{"id":122668,"date":"2021-02-02T16:37:33","date_gmt":"2021-02-02T21:37:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=122668"},"modified":"2021-02-02T16:37:33","modified_gmt":"2021-02-02T21:37:33","slug":"eksperyment-samuela-ascha-konformizm-i-presja-grupy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=122668","title":{"rendered":"Eksperyment Samuela Ascha \u2013 konformizm i presja\u00a0grupy"},"content":{"rendered":"

Eksperymenty Samuela Ascha by\u0142y seri\u0105 eksperyment\u00f3w psychologicznych przeprowadzonych nad konformizmem w latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku. Eksperymenty ujawni\u0142y, w jakim stopniu na opinie danej osoby wp\u0142ywaj\u0105 opinie i presja grupy.<\/strong><\/p>\r\n

Asch stwierdzi\u0142, \u017ce ludzie byli sk\u0142onni ignorowa\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107 i dawa\u0107 niepoprawn\u0105 odpowied\u017a na zadane pytanie, aby dostosowa\u0107 si\u0119 do reszty otoczenia.<\/p>\r\n

<\/span>Konformizm i akceptacja<\/strong><\/p>\r\n

Ka\u017cdy potrzebuje akceptacji. Nie ma wyj\u0105tk\u00f3w poza Chuckiem Norrisem oczywi\u015bcie. W d\u0105\u017ceniu do akceptacji mo\u017cna utraci\u0107 to\u017csamo\u015b\u0107 i nie jest to wbrew pozorom rzadkie zjawisko. Tutaj r\u00f3wnie\u017c do g\u0142osu dochodzi podatno\u015b\u0107 na wp\u0142ywy otoczenia, osobowo\u015b\u0107 i sytuacja materialna. Kiedy stajemy przed wyborem pod presj\u0105 otoczenia, mamy do wyboru konflikt spowodowany potrzeba akceptacji albo to\u017csamo\u015bci.<\/p>\r\n

Czy my\u015blisz o sobie jako o konformi\u015bcie? Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi uwa\u017ca siebie za indywiduum mocno przestrzegaj\u0105ce w\u0142asnych zasad, jednak nie s\u0105 w stanie przeciwstawi\u0107 si\u0119 grupie niezale\u017cnie od sytuacji. Nawet je\u015bli maj\u0105 racj\u0119 lub musza zrezygnowa\u0107 z w\u0142asnych przekona\u0144. Zwykle troch\u0119 konformizmu wystarczy, aby wtopi\u0107 si\u0119 w otoczenie swoich r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w.<\/p>\r\n

Eksperyment Ascha demaskuje postawy spo\u0142eczne<\/strong><\/p>\r\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi jednak bezmy\u015blnie woli si\u0119 dostosowa\u0107. W psychologii konformizm odnosi si\u0119 do sk\u0142onno\u015bci jednostki do przestrzegania niewypowiedzianych regu\u0142 lub zachowa\u0144 grupy spo\u0142ecznej, do kt\u00f3rej nale\u017cy.<\/p>\r\n

Naukowc\u00f3w od dawna interesuje stopie\u0144, w jakim ludzie przestrzegaj\u0105 lub buntuj\u0105 si\u0119 przeciwko normom spo\u0142ecznym. Asch w swoich eksperymentach w\u0142a\u015bnie chcia\u0142 si\u0119 bli\u017cej przyjrze\u0107 dzia\u0142aniu presji. Jego hipoteza zak\u0142ada\u0142a, \u017ce otoczenie mo\u017ce sk\u0142oni\u0107 ludzi do dostosowania si\u0119, nawet gdy ci wiedzieli, \u017ce reszta grupy si\u0119 myli. Celem eksperyment\u00f3w Ascha by\u0142a demonstracja si\u0142y konformizmu.<\/p>\r\n

Ale co to za korzy\u015bci skoro na ka\u017cdym kroku musisz uwa\u017ca\u0107? Uwa\u017ca\u0107, \u017ceby nie wykona\u0107 niepoprawnego gestu, \u017ceby nie u\u017cy\u0107 nieodpowiedniego s\u0142owa. Zmuszasz si\u0119 do u\u015bmiechu, kiedy wcale nie chce Ci si\u0119 \u015bmia\u0107 i powstrzymujesz od \u0142ez w sytuacji, gdy te same cisn\u0105 Ci si\u0119 do oczu. Zatracasz swoj\u0105 osobowo\u015b\u0107, sw\u00f3j charakter i swoje emocje.<\/p>\r\n

Jak przebiega\u0142y eksperymenty Ascha?<\/strong><\/p>\r\n

Urodzony<\/em> w Polsce ameryka\u0144ski psycholog Salomon Asch pracowa\u0142 i eksperymentowa\u0142 na uniwersytecie Harvarda. Eksperymenty Ascha polega\u0142y na tym, \u017ce Ash bra\u0142 niczego nie\u015bwiadom\u0105 osob\u0119 i wprowadza\u0142 j\u0105 do pomieszczenia razem z 7,8 lub 9 osobami, kt\u00f3rzy byli aktorami i \u015bwiadomymi eksperymentu wsp\u00f3\u0142pracownikami psychologa.<\/p>\r\n

Eksperymenty Ascha polega\u0142y na tym, \u017ce ludzie, kt\u00f3rzy uczestniczyli w eksperymencie, udawali, \u017ce s\u0105 sta\u0142ymi uczestnikami, obok tych, kt\u00f3rzy byli rzeczywistymi, nie\u015bwiadomymi podmiotami badania. Osoby bior\u0105ce udzia\u0142 w eksperymencie zachowywa\u0142yby si\u0119 w okre\u015blony spos\u00f3b, aby sprawdzi\u0107, czy ich dzia\u0142ania mia\u0142y wp\u0142yw na rzeczywistych uczestnik\u00f3w eksperymentu. Nast\u0119pnie pokazywa\u0142 wszystkim dwie plansze. Na pierwszej znajdowa\u0142 si\u0119 jeden odcinek, a na drugiej by\u0142o ich trzy.<\/p>\r\n

Uczestnik\u00f3w eksperymentu poproszono o ocen\u0119, kt\u00f3ry odcinek z planszy drugiej jest najbardziej zbli\u017cony d\u0142ugo\u015bci\u0105 do odcinka z planszy pierwszej.<\/p>\r\n

Przyznasz, \u017ce w normalnych warunkach udzielenie odpowiedzi nie by\u0142oby problematyczne z uwagi na widoczne zr\u00f3\u017cnicowanie d\u0142ugo\u015bci odcink\u00f3w. Ca\u0142y psikus polega\u0142 na tym, \u017ce osoba nie\u015bwiadoma eksperymentu zazwyczaj odpowiada\u0142a jako ostatnia b\u0105d\u017a przedostatnia. Mog\u0142a wi\u0119c sugerowa\u0107 si\u0119 wp\u0142ywem opinii pozosta\u0142ych, \u015bwiadomych cz\u0142onk\u00f3w akcji, kt\u00f3rzy w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w celowo udzielali b\u0142\u0119dnych odpowiedzi.<\/p>\r\n

Wyniki by\u0142y zaskakuj\u0105ce. Ash stwierdzi\u0142, \u017ce prawie 75% uczestnik\u00f3w poda\u0142o niepoprawn\u0105 odpowied\u017a przynajmniej raz. Zatem ok. 1\/3 odpowiedzi nie\u015bwiadomych ca\u0142ej akcji os\u00f3b by\u0142o nieprawid\u0142owych, mimo braku jakiegokolwiek nacisku ze strony grupy.<\/p>\r\n

Jaki by\u0142 tego pow\u00f3d? Tylko i wy\u0142\u0105cznie wp\u0142yw grupy, os\u00f3b, kt\u00f3re prawie jednomy\u015blnie odpowiada\u0142y b\u0142\u0119dnie. Wystarczy\u0142o, \u017ce jeden ze wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w Ash\u2019a wy\u0142ama\u0142 si\u0119 z tych wszystkich b\u0142\u0119dnych odpowiedzi i rzeczywiste osoby badane udziela\u0142y cz\u0119\u015bciej odpowiedzi poprawnych.<\/p>\r\n

Eksperymenty dotyczy\u0142y r\u00f3wnie\u017c wp\u0142ywu, jaki liczba os\u00f3b obecnych w grupie mia\u0142a na konformizm badanych. Gdy jedna osoba z grupy poda\u0142a z\u0142\u0105 odpowiedz, praktycznie nie mia\u0142o to wp\u0142ywu na odpowiedzi uczestnik\u00f3w badania. Poziom konformizmu obserwowany w przypadku trzech lub wi\u0119cej z\u0142ych odpowiedzi by\u0142 znacznie bardziej znacz\u0105cy.<\/p>\r\n

Co ujawniaj\u0105 wyniki eksperyment\u00f3w Ascha?<\/strong><\/p>\r\n

Na zako\u0144czenie eksperyment\u00f3w uczestnicy zostali zapytani, dlaczego zdecydowali si\u0119 udzieli\u0107 tej samej odpowiedzi, co wi\u0119kszo\u015b\u0107 grupy, mimo i\u017c by\u0142a b\u0142\u0119dna. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w powodem by\u0142a obawa przed wy\u015bmianiem i negatywna reakcja grupy. Kilku uczestnik\u00f3w zasugerowa\u0142o, \u017ce b\u0142\u0119dne odpowiedzi wydawa\u0142y im si\u0119 dobre.<\/p>\r\n

Wyniki te sugeruj\u0105, \u017ce na konformizm mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 zar\u00f3wno potrzeba dopasowania si\u0119, jak i przekonanie, \u017ce inni ludzie s\u0105 m\u0105drzejsi lub lepiej poinformowani. Bior\u0105c pod uwag\u0119 poziom konformizmu obserwowany w eksperymentach Ascha, konformizm mo\u017ce by\u0107 jeszcze silniejszy w sytuacjach, w kt\u00f3rych bod\u017ace s\u0105 bardziej niejednoznaczne lub trudniejsze do oceny.<\/p>\r\n

Czynniki wp\u0142ywaj\u0105ce na postawy konformistyczne<\/strong><\/p>\r\n

Asch przeprowadzi\u0142 dalsze eksperymenty w celu ustalenia, kt\u00f3re czynniki wp\u0142ywaj\u0105 na to, jak i kiedy ludzie si\u0119 dostosowuj\u0105. Odkry\u0142, \u017ce:<\/p>\r\n