{"id":123004,"date":"2021-02-17T18:54:04","date_gmt":"2021-02-17T23:54:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=123004"},"modified":"2021-04-27T07:07:46","modified_gmt":"2021-04-27T11:07:46","slug":"szkola-frankfurcka-i-rewolucja-kulturowa-arnaud-de-lassus","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=123004","title":{"rendered":"Szko\u0142a frankfurcka i rewolucja kulturowa – Arnaud de Lassus<\/em>"},"content":{"rendered":"

O<\/strong>g\u00f3lnie rzecz bior\u0105c wyr\u00f3\u017cni\u0107 mo\u017cna dwa rodzaje rewolucji. Po pierwsze istnieje rewolucja polityczna, polegaj\u0105ca na obaleniu istniej\u0105cego porz\u0105dku przy pomocy si\u0142y i akt\u00f3w terroru. Dobry tego przyk\u0142ad stanowi\u0105 rewolucje z lat 1789\u20131793 we Francji oraz z roku 1917 w Rosji. Po drugie istnieje rewolucja kulturowa, polegaj\u0105ca na niszczeniu fundamentu cywilizacji kraju, kt\u00f3ry pragnie si\u0119 podbi\u0107 \u2013 jego kultury, religii, moralno\u015bci, systemu warto\u015bci etc\u2026 Jest to akcja d\u0142ugofalowa, realizowana bez u\u017cycia przemocy i zgodnie z zasad\u0105: \u201eWsp\u00f3\u0142czesne formy podporz\u0105dkowywania cechuje umiarkowanie\u201d1<\/a>.<\/p>\r\n

Dlaczego tak wa\u017cne jest analizowanie procesu rewolucji kulturowej, kt\u00f3ry jest powszechnie s\u0142abiej znany od procesu rewolucji politycznej? Poniewa\u017c strategia ta okaza\u0142a si\u0119 by\u0107 szczeg\u00f3lnie skuteczna w krajach katolickich. Typowym tego przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 Polska. Mamy tu do czynienia z krajem, kt\u00f3ry przez 50 lat opiera\u0142 si\u0119 dyktaturze politycznej i zdo\u0142a\u0142 zachowa\u0107 sw\u0105 religi\u0119 oraz moralno\u015b\u0107. Jednak\u017ce w przeci\u0105gu kilku zaledwie lat importowanej z Zachodu rewolucji kulturowej jego moralno\u015b\u0107 oraz zwyczaje przesi\u0105k\u0142y ideami antychrze\u015bcija\u0144skimi i upodobni\u0142y si\u0119 do standard\u00f3w zachodnich, co sprawia, i\u017c nale\u017cy obawia\u0107 si\u0119 szybkiej dechrystianizacji tego kraju2<\/a>.<\/p>\r\n

Rewolucja kulturowa nie jest zjawiskiem nowym. Joseph de Maistre, pisz\u0105cy na pocz\u0105tku XIX wieku, scharakteryzowa\u0142 j\u0105 w spos\u00f3b nast\u0119puj\u0105cy:<\/p>\r\n

\u201eA\u017c do tej pory narody unicestwiane by\u0142y w wyniku podboj\u00f3w, innymi s\u0142owy wskutek inwazji z zewn\u0105trz. Nale\u017cy jednak zada\u0107 sobie pytanie: czy nar\u00f3d nie mo\u017ce umrze\u0107 na swej w\u0142asnej ziemi, nie do\u015bwiadczaj\u0105c inwazji ani wysiedlenia, wskutek tego, i\u017c pozwoli, aby robaki rozk\u0142adu przetrawi\u0142y ca\u0142kowicie jego pierwotne zasady, kt\u00f3re nadawa\u0142y mu to\u017csamo\u015b\u0107 i stanowi\u0142y o samym jego istnieniu?\u201d3<\/a><\/p>\r\n

Idea rewolucji kulturowej narodzi\u0142a si\u0119 w latach 20. XX wieku, wskutek pewnej inicjatywy Lenina i utworzenia tego, co nazywane jest szko\u0142\u0105 frankfurck\u0105. Powiemy wi\u0119c najpierw par\u0119 s\u0142\u00f3w na ich temat i wyka\u017cemy, w jaki spos\u00f3b przyczyni\u0142y si\u0119 one do powstania tryumfuj\u0105cej obecnie kontrkultury.<\/p>\r\n

Marks i masoneria<\/h4>\r\n

W roku 1843, mniej wi\u0119cej 5 lat przed og\u0142oszeniem Manifestu Komunistycznego, Marks pisa\u0142 do swego przyjaciela: \u201eNaszym celem musi by\u0107 bezwzgl\u0119dna krytyka ca\u0142ego istniej\u0105cego porz\u0105dku. Bezwzgl\u0119dna w dw\u00f3ch aspektach: krytyka nasza nie powinna obawia\u0107 si\u0119 ani swych w\u0142asnych konkluzji, ani potencjalnych konflikt\u00f3w z przeciwnikami\u201d.<\/p>\r\n

Bezwzgl\u0119dna krytyka ca\u0142ego istniej\u0105cego porz\u0105dku: rozumia\u0142 on przez to nie tylko polityk\u0119, religi\u0119, prawo i rodzin\u0119, ale wszystkie elementy zachodniej kultury. Wystarczy tu przytoczy\u0107 dwa teksty autorstwa cz\u0142onk\u00f3w w\u0142oskiej Alta Vendita4<\/a>.<\/p>\r\n

\u201eGdy si\u0119 chce pozbawi\u0107 m\u0119\u017cczyzn\u0119 dobrych obyczaj\u00f3w, jest rzecz\u0105 istotn\u0105 odseparowa\u0107 go od rodziny (\u2026)\u201d (Piccolo Tigre5<\/a>, 18226<\/a>).<\/p>\r\n

\u201eKatolicyzm nie bardziej obawia si\u0119 ostrego sztyletu ni\u017c monarchia, lecz te dwie podstawy porz\u0105dku spo\u0142ecznego mog\u0105 za\u0142ama\u0107 si\u0119 pod zepsuciem, tote\u017c nie ustawajmy nigdy w akcji demoralizowania. (\u2026) Najpewniejszym sztyletem do ugodzenia Ko\u015bcio\u0142a w serce jest zepsucie\u201d (Vindice7<\/a>, 18338<\/a>).<\/p>\r\n

Bezpo\u015brednio po og\u0142oszeniu Manifestu Komunistycznego w roku 1848 marksizm koncentrowa\u0142 si\u0119 na akcji politycznej i ekonomicznej. Jego atak na kultur\u0119 zachodni\u0105 stanowi\u0142 drug\u0105 faz\u0119 \u2013 dopiero w latach 20 XX wieku marksi\u015bci metodycznie realizowa\u0107 zacz\u0119li idee Marksa z roku 1843.<\/p>\r\n

Kl\u0119ska komunizmu i projekt rewolucji kulturowej<\/h4>\r\n

Po przewrocie bolszewickim w Rosji Lenin mia\u0142 plan \u201eeksportowania\u201d rewolucji do Centralnej i Zachodniej Europy, aby uchroni\u0107 si\u0119 przed potencjaln\u0105 interwencj\u0105 z zewn\u0105trz. Plan ten si\u0119 jednak nie powi\u00f3d\u0142. Rewolucja w Rosji bliska ju\u017c by\u0142a kl\u0119ski, uratowana zosta\u0142a jednak dzi\u0119ki ameryka\u0144skiemu wsparciu finansowemu. Kl\u0119sk\u0105 zako\u0144czy\u0142a si\u0119 na W\u0119grzech, gdzie Bela Kun w roku 1919 zdo\u0142a\u0142 zapewni\u0107 re\u017cimowi komunistycznemu przetrwanie jedynie przez 133 dni. Podobny los spotka\u0142 j\u0105 w Niemczech, gdzie Zwi\u0105zek Spartakusa (za\u0142o\u017cony w roku 1916) zorganizowa\u0142 w roku 1919 powstanie w Berlinie, kt\u00f3re zosta\u0142o jednak krwawo st\u0142umione, a tak\u017ce we W\u0142oszech, gdzie partie i zwi\u0105zki komunistyczne pokonane zosta\u0142y ostatecznie przez by\u0142ego socjalist\u0119 Mussoliniego.<\/p>\r\n

Refleksja nad tymi pora\u017ckami zaowocowa\u0142a wnioskami dotycz\u0105cymi metodologii. Po pierwsze, Marks przewidywa\u0142, i\u017c industrializacja przyniesie pogorszenie poziomu \u017cycia proletariatu oraz zanik ni\u017cszej klasy \u015bredniej. Przewidywania te okaza\u0142y si\u0119 by\u0107 b\u0142\u0119dne. Wzrost produktywno\u015bci podni\u00f3s\u0142 poziom \u017cycia wszystkich klas. Po drugie, jasne sta\u0142o si\u0119, \u017ce proletariat nigdy nie m\u00f3g\u0142by sta\u0107 si\u0119 narz\u0119dziem mog\u0105cym pos\u0142u\u017cy\u0107 do obalenia porz\u0105dku w krajach uprzemys\u0142owionego Zachodu i zaimportowaniu tam rewolucji. Po trzecie, konieczne by\u0142o porzucenie idei o frontalnym ataku na bur\u017cuazj\u0119 i kapitalizm w rozwini\u0119tych krajach Zachodu. Po czwarte, Zach\u00f3d m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 pokonany jedynie po zniszczeniu jego si\u0142y \u017cyciowej w wyniku zdrady ze strony w\u0142asnych intelektualist\u00f3w.<\/p>\r\n

Tak wi\u0119c komuni\u015bci u\u015bwiadomili sobie s\u0142uszno\u015b\u0107 przemy\u015ble\u0144 Marksa sprzed Manifestu z roku 1848 i rozpocz\u0119li rewolucj\u0119 kulturow\u0105 typu marksistowskiego, wykorzystuj\u0105c do tego wszystkie formy dialektyki. Pod koniec roku 1922 z inicjatywy Lenina zorganizowane zosta\u0142o na Uniwersytecie Marksa i Engelsa w Moskwie specjalne spotkanie, w trakcie kt\u00f3rego sprecyzowano ide\u0119 rewolucji kulturowej oraz metodologi\u0119 jej prowadzenia:<\/p>\r\n

\u201ePrzynios\u0142a ona wi\u0119ksze by\u0107 mo\u017ce szkody cywilizacji zachodniej ni\u017c sama rewolucja bolszewicka\u201d, pisze Ralph de Toledano9<\/a>. Uczestnikami wspomnianego spotkania byli Karol Radek, przedstawiciel Lenina; Feliks Dzier\u017cy\u0144ski10<\/a>, kt\u00f3ry zapewni\u0107 mia\u0142 wsparcie dla wypracowanej strategii ze strony rozleg\u0142ej komunistycznej siatki dywersji, a tak\u017ce Willi M\u00fcnzenberg oraz Gy\u00f6rgy Luk\u00e1cs.<\/p>\r\n

Przyjrzyjmy si\u0119 bli\u017cej dw\u00f3m najbardziej wp\u0142ywowym cz\u0142onkom tego spotkania, Williemu M\u00fcnzenbergowi i Gy\u00f6rgy\u2019emu Luk\u00e1csowi. M\u00fcnzenberg odegra\u0142 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w utworzeniu Kominternu11<\/a>. W okresie mi\u0119dzywojennym by\u0142 przyw\u00f3dc\u0105 niemieckich komunist\u00f3w \u2013 i to w\u0142a\u015bnie on wypracowa\u0142 ramy organizacyjne dla proponowanej rewolucji kulturowej. P\u00f3\u017aniej zamordowany mia\u0142 zosta\u0107 na rozkaz Stalina12<\/a>. Gy\u00f6rgy Luk\u00e1cs (1855\u20131971), w\u0119gierski \u017byd, by\u0142 Komisarzem Ludowym ds. Kultury i Edukacji w rz\u0105dzie komunistycznym Beli Kuna. Jako teoretyk marksizmu rozwin\u0105\u0142 temat \u201eRewolucja i Eros\u201d, postuluj\u0105c wykorzystanie instynktu seksualnego jako narz\u0119dzia mog\u0105cego pos\u0142u\u017cy\u0107 do demoralizacji Zachodu. W projekcie rewolucji kulturowej rola jego by\u0142a kluczowa. Zaszczepi\u0142 jej swe w\u0142asne idee, a jej propagatorzy wielokrotnie korzystali z jego znajomo\u015bci \u015brodowisk kulturalnych oraz z jego znajomo\u015bci z niemieckoj\u0119zycznymi artystami i intelektualistami.<\/p>\r\n

Si\u0142a nielicznych<\/h4>\r\n

\u201eM\u00fcnzenberg i Luk\u00e1cs zdawali sobie spraw\u0119, \u017ce motorem przemian spo\u0142ecznych i cywilizacyjnych nie s\u0105 ruchy masowe. Rewolucja bolszewicka nie odnios\u0142a sukcesu dzi\u0119ki masowym demonstracjom, ale dzi\u0119ki wewn\u0119trznemu rozk\u0142adowi ustroju carskiego, os\u0142abieniu wiary, demoralizacji klasy rz\u0105dz\u0105cej oraz utraty przez ni\u0105 woli dalszego dzier\u017cenia w\u0142adzy. Wydawany przez Lenina periodyk ideologiczny \u00abIskra\u00bb, kt\u00f3ry odegra\u0142 kluczow\u0105 rol\u0119 w os\u0142abieniu re\u017cimu carskiego, mia\u0142 3000 prenumerator\u00f3w \u2013 i wszyscy oni byli intelektualistami\u201d13<\/a>.<\/p>\r\n

\u201eJedynie dzi\u0119ki rewolucji kulturowej, realizacji strategii, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142aby do po\u017c\u0105danego upadku moralnego Zachodu oraz wyrzeczenia si\u0119 przez niego swego systemu warto\u015bci, stworzone mog\u0142y zosta\u0107 warunki niezb\u0119dne dla rewolucji komunistycznej. Przeszkod\u0105 by\u0142a sama cywilizacja zachodnia i b\u0119d\u0105ca jej owocem kultura.<\/p>\r\n

Cywilizacja zachodnia sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z wielu element\u00f3w \u2013 z moralno\u015bci opartej na religii, z instytucji rodziny, z szacunku dla przesz\u0142o\u015bci jako magistra vitae, ze praw stawiaj\u0105cych hamulce najni\u017cszym instynktom oraz z organizacji spo\u0142ecznej i politycznej, kt\u00f3ra gwarantowa\u0142a wolno\u015b\u0107, nie pobudzaj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie do anarchii. A dwiema najpowa\u017cniejszymi przeszkodami dla rewolucji by\u0142a religia i rodzina. Takie by\u0142o przes\u0142anie Marksa z roku 1843, zanim jeszcze stworzy\u0142 on sw\u0105 pseudonaukow\u0105 histori\u0119 ekonomii. Postulowa\u0142 wi\u0119c podanie bezlitosnej krytyce ca\u0142ego istniej\u0105cego porz\u0105dku, zw\u0142aszcza jednak religii, nauki oraz rodziny. Nast\u0119pnie, gdy cz\u0142owiek Zachodu \u00abwyzwolony\u00bb zosta\u0142by od swego cz\u0142owiecze\u0144stwa i pogr\u0105\u017cony w bagnie nami\u0119tno\u015bci, zbudowane mog\u0142oby zosta\u0107 nowe, politycznie poprawne spo\u0142ecze\u0144stwo\u201d14<\/a>.<\/p>\r\n

W jaki spos\u00f3b mia\u0142o to zosta\u0107 przeprowadzone? Pierwszym elementem strategii by\u0142o oddzia\u0142ywanie na intelektualist\u00f3w:<\/p>\r\n

\u201eMusimy organizowa\u0107 intelektualist\u00f3w i wykorzysta\u0107 ich do wzbudzenia odrazy do cywilizacji zachodniej. Dopiero w\u00f3wczas, po tym nak\u0142oni\u0105 oni ludzi do odrzucenia dotychczasowych warto\u015bci i uczyni\u0105 ich \u017cycie absolutnie niezno\u015bnym, b\u0119dziemy w stanie narzuci\u0107 dyktatur\u0119 proletariatu\u201d15<\/a>.<\/p>\r\n

Elementem drugim mia\u0142o by\u0107 wykorzystanie idei g\u0142oszonych przez Freuda, ale interpretowanych na spos\u00f3b marksistowski:<\/p>\r\n

\u201eZygmunt Freud zainicjowa\u0142 proces dowarto\u015bciowania instynktu p\u0142ciowego cz\u0142owieka. (\u2026) W spos\u00f3b ten uwolniony zosta\u0142 seks, najbardziej wybuchowy aspekt ludzkiej psyche. A po\u0142\u0105czenie neo-marksizmu i neo-freudyzmu skruszy\u0107 mia\u0142o ostatecznie os\u0142abiony ju\u017c i tak system immunologiczny cywilizacji zachodniej\u201d16<\/a>.<\/p>\r\n

Okres niemiecki szko\u0142y frankfurckiej (1923\u20131932)<\/h4>\r\n

Aby wcieli\u0107 w \u017cycie t\u0119 ide\u0119, w roku 1923 we Frankfurcie utworzony zosta\u0142 Instytut Marksizmu (Institut f\u00fcr Marxismus), szybko przybra\u0142 on bardziej neutraln\u0105 nazw\u0119: Instytut nauk Spo\u0142ecznych (Institut f\u00fcr Sozialforschung)17<\/a>. Frankfurt nie zosta\u0142 wybrany przypadkowo. Od \u015bredniowiecza by\u0142 on jednym z najwa\u017cniejszych miast Niemiec, z kt\u00f3rego wywodzi\u0142y si\u0119 liczne dynastie finansist\u00f3w. W XVIII wieku sta\u0142o si\u0119 ono o\u015brodkiem bawarskich iluminat\u00f3w, maj\u0105cych odegra\u0107 kluczow\u0105 rol\u0119 w przygotowaniu rewolucji francuskiej. To w\u0142a\u015bnie nieopodal Frankfurtu w roku 1781 zgromadzenie maso\u0144skie postanowi\u0142o o \u015bmierci Ludwika XVI oraz kr\u00f3la Szwecji. W wieku XX:<\/p>\r\n

\u201eFrankfurt by\u0142 miastem posiadaj\u0105cym najwy\u017cszy w Niemczech odsetek populacji \u017cydowskiej, mieszkaj\u0105ca w nim wsp\u00f3lnota \u017cydowska by\u0142a najlepiej znana i \u2013 po Berlinie \u2013 najliczniejsza. (\u2026) By\u0142o to r\u00f3wnocze\u015bnie miasto, w kt\u00f3rym liczba przejawiaj\u0105cych sympati\u0119 do socjalizmu oraz komunizmu cz\u0142onk\u00f3w klasy \u015bredniej by\u0142a niezwykle wysoka\u201d18<\/a>.<\/p>\r\n

Logicznym wi\u0119c by\u0142o, \u017ce to w\u0142a\u015bnie we Frankfurcie powsta\u0107 powinien instytut maj\u0105cy zaj\u0105\u0107 si\u0119 planowaniem rewolucji kulturowej \u2013 Instytut Bada\u0144 Spo\u0142ecznych, kt\u00f3ry po roku 1960 nazywany mia\u0142 by\u0107 szko\u0142\u0105 frankfurck\u0105.<\/p>\r\n

Instytut Bada\u0144 Spo\u0142ecznych<\/h4>\r\n

W latach 1923\u20131930 na czele Instytutu sta\u0142 Carl Gr\u00fcnberg, znany i powa\u017cany w kr\u0119gach akademickich, z pochodzenia Austriak a z przekona\u0144 marksista. W okresie 1930\u20131958 miejsce jego zaj\u0105\u0142 Max Horkheimer, doktor filozofii i r\u00f3wnie\u017c marksista. O Gy\u00f6rgy\u2019m Luk\u00e1csie, kt\u00f3ry opu\u015bci\u0107 mia\u0142 Instytut po zaszczepieniu mu swych najwa\u017cniejszych idei, pisano p\u00f3\u017aniej: \u201eNiezale\u017cnie od nieporozumie\u0144 jakie dzieli\u0142y ich w p\u00f3\u017aniejszych latach \u2013 a by\u0142y one powa\u017cne \u2013 Instytut oraz Luk\u00e1cs wypowiadali si\u0119 w tych samych kwestiach czerpi\u0105c ze wsp\u00f3lnej tradycji\u201d19<\/a>.<\/p>\r\n

Innymi wa\u017cnymi osobisto\u015bciami Instytutu byli: Erich Fromm (1900\u20131980), p\u00f3\u017aniejszy autor ksi\u0105\u017cki Osobowo\u015b\u0107 autorytarna Theodor Adorno (1903\u20131969), Karl Korsch (1886\u20131961), Wilhelm Reich (1897\u20131957), Friedrich Pollock (1894\u20131970), Walter Benjamin (1892\u20131940) i Herbert Marcuse (1898\u20131979), kt\u00f3ry zosta\u0142 cz\u0142onkiem Instytutu w roku 1932. Warto tu podkre\u015bli\u0107, \u017ce w\u0142\u0105czenie si\u0119 w jego prace przez Marcuse\u2019a umocni\u0142o pozycj\u0119 tych cz\u0142onk\u00f3w Instytutu, kt\u00f3rzy przyj\u0119li \u201eraczej dialektyczn\u0105 ni\u017c mechaniczn\u0105 interpretacj\u0119 marksizmu\u201d20<\/a>. Oznacza to, \u017ce marksi\u015bci z Instytutu wyznawali idee bli\u017csze Trockiemu ni\u017c Stalinowi.<\/p>\r\n

Szko\u0142a frankfurcka w USA<\/h4>\r\n

Kiedy w roku 1933 Hitler zosta\u0142 Kanclerzem Niemiec, Instytut zosta\u0142 zlikwidowany, niebawem jednak odtworzy\u0107 si\u0119 mia\u0142 za oceanem w USA. Poni\u017cszy opis instalacji Instytutu w Stanach Zjednoczonych oraz jego dzia\u0142alno\u015bci w latach 1932\u20131950 pochodzi z jak dot\u0105d nie opublikowanego studium Jeffreya Steinberga Draft Report on Manchurian Children21<\/a>:<\/p>\r\n

\u201eNa pocz\u0105tku lat 30 szko\u0142a frankfurcka22<\/a> opu\u015bci\u0142a hitlerowskie Niemcy, gdzie \u2013 przyczyniwszy si\u0119 w znacz\u0105cy spos\u00f3b do kulturalnej dekadencji \u2013 u\u0142atwi\u0142a de facto przej\u0119cie w\u0142adzy przez nazist\u00f3w i po kr\u00f3tkim pobycie w Szwajcarii osiedli\u0142a si\u0119 w USA. Dzi\u0119ki \u017cyczliwo\u015bci uniwersytet\u00f3w Columbia i Princetown, London School of Economics, British Fabian Society, Johna Dewey\u2019a, fundacji rodziny Rockefeller\u00f3w oraz innych, g\u0142\u00f3wnym osobisto\u015bciom szko\u0142y frankfurckiej oferowano uprzywilejowane stanowiska na czo\u0142owych uczelniach ameryka\u0144skich. Jej oficjalnym \u00abameryka\u0144skim domem\u00bb sta\u0142 si\u0119 Columbia University.<\/p>\r\n

Na Princetown University cz\u0142onek szko\u0142y frankfurckiej Paul Lazarsfeld kierowa\u0142 tzw. Radio Research Project, pierwszymi badaniami nad in\u017cynieri\u0105 spo\u0142eczn\u0105, finansowanymi przez Rockefeller\u00f3w i armi\u0119 USA. Przyw\u00f3dca szko\u0142y frankfurckiej Theodor Adorno zosta\u0142 konsultantem muzycznym Radio Research Project \u2013 i w latach 30. oraz 40. opublikowa\u0142 liczne artyku\u0142y na temat mo\u017cliwo\u015bci dezintegracji spo\u0142ecze\u0144stwa poprzez wprowadzenie form atonalnych do muzyki rozrywkowej. W swej pracy Philosophie der neuen Musik zaleca\u0142 wykorzystywanie takich zwyrodnia\u0142ych form muzycznych dla wywo\u0142ywania chor\u00f3b umys\u0142owych \u2013 w tym nekrofilii \u2013 na skal\u0119 masow\u0105. W innym miejscu pisa\u0142, \u017ce Stany Zjednoczone mog\u0142yby zosta\u0107 rzucone na kolana przy samym tylko wykorzystaniu radia i telewizji, propaguj\u0105cych kultur\u0119 pesymizmu, rozpaczy i samonienawi\u015bci.<\/p>\r\n

Na pocz\u0105tku lat czterdziestych American Jewish Committee zatrudni\u0142 Horkheimera i Adorno, razem z wi\u0119kszo\u015bci\u0105 uchod\u017ac\u00f3w ze szko\u0142y frankfurckiej, aby pokierowali planowanym na 10 lat projektem Studies in Prejudice, kt\u00f3rego owocem by\u0142o pi\u0119\u0107 wa\u017cnych publikacji. Najs\u0142ynniejsza z nich, ksi\u0105\u017cka Adorno Osobowo\u015b\u0107 autorytarna23<\/a>, stanowi\u0142a bezlitosn\u0105 krytyk\u0119 powojennej moralno\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa ameryka\u0144skiego, argumentuj\u0105c, \u017ce ze wzgl\u0119du na fakt, i\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w USA w dalszym ci\u0105gu ceni\u0142a warto\u015bci takie jak religia, rodzina i patriotyzm, kraj ten bardzo \u0142atwo pa\u015b\u0107 m\u00f3g\u0142 ofiar\u0105 autorytarnego przewrotu faszystowskiego. Dla rewolucjonist\u00f3w spo\u0142ecznych ze szko\u0142y frankfurckiej wszelka wiara w transcendentnego Boga by\u0142a faszystowska. To w\u0142a\u015bnie z tej idei zrodzi\u0142a si\u0119 tryumfuj\u0105ca obecnie, walcz\u0105ca z \u00abprzes\u0105dami\u00bb polityczna poprawno\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Niekt\u00f3re czo\u0142owe osobisto\u015bci Szko\u0142y Frankfurckiej, w tym Adorno i Max Horkheimer, wyemigrowa\u0142y pod koniec lat 30. do Hollywood, gdzie do\u0142\u0105czyli do Aldousa Huxleya, Christophera Isherwooda, Igora Strawi\u0144skiego i Aleksandra Kordy, staj\u0105c si\u0119 pionierami w wykorzystaniu \u00abprzemys\u0142u kultury masowej\u00bb do cel\u00f3w rewolucji kulturowej i szerzenia \u00abkulturowego pesymizmu\u00bb. Sam Korda by\u0142 swego czasu pracownikiem Ministerstwa Kultury i Edukacji w bolszewickim rz\u0105dzie Beli Kuna na W\u0119grzech, gdzie podlega\u0142 bezpo\u015brednio za\u0142o\u017cycielowi szko\u0142y frankfurckiej i czo\u0142owemu szpiegowi Kominternu Gy\u00f6rgy\u2019emu Luk\u00e1csowi. Z kolei Anglicy Huxley i Isherwood byli weteranami brytyjskich program\u00f3w dotycz\u0105cych wojny psychologicznej\u201d24<\/a>.<\/p>\r\n

\u201eProstoduszni antykomuni\u015bci, nie\u015bwiadomi realizowanego przez szko\u0142\u0119 frankfurck\u0105 na zlecenie Kominternu planu \u00abwojny kulturowej\u00bb, bezrefleksyjnie wch\u0142aniali podprogowe przes\u0142anie produkcji hollywoodzkich i nie dostrzegli faktu, \u017ce przemys\u0142 filmowy coraz cz\u0119\u015bciej tworzy\u0142 obrazy gloryfikuj\u0105ce seks, morderstwa i narkomani\u0119. Gdyby zadali sobie trud przestudiowania pism Horkheimera i Adorno, czy te\u017c ich hollywoodzkich towarzyszy Huxleya i Isherwooda, u\u015bwiadomiliby sobie, i\u017c w istocie mieli do czynienia z dywersj\u0105 spo\u0142eczno-kulturaln\u0105.<\/p>\r\n

Ju\u017c w latach 50. Adorno pisa\u0142, \u017ce skoro tylko wi\u0119kszo\u015b\u0107 Amerykan\u00f3w przekonanych zostanie do sp\u0119dzania swego wolnego czasu przed telewizorami oraz w kinach, proces niszczenia \u00abbur\u017cuazyjnego spo\u0142ecze\u0144stwa kapitalistycznego\u00bb zostanie uko\u0144czony. Aldous Huxley opisywa\u0142 ten proces prania m\u00f3zg\u00f3w, wspomagany przez szerzenie \u00abkultury narkotykowej\u00bb, jako \u00abrodzaj dyktatury bez \u0142ez\u00bb oraz jako \u00abostateczn\u0105 rewolucj\u0119\u00bb.<\/p>\r\n

W tym samym czasie, gdy cz\u0142onkowie i sympatycy szko\u0142y frankfurckiej umacniali sw\u0105 pozycj\u0119 w Hollywood, ta sama grupa przypu\u015bci\u0142a atak na ameryka\u0144ski system edukacji \u2013 od przedszkoli po doktorant\u00f3w. Autorzy niniejszego raportu przedstawili precyzyjny opis metod, dzi\u0119ki kt\u00f3rym spos\u00f3b szko\u0142a frankfurcka, w sojuszu z Johnem Dewey\u2019em i jego wsp\u00f3\u0142pracownikami z National Educational Association oraz National Training Labs Kurta Lewina, dokona\u0142a prawdziwego przewrotu w ameryka\u0144skim systemie edukacji (Jeffrey Steinberg i Paul Goldstein, The Crisis in American Education, 1995). Faktem jest, \u017ce pod koniec II wojny \u015bwiatowej mocno zaawansowana by\u0142a ju\u017c transformacja naszych szk\u00f3\u0142 publicznych oraz instytucji edukacyjnych s\u0142u\u017c\u0105cych przygotowaniu m\u0142odych ludzi do funkcjonowania jako obywatele demokratycznego pa\u0144stwa w eksperymentalne laboratoria, testuj\u0105ce teorie dotycz\u0105ce masowej kontroli umys\u0142\u00f3w oraz rewolucji marksistowsko-freudowskiej. University of Chicago, wyl\u0119garnia idei wywrotowych szerzonych przez szko\u0142\u0119 frankfurck\u0105, bra\u0142 udzia\u0142 w kluczowych badaniach nad przeobra\u017ceniem ameryka\u0144skiej edukacji \u2013 projekcie Taxonomy of Educational Objectives.<\/p>\r\n

Kilka lat p\u00f3\u017aniej Lord Bertrand Russell napisa\u0142 w swej ksi\u0105\u017cce Icarus or The Future of Science (1924): \u00abMy\u015bl\u0119, \u017ce w polityce coraz wi\u0119ksze znaczenie odgrywa\u0107 b\u0119dzie psychologia mas. (\u2026) Psychologowie spo\u0142eczni przysz\u0142o\u015bci prowadzi\u0107 b\u0119d\u0105 liczne lekcje z uczniami szk\u00f3\u0142, na kt\u00f3rych testowa\u0107 b\u0119d\u0105 rozmaite metody wpajania im niezachwianego przekonania, \u017ce \u015bnieg jest czarny. Niebawem poczynione zostan\u0105 r\u00f3\u017cne spostrze\u017cenia: po pierwsze, \u017ce wp\u0142ywy \u015brodowiska domowego s\u0105 szkodliwe. Po drugie, \u017ce niewiele da si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107, o ile indoktrynacja nie rozpocznie si\u0119 w wieku przed uko\u0144czeniem 10 lat. (\u2026) To do przysz\u0142ych naukowc\u00f3w nale\u017ce\u0107 b\u0119dzie precyzyjne wyra\u017cenie tych wniosk\u00f3w i ustalenie dok\u0142adnego kosztu doprowadzenia dziecka do niezachwianego przekonania, \u017ce \u015bnieg jest czarny. Kiedy technika zostanie udoskonalona, ka\u017cdy rz\u0105d maj\u0105cy wp\u0142yw na edukacj\u0119 przez czas d\u0142u\u017cszy ni\u017c jedno pokolenie b\u0119dzie w stanie kontrolowa\u0107 obywateli bez konieczno\u015bci zatrudniania ca\u0142ej armii policjant\u00f3w\u201d25<\/a>.<\/p>\r\n

Powinni\u015bmy dobrze zrozumie\u0107, o czym w istocie m\u00f3wi Jeffrey Steinberg w cytowanym wy\u017cej tek\u015bcie. Nie chodzi tu o przypisywanie ca\u0142o\u015bci przewrotu jaki dokona\u0142 si\u0119 w muzyce, filmie, telewizji i edukacji wy\u0142\u0105cznie szkole frankfurckiej, ale o pokazanie, \u017ce \u2013 w tych r\u00f3\u017cnych dziedzinach \u2013 okre\u015bli\u0142a ona z g\u00f3ry, co musi zosta\u0107 zrobione, a nast\u0119pnie proces ten nadzorowa\u0142a.<\/p>\r\n

W roku 1950 trzech g\u0142\u00f3wnych cz\u0142onk\u00f3w szko\u0142y frankfurckiej, Horkheimer, Adorno i Pollock, opu\u015bci\u0142o USA, aby osi\u0105\u015b\u0107 ponownie we Frankfurcie i za\u0142o\u017cy\u0107 tam nowy Instytut Bada\u0144 Spo\u0142ecznych. By\u0142 on kierowany przez Adorno a\u017c do jego \u015bmierci w roku 1969. Cz\u0119\u015b\u0107 grupy, w tym Marcuse, pozosta\u0142a w USA.<\/p>\r\n

Tak wi\u0119c podstawowe idee szko\u0142y szerzone by\u0142y przez 46 lat, od roku 1923 do 1969. W roku 1969 ruch by\u0142 ju\u017c dobrze okrzep\u0142y i kierownictwo mog\u0142o przej\u015b\u0107 w r\u0119ce m\u0142odszego pokolenia.<\/p>\r\n

Kluczowe idee rewolucji kulturowej<\/h4>\r\n

W dotychczasowej cz\u0119\u015bci zarysowali\u015bmy og\u00f3ln\u0105 ide\u0119 rewolucji kulturowej w postaci wypracowanej przez szko\u0142\u0119 frankfurck\u0105. Obecnie przejdziemy do bardziej szczeg\u00f3\u0142owego om\u00f3wienia tej koncepcji w oparciu o pisma Herberta Marcuse\u2019a. Dlaczego w\u0142a\u015bnie jego? Poniewa\u017c jasno wyt\u0142umaczy\u0142 on g\u0142\u00f3wne idee wcielane w \u017cycie przez niego samego oraz jego koleg\u00f3w ze szko\u0142y frankfurckiej.<\/p>\r\n

O samej idei rewolucji kulturowej pisa\u0142:<\/p>\r\n

\u201eS\u0142usznie m\u00f3wi\u0107 mo\u017cna o rewolucji kulturowej, jako \u017ce bunt skierowany jest przeciwko ca\u0142emu kulturowemu establishmentowi, w tym r\u00f3wnie\u017c moralno\u015bci obecnego spo\u0142ecze\u0144stwa. Tradycyjna idea oraz strategia rewolucji si\u0119 prze\u017cy\u0142y. Idee te s\u0105 nieaktualne (\u2026) i powinni\u015bmy skupi\u0107 si\u0119 raczej na oddolnym oraz podsk\u00f3rnym niszczeniu istniej\u0105cego systemu\u201d26<\/a>.<\/p>\r\n

Odno\u015bnie do procesu rewolucji kulturowej, a zw\u0142aszcza faktu, \u017ce jest ona \u201ecicha\u201d, pisa\u0142 on, \u017ce dywersja kulturowa b\u0119dzie szerzona nie poprzez dzia\u0142alno\u015b\u0107 terrorystyczn\u0105, ale stopniowo, subtelnie i w spos\u00f3b pokojowy. St\u0105d w\u0142a\u015bnie idea rewolucji kulturowej jako \u201ecichej rewolucji\u201d27<\/a>.<\/p>\r\n

Tak wi\u0119c tradycyjna idea walki klasowej zosta\u0142a porzucona, ze wzgl\u0119du na fakt, i\u017c klasa robotnicza nie przejawia ju\u017c sk\u0142onno\u015bci do buntu, a miejsce jej zaj\u0119\u0142o budowanie nowej \u201ewra\u017cliwo\u015bci rewolucyjnej\u201d. Zmieni\u0142o si\u0119 te\u017c \u201epole bitwy\u201d, kt\u00f3re obj\u0119\u0142o sfery niematerialnych oraz fizjologicznych aspekt\u00f3w egzystencji (rasa, seks etc.). Zgodnie z t\u0105 now\u0105 rewolucyjn\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 idee Freuda interpretowane mia\u0142y by\u0107 raczej z perspektywy marksistowskiej ni\u017c bur\u017cuazyjnej. System ten nazywany jest \u201emarksizmem kulturowym\u201d, a jego warstwa ideologiczna znana jest dzi\u015b pod nazw\u0105 \u201eteorii krytycznej\u201d. Jako swoisty manifest tej \u201eteorii krytycznej\u201d postrzegana by\u0107 mo\u017ce cytowana ju\u017c ksi\u0105\u017cka Adorno Osobowo\u015b\u0107 autorytarna (1950).<\/p>\r\n

Pragniemy podkre\u015bli\u0107 ten punkt, kt\u00f3ry stanowi jedn\u0105 z podstawowych idei szko\u0142y frankfurckiej. Marcuse streszcza teori\u0119 Freuda w spos\u00f3b nast\u0119puj\u0105cy:<\/p>\r\n

(a) Zasad\u0105 istnienia jest \u201eeros\u201d, d\u0105\u017cenie do przyjemno\u015bci, tj. \u201epanseksualizm\u201d.<\/p>\r\n

(b) Jednostka musi zaakceptowa\u0107 ograniczanie przez kultur\u0119 swych instynkt\u00f3w, w innym bowiem przypadku niemo\u017cliwe by\u0142oby istnienie cywilizowanego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\r\n

(c) Z idei tej wynika konflikt pomi\u0119dzy zasad\u0105 przyjemno\u015bci (swobodnym zaspokajaniem instynkt\u00f3w) a zasad\u0105 rzeczywisto\u015bci (w kt\u00f3rej instynkty s\u0105 kontrolowane).<\/p>\r\n

Marksista zainteresowany jest przede wszystkim konfliktem, dialektyk\u0105 oraz tym, co mo\u017ce je pobudza\u0107. Jego idea cywilizacji r\u00f3\u017cna jest od idei Freuda. W streszczonym wy\u017cej schemacie freudowskim zaakceptuje on punkt (a), ale nie punkt (b). Idee Freuda wykorzystane zostan\u0105 jako element dialektyczny do zniszczenia istniej\u0105cej cywilizacji, po czym s\u0142u\u017cy\u0107 b\u0119d\u0105 budowie \u201ecywilizacji rodz\u0105cej si\u0119 z relacji seksualnych i tworzonej przez nie\u201d. W celu tym metodycznie propagowany musi by\u0107 panseksualizm, ze wszystkimi jego niszczycielskimi efektami.<\/p>\r\n

Freud zdefiniowa\u0142 panseksualizm, jednak pocz\u0105tki tej idei si\u0119gaj\u0105 Kaba\u0142y28<\/a> oraz religii poga\u0144skich. Jest to teoria do\u015b\u0107 zawi\u0142a, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wne elementy mog\u0105 by\u0107 streszczone nast\u0119puj\u0105co. Istota Boga okre\u015blana jest jako Ein Sof (Niesko\u0144czony). Objawia si\u0119 On poprzez \u201eemanacje\u201d, przez kt\u00f3re udoskonala sam siebie, sk\u0105d pochodzi idea ewoluuj\u0105cego Boga oraz panteizm. W\u015br\u00f3d owych dziesi\u0119ciu emanacji, okre\u015blanych mianem Sefirot, znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c trzy emanacje m\u0119skie oraz trzy \u017ce\u0144skie. M\u0119ska Sefira Zwyci\u0119stwo (Necach) i \u017ce\u0144ska Sefira Chwa\u0142a (Hod) \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w Sefirze Fundament (Jesod), kt\u00f3rej symbolem s\u0105 narz\u0105dy p\u0142ciowe. \u0141atwo wi\u0119c zrozumie\u0107, \u017ce zasada seksualna, przedstawiana jako integralna cz\u0119\u015b\u0107 B\u00f3stwa, ma tendencj\u0119 do przenikania wszystkiego. Jako zakorzeniony w Kabale, panseksualizm szko\u0142y frankfurckiej oraz rewolucji kulturowej (do kt\u00f3rej wnios\u0142a ona tak znacz\u0105cy wk\u0142ad) ma wi\u0119c konotacj\u0119 religijn\u0105 (patrz SiSiNoNo, \u201eThe Angelus\u201d, maj 26).<\/p>\r\n

Wykorzystanie dialektyki seksualnej<\/h4>\r\n

\u201ePanseksualizm\u201d \u2013 innymi s\u0142owy, uwolnienie najni\u017cszych nami\u0119tno\u015bci cz\u0142owieka \u2013 stanowi pierwszy przyk\u0142ad wykorzystania przez marksizm r\u00f3\u017cnicy pomi\u0119dzy p\u0142ciami. Inny aspekt tych r\u00f3\u017cnic wykorzystywany b\u0119dzie systematycznie w celu zniszczenia tradycyjnych relacji pomi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami a kobietami. Zostanie to osi\u0105gni\u0119te poprzez atakowanie autorytetu ojca, przez negowanie specyficznych r\u00f3l ojca i matki, poprzez znoszenie r\u00f3\u017cnic w edukacji dziewcz\u0105t i ch\u0142opc\u00f3w, poprzez usuwanie wszelkich form dominacji m\u0119\u017cczyzn (st\u0105d obecno\u015b\u0107 kobiet w si\u0142ach zbrojnych) oraz poprzez przedstawianie kobiet oraz dzieci jako klasy wykorzystywanej a m\u0119\u017cczyzn jako ich ciemi\u0119\u017cycieli. Dla wsparcia tego przewrotu stworzona zosta\u0142a specjalna ideologia \u2013 radykalny feminizm.<\/p>\r\n

Pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 panseksualizmem i d\u0105\u017c\u0105c do zniszczenia tradycyjnych relacji pomi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami a kobietami, autorzy rewolucji wymierzaj\u0105 silny cios samej instytucji rodziny. Szko\u0142a frankfurcka znakomicie potrafi wykorzystywa\u0107 do swych cel\u00f3w post\u0119p technologiczny \u2013 post\u0119p w komunikacji (pos\u0142uguje si\u0119 tu muzyk\u0105 oraz filmem) a tak\u017ce w psychologii. W dziedzinie psychologii Abraham Maslow, prot\u00e9g\u00e9 rewolucji kulturowej, odegra\u0142 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w udoskonalaniu metod uwarunkowywania psychologicznego znanego jako \u201edynamika grupowa\u201d i \u201etrening wra\u017cliwo\u015bci\u201d29<\/a>.<\/p>\r\n

Skutki w \u015bwiecie zachodnim<\/sub><\/p>\r\n

Zasady szko\u0142y frankfurckiej znalaz\u0142y uciele\u015bnienie w tym, co okre\u015blane jest mianem \u201ekontrkultury\u201d, \u201eruchu kulturalnym\u201d popularnym zw\u0142aszcza w szeregach ameryka\u0144skiej lewicy a\u017c do ko\u0144ca lat 60. Zjawisko to opisane zosta\u0142o w spos\u00f3b nast\u0119puj\u0105cy:<\/p>\r\n

\u201eKontrkultura stanowi kulturowy fundament nowej lewicy. Jest wyrazem poszukiwa\u0144 nowych form wsp\u00f3lnoty, nowych modeli rodziny, nowych zwyczaj\u00f3w seksualnych, nowych styl\u00f3w \u017cycia, nowych form estetycznych oraz nowych osobistych to\u017csamo\u015bci stanowi\u0105cych przeciwie\u0144stwo polityki si\u0142y, mieszcza\u0144skiego stylu \u017cycia i protestanckiej etyki pracy\u201d30<\/a>.<\/p>\r\n

Opis ten pochodzi z roku 1968. Dzi\u015b jednak kontrkultura cechuj\u0105ca si\u0119 panseksualizmem, odrzuceniem autorytetu ojca i radykalnym feminizmem jest fundamentem kulturowym nie tylko ameryka\u0144skiej lewicy, ale niemal ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa Zachodu.<\/p>\r\n

Powr\u00f3\u0107my jednak do panseksualizmu. Bior\u0105c pod uwag\u0119 jego religijne \u017ar\u00f3d\u0142o, jest on bez w\u0105tpienia elementem najbardziej niebezpiecznym. Atakuje ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo \u2013 poprzez nieskromne mody, rozbudzaj\u0105ce zmys\u0142owo\u015b\u0107 plakaty, reklamy, pras\u0119, filmy, telewizj\u0119 i audycje radiowe, deprawuj\u0105c tak m\u0142odych jak starych i promuj\u0105c edukacj\u0119 seksualn\u0105; panseksualizm wspierany jest przez pa\u0144stwo i wywiera niszczycielski wp\u0142yw nawet na \u015brodowiska tradycyjnie katolickie. Aby poda\u0107 przyk\u0142ad, oto niedawne \u015bwiadectwo pewnego ksi\u0119dza pe\u0142ni\u0105cego pos\u0142ug\u0119 w Libanie:<\/p>\r\n

\u201eRzeczywisto\u015b\u0107 wygl\u0105da przygn\u0119biaj\u0105co: nie spos\u00f3b oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce tutejsi przyw\u00f3dcy religijni \u2013 zar\u00f3wno katoliccy, prawos\u0142awni jak i muzu\u0142ma\u0144scy \u2013 nie u\u015bwiadamiaj\u0105 sobie b\u0142yskawicznie post\u0119puj\u0105cego rozk\u0142adu moralnego spo\u0142ecze\u0144stwa, przede wszystkim wskutek bezrefleksyjnego na\u015bladowania wzorc\u00f3w ze \u015bwiata anglosaskiego.<\/p>\r\n

Reagowa\u0107 powinny przynajmniej w\u0142adze ko\u015bcielne. Jak jednak domaga\u0107 si\u0119 cenzurowania obrzydliwych publikacji (w wi\u0119kszo\u015bci angloj\u0119zycznych) czy te\u017c odra\u017caj\u0105cych program\u00f3w telewizyjnych, kiedy pasterze zachowuj\u0105 w swych ko\u015bcio\u0142ach milczenie wobec przypadk\u00f3w nara\u017cania na widok obna\u017conego kobiecego cia\u0142a w\u0142asnych parafian, kt\u00f3rzy sami nie widz\u0105 w tym niczego zdro\u017cnego?<\/p>\r\n

Tym jednak, co szczeg\u00f3lnie uderza na Bliskim Wschodzie, to fakt, i\u017c \u00f3w zalew pornografii, dewiacji etc. ma miejsce jedynie w regionach \u00abchrze\u015bcija\u0144skich\u00bb. Nie spos\u00f3b wyobrazi\u0107 sobie, aby kt\u00f3rykolwiek z s\u0105siaduj\u0105cych z Libanem kraj\u00f3w, gdzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 stanowi\u0105 muzu\u0142manie, wyda\u0142 wizy oraz przyzna\u0142 prawo do osiedlenia 7 tysi\u0105com pochodz\u0105cych z Europy Wschodniej prostytutek, kt\u00f3rych blond w\u0142osy mog\u0105 skusi\u0107 i sprowadzi\u0107 na z\u0142\u0105 drog\u0119 niekt\u00f3rych m\u0142odych (i nie tylko m\u0142odych) Liba\u0144czyk\u00f3w.<\/p>\r\n

Pewien \u015bwi\u0105tobliwy mnich z Damaszku powiedzia\u0142: \u00abTu islam chroni chrze\u015bcijan, poniewa\u017c nie pozwala na import zgnilizny moralnej\u00bb. Dobrze by\u0142oby przeczyta\u0107 sobie raz jeszcze, co w Apokalipsie powiedzia\u0142 Zbawiciel do anio\u0142a Ko\u015bcio\u0142a w Laodycei (Obj 3, 14\u201322)\u201d31<\/a>.<\/p>\r\n

Cybernetyka<\/h4>\r\n

Czym jest \u201ecybernetyka\u201d? Definiowana jest ona jako \u201ebadanie komunikacji i proces\u00f3w kontroli w systemach biologicznych, mechanicznych i elektronicznych\u201d. \u201eNauka\u201d ta, kt\u00f3ra narodzi\u0142a si\u0119 w Stanach Zjednoczonych, opiera si\u0119 na b\u0142\u0119dnej hipotezie o zasadniczym podobie\u0144stwie komunikacji i kontroli (rozumianej w sensie polecenia) w maszynach i istotach ludzkich32<\/a>. Prezentowana jest jako po\u0142\u0105czenie opartych na faktach teorii naukowych oraz ideologii materialistycznej (cz\u0142owiek jest jedynie skomplikowan\u0105 maszyn\u0105, maszyny za\u015b pozwol\u0105 nam odtworzy\u0107 funkcjonowanie ludzkiego m\u00f3zgu, a nawet przewy\u017cszy\u0107 go w efektywno\u015bci).<\/p>\r\n

To w\u0142a\u015bnie w Nowym Jorku (1942), podczas konferencji zorganizowanej przez Josiah Macy Foundation, utworzona zosta\u0142a grupa stanowi\u0105ca cybernetyczny \u201ebrain-trust\u201d, znana p\u00f3\u017aniej jako Cybernetics Group. Jej pocz\u0105tkowa dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u2013 tzw. \u201eMan-
\r\n-Machine Project\u201d \u2013 mia\u0142a na celu:<\/p>\r\n

\u201e(\u2026) zgromadzenie zespo\u0142u in\u017cynier\u00f3w elektryk\u00f3w, biolog\u00f3w, antropolog\u00f3w oraz psycholog\u00f3w, kt\u00f3rego zadaniem by\u0142oby projektowanie eksperyment\u00f3w w sferze in\u017cynierii spo\u0142ecznej, opartych na za\u0142o\u017ceniu, \u017ce m\u00f3zg ludzki nie jest niczym wi\u0119cej jak tylko skomplikowanym procesorem oraz \u017ce ludzkie zachowanie mog\u0142oby by\u0107 w rezultacie programowane, zar\u00f3wno w zakresie indywidualnym jak i na skal\u0119 masow\u0105\u201d33<\/a>.<\/p>\r\n

Realnych kszta\u0142t\u00f3w prace owej grupy nabra\u0142y po II wojnie \u015bwiatowej, dzi\u0119ki wsparciu ze strony Massachusetts Institute of Technology (MIT). Pomi\u0119dzy rokiem 1953 a 1964 Macy Foundation zorganizowa\u0142a dziesi\u0119\u0107 konferencji, odpowiadaj\u0105cych kolejnym stadiom prac.<\/p>\r\n

Na konferencjach tych pojawili si\u0119 cz\u0142onkowie szko\u0142y frankfurckiej, kt\u00f3rzy od samego pocz\u0105tku rozumieli znaczenie Cybernetics Project dla swego bardziej uniwersalnego celu rewolucji kulturowej. Kieruj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie cyklem bada\u0144 nad uprzedzeniami, Max Horkheimer, przyw\u00f3dca szko\u0142y frankfurckiej, wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 tak\u017ce aktywnie z Cybernetics Group. W roku 1948 uczestniczy\u0142 w Pary\u017cu w za\u0142o\u017ceniu World Federation of Mental Health, jednego z bardziej szkodliwych projekt\u00f3w wspomnianej grupy. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w Cybernetics Project odegra\u0142 tak\u017ce Kurt Lewin, sympatyk szko\u0142y frankfurckiej, kt\u00f3ry za\u0142o\u017cy\u0142 w ramach MIT Research Center for Group Dynamics, a nast\u0119pnie powo\u0142a\u0142 do \u017cycia zajmuj\u0105ce si\u0119 tymi samymi zagadnieniami National Training Laboratories. Wraz z Karlem Korschem, innym cz\u0142onkiem szko\u0142y frankfurckiej, za\u0142o\u017cy\u0142 te\u017c fundacj\u0119 maj\u0105c\u0105 wspiera\u0107 prace nad stworzeniem sztucznej inteligencji. Oto jak opisuje Jeffrey Steinberg rol\u0119 szko\u0142y frankfurckiej oraz wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cej z ni\u0105 grupy, Tavistock Institute34<\/a>, w pracach nad rozwojem cybernetyki:<\/p>\r\n

\u201eTym, co Luk\u00e1cs i jego szko\u0142a frankfurcka zarzucali cywilizacji zachodniej, by\u0142a przede wszystkim wiara w \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 indywidualnej duszy, idea, i\u017c ka\u017cda istota ludzka stworzona zosta\u0142a przez Boga na Jego obraz oraz \u017ce ka\u017cda jednostka posiada\u0142a bosk\u0105 iskr\u0119 kreatywno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 mog\u0142a wykorzysta\u0107 dla dobra rodzaju ludzkiego. Luk\u00e1cs i jego towarzysze doskonale rozumieli, \u017ce na Zachodzie \u017cadna rewolucja nie ma szans na powodzenie, o ile najpierw zasada imago viva Dei35<\/a> nie zostanie wykorzeniona i zast\u0105piona przez znacznie bardziej zezwierz\u0119con\u0105 i pesymistyczn\u0105 koncepcj\u0119 cz\u0142owiecze\u0144stwa.<\/p>\r\n

To w\u0142a\u015bnie pod tym wzgl\u0119dem \u00abKulturkampf\u00bb Luk\u00e1csa, Adrono, Horkheimera i Marcuse\u2019a wywar\u0142 bezpo\u015bredni wp\u0142yw na powojenn\u0105 technologiczn\u0105 rewolucj\u0119 w masowej komunikacji. Punktem zbie\u017cno\u015bci by\u0142 ma\u0142o znany projekt, zainicjowany na pocz\u0105tku lat 40. przez praktycznie nieznan\u0105 Josiah P. Macy Foundation. Macy finansowa\u0142 przez ca\u0142\u0105 dekad\u0119 \u00abMan-Machine Project\u00bb, kt\u00f3ry znany mia\u0142 by\u0107 w\u015br\u00f3d swych inicjator\u00f3w jako \u00abCybernetics Group\u00bb.<\/p>\r\n

Cho\u0107 dwiema najbardziej znanymi postaciami kojarzonymi z pojawieniem si\u0119 terminu \u201ecybernetyka\u201d byli John von Neumann i Norbert Wiener, prawdziwymi liderami owej grupy, \u00abpionierami\u00bb tzw. \u00abrewolucji informacyjnej\u00bb, byli Margaret Mead, Gregory Bateson, Kurt Lewin, Max Horkheimer i dr John Rawlings Rees \u2013 nale\u017c\u0105cy bez wyj\u0105tku do szko\u0142y frankfurckiej, Tavistock lub obu r\u00f3wnocze\u015bnie. Cybernetics Group czerpa\u0142a z planu rewolucji spo\u0142ecznej Georga Luk\u00e1csa. Cz\u0142onkowie jej utrzymywali, \u017ce w cz\u0142owieku nie ma nic \u015bwi\u0119tego. Wierzyli, \u017ce niebawem uda si\u0119 stworzy\u0107 maszyny potrafi\u0105ce \u00abmy\u015ble\u0107\u00bb lepiej ni\u017c m\u00f3zg ludzki\u201d36<\/a>.<\/p>\r\n

Rewolucja kulturowa dzisiaj<\/h4>\r\n

Niemal 40 lat po \u015bmierci Adorno w roku 1969 i 30 lat po \u015bmierci Marcuse\u2019a w 1979, rewolucja kulturowa trwa nadal, wcielaj\u0105c w \u017cycie idee szko\u0142y frankfurckiej, kt\u00f3rej kluczowa my\u015bl wyra\u017cona zosta\u0142a przez Williego M\u00fcnzenberga: \u201eUczynimy Zach\u00f3d tak zepsutym, \u017ce b\u0119dzie cuchn\u0105\u0142\u201d37<\/a>.<\/p>\r\n

Om\u00f3wili\u015bmy ju\u017c kwesti\u0119 panseksualizmu, kt\u00f3ry rozpowszechniony jest obecnie bardziej ni\u017c kiedykolwiek w przesz\u0142o\u015bci. Przejdziemy wi\u0119c teraz do kwestii cybernetyki i gier komputerowych, jako innego elementu obecnej sytuacji, w kt\u00f3rym wyra\u017anie dostrzegalny jest wp\u0142yw szko\u0142y frankfurckiej. Jak ju\u017c pisali\u015bmy, to w\u0142a\u015bnie szko\u0142a frankfurcka w znacz\u0105cym stopniu inspirowa\u0142a prace Cybernetics Group w latach 40. i 50. T\u0119 sam\u0105 inspiracj\u0119 dostrzec mo\u017cna tak\u017ce w organizacjach wywodz\u0105cych si\u0119 od tej grupy. Skupmy si\u0119 na Media Lab:<\/p>\r\n

\u201eW latach 80. MIT powo\u0142a\u0142 do \u017cycia Media Lab, kolejne \u00abdziecko\u00bb Cybernetics Group z lat 40. i 50. W przypadku tym in\u017cynierowie spo\u0142eczni wsp\u00f3\u0142pracowali \u015bci\u015ble z projektantami maszyn, kt\u00f3ry tworzyli niezwykle wydajne komputery, grafik\u0119 komputerow\u0105 oraz pierwsz\u0105 generacj\u0119 symulator\u00f3w komputerowych. (\u2026) Zgodnie z pierwotnymi za\u0142o\u017ceniami Media Lab zapewnia\u0107 mia\u0142o \u00absyntez\u0119 dw\u00f3ch b\u0142yskawicznie rozwijaj\u0105cych si\u0119 i bardzo r\u00f3\u017cnych dziedzin nauki: technologii informacyjnej oraz nauk przyrodniczych (Steve Joshua Heims, The Cybernetics Group)38<\/a>.<\/p>\r\n

Jakie by\u0142y pogl\u0105dy tych badaczy? W swej ksi\u0105\u017cce The Cybernetics Group Steve Joshua Heims wskazuje, \u017ce w latach 80. \u015brodowisko cybernetyczne stworzy\u0142o sw\u0105 w\u0142asn\u0105 religi\u0119, rodzaj systemu odpowiadaj\u0105cego dok\u0142adnie temu, co Timothy Leary okre\u015bla\u0142 mianem \u201enaukowego poga\u0144stwa\u201d (scientific paganism). Dla nas wa\u017cniejszy jest jednak fakt, rezultaty ich bada\u0144 umo\u017cliwi\u0142y im szerokie rozpropagowanie swego \u015bwiatopogl\u0105du i w wydatny spos\u00f3b przyczyni\u0142y si\u0119 do post\u0119pu rewolucji kulturowej.<\/p>\r\n

To w\u0142a\u015bnie Media Lab oraz Stanford Artificial Intelligence Lab, dzi\u0119ki pieni\u0105dzom prywatnych inwestor\u00f3w oraz w\u0142asnym projektom badawczym, umo\u017cliwi\u0142y zar\u00f3wno realizacj\u0119 program\u00f3w symulacyjnych Pentagonu jak i szybki rozw\u00f3j przemys\u0142u gier komputerowych\u201d39<\/a>.<\/p>\r\n

Powi\u0105zania pomi\u0119dzy szko\u0142\u0105 frankfurck\u0105, Cybernetics Group, Media Lab i przemys\u0142em gier komputerowych w znacz\u0105cy spos\u00f3b przyspieszy\u0142y ewolucj\u0119 jednego z najbardziej skutecznych narz\u0119dzi obecnej rewolucji kulturowej \u2013 gry wideo. Nie oznacza to jednak, \u017ce Media Lab odpowiedzialne jest za generalnie niemoralny charakter wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci owych gier.<\/p>\r\n

Rynek gier komputerowych drugiej generacji w USA gwa\u0142townie si\u0119 rozrasta. Wed\u0142ug Jeffreya Steinberga (Draft Report, s. 93], gry typu \u201eshooter\u201d przynosz\u0105 rocznie 9 do 11 mld USD zysku. Stanowi\u0105 one udoskonalenie gier rodzaju \u201erole-playing\u201d, kt\u00f3re rozwijane by\u0142y od ko\u0144ca lat 70. Gry te pozwalaj\u0105 graczowi przebywa\u0107 ca\u0142ymi godzinami w wirtualnym \u015bwiecie, w kt\u00f3rym mo\u017cna by\u0107 kim si\u0119 tylko zechce i post\u0119powa\u0107 jak si\u0119 chce, bez obawy przed konsekwencjami. Ka\u017cda osoba \u2013 m\u0142oda lub nie \u2013 mo\u017ce by\u0107 notorycznie odrywana od rzeczywisto\u015bci oraz manipulowana zgodnie z intencjami autor\u00f3w gry. Nawet w przypadku, gdy cel stawiany przed graczem nie jest sam w sobie niemoralny, d\u0142ugotrwa\u0142e przebywanie w \u015bwiecie wirtualnym jest dla niego zawsze szkodliwe.<\/p>\r\n

Bardzo cz\u0119sto jednak charakter owych gier jest ca\u0142kowicie niemoralny, a gracze zach\u0119cani s\u0105 do najrozmaitszych form przemocy. Istniej\u0105 bardzo realistyczne symulatory strzeleckie (by\u0107 mo\u017ce u\u017cyteczne dla \u017co\u0142nierzy, na pewno jednak szkodliwe dla pozostawionych samym sobie m\u0142odych ludzi), poza tym za\u015b w grach tych pojawiaj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto aspekty pornograficzne, zach\u0119ty do pos\u0142ugiwania si\u0119 magi\u0105, satanizm oraz \u2013 og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c \u2013 podsycanie \u017c\u0105dzy w\u0142adzy powi\u0105zane z czysto materialistyczn\u0105 wizj\u0105 \u017cycia.<\/p>\r\n

Oto na przyk\u0142ad w jaki wytw\u00f3rnia reklamuje gr\u0119 \u201eGangsters\u201d (w opinii niekt\u00f3rych nieszkodliw\u0105): \u201eGra daje ci sposobno\u015b\u0107 do zostania gangsterem w mie\u015bcie przypominaj\u0105cym Chicago z lat 20., kontrolowania podziemnej organizacji zajmuj\u0105cej si\u0119 wymuszeniami, nielegalnym handlem alkoholem, prostytucj\u0105 oraz hazardem, wykorzystuj\u0105cej do tego przemoc, zastraszanie, szanta\u017c i przekupstwo, nie cofaj\u0105cej si\u0119 przed fizycznym eliminowaniem konkurencji\u201d40<\/a>.<\/p>\r\n

Daje to og\u00f3lne wyobra\u017cenie o grze, oto jednak jakie s\u0105 zadania gracza:<\/p>\r\n

\u201eCelem jest stworzenie w\u0142asnego gangu i imperium biznesowego, umo\u017cliwiaj\u0105cego pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 nad miastem. Aby to osi\u0105gn\u0105\u0107, b\u0119dziesz musia\u0142 pokona\u0107 trzy inne gangi oraz unikn\u0105\u0107 aresztowania przez w\u0142adze\u201d41<\/a>.<\/p>\r\n

M\u0142oda osoba, kt\u00f3ra aktywnie anga\u017cuje si\u0119 w tego rodzaju scenariusz ca\u0142ymi godzinami, odczuje ostatecznie pokus\u0119, aby przenie\u015b\u0107 niekt\u00f3re z owych wirtualnych do\u015bwiadcze\u0144 do realnego \u015bwiata42<\/a>. To w\u0142a\u015bnie mia\u0142o niedawno miejsce w USA, gdzie uczniowie pewnej szko\u0142y \u015bredniej zastrzelili kilku swych koleg\u00f3w. Podczas \u015bledztwa ustalono, \u017ce m\u0142odociani mordercy strzelali niczym zawodowi snajperzy i \u017ce doszli do jej bieg\u0142o\u015bci \u2013 a tak\u017ce pragnienia przetestowania jej w praktyce \u2013 wskutek grania w profesjonalne symulatory strzeleckie43<\/a>. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce wielka liczba gier odpowiada znakomicie celom szko\u0142y frankfurckiej \u2013 szerzeniu \u201ekultury\u201d opartej na pesymizmie, zepsuciu, rozwi\u0105z\u0142o\u015bci seksualnej, przemocy i narkotykach.<\/p>\r\n

Zako\u0144czenie<\/h4>\r\n

Szko\u0142a frankfurcka rozpocz\u0119\u0142a sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w roku 1923. Cho\u0107 nie jedynie ona ponosi za to odpowiedzialno\u015b\u0107, zainicjowana przez ni\u0105 w latach 50. rewolucja kulturowa ogarn\u0119\u0142a z czasem Stany Zjednoczone oraz Europ\u0119. Kolejny etap tego procesu stanowi\u0142y rewolucje roku 1968, inspirowane w znacznej mierze przez Marcuse\u2019a. A mniej wi\u0119cej trzy dekady po tych wydarzeniach m\u00f3wi\u0107 ju\u017c mo\u017cna by\u0142o o ca\u0142kowitym niemal tryumfie kontrkultury, pod kt\u00f3r\u0105 ideowe podwaliny po\u0142o\u017cono 80 lat wcze\u015bniej.<\/p>\r\n

Mamy wi\u0119c do czynienia z d\u0142ugofalow\u0105 i niezwykle precyzyjnie opracowan\u0105 taktyk\u0105. B\u0119d\u0105cy jej autorami ideolodzy byli wystarczaj\u0105co dalekowzroczni, aby umiej\u0119tnie wybra\u0107 priorytetowe sfery dzia\u0142ania \u2013 uniwersytety, muzyk\u0119, media, psychologi\u0119 i edukacj\u0119 \u2013 i w pe\u0142ni wykorzysta\u0107 oferowane przez nie mo\u017cliwo\u015bci. Rezultaty przesz\u0142y ich naj\u015bmielsze marzenia.<\/p>\r\n

Jak wyja\u015bni\u0107 mo\u017cemy fakt, i\u017c strategia ta okaza\u0142a si\u0119 by\u0107 r\u00f3wnie skuteczna w krajach katolickich co protestanckich? By\u0142o tak bez w\u0105tpienia dlatego, i\u017c katolicy mierzy\u0107 si\u0119 musieli z inn\u0105 jeszcze rewolucj\u0105 \u2013 z rewolucj\u0105 jaka ogarn\u0119\u0142a Ko\u015bci\u00f3\u0142 pocz\u0105wszy od lat 60. XX wieku. Zapanowa\u0142 powszechny chaos \u2013 pojawi\u0142a si\u0119 nowa, rewolucyjna liturgia Mszy, nowy kalendarz, znik\u0142a \u0142acina oraz stroje duchowne, tradycyjne pie\u015bni zast\u0105pione zosta\u0142y muzyk\u0105 \u015bwieck\u0105, dokona\u0142y si\u0119 zmiany w sztuce sakralnej44<\/a>, ko\u015bcio\u0142y zacz\u0119\u0142y przypomina\u0107 raczej sale konferencyjne ni\u017c \u015bwi\u0105tynie, a nauczana podczas katechizacji religia sta\u0142a si\u0119 m\u0119tna i niewymagaj\u0105ca. \u015arodowisko katolickie znik\u0142o dok\u0142adnie w tym momencie, kiedy wierni najbardziej go potrzebowali \u2013 u\u0142atwiaj\u0105c wrogom Ko\u015bcio\u0142a odcinanie katolik\u00f3w od ich kultury, nak\u0142anianie ich do porzucania praktyk religijnych i czyni\u0105c ich bardziej podatnymi na idee szko\u0142y frankfurckiej. Obie te rewolucje kulturowe wykazuj\u0105 uderzaj\u0105ce podobie\u0144stwa. Dzieli\u0142o je od siebie jedynie 10 lat. Pierwsz\u0105 z nich wspierali przyw\u00f3dcy polityczni, drug\u0105 za\u015b wspierali \u2013 lub przynajmniej umo\u017cliwili \u2013 przyw\u00f3dcy religijni. Rodzi to pytanie o mo\u017cliwe powi\u0105zania mi\u0119dzy nimi.<\/p>\r\n

Co mo\u017cemy uczyni\u0107 w sytuacji, w kt\u00f3rej \u201etajemnica nieprawo\u015bci\u201d (2 Tes 2, 7) przenikn\u0105\u0107 zdo\u0142a\u0142a tak g\u0142\u0119boko? Musimy przede wszystkim chroni\u0107 na miar\u0119 naszych mo\u017cliwo\u015bci katolick\u0105 kultur\u0119, podtrzymywa\u0107 przy \u017cyciu pozosta\u0142o\u015bci Christianitas oraz nie ulega\u0107 dominuj\u0105cemu trendowi pod pretekstem, \u017ce czasy si\u0119 zmieniaj\u0105. Postawa ta wymaga od nas pewnego ascetyzmu, tj. wystrzegania si\u0119 wszystkiego czego wystrzega\u0107 si\u0119 powinni\u015bmy, aby unikn\u0105\u0107 ska\u017cenia przez kontrkultur\u0119, podobnie jak chrze\u015bcijanie pierwszych wiek\u00f3w unikali \u0142a\u017ani oraz cyrk\u00f3w, aby uciec od zepsucia swej epoki.<\/p>\r\n

Ko\u0144cz\u0105c, podkre\u015blmy raz jeszcze znaczenie zrozumienia \u2013 aby m\u00f3c skuteczniej mu si\u0119 przeciwstawia\u0107 \u2013 procesu destrukcji, tak sprytnie realizowanego przez szko\u0142\u0119 frankfurck\u0105 oraz jej wyznawc\u00f3w. Nie wolno nam lekcewa\u017cy\u0107 takich fakt\u00f3w, albowiem jak zauwa\u017cy\u0142 o. Joseph Lehmann:<\/p>\r\n

\u201eTen, kto nie bierze pod uwag\u0119 roli, jak\u0105 w historii rodzaju ludzkiego odgrywa opr\u00f3cz Opatrzno\u015bci Bo\u017cej tak\u017ce piek\u0142o, b\u0119dzie posiada\u0142 zawsze jedynie m\u0119tny obraz sytuacji, tak\u017ce interpretacja jej b\u0119dzie niekompletna. B\u00f3g i szatan walcz\u0105 o serce cz\u0142owieka, ka\u017cdy z nas o tym wie, walcz\u0105 jednak tak\u017ce o kierunek rozwoju spo\u0142ecze\u0144stwa, w poszczeg\u00f3lnych jego etapach oraz wydarzeniach. Ukazuje to ju\u017c pierwsza stronica Biblii. Sam Chrystus zapewnia\u0142 nas, \u017ce bramy piekielne nie przemog\u0105 Jego Ko\u015bcio\u0142a, a przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 historii minionych XVIII wiek\u00f3w dostrzec mo\u017cemy wyra\u017anie, opr\u00f3cz naszych spor\u00f3w dotycz\u0105cych miast, kraj\u00f3w, narod\u00f3w i ras, tak\u017ce starcie pomi\u0119dzy tymi dwiema pot\u0119\u017cnymi si\u0142ami: niszcz\u0105c\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwo z\u0142o\u015bci\u0105 diabelsk\u0105 a \u0142ask\u0105 Bo\u017c\u0105 \u2013 spo\u0142ecze\u0144stwo to uzdrawiaj\u0105c\u0105, wspieraj\u0105c\u0105 i zawsze gotow\u0105 przyj\u015b\u0107 mu z pomoc\u0105\u201d45<\/a>.<\/p>\r\n

Arnaud de Lassus<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Za \u201eThe Angelus\u201d z lipca 2006, t\u0142umaczy\u0142 Tomasz Maszczyk.<\/p>\r\n

Przypisy<\/h4>\r\n
    \r\n\t
  1. \u2191<\/a>Has\u0142o socjalistyczne z roku 1968. Patrz Pascal Bernardin L\u2019Empire \u00c9cologique, rozdz. 5.<\/li>\r\n\t
  2. \u2191<\/a>Patrz artyku\u0142 Macieja Giertycha The Political and Economic Situation in Poland.<\/li>\r\n\t
  3. \u2191<\/a>Za Philippe Ploncard d\u2019Assac, Le nationalisme fran\u00e7ais, s. 26.<\/li>\r\n\t
  4. \u2191<\/a>Alta Vendita stanowi\u0142a tzw. \u201ewy\u017csz\u0105 masoneri\u0119\u201d (Haute Maconnerie), kt\u00f3ra w pierwszej po\u0142owie XIX wieku zdominowa\u0142a wolnomularstwo europejskie.<\/li>\r\n\t
  5. \u2191<\/a>Pseudonim cz\u0142onka Alta Vendita.<\/li>\r\n\t
  6. \u2191<\/a>List z 18 stycznia 1822, za Cretineau-Joly, L\u2019eglise romaine en face de la Revolution, XI, 104.<\/li>\r\n\t
  7. \u2191<\/a>Pseudonim cz\u0142onka Alta Vendita.<\/li>\r\n\t
  8. \u2191<\/a>List z 9 sierpnia 1838, za. Cr\u00e9tineau-Joly, op. cit., XI, 128. Por. Connaissance \u00c9l\u00e9mentaire de la franc-ma\u00e7onnerie, s. 110.<\/li>\r\n\t
  9. \u2191<\/a>Ralph de Toledano, The Frankfurt School, manuskrypt.<\/li>\r\n\t
  10. \u2191<\/a>Tw\u00f3rca Czeka, sowieckiej tajnej policji.<\/li>\r\n\t
  11. \u2191<\/a>Trzecia Mi\u0119dzynarod\u00f3wka Komunistyczna, za\u0142o\u017cona przez Lenina w roku 1919 i rozwi\u0105zana przez Stalina w 1943. W roku 1995 reaktywowana zosta\u0142a w Sofii.<\/li>\r\n\t
  12. \u2191<\/a>Wed\u0142ug The Marxist Encyclopedia zamordowany zosta\u0142 w roku 1944.<\/li>\r\n\t
  13. \u2191<\/a>De Toledano, op. cit., s. 23.<\/li>\r\n\t
  14. \u2191<\/a>Ibidem, ss. 4\u201315.<\/li>\r\n\t
  15. \u2191<\/a>Willi M\u00fcnzenberg, za: Ralph de Toledano, op. cit. s. 5.<\/li>\r\n\t
  16. \u2191<\/a>Ibidem, s. 24.<\/li>\r\n\t
  17. \u2191<\/a>Oficjaln\u0105 dat\u0105 utworzenia jest 3 lutego 1923. Por. Martin Jay, The Dialectical Imagination: A History of the Frankfurt School and the Institute of Social Research, University of California Press, 1996, s. 10.<\/li>\r\n\t
  18. \u2191<\/a>Ralf Wiggershaus, The Frankfurt School: Its History, Theories, and Political Significance, Cambridge MA, MIT Press, s. 17.<\/li>\r\n\t
  19. \u2191<\/a>Jay, op.cit., s. 175.<\/li>\r\n\t
  20. \u2191<\/a>Ibidem, s. 29.<\/li>\r\n\t
  21. \u2191<\/a>Studium po\u015bwi\u0119cone szkodliwym skutkom gier komputerowych.<\/li>\r\n\t
  22. \u2191<\/a>Nazywana p\u00f3\u017aniej Frankfurckim Instytutem Bada\u0144 Spo\u0142ecznych.<\/li>\r\n\t
  23. \u2191<\/a>Wyd. 1950, Harper&Brothers, Nowy Jork. Napisana zosta\u0142a przez Adorno wraz z Else Frenkel-Brunswik, Danielem J. Levinsonem i R. Sanfordem przy wsp\u00f3\u0142pracy z Betty Aron, Mari\u0105 Hertz Levinson i Williamem Morrowem.<\/li>\r\n\t
  24. \u2191<\/a>The Fabian Society (fabianie) \u2013 angielski ruch socjalistyczny za\u0142o\u017cony w roku 1883. Z niego w\u0142a\u015bnie wywodzi si\u0119 wsp\u00f3\u0142czesna Labor Party.<\/li>\r\n\t
  25. \u2191<\/a>Jeffrey Steinberg, Michael Steinberg, Anton Chaitkin, Draft Report on Manchurian Children, 2001, ss. 5\u20138.<\/li>\r\n\t
  26. \u2191<\/a>H. Marcuse, za \u201eThe Resister\u201d, lato\u2013jesie\u0144 1998.<\/li>\r\n\t
  27. \u2191<\/a>R\u00f3wnolegle z pracami Szko\u0142y Frankfurckiej, idee te rozwini\u0119te zosta\u0142y przez w\u0142oskiego teoretyka marksizmu Antonia Gramsciego (1891\u20131937), przebywaj\u0105cego w wi\u0119zieniu od roku 1926 a\u017c do swej \u015bmierci.<\/li>\r\n\t
  28. \u2191<\/a>Patrz Encyclopaedic Dictionary of Judaism, has\u0142o \u201eThe Mystical Jew\u201d.<\/li>\r\n\t
  29. \u2191<\/a>Por. \u201eThe Resister\u201d, lato-jesie\u0144 1998, s. 54; Elementary Knowledge of the New Age, Apropos, s. 33\u201337; Ed Dieckermann Jr., Sensitivity Training and the Cult of Mind Control.<\/li>\r\n\t
  30. \u2191<\/a>Theodore Roszah, Youth and the Great refusal, \u201eThe Nation\u201d, za \u201eNews Weekly\u201d, 10 lutego 2000.<\/li>\r\n\t
  31. \u2191<\/a>\u201eRepens-toi, Laodic\u00e9e\u201d, Bulletin de l\u2019Association de St Pierre d\u2019Antioche et de tout l\u2019Orient, nr 23, marzec 2001.<\/li>\r\n\t
  32. \u2191<\/a>P. de Latil, La pens\u00e9e artificielle.<\/li>\r\n\t
  33. \u2191<\/a>J. Steinberg, Draft Report on Manchurian Children, s. 88.<\/li>\r\n\t
  34. \u2191<\/a>British Center of the Psychological Group, kt\u00f3rej dyrektorem by\u0142 John Rawling-Rees.<\/li>\r\n\t
  35. \u2191<\/a>\u0142ac. \u017cywy obraz Boga (przyp. red.)<\/li>\r\n\t
  36. \u2191<\/a>J. Steinberg, Draft Report, ss. 12\u201313. Autor nie jest katolikiem. Sformu\u0142owanie \u201eka\u017cda jednostka posiada Bosk\u0105 iskr\u0119 kreatywno\u015bci\u201d powinno by\u0107 rozumiane jako \u201eka\u017cda jednostka posiada\u0107 mo\u017ce \u0142ask\u0119 Bo\u017c\u0105\u201d.<\/li>\r\n\t
  37. \u2191<\/a>Za Ralph de Toledano, op. cit., s. 26.<\/li>\r\n\t
  38. \u2191<\/a>J. Steinberg, Draft Report, ss. 90\u201391.<\/li>\r\n\t
  39. \u2191<\/a>Ibidem, s. 93.<\/li>\r\n\t
  40. \u2191<\/a>Za J. Steinberg, op. cit., s. 65.<\/li>\r\n\t
  41. \u2191<\/a>Ibidem.<\/li>\r\n\t
  42. \u2191<\/a>Inne scenariusze gier komputerowych przytacza w swym studium J. Steinberg.<\/li>\r\n\t
  43. \u2191<\/a>Patrz II cz\u0119\u015b\u0107 studium J. Steinberga, The Killer Children: A Chronology, kt\u00f3ra analizuje 10 przypadk\u00f3w zab\u00f3jstw pope\u0142nionych przez dzieci na innych dzieciach, w tym r\u00f3wnie\u017c spraw\u0119 z Columbine High School (20 kwietnia 1999).<\/li>\r\n\t
  44. \u2191<\/a>Por. broszura SFS A Sign of the Times: Evry Cathedral.<\/li>\r\n\t
  45. \u2191<\/a>L\u2019Entr\u00e9e des Isra\u00e9lites dans la soci\u00e9t\u00e9 Fran\u00e7aise, s. 205. O. Joseph Lehmann (1836\u20131915) by\u0142 \u017bydem, kt\u00f3ry nawr\u00f3ci\u0142 si\u0119 w tym samym czasie co jego brat Augustyn. Jest autorem wybitnych prac na temat rewolucji francuskiej.<\/li>\r\n<\/ol>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c wyr\u00f3\u017cni\u0107 mo\u017cna dwa rodzaje rewolucji. Po pierwsze istnieje rewolucja polityczna, polegaj\u0105ca na obaleniu istniej\u0105cego porz\u0105dku przy pomocy si\u0142y i akt\u00f3w terroru. Dobry tego przyk\u0142ad stanowi\u0105 rewolucje z lat 1789\u20131793 we Francji oraz z roku 1917 w Rosji. Po drugie istnieje rewolucja kulturowa, polegaj\u0105ca na niszczeniu fundamentu cywilizacji kraju, kt\u00f3ry pragnie si\u0119 podbi\u0107 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[132,66,131,195,53],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/123004"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=123004"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/123004\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124857,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/123004\/revisions\/124857"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=123004"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=123004"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=123004"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}