{"id":123705,"date":"2021-03-18T13:10:52","date_gmt":"2021-03-18T17:10:52","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=123705"},"modified":"2021-03-18T13:10:52","modified_gmt":"2021-03-18T17:10:52","slug":"stulecie-hanby-zbrodnia-traktatu-ryskiego-marcin-wieckowski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=123705","title":{"rendered":"Stulecie ha\u0144by: zbrodnia traktatu ryskiego – Marcin Wi\u0119ckowski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Historia Polski pe\u0142na jest chwil chwa\u0142y i wielkich zwyci\u0119stw, jak te\u017c m\u0119cze\u0144stwa i walki do ko\u0144ca, kt\u00f3rej wygra\u0107 si\u0119 nie da\u0142o. Te wszystkie wydarzenia musimy zna\u0107 i by\u0107 z nich dumni. Jednak obok nich w tysi\u0105cletnich dziejach naszego kraju zdarzy\u0142y si\u0119 te\u017c takie momenty, na kt\u00f3rych samo wspomnienie powinni\u015bmy gremialnie zanurzy\u0107 r\u0119ce w d\u0142oniach i zap\u0142aka\u0107 ze wstydu. Jednym z takich moment\u00f3w by\u0142 podpisany dok\u0142adnie 100 lat temu, 18 marca 1921 roku, haniebny, zdradziecki i \u2013 powiedzmy to wprost \u2013 zbrodniczy traktat ryski.<\/strong><\/p>\r\n

\"Stulecie<\/p>\r\n

Public domain, via Wikimedia Commons<\/em><\/p>\r\n

Od setnej rocznicy odzyskania Niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119 min\u0119\u0142o ju\u017c prawie 2,5 roku. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas zd\u0105\u017cy\u0142a za ten czas zapomnie\u0107, jak 11 listopada 2018 roku w t\u0142umie 100 tysi\u0119cy ludzi \u015bpiewali\u015bmy Mazurka D\u0105browskiego na Rynku w Krakowie i placu Zamkowym w Warszawie oraz jak ulicami polskich miast przechodzi\u0142y radosne parady wojska, harcerzy i zwyk\u0142ych Polak\u00f3w. 100 lat temu te\u017c mieli\u015bmy w Polsce epidemie, \u201ehiszpanki\u201d, tyfusu, cholery i innych chor\u00f3b, ale mieli\u015bmy te\u017c epidemi\u0119 g\u0142upoty, kt\u00f3ra ogarn\u0119\u0142a polskich polityk\u00f3w, gdy tylko odrodzone Pa\u0144stwo Polskie okrzep\u0142o na tyle, \u017ceby da\u0107 \u00f3wczesnym \u201eelitom\u201d z\u0142udne poczucie bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\r\n

Za to ich poczucie w 1939 roku zap\u0142aci\u0107 mia\u0142 ca\u0142y nar\u00f3d. Ale ju\u017c znacznie wcze\u015bniej, w 1921 i w latach kolejnych, zap\u0142aci\u0142a za to cz\u0119\u015b\u0107 naszego narodu pozostawiona za Zbruczem na \u0142ask\u0119 i nie\u0142ask\u0119 sowieckiego potwora, jak te\u017c narody o\u015bcienne: Ukrai\u0144cy i Bia\u0142orusini.<\/p>\r\n

Zmarnowana Wiktoria Warszawska<\/strong><\/h4>\r\n

K\u0105\u015bliwie, ale bez cienia przesady mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce my, Polacy, mamy d\u0142ug\u0105 i bogat\u0105 tradycj\u0119 w marnowaniu swoich najwi\u0119kszych zwyci\u0119stw. Pozornie korzystny dla Korony Kr\u00f3lestwa Polskiego II pok\u00f3j toru\u0144ski z 1466 roku, ko\u0144cz\u0105cy wojn\u0119 trzynastoletni\u0105, cho\u0107 wr\u00f3ci\u0142 Polsce najbardziej strategiczne ziemie z Pomorzem Gda\u0144skim na czele, to nie doprowadzi\u0142 do ca\u0142kowitego zniszczenia Pa\u0144stwa Zakonu Krzy\u017cackiego. W rezultacie wr\u00f3g odzyskiwa\u0142 si\u0142y, Polska musia\u0142a stoczy\u0107 z krzy\u017cakami jeszcze dwie krwawe wojny, a Prusy Zakonne pozosta\u0142y bardzo niebezpiecznym przycz\u00f3\u0142kiem Niemc\u00f3w na Wschodzie Europy przez nast\u0119pne czterysta lat, najpierw pod postaci\u0105 zsekularyzowanych Prus Ksi\u0105\u017c\u0119cych, a p\u00f3\u017aniej Prus Wschodnich a\u017c do ko\u0144ca II wojny \u015bwiatowej (dzi\u015b z przycz\u00f3\u0142ku na ichniejszym Zachodzie korzystaj\u0105 Rosjanie w formie obwodu kaliningradzkiego). Z kolei Wiktoria Wiede\u0144ska z 1683 roku, cho\u0107 osi\u0105gn\u0119\u0142a ten niekwestionowany sukces strategiczny, \u017ce definitywnie zako\u0144czy\u0142a tureck\u0105 ekspansj\u0119 na Europ\u0119, to nie przyczyni\u0142a si\u0119 do umocnienia pozycji mi\u0119dzynarodowej Polski, a chyba wr\u0119cz przeciwnie: uratowana przez husari\u0119 Jana III Sobieskiego Austria raptem 90 lat p\u00f3\u017aniej uczestniczy\u0142a w I rozbiorze.<\/p>\r\n

Nie inaczej sta\u0142o si\u0119 z Wiktori\u0105 Warszawsk\u0105 roku 1920, wielkim zwyci\u0119stwem militarnym (z niekt\u00f3rych walcz\u0105cych tam sowieckich pu\u0142k\u00f3w pozosta\u0142a zaledwie kompania), lecz kompletnie zmarnowanym politycznie. Po odparciu wroga spod bram Stolicy Wojsko Polskie wyruszy\u0142o z kontrofensyw\u0105 na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci frontu, najpierw roznosz\u0105c w proch Armi\u0119 Konn\u0105 Budionnego w bitwie pod Komarowem i uwalniaj\u0105c Lubelszczyzn\u0119 pod koniec sierpnia, a nast\u0119pnie wkraczaj\u0105c ponownie na Kresy Wschodnie we wrze\u015bniu. Na po\u0142udniu Polacy ze wsparciem skromnych oddzia\u0142\u00f3w ukrai\u0144skich wyzwolili Galicj\u0119 Wschodni\u0105 i przekroczyli Zbrucz, na p\u00f3\u0142nocy wymietli sympatyzuj\u0105ce z bolszewikami wojska litewskie z okupowanej przez nie Suwalszczyzny, za\u015b decyduj\u0105ce o wyniku wojny starcie nast\u0105pi\u0142o na \u015brodkowym odcinku frontu. W sze\u015bciodniowej bitwie nad Niemnem Polacy sforsowali Niemen w rejonie Grodna, po czym rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 jeden z najwi\u0119kszych moment\u00f3w chwa\u0142y w historii polskiego or\u0119\u017ca: po\u015bcig za upokorzonymi, zdezorganizowanymi oddzia\u0142ami bolszewickimi przez Bia\u0142oru\u015b, kt\u00f3re ucieka\u0142y w takim tempie, \u017ce gubi\u0142y nawet swoje karabiny, o dzia\u0142ach nie wspominaj\u0105c. A czasami \u017co\u0142nierze Armii Czerwonej zabijali w\u0142asnych dow\u00f3dc\u00f3w i komisarzy politycznych, \u017ceby m\u00f3c si\u0119 podda\u0107 Polakom.<\/p>\r\n

Sytuacja Rosjan by\u0142a tak dramatyczna, \u017ce dow\u00f3dztwo sowieckie b\u0142aga\u0142o o zawieszenie broni. Pytanie, czy Polacy w 1920 roku mogli zdoby\u0107 Moskw\u0119, dzi\u015b le\u017cy ju\u017c niestety w obszarze political-fiction. Publikacji na ten temat powsta\u0142a w ostatnich latach masa, lepszych i gorszych, maj\u0105cych wi\u0119cej lub mniej wsp\u00f3lnego z materia\u0142ami \u017ar\u00f3d\u0142owymi. Nie ma zatem sensu powtarzanie wielokrotnie ju\u017c podnoszonych tez i symulacji ewentualnego rozwoju sytuacji na froncie, gdyby Naczelnik Pa\u0144stwa J\u00f3zef Pi\u0142sudski nie zdecydowa\u0142 si\u0119 na zatrzymanie ofensywy. Fakty historyczne s\u0105 takie, \u017ce 18 pa\u017adziernika 1920 roku, trzy dni po zdobyciu Mi\u0144ska Litewskiego, obecnej stolicy Bia\u0142orusi, Wojsko Polskie stan\u0119\u0142o w miejscu, a gdzieniegdzie zacz\u0119\u0142o nawet si\u0119 wycofywa\u0107. 6 listopada zawarto zawieszenie broni. Wojna polsko-bolszewicka zako\u0144czy\u0142a si\u0119. Ale prawdziwy dramat mia\u0142 dopiero nadej\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Negocjacje pokojowe, czy pakt z diab\u0142em?<\/strong><\/h4>\r\n

Pomi\u0119dzy pa\u017adziernikiem 1920 a marcem 1921 roku nie by\u0142o oficjalnie \u017cadnej, ustalonej granicy polsko-sowieckiej. By\u0142a tylko wygaszona linia frontu, obsadzona przez wojsko po obu stronach. Je\u017celi istnia\u0142a szansa, by zrobi\u0107 wi\u0119cej pod k\u0105tem militarnym w roku poprzednim, to na pocz\u0105tku 1921 nie by\u0142o ju\u017c \u017cadnej: bolszewicy w\u0142a\u015bnie dobili u siebie resztki rosyjskich kontrrewolucjonist\u00f3w, st\u0142umili bunty ch\u0142opskie w\u0142\u0105cznie z najwi\u0119kszym powstaniem tambowskim i stopniowo \u015bci\u0105gali kolejne oddzia\u0142y na zach\u00f3d, tak aby skutecznie wywiera\u0107 wp\u0142yw na polsk\u0105 delegacj\u0119 w czasie tocz\u0105cych si\u0119 w\u0142a\u015bnie negocjacji w Rydze.<\/p>\r\n

Dyplomaci w \u0142otewskiej stolicy wiedzieli, \u017ce na zamro\u017con\u0105 lini\u0119 frontu sp\u0142ywaj\u0105 \u015bwie\u017ce, sowieckie dywizje. Tak oto bezczynno\u015b\u0107 Polski i zbyt szybkie zatrzymanie ofensywy jesieni\u0105 1920 roku obr\u00f3ci\u0142y si\u0119 przeciwko nam ju\u017c kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej. Niedobita na czas hydra liza\u0142a swoje rany; Armia Czerwona szybko odbudowywa\u0142a si\u0142y, a z fabryk w \u015brodkowej Rosji wyje\u017cd\u017ca\u0142y kolejne partie karabin\u00f3w, samochody pancerne i samoloty. W ten spos\u00f3b Polska znalaz\u0142a si\u0119 nagle na pozycji przegranego: dosz\u0142o do sytuacji bez precedensu w historii Europy, a mo\u017ce i \u015bwiata, kiedy to delegacja zwyci\u0119skiego kraju musia\u0142a prosi\u0107 o korzystne warunki pokoju przedstawicieli strony pokonanej! A stawka by\u0142a bardzo wysoka, bo toczy\u0142a si\u0119 o du\u017ce, ludne tereny, na kt\u00f3rych Polacy cho\u0107 byli mniejszo\u015bci\u0105, to jednak bardzo liczn\u0105.<\/p>\r\n

Przypomnijmy, kt\u00f3r\u0119dy przebiega\u0142a linia frontu w momencie przerwania dzia\u0142a\u0144 wojennych 18 pa\u017adziernika 1920 roku, od po\u0142udnia do p\u00f3\u0142nocy. Pozycje polskie na po\u0142udniu opiera\u0142y si\u0119 o granic\u0119 rumu\u0144sk\u0105, ok. 70 km na wsch\u00f3d od Kamie\u0144ca Podolskiego. Nast\u0119pnie sz\u0142y na p\u00f3\u0142nocny-wsch\u00f3d, cz\u0119\u015bciowo opieraj\u0105c si\u0119 o lini\u0119 rzeki Boh, odbija\u0142y w lewo na zach\u00f3d od Berdyczowa, a potem sz\u0142y ju\u017c niemal r\u00f3wn\u0105 lini\u0105 na p\u00f3\u0142noc, pozostawiaj\u0105c po polskiej stronie Nowogr\u00f3d Wo\u0142y\u0144ski (w czasach I Rzeczpospolitej Zwiahel), na Polesiu pokrywa\u0142y si\u0119 na oko\u0142o 100-kilometrowym odcinku z przysz\u0142\u0105 granic\u0105 rysk\u0105, ale ju\u017c dalej na p\u00f3\u0142nocy przechodzi\u0142y przez S\u0142uck, ok. 50 km na wsch\u00f3d od ostatecznej granicy II RP, i oczywi\u015bcie pozostawia\u0142y po polskiej stronie Mi\u0144sk. Linia frontu rozmywa\u0142a si\u0119 na p\u00f3\u0142nocny-wsch\u00f3d od \u015awi\u0119cian (obecna Litwa), gdzie w szeregu rozsianych stanowisk bojowych \u017cy\u0142y oddzia\u0142y polskie, sowieckie i litewskie. A zatem bezpo\u015brednio po ustaniu wojny polsko-bolszewickiej Polacy kontrolowali cztery wa\u017cne dla polskiej historii miasta zamieszkane przez du\u017c\u0105, polsk\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107: Kamieniec Podolski, Nowogr\u00f3d Wo\u0142y\u0144ski, Mi\u0144sk i po\u0142ow\u0119 S\u0142ucka, kt\u00f3re na mocy traktatu ryskiego oddano bolszewikom! Cho\u0107 to nie \u017cadne odkrycie, lecz og\u00f3lnodost\u0119pny fakt historyczny, wci\u0105\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w o tym nie s\u0142ysza\u0142a.<\/p>\r\n

Jednak obok sprawy polskiej i d\u0105\u017ce\u0144 marksistowskiej rewolucji rosyjskiej w \u00f3wczesnej Europie Wschodniej tli\u0142y si\u0119 jeszcze dwie sprawy narodowe: ukrai\u0144ska i bia\u0142oruska. Cho\u0107 struktury pa\u0144stwowe Bia\u0142oruskiej Republiki Ludowej nie istnia\u0142y od 1919 roku, a Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej od lata 1920 roku, to wci\u0105\u017c walczy\u0142y resztki ich armii. Oddzia\u0142y Armii Czynnej URL-u pod dow\u00f3dztwem atamana Symona Petlury bi\u0142y si\u0119 u boku Wojska Polskiego do samego ko\u0144ca wojny, przechodz\u0105c przez Galicj\u0119 i Zbrucz w czasie kampanii jesiennej. Niedobitki armii bia\u0142oruskiej, tzw. ba\u0142ahowcy, wzi\u0119li z kolei udzia\u0142 w bitwie nad Niemnem \u2013 symboliczny, ale jednak. W sumie w czasie wojny polsko-bolszewickiej 1919\u20131920 po naszej stronie walczy\u0142o sze\u015b\u0107 dywizji i jedna brygada ukrai\u0144ska oraz co najmniej dwa pu\u0142ki bia\u0142oruskie. Bior\u0105c pod uwag\u0119 skal\u0119 dzia\u0142a\u0144 wojennych, nie by\u0142o to mo\u017ce jakie\u015b pot\u0119\u017cne wsparcie militarne, ale na pewno wa\u017cne politycznie i propagandowo, zw\u0142aszcza z punktu widzenia pr\u00f3b zmontowania federacji pa\u0144stw Europy \u015arodkowej i Wschodniej skierowanej przeciwko Moskwie. A przecie\u017c autorem koncepcji federacyjnej by\u0142 nie kto inny, jak sam marsza\u0142ek Pi\u0142sudski, kt\u00f3ry zatrzyma\u0142 ofensyw\u0119, kiedy Wojsko Polskie sta\u0142o 40\u201350 km od Berdyczowa i Winnicy, gdzie bolszewicy nie mieli przygotowanych \u017cadnych stanowisk obronnych!<\/p>\r\n

Co zrobiono ze spraw\u0105 ukrai\u0144sk\u0105 i bia\u0142orusk\u0105 w Rydze? Podeptano j\u0105. Nie zaproszono do udzia\u0142u w negocjacjach ani przedstawicieli URL-u, ani BRL-u, za to zasiad\u0142a tam delegacja\u2026 Ukrai\u0144skiej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej! Dla zdradzonych sojusznik\u00f3w to nie by\u0142 ju\u017c nawet policzek. To by\u0142o naplucie w twarz i zmieszanie z b\u0142otem. Niedopuszczenie delegacji ukrai\u0144skiej do negocjacji pokojowych i zast\u0105pienie jej czerwonymi aparatczykami z Kijowa by\u0142o jednym z pierwszych warunk\u00f3w Moskwy, solennie wype\u0142nionym przez Polsk\u0119 przed przyst\u0105pieniem do rozm\u00f3w. W\u015br\u00f3d postanowie\u0144 traktatu ryskiego znalaz\u0142o si\u0119 natomiast rozbrojenie wojsk ukrai\u0144skich na terytorium Polski i internowanie jej \u017co\u0142nierzy. Osadzeni na kilka lat w obozach filtracyjnych, ci m\u0142odzi ch\u0142opcy masowo umierali z powodu chor\u00f3b i epidemii, tak jak w obozie na D\u0105biu w Krakowie. Zwalniani z niewoli w po\u0142owie lat 20. z trudno\u015bci\u0105 zaczynali \u017cycie od nowa, w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w osiadaj\u0105c na terenach wschodnich, zamieszkanych przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 ukrai\u0144sk\u0105.<\/p>\r\n

Po 17 wrze\u015bnia 1939 roku wielu z nich NKWD wyprawi\u0142o w podr\u00f3\u017c w jedn\u0105 stron\u0119 do Kazachstanu lub na Syberi\u0119. Ich dow\u00f3dca, Symon Petlura, zosta\u0142 wydalony z Polski po traktacie ryskim i osiad\u0142 na emigracji w Pary\u017cu. Tam zgin\u0105\u0142 pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej, zamordowany w 1926 roku przez sowieckiego agenta pochodzenia \u017cydowskiego Szolema Szwarcbarda. Skorumpowany francuski s\u0105d upokorzy\u0142 obecn\u0105 na sali rozpraw \u017con\u0119 Petlury, uniewinniaj\u0105c morderc\u0119 z zarzutu zab\u00f3jstwa, lecz skazuj\u0105c go na\u2026 30 frank\u00f3w grzywny za koszty zmycia krwi Petlury z chodnika\u2026 Nie by\u0142oby tej przelanej krwi, gdyby nie zdrada ryska.<\/p>\r\n

Dwie dekady rzezi<\/strong><\/h4>\r\n

18 marca 1921 roku delegaci Rzeczpospolitej Polskiej, Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej i Ukrai\u0144skiej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej podpisali traktat pokojowy reguluj\u0105cy granic\u0119 pomi\u0119dzy Polsk\u0105 i ZSRS. Nowa granica, kt\u00f3ra przesz\u0142a do historii jako granica ryska, bieg\u0142a od uj\u015bcia Zbrucza do Dniestru na po\u0142udniu, dalej na rzece Zbrucz, nast\u0119pnie l\u0105dem pomi\u0119dzy Mikaszewiczami a Zwiahelem, \u0142ukiem pomi\u0119dzy Berezyn\u0105 i Prypeci\u0105 a\u017c do granicy z \u0141otw\u0105 na D\u017awinie. Co bardzo wymowne, granica ryska mia\u0142a podobny przebieg do granicy II rozbioru.<\/p>\r\n

Opuszczenie wi\u0119kszo\u015bci teren\u00f3w oddanych Sowietom w traktacie ryskim nast\u0105pi\u0142o ju\u017c wiele miesi\u0119cy przed jego podpisaniem, co mo\u017ce sk\u0142ania\u0107 do tezy, \u017ce wszystko by\u0142o ustalone z g\u00f3ry, na najwy\u017cszych szczeblach w\u0142adzy, niewykluczone \u017ce pomi\u0119dzy samymi Pi\u0142sudskim i Leninem, a polscy delegaci w Rydze byli jedynie figurantami. Z Mi\u0144ska 14. Dywizja Wielkopolska wycofa\u0142a si\u0119 na rozkaz Pi\u0142sudskiego ju\u017c kilka dni po jego zdobyciu. Jej \u017co\u0142nierze musieli odt\u0105d \u017cy\u0107 z obrazem zap\u0142akanych twarzy polskich dziewcz\u0105t, kt\u00f3re wita\u0142y ich jak wyzwolicieli, a chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej zosta\u0142y przez nich porzucone. W nast\u0119pnych tygodniach i miesi\u0105cach te same dziewczyny by\u0142y masakrowane w kazamatach Czeki i nad do\u0142ami \u015bmierci, cz\u0119sto przed zabiciem okrutnie torturowane i gwa\u0142cone. To samo dzia\u0142o si\u0119 w Kamie\u0144cu Podolskim, opuszczonym w listopadzie 1920 roku. W tym samym czasie Wojsko Polskie na rozkaz odda\u0142o bez walki S\u0142uck, a po zawarciu traktatu ryskiego wycofa\u0142o si\u0119 z jeszcze jednego miasta, Nowogrodu Wo\u0142y\u0144skiego.<\/p>\r\n

Pr\u00f3by oszacowania liczby ofiar sowieckich represji na oddanych przez Polsk\u0119 terytoriach w miesi\u0105cach przed i po zawarciu traktatu ryskiego przekraczaj\u0105 dzi\u015b mo\u017cliwo\u015bci najlepszego nawet historyka. \u015amia\u0142o mo\u017cna jednak m\u00f3wi\u0107 o tysi\u0105cach rozstrzelanych, z kt\u00f3rych wielu by\u0142o Polakami. To jednak zaledwie pocz\u0105tek gehenny, przez kt\u00f3r\u0105 musieli przej\u015b\u0107 nasi Rodacy pozostawieni na pastw\u0119 losu za Zbruczem, jak te\u017c opuszczeni sojusznicy, Ukrai\u0144cy i Bia\u0142orusini. Przymusowa kolektywizacja z nieprzeliczalnymi ju\u017c dzi\u015b milionami ofiar, Wielki G\u0142\u00f3d na Ukrainie z lat 1932\u20131933 (6\u20137 mln, w tym 35 tys. Polak\u00f3w), Wielki Terror 1937\u20131938 (ok. 1 mln ofiar, w tym 115 tys. Polak\u00f3w rozstrzelanych w ramach tzw. operacji polskiej NKWD), a wreszcie II wojna \u015bwiatowa i przymusowy pob\u00f3r m\u0119\u017cczyzn polskiego pochodzenia do Armii Czerwonej, w kt\u00f3rej szeregach dowodzeni przez pijanych dow\u00f3dc\u00f3w gin\u0119li masowo od niemieckich kul i pocisk\u00f3w; ich liczby, nawet szacunkowej, nigdy ju\u017c nie poznamy.<\/p>\r\n

To wszystko s\u0105 ofiary traktatu ryskiego. Zbrodniczego traktatu, kt\u00f3ry by\u0142 zwie\u0144czeniem polityki uleg\u0142o\u015bci wobec sowieckiego potwora i pr\u00f3by dogadywania si\u0119 z diab\u0142em. Za t\u0119 pr\u00f3b\u0119 Polska zosta\u0142a surowo ukarana. 17 wrze\u015bnia 1939 roku Armia Czerwona, a za ni\u0105 NKWD, przekroczy\u0142y granic\u0119 rysk\u0105 na ca\u0142ej jej d\u0142ugo\u015bci, przy\u0142\u0105czaj\u0105c si\u0119 do napa\u015bci hitlerowskich Niemiec na Polsk\u0119, a ludowy komisarz spraw zagranicznych Wiaczes\u0142aw Mo\u0142otow o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce traktat ryski od tej pory nie obowi\u0105zuje. Tak w\u0142a\u015bnie ko\u0144cz\u0105 si\u0119 pr\u00f3by paktowania ze z\u0142em i uk\u0142adania si\u0119 z Antychrystem.<\/p>\r\n

Dzi\u015b mogi\u0142y znacz\u0105 szlak polskiego m\u0119cze\u0144stwa na Wschodzie, od Mi\u0144ska po Ko\u0142ym\u0119. Musimy jednak pami\u0119ta\u0107, niewa\u017cne jak bardzo ta prawda nie by\u0142aby dla nas bolesna, \u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 za te straszliwe zbrodnie ponosi nie tylko Zwi\u0105zek Sowiecki, ale tak\u017ce polski rz\u0105d z Pi\u0142sudskim na czele, kt\u00f3ry umo\u017cliwi\u0142 tworowi bolszewickiemu przetrwanie, nie dobi\u0142 tej hydry wtedy, kiedy by\u0142a najs\u0142absza, tylko pozwoli\u0142 jej wyzdrowie\u0107 i sta\u0107 si\u0119 znowu siln\u0105. Traktat ryski by\u0142 zbrodni\u0105, pope\u0142nion\u0105 przez w\u0142adze niepodleg\u0142ego Pa\u0144stwa Polskiego na w\u0142asnych Rodakach, kt\u00f3rych pozostawiono na \u0142ask\u0119 Czeki, jak te\u017c na narodach s\u0105siednich: Ukrai\u0144cach i Bia\u0142orusinach.<\/p>\r\n

Ta bolesna prawda musi w ko\u0144cu wybrzmie\u0107 z ust najwy\u017cszych przedstawicieli Rzeczpospolitej, je\u015bli nie przy tej rocznicy, to przy kolejnych. Bo tylko staj\u0105c w prawdzie, mo\u017cemy czegokolwiek nauczy\u0107 si\u0119 z historii. Cytuj\u0105c \u2013 o ironio! \u2013 g\u0142\u00f3wnego autora zbrodni ryskiej, Pi\u0142sudskiego \u2013 \u201enar\u00f3d, kt\u00f3ry nie zna swojej historii, jest skazany na jej powtarzanie\u201d.<\/p>\r\n

Marcin Wi\u0119ckowski<\/strong><\/em><\/p>\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

Wesprzyj PCh24.pl!<\/a><\/h4>\r\n<\/blockquote>\r\n

 <\/h4>\r\n

Zach\u0119camy do zapoznania si\u0119 z g\u0142osami naszych komentator\u00f3w. Do dyskusji w PCh24TV nad traktatem ryskim zaprosili\u015bmy Jerzego Wolaka, Piotra Zychowicza i prof. Marka Kornata<\/p>\r\n

 <\/h4>\r\n