{"id":122357,"date":"2021-01-23T14:44:29","date_gmt":"2021-01-23T19:44:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=122357"},"modified":"2021-01-24T19:28:21","modified_gmt":"2021-01-25T00:28:21","slug":"miara-naszego-zycia-agnieszka-sztajer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=122357","title":{"rendered":"Miara naszego \u017cycia – Agnieszka Sztajer<\/em>"},"content":{"rendered":"

Miar\u0105 naszego \u017cycia jest lat siedemdziesi\u0105t<\/em>
\r\nosiemdziesi\u0105t, gdy jeste\u015bmy mocni<\/em><\/p>\r\n

Ps 90, 10<\/p>\r\n

 <\/h4>\r\n

D<\/strong>yskusja wci\u0105\u017c trwa. S\u0142awomir, pacjent brytyjskiego szpitala w Plymouth, ma zosta\u0107 od\u0142\u0105czony od aparatury na wniosek \u017cony i dzieci. Dawno niewidziana rodzina z Polski nalega na transport do kraju i umieszczenie w klinice zapewniaj\u0105cej opiek\u0119 w czasie oczekiwania na ewentualne wybudzenie (cho\u0107 w opinii brytyjskich lekarzy istnieje tylko 10 \u2013 20% szansy na wybudzenie do progu minimalnej \u015bwiadomo\u015bci, na pe\u0142ny powr\u00f3t \u015bwiadomo\u015bci \u2013 szans nie ma). Sprawa wywo\u0142uje zaciek\u0142e dyskusje, zw\u0142aszcza w prawicowej cz\u0119\u015bci Internetu \u2013 czemu trudno si\u0119 dziwi\u0107.<\/p>\r\n

Na polu bioetyki, w zmieniaj\u0105cych si\u0119 warunkach technologicznych i medycznych stoimy bowiem na ziemi niczyjej \u2013 tzn. bazujemy na intuicjach i precedensach stworzonych ad hoc, cz\u0119sto wzajemnie sprzecznych i nielogicznych, za „kompas moralny” maj\u0105c cz\u0119sto wy\u0142\u0105cznie sztandar „obro\u0144c\u00f3w \u017cycia” \u2013 co jest z pewnych wzgl\u0119d\u00f3w zrozumia\u0142e, ale bynajmniej nie pozbawione kontrowersji. I m\u00f3wi\u0119 tu o kontrowersjach z punktu widzenia etyki katolickiej w\u0142a\u015bnie, nie o kontrowersjach w rozumieniu paw\u0142owego „\u015bwiata”, czyli rzeczywisto\u015bci a- lub antychrze\u015bcija\u0144skiej.<\/p>\r\n

Przypadek pana S\u0142awomira potraktuj\u0119 wy\u0142\u0105cznie jako ilustracj\u0119 wyj\u015bciow\u0105, zatem streszczaj\u0105c: pacjent bez \u015bwiadomo\u015bci i wed\u0142ug udost\u0119pnionych danych nie maj\u0105cy szans nie tylko na rych\u0142y, ale te\u017c jakikolwiek powr\u00f3t do zdrowia, by zosta\u0107 podtrzymany przy \u017cyciu, musi by\u0107 poddawany ci\u0105g\u0142ej intubacji i intruzywnie od\u017cywiany. Niekt\u00f3rzy (nazwijmy ich prolajferami) pr\u00f3b\u0119 od\u0142\u0105czenia od aparatury podaj\u0105cej pokarm nazywaj\u0105 morderstwem i uznaj\u0105 za niedopuszczaln\u0105 w \u015bwietle nauki Ko\u015bcio\u0142a, inni za\u015b \u2013 za dozwolony przez katechizm zabieg przerwania terapii uporczywej.<\/p>\r\n

Trzeba przyzna\u0107, \u017ce poj\u0119cia takie jak „intruzywny zabieg”, „sztuczne przed\u0142u\u017canie \u017cycia”, „terapia uporczywa” s\u0105 i b\u0119d\u0105 coraz bardziej niejasne i nieostre. Problemy wywo\u0142ane przez gwa\u0142towny i skokowy rozw\u00f3j medycyny sprawiaj\u0105, \u017ce mno\u017c\u0105 si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci nieznane wcze\u015bniej. Trudno jest wi\u0119c pos\u0142ugiwa\u0107 sie argumentami „Ko\u015bci\u00f3\u0142 od zawsze zabrania\u0142\u2026.”, „Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze naucza\u0142, \u017ce\u2026”, etc. Jeszcze w czasach m\u0142odo\u015bci naszych rodzic\u00f3w i dziadk\u00f3w ka\u017cdy z g\u0142o\u015bnych, dyskutowanych w ostatnich latach przypadk\u00f3w (Terry Schavio, Alfie Evans) nie mia\u0142by szans w og\u00f3le zaistnie\u0107, poniewa\u017c pacjent nie prze\u017cy\u0142by do czasu, w kt\u00f3rych zaczynamy mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci natury moralnej.<\/p>\r\n

A jednak nauczanie o moralno\u015bci \u2013 o czy wszyscy wiemy \u2013 nie mo\u017ce opiera\u0107 si\u0119 na analizie precedens\u00f3w i potrzebowa\u0107 ci\u0105g\u0142ego uaktualniania na bazie przegl\u0105du najnowszych technologii medycznych. Nale\u017cy wypracowa\u0107 jakie\u015b uog\u00f3lnienia, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119, na ile to mo\u017cliwe, uniwersalnym j\u0119zykiem odnosz\u0105cym sie do pewnych pryncypi\u00f3w, w najg\u0142\u0119bszym swoim korzeniu si\u0119gaj\u0105cych do natury cz\u0142owieka, metafizyki chrze\u015bcija\u0144skiej, etc. Przyjrzyjmy si\u0119 wi\u0119c temu, jak na przestrzeni ostatnich stu pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu lat zmienia\u0142o si\u0119 podej\u015bcie Ko\u015bcio\u0142a do kwestii skomplikowanych terapii zdrowotnych.<\/p>\r\n

XV \u2013 wieczny jezuita, Leonard Lesjusz, pisz\u0105c o ryzykownych zachorowaniach kobiecych stwierdza, \u017ce je\u015bli dziewica nie chce podda\u0107 si\u0119 zabiegom leczniczym z powodu wstydu i woli umrze\u0107, ani\u017celi da\u0107 si\u0119 dotkn\u0105\u0107 m\u0119\u017cczy\u017anie, nawet je\u015bli jest nim lekarz przeprowadzaj\u0105cy leczenie, ma do tego prawo. Od II po\u0142owy XIX w., czyli od kiedy tylko temat sta\u0142 si\u0119 aktualny, katoliccy etycy co do zasady uznawali, \u017ce je\u015bli terapia jest ryzykowna, kosztowna b\u0105d\u017a „niewsp\u00f3\u0142mierna do statusu pacjenta” (sic!), nie mo\u017cna \u017cadn\u0105 miar\u0105 nak\u0142ada\u0107 obowi\u0105zku korzystania z niej. Katolicki etyk John Gury w 1866 r. stwierdza, \u017ce je\u015bli w ko\u0144czyn\u0119 wda\u0142o si\u0119 zaka\u017cenie, a pacjent nie chce podda\u0107 sie amputacji tej ko\u0144czyny, to ma prawo wybra\u0107 \u015bmier\u0107 ni\u017c \u017cycie bez ko\u0144czyny. Jak si\u0119 wydaje, to stanowisko do dzi\u015b nie budzi kontrowersji \u2013 pami\u0119tam, jak referowano je na wyk\u0142adach z etyki na KUL, nie akcentuj\u0105c go jako „ekscentrycznego” czy „kontrowersyjnego”. W dokumencie z 1980 r. na temat eutanazji Kongregacja Nauki i Wiary stwierdza, \u017ce terapie dziel\u0105 sie na zwyczajne i nadzwyczajne, w zale\u017cno\u015bci od koszt\u00f3w i stopnia skomplikowania oraz psychicznego i fizycznego stanu pacjenta poddawanego tym terapiom \u2013 przy czym poddawanie si\u0119 terapiom nadzwyczajnym ani ich kontynuacja nie s\u0105 moralnie zobowi\u0105zuj\u0105ce. Co wi\u0119cej, rezygnacj\u0119 z takich terapii Kongregacja okre\u015bli\u0142a mianem „akceptacji natury ludzkiej”.<\/p>\r\n

Wiele zmieni\u0142o si\u0119, gdy tron piotrowy obj\u0105\u0142 papie\u017c Jan Pawe\u0142 II. Cz\u0142owiek b\u0119d\u0105cy \u015bwiadkiem najazdu hitlerowskich Niemiec, a potem stalinowskiego ZSRR na Polsk\u0119, g\u0142\u0119boko dotkni\u0119ty masowymi zbrodniami pope\u0142nianymi w dobie totalitaryzm\u00f3w, postawi\u0142 sobie za cel stworzenie i promowanie cywilizacji \u017cycia. Jest to doskonale zrozumia\u0142e, a jednak efekty s\u0105 zaskakuj\u0105ce.<\/p>\r\n

Papieska Rada Cor Unum dokonuje zmiany akcent\u00f3w, a nawet zmiany stanowiska \u2013 terapie, w tym nadzwyczajne, s\u0105 wyrazem troski o godno\u015b\u0107 pacjenta i musz\u0105 by\u0107 stosowane i kontynuowane. Od\u017cywianie zaintubowanego nie jest ju\u017c „\u015brodkiem nadzwyczajnym”, ale zyskuje status zwyczajnego, st\u0105d te\u017c moralnie w\u0105tpliwa jest rezygnacja z takiej formy podtrzymywania przy \u017cyciu.<\/p>\r\n

„Cywilizacja \u017cycia” w po\u0142\u0105czeniu z personalizmem forsowanym przez \u015brodowiska bliskie Janowi Paw\u0142owi II paradoksalnie rezygnuj\u0105 z my\u015blenia w kategoriach korzy\u015bci i dobra pacjenta, o kt\u00f3rych cz\u0119sto by\u0142a mowa w dywagacjach katolickich etyk\u00f3w z lat wcze\u015bniejszych. Nie dobro pacjenta ani nie poszanowanie kondycji ludzkiej, ale warto\u015b\u0107 \u017cycia biologicznego i jego trwanie staja sie warto\u015bci\u0105 absolutn\u0105, stawian\u0105 na pierwszym miejscu.<\/p>\r\n

To stanowisko budzi w\u0105tpliwo\u015bci nie tylko natury praktycznej. Podtrzymywanie biologicznych funkcji, nawet w wypadku \u015bmierci m\u00f3zgowej, jest mo\u017cliwe ju\u017c teraz. Jeszcze chwila \u2013 a taki pacjent bez \u015bwiadomo\u015bci, niech nawet chocia\u017cby pozbawiony wszystkich cz\u0142onk\u00f3w, b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 funkcjonowa\u0107 pod skomplikowan\u0105 aparatur\u0105 przez kolejne sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat. Poj\u0119cie „naturalnej \u015bmierci” w takim \u015bwiecie staje si\u0119 niemal niezrozumia\u0142e \u2013 za\u015b obrona \u017cycia „od pocz\u0119cia do naturalnej \u015bmierci” \u2013 zakl\u0119ciem.<\/p>\r\n

Je\u015bli za jeden szczyt podkowy przyjmiemy wysi\u0142ki prolajfer\u00f3w, by w \u017cadnym przypadku nie rezygnowano z \u017cadnej mo\u017cliwej terapii, i aby ob\u0142o\u017cy\u0107 t\u0119 konieczno\u015b\u0107 moraln\u0105 sankcj\u0105, za drugi za\u015b \u2013 technokrat\u00f3w medycznych, manipuluj\u0105cych przy genomie, by stworzy\u0107 wymarzonego cz\u0142owieka nie\u015bmiertelnego, zamra\u017caj\u0105cych cia\u0142a ludzkie, by obudzi\u0107 je za kolejnych dwie\u015bcie lat, uploaduj\u0105cych ludzk\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 do chmury danych, by odtworzy\u0107 j\u0105 w cyborgicznym ciele \u2013 to ta podkowa przeciwie\u0144stw w\u0142a\u015bnie si\u0119 domyka.<\/p>\r\n

Nie tylko, jak zosta\u0142o napomkni\u0119te wcze\u015bniej, praktyka domaga sie rewizji tego absolutyzuj\u0105cego stanowiska. Trzymanie si\u0119 \u017cycia biologicznego za wszelka cen\u0119 jest nie tylko niechrze\u015bcija\u0144skie. Jest asekuracyjne. Bracia i siostry projalferzy, czemu boicie si\u0119 naszej siostry, \u015bmierci cielesnej? Czemu tak strasznym aktem ma by\u0107 \u2013 pozwoli\u0107 komu\u015b odej\u015b\u0107, odst\u0119puj\u0105c od ekstremalnej medykalizacji \u015bmierci?<\/p>\r\n

\u017bycie biologiczne, jakkolwiek do\u015b\u0107 istotne, nigdy nie by\u0142o na pierwszym miejscy w hierarchii ludzi wierz\u0105cych. Istniej\u0105 przecie\u017c dobra pozwalaj\u0105ce na to, by siebie lub innych w imi\u0119 tych d\u00f3br \u017cycia biologicznego pozbawi\u0107. O tym wiedz\u0105 nie tylko katolicy, ale te\u017c ludzie honoru niezale\u017cnie od konfesji \u2013 we wszystkich godnych tego miana cywilizacjach \u015bmier\u0107 w obronie ojczyzny jest aktem bohaterstwa \u2013 gdyby \u017cycie biologiczne by\u0142o warto\u015bci\u0105 najwy\u017csz\u0105, nale\u017ca\u0142oby przecie\u017c czyni\u0107 wszystko w celu jego zabezpieczenia, a wi\u0119c oddanie swojego \u017cycia na ofiar\u0119 (w imi\u0119 obrony ojczyzny, swoich warto\u015bci, dobrostanu swojej wsp\u00f3lnoty etc.) by\u0142oby czynem nagannym moralnie.<\/p>\r\n

Oskar\u017camy wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 o tch\u00f3rzostwo w obliczu \u015bmierci i cierpienia \u2013 czas zada\u0107 sobie pytanie, na ile potrafimy w spos\u00f3b realny stawi\u0107 czo\u0142o perspektywie w\u0142asnego odej\u015bcia. Kultura ludowa posiada pewne intuicje na temat „zatrzymywania cz\u0142owieka na si\u0142\u0119 przy \u017cyciu” \u2013 ile\u017c jest na wp\u00f3\u0142 legendarnych opowie\u015bci o tym, jak starzec na \u0142o\u017cu \u015bmierci m\u00f3wi do modl\u0105cej sie rodziny: „Dajcie mi odej\u015b\u0107 w spokoju”!<\/p>\r\n

Z regu\u0142y nie dajemy sobie odej\u015b\u0107 w spokoju. Standardem jest raczej \u015bmier\u0107 szpitalna ni\u017c domowa. I o ile samo w sobie zjawisko to nie jest ani dobre ani z\u0142e, dlaczego czym\u015b z\u0142ym mia\u0142oby by\u0107 marzenie o \u015bmierci takiej, jakiej do\u015bwiadczali nasi pradziadkowie \u2013 bez pude\u0142ka lek\u00f3w, kt\u00f3re trzeba zje\u015b\u0107 codziennie, bez wieloletniego tournee po szpitalach, w swoim czasie i we w\u0142asnym \u0142\u00f3\u017cku? Jakie kryteria stosujemy, m\u00f3wi\u0105c o „\u015bmierci naturalnej”?<\/p>\r\n

Sprawa jest niejasna \u2013 nieuczciwie jest dzia\u0142a\u0107 tak, jak gdyby by\u0142a zupe\u0142nie oczywista. Niech miar\u0105 ortodoksji nie b\u0119dzie ch\u0119\u0107 zatrzymania kogo\u015b przy sztucznie podtrzymywanym \u017cyciu biologicznym, cho\u0107by tego nie pragn\u0105\u0142.<\/p>\r\n

Agnieszka Sztajer<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Bibliografia:<\/p>\r\n

* wyrok s\u0105du zawieraj\u0105cy informacje o obecnym stanie zdrowia R.S:
\r\nhttps:\/\/www.bailii.org\/ew\/cases\/EWCOP\/2020\/69.html<\/p>\r\n

* przegl\u0105d katolickich dyskusji bioetycznych na temat teapii zwyczajnych i nadzwyczajnych:<\/p>\r\n

https:\/\/www.tandfonline.com\/doi\/full\/10.1080\/13803600600629926?src=recsys&fbclid=IwAR0N0ymopzRtcV2GXSI6cNVcfPuHMaPtDxI77ZirxUV4Y5dzxT8neULfEo0&<\/p>\r\n

Za: My\u015bl Konserwatywna – Tradycja ma przysz\u0142o\u015b\u0107 (23 stycznia 2021)<\/a><\/p>\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

 <\/h4>\r\n

Matuszewski: \u017bycie nale\u017cy chroni\u0107 zawsze \u2013 mimo wszystko (w odpowiedzi Agnieszce Sztajer)
\r\n
\r\n<\/h2>\r\n

Sprawa p. S\u0142awomira, Polaka przebywaj\u0105cego w szpitalu w Plymouth, o kt\u00f3rego \u015bmier\u0107 toczy si\u0119 obecnie walka przed brytyjskimi s\u0105dami, jest kolejn\u0105 w ci\u0105gu ostatnich lat, kt\u00f3ra wywo\u0142a\u0142a o\u017cywione i niezwykle emocjonalne dyskusje. Jedn\u0105 z wypowiedzi na ten temat skre\u015bli\u0142a ostatnio nasza redakcyjna kole\u017canka, Agnieszka Sztajer.<\/p>\r\n

Pisz\u0105cy te s\u0142owa nie ro\u015bci sobie prawa do wydania jedynego obowi\u0105zuj\u0105cego w przedmiotowym zakresie os\u0105du, niemniej jednak wydaje si\u0119, \u017ce tok rozumowania autorki tekstu, do kt\u00f3rego przychodzi mi si\u0119 tu odnie\u015b\u0107, pozostawia kilka w\u0105tpliwo\u015bci.<\/p>\r\n

1)<\/strong><\/p>\r\n

Przede wszystkim \u2013 sama kwestia prawa do dokonywania wyboru. Agnieszka Sztajer k\u0142adzie na ni\u0105 bardzo mocny nacisk, przywo\u0142uje pogl\u0105dy Leonarda Lesjusza oraz Johna Gury\u2019ego. Pisze o zdroworozs\u0105dkowym podej\u015bciu kultury ludowej i broni prawa wyboru po\u017cegnania si\u0119 \u017ce \u015bwiatem w zaciszu w\u0142asnego domu zamiast w szpitalnej sali.<\/p>\r\n

Problem tym, \u017ce m\u00f3wimy o dw\u00f3ch zupe\u0142nie r\u00f3\u017cnych sytuacjach. Osoba znajduj\u0105ca si\u0119 w po\u0142o\u017ceniu takim, jak obecnie p. Stanis\u0142aw, \u017cadnego wyboru nie posiada. Decyduje rodzina, s\u0105d lub lekarze. W konsekwencji ich decyzji osoba przykuta do \u0142\u00f3\u017cka umiera w m\u0119czarniach, z kolei agonia trwa najcz\u0119\u015bciej kilka dni. Cz\u0142owiek zostaje po prostu uduszony (je\u017celi p\u0142uca nie funkcjonuj\u0105 normalnie) lub zag\u0142odzony \u2013 rzecz jasna bez jakiejkolwiek mo\u017cliwo\u015bci g\u0142osu, obrony lub protestu.<\/p>\r\n

Tu pojawia si\u0119 kwestia definicji, kt\u00f3rych nie mamy. Kiedy zaczyna si\u0119 \u015bmier\u0107? Jak okre\u015bli\u0107 ustanie funkcji \u017cyciowych? Jak d\u0142ugo m\u00f3zg odbiera i generuje bod\u017ace odpowiedzialne za s\u0142uch, emocje lub czucie? Bez \u015bcis\u0142ych i opartych na niepodwa\u017calnych ustaleniach odpowiedziach na te pytania nie mo\u017cna podj\u0105\u0107 odpowiedzialnej decyzji w sprawie czyjego\u015b \u017cycia. A odpowiedzi tego rodzaju nie mamy, z kolei to, co uznaje si\u0119 za dowody \u2013 to hipotezy oparte na szcz\u0105tkowej wiedzy. Powtarzam raz jeszcze: to zbyt ma\u0142o, by podj\u0105\u0107 odpowiedzialn\u0105 decyzj\u0119 o ludzkim \u017cyciu.<\/p>\r\n

Medycyna dostarcza wielu przyk\u0142ad\u00f3w krucho\u015bci hipotez, na kt\u00f3rych opiera si\u0119 orzecznictwo w sprawie od\u0142\u0105czenia ludzi od aparatur podtrzymuj\u0105cych \u017cycie. Wsp\u00f3\u0142czesne kryteria orzekania \u015bmierci definiuje UDDA (Uniform Determination od Death Act), w kt\u00f3rym to akcie przyj\u0119to, \u017ce \u015bmier\u0107 cz\u0142owieka nast\u0119puje na skutek ustania czynno\u015bci kr\u0105\u017ceniowo-oddechowych lub w momencie stwierdzenia \u015bmierci pnia m\u00f3zgu. Oznacza to, i\u017c teoretycznie mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce ten sam pacjent umiera dwa razy, raz zgodnie z kryterium klasycznym, drugi raz zgodnie z kryterium neurologicznym\u2026<\/p>\r\n

Krzysztof Sobczak i Agata Janaszczyk w studium po\u015bwi\u0119conym kontrowersjom wok\u00f3\u0142 neurologicznego kryterium orzekania o \u015bmierci m\u00f3zgu pisz\u0105: \u201eW dniu 19 kwietnia 1993 roku w North Okland Trisha Marshall usi\u0142owa\u0142a dokona\u0107 napadu rabunkowego, w wyniku kt\u00f3rego otrzyma\u0142a postrza\u0142 w g\u0142ow\u0119. By\u0142a zdrow\u0105, 28-letni\u0105 matk\u0105 czworga dzieci (kt\u00f3rych jednak sama nie wychowywa\u0142a). Zgodnie ze wszystkimi kryteriami, 21 kwietnia lekarze z Highland General Hospital uznali j\u0105 za zmar\u0142\u0105. Badania, kt\u00f3rym zosta\u0142a poddana wykaza\u0142y, \u017ce podczas napadu by\u0142a pod wp\u0142ywem alkoholu i kokainy. Stwierdzono r\u00f3wnie\u017c, \u017ce jest w 17. tygodniu ci\u0105\u017cy. Mimo orzeczenia \u015bmierci m\u00f3zgowej rodzina Marshall oraz domniemany ojciec dziecka nalegali, by podtrzymywa\u0107 jej funkcje \u017cyciowe dop\u00f3ty, dop\u00f3ki oka\u017ce si\u0119 mo\u017cliwy por\u00f3d. Ze wst\u0119pnych szacunk\u00f3w wynika\u0142o, \u017ce utrzymanie ci\u0105\u017cy oraz opieka nad dzieckiem b\u0119dzie kosztowa\u0142a szpital publiczny oko\u0142o 400 000 dolar\u00f3w. Przez kolejne miesi\u0105ce Trisha Marshall by\u0142a wentylowana oraz sztucznie od\u017cywiana. W dniu 3 sierpnia 1993 roku przez ci\u0119cie cesarskie urodzi\u0142o si\u0119 zdrowe dziecko, kt\u00f3re po up\u0142ywie ponad miesi\u0105ca przebywania na oddziale intensywnej terapii zosta\u0142o wypisane do domu.<\/p>\r\n

Zgodnie z przyj\u0119tymi procedurami w powy\u017cszym przypadku stwierdzono, i\u017c bezwzgl\u0119dnie nast\u0105pi\u0142a \u015bmier\u0107 pnia m\u00f3zgu, a wi\u0119c \u015bmier\u0107 m\u00f3zgu jako ca\u0142o\u015bci. Formalnie wynika z tego, \u017ce pacjentka, mimo \u017ce zosta\u0142a uznana za zmar\u0142\u0105, mog\u0142a pozostawa\u0107 przez kilka miesi\u0119cy w ci\u0105\u017cy, kt\u00f3rej efektem by\u0142o urodzenie dziecka. Jej organizm, mimo stwierdzenia \u015bmierci m\u00f3zgu, funkcjonowa\u0142 prawid\u0142owo: produkowa\u0142 hormony, wydziela\u0142 produkty przemian biochemicznych, kontrolowa\u0142 ci\u015bnienie t\u0119tnicze, utrzymywa\u0142 r\u00f3wnowag\u0119 energetyczn\u0105, w ko\u0144cu by\u0142 w stanie utrzyma\u0107 ci\u0105\u017c\u0119. Mimo braku \u015bwiadomo\u015bci i absolutnych szans na popraw\u0119 stanu pacjentki jej cia\u0142o wykazywa\u0142o do pewnego stopnia znamiona daleko id\u0105cej integralno\u015bci dzi\u0119ki funkcjonowaniu tych obszar\u00f3w m\u00f3zgu, kt\u00f3re by\u0142y odpowiedzialne za procesy, jakie zachodzi\u0142y w jej ciele\u201d.<\/p>\r\n

Czy to dziecko urodzi\u0142a osoba zmar\u0142a? Bo za tak\u0105 uznano by Trish\u0119 Marshall niejako automatycznie, jednak ci\u0105\u017ca zmieni\u0142a wszystko.<\/p>\r\n

A co z LIS (syndrom zamkni\u0119cia, ang. locked-in syndrome) \u2013 inn\u0105 kategori\u0105 diagnostyczn\u0105, powsta\u0142\u0105 na gruncie nowoczesnych metod obrazowania? Podstawow\u0105 cech\u0105 LIS jest g\u0142\u0119bokie uszkodzenie lub brak aktywno\u015bci pnia m\u00f3zgu z jednoczesnym zachowaniem pe\u0142nej aktywno\u015bci kory m\u00f3zgowej, a co za tym idzie \u015bwiadomo\u015bci. Pacjent z syndromem LIS nie jest w stanie komunikowa\u0107 si\u0119 ze \u015bwiatem zewn\u0119trznym ze wzgl\u0119du na ca\u0142kowity parali\u017c cia\u0142a, ale odczuwa i my\u015bli tak samo jak osoba zdrowa. Do niedawna nie wiedzieli\u015bmy o istnieniu tego syndromu\u2026 o ilu kolejnych nie mamy poj\u0119cia?<\/p>\r\n

2.<\/strong><\/p>\r\n

W innym miejscu swojego tekstu Agnieszka Sztajer krytycznie ocenia fakt, \u017ce pontyfikat Jana Paw\u0142a II wprowadzi\u0142 do nauczania Ko\u015bcio\u0142a zbyt daleko id\u0105ce w jej przekonaniu nakazy obrony \u017cycia za wszelk\u0105 cen\u0119:<\/p>\r\n

\u201ePapieska Rada Cor Unum dokonuje zmiany akcent\u00f3w, a nawet zmiany stanowiska \u2013 terapie, w tym nadzwyczajne, s\u0105 wyrazem troski o godno\u015b\u0107 pacjenta i musz\u0105 by\u0107 stosowane i kontynuowane. Od\u017cywianie zaintubowanego nie jest ju\u017c „\u015brodkiem nadzwyczajnym”, ale zyskuje status zwyczajnego, st\u0105d te\u017c moralnie w\u0105tpliwa jest rezygnacja z takiej formy podtrzymywania przy \u017cyciu. Cywilizacja \u017cycia w po\u0142\u0105czeniu z personalizmem forsowanym przez \u015brodowiska bliskie Janowi Paw\u0142owi II paradoksalnie rezygnuj\u0105 z my\u015blenia w kategoriach korzy\u015bci i dobra pacjenta, o kt\u00f3rych cz\u0119sto by\u0142a mowa w dywagacjach katolickich etyk\u00f3w z lat wcze\u015bniejszych. Nie dobro pacjenta ani nie poszanowanie kondycji ludzkiej, ale warto\u015b\u0107 \u017cycia biologicznego i jego trwanie staja sie warto\u015bci\u0105 absolutn\u0105, stawian\u0105 na pierwszym miejscu\u201d.<\/p>\r\n

Owszem, Jan Pawe\u0142 II zacie\u015bni\u0142 katolickie stanowisko w sprawie obrony \u017cycia, ale te\u017c nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie sta\u0142o si\u0119 to bez przyczyny. Chc\u0105c rzecz zrozumie\u0107, nale\u017cy bra\u0107 pod uwag\u0119 zmiany kontekstu historyczno-kulturowego, kt\u00f3re wymusi\u0142y takie a nie inne stanowisko. Dawniej \u017cycie ludzkie by\u0142o \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105 od zawsze. Nie istnia\u0142a potrzeba przypominania o tym, co oczywiste, jednak w wieku XX wszelkiej ma\u015bci ideologie zepchn\u0119\u0142y je na plan dalszy. Od propagowania aborcji i eutanazji po masowe mordy na tle ideologicznym \u2013 \u017cycie ludzkie traci\u0142o na warto\u015bci w stopniu wcze\u015bniej nie spotykanym (i traci nadal). Wobec powy\u017cszego Ko\u015bci\u00f3\u0142 musia\u0142 zaj\u0105\u0107 \u015bci\u015ble okre\u015blone stanowisko \u2013 i zaj\u0105\u0142. Uzna\u0142, \u017ce \u017cycie \u2013 dar Boga, jest \u015bwi\u0119te i nie wolno nim szafowa\u0107 wedle uznania koncern\u00f3w medycznych, ideologii z piek\u0142a rodem lub bezmy\u015blnych kobiet, kt\u00f3re w\u0142asne zepsucie przedk\u0142adaj\u0105 nad \u017cycie pocz\u0119tego przez siebie dziecka.<\/p>\r\n

Naturalne rozumienie warto\u015bci \u017cycia oraz jego miejsca w Bo\u017cym porz\u0105dku rzeczy zast\u0105pi\u0142y oderwane od rzeczywisto\u015bci dywagacje, stawiaj\u0105ce w centrum wygod\u0119, pieni\u0105dze, miejsce w szpitalu, kt\u00f3re trzeba zwolni\u0107\u2026 W imi\u0119 tych warto\u015bci \u017cycie mo\u017cna po\u015bwi\u0119ci\u0107 \u2013 nawet, je\u017celi nie ma pewno\u015bci co do jego ko\u0144ca, a decyzje w tym wzgl\u0119dzie oparte s\u0105 na kryteriach nie tyle naukowych, co umownych.<\/p>\r\n

W cytowanym ju\u017c artykule Krzysztofa Sobczaka i Agaty Janaszczyk czytamy: \u201eNowa neurologiczna definicja \u015bmierci jest przy tym definicj\u0105 zbudowan\u0105 na fundamencie umowy spo\u0142ecznej. Kryteria, jakie przyj\u0119to do orzekania \u015bmierci, maj\u0105 charakter umowny, podobnie jak zbi\u00f3r test\u00f3w okre\u015blaj\u0105cych techniczne warunki stwierdzenia zgonu. \u015amier\u0107 m\u00f3zgu orzekana na gruncie medycyny ma wi\u0119c charakter formalno-prawny, nie stwierdza zgonu z punktu wiedzenia kryteri\u00f3w naturalnych. To, \u017ce definicja kliniczna, jak i kryteria stwierdzaj\u0105ce \u015bmier\u0107 ulegaj\u0105 historycznym przemianom, wynika z naturalnego post\u0119pu nauki, przyrostu wiedzy i rozwoju techniki. Z kolei fundament ich zastosowania i przyj\u0119cia wynika z charakteru spo\u0142ecznej aksjologii. Neurologiczne kryterium \u015bmierci, cho\u0107 w \u015bwietle najnowszych bada\u0144 medycznych mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 niepewne i niejednoznaczne, zosta\u0142o osadzone w perspektywie pragmatyzmu spo\u0142ecznego. Zak\u0142ada on, i\u017c przyj\u0119te kryterium przynosi wi\u0119cej korzy\u015bci samym pacjentom (w szczeg\u00f3lno\u015bci dawcom i biorcom organ\u00f3w) oraz ich rodzinom, a w konsekwencji ca\u0142emu spo\u0142ecze\u0144stwu i nauce, ni\u017c kryteria naturalne, niedaj\u0105ce \u017cadnych korzy\u015bci, generuj\u0105ce wysokie koszty ekonomiczne i spo\u0142eczne w zamian za w\u0105tpliw\u0105 pewno\u015b\u0107 i obron\u0119 archaicznych warto\u015bci. Jeszcze raz wi\u0119c przypomina si\u0119 kulturowa zasada, wed\u0142ug kt\u00f3rej to w jaki spos\u00f3b ujmujemy \u015bmier\u0107 wynika z zakresu warto\u015bci kulturowych, na gruncie kt\u00f3rych rozpatrujemy to kim jest cz\u0142owiek i jak\u0105 warto\u015b\u0107 ma jego \u017cycie\u201d.<\/p>\r\n

Jak\u017ce wa\u017cne jest to stwierdzenie: \u201eto, w jaki spos\u00f3b ujmujemy \u015bmier\u0107 wynika z zakresu warto\u015bci kulturowych, na gruncie kt\u00f3rych rozpatrujemy to, kim jest cz\u0142owiek i jak\u0105 warto\u015b\u0107 ma jego \u017cycie\u201d. My \u017cyjemy w cywilizacji opartej na fundamencie zbudowanym przez nihilizm i hedonizm, w czasie, kt\u00f3ry swoje rozumienie warto\u015bci i sensu ludzkiego \u017cycia opiera na edukacji oraz mentalno\u015bci spo\u0142ecznej przeoranej przez bezbo\u017cny liberalizm, komunizm i tym podobne ideologie. I to ta mentalno\u015b\u0107 oraz wynikaj\u0105ce z niej rozumienie \u017cycia okre\u015bla jego warto\u015b\u0107. Nic dziwnego, \u017ce nie jest ona wielka.<\/p>\r\n

Je\u017celi dodamy do tego oparcie kryteri\u00f3w na zasadach umowy spo\u0142ecznej, to musimy zada\u0107 nast\u0119puj\u0105ce pytanie, dosy\u0107 proste, ale te\u017c brutalne: czy to, co dzieje si\u0119 z osobami pod\u0142\u0105czonymi do aparatury, nie jest przypadkiem podporz\u0105dkowane spo\u0142ecznemu wygaszaniu wyrzut\u00f3w sumienia? Decyzj\u0119 wydaje bezimienna machina urz\u0119dnicza. Nikt nie musi bra\u0107 na siebie odpowiedzialno\u015bci, ciche umieranie w m\u0119kach ukrywaj\u0105 \u015bciany szpitali, a setki tysi\u0119cy dolar\u00f3w, Euro lub funt\u00f3w mo\u017cna wyda\u0107 na co\u015b innego. Jest to typowe podej\u015bcie cz\u0142owieka XXI wieku, kt\u00f3ry o \u015bmierci nie my\u015bli, ukrywa j\u0105, a \u017cycie traktuje jako \u017ar\u00f3d\u0142o przyjemno\u015bci bez konieczno\u015bci oddawania si\u0119 refleksji nad prawdziw\u0105 jego g\u0142\u0119bi\u0105, wynikaj\u0105c\u0105 z Bo\u017cej woli, kt\u00f3ra materii, jak\u0105 jest ludzkie cia\u0142o, zechcia\u0142a da\u0107 dusz\u0119.<\/p>\r\n

3.<\/strong><\/p>\r\n

Kontekst kulturowy jest te\u017c niezmiernie wa\u017cny w przypadku dokonywania wyboru \u2013 warto zatem raz jeszcze nawi\u0105za\u0107 do tej kwestii.<\/p>\r\n

W przesz\u0142o\u015bci bowiem istotnie \u2013 jednostka decydowa\u0142a jedynie o miejscu, w kt\u00f3rym w spos\u00f3b naturalny zako\u0144czy swoj\u0105 pielgrzymk\u0119 lub o tym, by nie dokonywa\u0107 g\u0142\u0119boko niezgodnej z natur\u0105 ingerencji medycznej. Agnieszka Sztajer ma racj\u0119 \u2013 wynika\u0142o to po cz\u0119\u015bci z oswojenia z my\u015bl\u0105 o nieuchronno\u015bci \u015bmierci; nie bano si\u0119 jej, a istnienie Boga przyjmowano za fakt oczywisty. Ale dzi\u015b sytuacja jest zupe\u0142nie inna. Jednostka chce decydowa\u0107 nie tylko o tym gdzie, ale r\u00f3wnie\u017c kiedy i jak zako\u0144czy \u017cycie.<\/p>\r\n

Znakomitym przyk\u0142adem jest David Goodall, naukowiec, kt\u00f3ry w wieku 104 lat cieszy\u0142 si\u0119 dobrym zdrowiem i nie cierpia\u0142 na \u017cadne dolegliwo\u015bci. A jednak zdecydowa\u0142 si\u0119 na eutanazj\u0119. Powodem by\u0142 \u2013 jak sam stwierdzi\u0142 \u2013 spadek komfortu \u017cycia, spowodowany staro\u015bci\u0105. Goodall uczyni\u0142 ze swojej \u015bmierci spektakl medialny, wpisuj\u0105cy si\u0119 w coraz bardziej powszechn\u0105 propagand\u0119 wspomaganego samob\u00f3jstwa. Udowodni\u0142, \u017ce skoro nie ma potrzeby uznania istnienia Boga, to cz\u0142owiek sam mo\u017ce postawi\u0107 si\u0119 w jego roli i podj\u0105\u0142 decyzj\u0119, kt\u00f3ra nale\u017cy wy\u0142\u0105cznie do Stw\u00f3rcy.<\/p>\r\n

Wsp\u00f3\u0142czesny nam eschatologiczny nihilizm wypaczy\u0142 wizj\u0119 \u015bmierci do cna. \u017bycie nie jest warte utrzymania je\u017celi nie dostarcza wra\u017ce\u0144 i przyjemno\u015bci, a \u015bmier\u0107 w postaci samob\u00f3jstwa lub eutanazji uznaje si\u0119 za opcj\u0119 najzupe\u0142niej normaln\u0105. Czy dowolno\u015b\u0107 wyboru \u015bmierci jest w tym kontek\u015bcie decyzj\u0105 m\u0105dr\u0105? Uwa\u017cam, \u017ce nie. Skoro \u017cycie obdarto z nale\u017cnego mu szacunku i wspania\u0142o\u015bci nale\u017cnej najcenniejszemu z Bo\u017cych dar\u00f3w, naszym obowi\u0105zkiem jest da\u0107 \u015bwiadectwo jego \u015bwi\u0119to\u015bci.<\/p>\r\n

4.<\/strong><\/p>\r\n

Jakkolwiek w wielu kwestiach Agnieszka Sztajer ma racj\u0119, to jednak mam wra\u017cenie, \u017ce osadza swoje rozwa\u017cania w innym od wsp\u00f3\u0142czesnego kontek\u015bcie moralnym. Pisze o tym, jak by\u0107 powinno, a nie jak jest. Tymczasem ka\u017cde wydarzenie podobnego tego, kt\u00f3rego jeste\u015bmy obecnie \u015bwiadkami w Plymouth, to nie tylko obrona konkretnego istnienia \u2013 to r\u00f3wnie\u017c \u015bwiadectwo, opowiedzenie si\u0119 przeciw cywilizacji \u015bmierci, kt\u00f3ra dysponuje machin\u0105 propagandow\u0105 dla nas nie osi\u0105galn\u0105, to wreszcie zwr\u00f3cenie uwagi na \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 \u017cycia i oskar\u017cenie nihilizmu. Tu nie ma miejsca na dywagacje, intelektualne dysputy lub rozwa\u017cania subtelnych r\u00f3\u017cnic w stanowiskach. \u017bycie jest darem Boga, tchnieniem Jego woli w \u015bwiecie i darem dla tych, kt\u00f3rych powinno\u015bci\u0105 jest wype\u0142nianie Jego zamys\u0142\u00f3w. Nam nie wolno w to zw\u0105tpi\u0107 ani na moment. \u017bycia nale\u017cy broni\u0107 zar\u00f3wno u jego zarania, jak i u kresu ziemskiej pielgrzymki.<\/p>\r\n

Zag\u0142odzenie cz\u0142owieka lub nawet dopuszczenie takiej mo\u017cliwo\u015bci w obliczu braku medycznej pewno\u015bci \u2013 to zgoda na morderstwo. O tym, kiedy \u017cycie ma si\u0119 ko\u0144czy\u0107, decyduje jedynie B\u00f3g. To dla katolika prawda niezmienna i niepodwa\u017calna \u2013 zechciejmy przy niej wytrwa\u0107.<\/p>\r\n

Mariusz Matuszewski<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Za: My\u015bl Konserwatywna – Tradycja ma przysz\u0142o\u015b\u0107 (25 stycznia 2021)<\/a><\/p>\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

 <\/h4>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Miar\u0105 naszego \u017cycia jest lat siedemdziesi\u0105t osiemdziesi\u0105t, gdy jeste\u015bmy mocni Ps 90, 10   Dyskusja wci\u0105\u017c trwa. S\u0142awomir, pacjent brytyjskiego szpitala w Plymouth, ma zosta\u0107 od\u0142\u0105czony od aparatury na wniosek \u017cony i dzieci. Dawno niewidziana rodzina z Polski nalega na transport do kraju i umieszczenie w klinice zapewniaj\u0105cej opiek\u0119 w czasie oczekiwania na ewentualne wybudzenie […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[49,220],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/122357"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=122357"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/122357\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":122405,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/122357\/revisions\/122405"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=122357"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=122357"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=122357"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}