cesz z nimi si\u0119 sprzecza\u0107, bo nie masz pewno\u015bci pracy.” – m\u00f3wi jeden z kierowc\u00f3w – „Znam kogo\u015b kto p\u0142aci 900 dolar\u00f3w tygodniowo za jazd\u0119 w nocy.” W\u0142adze t\u0142umacz\u0105 si\u0119, \u017ce prawo zakazuje wynajmowania taks\u00f3wki za cen\u0119 powy\u017cej 800 dolar\u00f3w na tydzie\u0144.<\/p>\r\n Firma pana Mursteina jest oczywi\u015bcie „kontrolowana” przez polityczne osobisto\u015bci: w zarz\u0105dzie firmy Medallion Financial <\/em>zasiada by\u0142y gubernator stanu Nowy Jork, Mario Cuomo, ale pan Murstein i jego firma to przecie\u017c tylko wytw\u00f3r „biznesowego zmys\u0142u”. Firma za\u0142o\u017cona zosta\u0142a przez dziadka pana Andrew Mursteina – Leona Mursteina, „argenty\u0144skiego imigranta”, kt\u00f3ry przed 70 laty kupi\u0142 w dzielnicy Queens sw\u00f3j pierwszy medalion, a po latach sta\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bcicielem 500 licencjonowanych taks\u00f3wek, wyciskaj\u0105c pot z emigrant\u00f3w usi\u0142uj\u0105cych zarobi\u0107 na \u017cycie.<\/p>\r\n W 1937 roku op\u0142ata licencyjna wynosi\u0142a 10 dolar\u00f3w na rok, dzisiaj – ponad trzy-czwarte miliona dolar\u00f3w. \u015awiadczy to na pewno o skali inflacji, ale i o skali korupcji w opartym na niew\u0142a\u015bciwych podstawach systemie spo\u0142eczno-gospodarczym.<\/p>\r\n Lech Maziakowski<\/em><\/strong> <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Inflacja jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z brakiem sta\u0142ego miernika warto\u015bci pieni\u0105dza. W czasach gdy rzadki a poszukiwany kruszec, np. z\u0142oto by\u0142 powi\u0105zany z ilo\u015bci\u0105 pieni\u0105dza na rynku, inflacja w dzisiejszym uj\u0119ciu tego s\u0142owa, mia\u0142a minimalne znaczenie. Tak naprawd\u0119, to warto\u015b\u0107 z\u0142otej monety nie zmieni\u0142a si\u0119 prawie wcale od czas\u00f3w rzymskich: je\u015bli, jak m\u00f3wi\u0105 kroniki, za takiego […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[52],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12463"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12463"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12463\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12463"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12463"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\r\nWashington, DC | 2009-08-12 | www.bibula.com<\/em><\/p>\r\n