{"id":12233,"date":"2009-08-06T13:33:32","date_gmt":"2009-08-06T18:33:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=12233"},"modified":"2009-08-06T13:39:29","modified_gmt":"2009-08-06T18:39:29","slug":"czerwone-dynastie-klan-komarow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=12233","title":{"rendered":"Czerwone dynastie: Klan Komar\u00f3w – Jerzy Robert Nowak<\/em>"},"content":{"rendered":"

Zdumiewaj\u0105ce s\u0105 dzisiejsze wp\u0142ywy ludzi wywodz\u0105cych si\u0119 z rodzin pracownik\u00f3w bezpieki, PRL-owskiego wywiadu czy stalinowskiej informacji wojskowej.<\/strong><\/p>\r\n\r\n

Wac\u0142aw Komar, ojciec znanego publicysty Micha\u0142a Komara, by\u0142ego prezesa Sp\u00f3\u0142dzielni Wydawniczej „Czytelnik”, by\u0142ego redaktora naczelnego „Sztandaru M\u0142odych” i prezesa Unii Wydawc\u00f3w Prasy, by\u0142 zwi\u0105zany z Komunistyczn\u0105 Parti\u0105 Polski od najm\u0142odszych lat. Zanim przybra\u0142 miano Wac\u0142aw Komar, pierwotnie nazywa\u0142 si\u0119 Mendel Kossoj – by\u0142 synem Dawida Kossoja.<\/p>\r\n\r\n

Partyjny kat<\/strong>
\r\n Szybko „sprawdzi\u0142 si\u0119” jako cz\u0142owiek o skrajnie bezwzgl\u0119dnej naturze, zdolny do wykonywania bez wahania wyrok\u00f3w \u015bmierci na wszystkich, kt\u00f3rzy gro\u017anie narazili si\u0119 partii komunistycznej. We wspomnieniach dla KC PZPR chlubi\u0142 si\u0119: „27 lipca 1926 wsp\u00f3lnie z Feliksem Dziobatym i Pikusiem zabi\u0142em prowokatora Bendera. (…) 18 pa\u017adziernika 1926 zabi\u0142em prowokatora Kostka. (…) W listopadzie 1926 tow. (Alfred) Lampe wys\u0142a\u0142 mnie z ramienia partii do organizacji zab\u00f3jstwa prowokatora w Zag\u0142\u0119biu D\u0105browskim. (…) 10 maja zabi\u0142em prowokatora Niewiarowskiego” (cyt. za: P. Gontarczyk, D\u0105browszczacy – \u017co\u0142nierze Stalina, „Rzeczpospolita” z 12-13 maja 2007 roku). Po dokonaniu wspomnianych morderstw jako zas\u0142u\u017cony ju\u017c „kat partyjny” zosta\u0142 przerzucony do „szko\u0142y wojskowej” do Zwi\u0105zku Sowieckiego. Tam w\u0142a\u015bnie „trafi\u0142 do OGPU-NKWD” (wg P. Gontarczyk, Polska Partia Robotnicza. Droga do w\u0142adzy (1941-1944), Warszawa 2003, s. 38). Stamt\u0105d zosta\u0142 przerzucony na robot\u0119 wojskow\u0105 – czyli szpiegowsk\u0105 – do Niemiec i Polski. Bez skrupu\u0142\u00f3w prowadzi\u0142 wi\u0119c na rzecz Kremla najbardziej nikczemne dzia\u0142ania wymierzone przeciwko krajowi, z kt\u00f3rego si\u0119 wywodzi\u0142.
\r\n Po wykonaniu zleconych zada\u0144 Mendel Kossoj wyjecha\u0142, by uczestniczy\u0107 w wojnie domowej w Hiszpanii po stronie „czerwonych”. By\u0142 tam oficerem wywiadu sztabu Brygady Mi\u0119dzynarodowej im. J. D\u0105browskiego. W 1940 r. jako agent sowieckiego wywiadu Kossoj trafi\u0142 do Wojska Polskiego we Francji (wg P. Gontarczyk, Polska Partia…, s. 49). W 1945 r. zosta\u0142 mianowany zast\u0119pc\u0105 szefa Polskiej Misji Wojskowej we Francji. Skierowany do kraju zosta\u0142 nominowany 20 grudnia 1945 r. na szefa Oddzia\u0142u II (wywiadowczego) Sztabu Generalnego WP w stopniu pu\u0142kownika. 17 grudnia 1946 r. Komar (Kossoj) zosta\u0142 mianowany genera\u0142em brygady. 20 czerwca 1947 r., pozostaj\u0105c dalej szefem II Oddzia\u0142u WP, zosta\u0142 naczelnikiem Wydzia\u0142u II Samodzielnego (wywiad) Ministerstwa Bezpiecze\u0144stwa Publicznego, przekszta\u0142conego 17 czerwca tego\u017c roku w Departament VII (wywiad) MBP, kt\u00f3rego dyrektorem by\u0142 Komar do 31 maja 1950 roku. Wed\u0142ug „S\u0142ownika biograficznego dzia\u0142aczy polskiego ruchu robotniczego” (t. 3, Warszawa 1992, s. 252): „By\u0142 to wypadek bez precedensu w powojennej Polsce, i\u017c szefem wywiadu wojskowego i politycznego by\u0142a ta sama osoba”.<\/p>\r\n\r\n

Wielbicielka rewolucji pa\u017adziernikowej<\/strong>
\r\n Warto teraz wspomnie\u0107 o najbli\u017cszej rodzinie Wac\u0142awa Komara (M. Kossoja). Jego \u017cona Maria Komar (a w\u0142a\u015bciwie Riva Cukierman) by\u0142a funkcjonariuszk\u0105 partii komunistycznej, „czyli pobiera\u0142a pieni\u0105dze z centrali moskiewskiej” (wg L. \u017bebrowski, Ludzie UD – trzy pokolenia, „Gazeta Polska” z 30 wrze\u015bnia 1993 roku). Riva Cukierman by\u0142a skrajnie fanatyczn\u0105 komunistk\u0105. Konsekwentnie podawa\u0142a fa\u0142szyw\u0105 dat\u0119 urodzenia, zmieniwszy j\u0105 dla szczeg\u00f3lnego uczczenia przewrotu bolszewickiego w 1917 roku, z kt\u00f3rym maksymalnie si\u0119 identyfikowa\u0142a. Wyzna\u0142a w jednej z ankiet: „(…) b\u0119d\u0105c ju\u017c na pracy w Komunistycznym Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy, zacz\u0119\u0142am u\u017cywa\u0107 daty Rewolucji Pa\u017adziernikowej jako daty mego urodzenia. (…) I t\u0119 to dat\u0119 mam w moich dokumentach oficjalnych po dzie\u0144 dzisiejszy” (cyt. za L. \u017bebrowski, Zak\u0142amane \u015bwi\u0119to komunistyczne, „Nasz Dziennik” z 22 lipca 2004 r.). L. \u017bebrowski komentowa\u0142 te zwierzenia Rivy Cukierman s\u0142owami: „Ta tradycja mi\u0142o\u015bci do partii nie znik\u0142a r\u00f3wnie\u017c po wojnie, podj\u0119\u0142o j\u0105 bowiem nowe pokolenie. Na przyk\u0142ad Jacek Kuro\u0144 wyzna\u0142 swej dziewczynie: 'kocham ci\u0119 prawie tak bardzo, jak parti\u0119'”.
\r\n Wed\u0142ug L. \u017bebrowskiego, „w bezpiece by\u0142a prawie ca\u0142a jego [W. Komara – J.R.N.] rodzina w linii m\u0119skiej: brat Antoni i ojciec, kt\u00f3ry mimo podesz\u0142ego wieku zosta\u0142 windziarzem w MBP. Tam nawet windy musia\u0142y mie\u0107 swoje zaufane 'oczy i uszy’ (…)”.<\/p>\r\n\r\n

Tropiciel „wrog\u00f3w ludu”<\/strong>
\r\n Na czele II Oddzia\u0142u Komar zajmowa\u0142 si\u0119 m.in. przerzutem broni dla greckiej partyzantki komunistycznej, a tak\u017ce szkoleniem wojskowym partyzant\u00f3w greckich w Polsce (wg P. Siergiejczyk, Dzieci i wnuki Smierszy, „Nasza Polska” z 6 lutego 2007 r.). Kierowany przez Komara II Oddzia\u0142 ze szczeg\u00f3ln\u0105 wpraw\u0105 „zajmowa\u0142 si\u0119 niszczeniem polskich \u015brodowisk politycznych na wychod\u017astwie” (wg P. Gontarczyk, D\u0105browszczacy…). Korzysta\u0142 przy tym z pomocy innych d\u0105browszczak\u00f3w, w du\u017cej mierze pochodzenia \u017cydowskiego, dobrze zorientowanych w stosunkach na Zachodzie. Szczeg\u00f3lnie wielk\u0105 gorliwo\u015b\u0107 w tropieniu „wrog\u00f3w ludu” Komar zacz\u0105\u0142 przejawia\u0107 we wrze\u015bniu 1949 r. w zwi\u0105zku z likwidacj\u0105 tzw. odchylenia prawicowo-nacjonalistycznego. Pisa\u0142 o tych dzia\u0142aniach Komara Pawe\u0142 Piotrowski w tek\u015bcie o historii wywiadu PRL opublikowanym w „Gazecie Polskiej” z 4 pa\u017adziernika 2006 roku. Stwierdzi\u0142 tam m.in., i\u017c: „Komar rozpocz\u0105\u0142 w Oddziale II czystki, kt\u00f3rych ofiar\u0105 pad\u0142o 86 oficer\u00f3w, w tym 25 przedwrze\u015bniowych, 12 by\u0142ych akowc\u00f3w i 49 z powodu niemo\u017cno\u015bci sprawdzenia ich przesz\u0142o\u015bci”.
\r\n Wykazana przez W. Komara czujno\u015b\u0107 ideologiczna niewiele pomog\u0142a w nowej sytuacji z 1950 roku. Komara przeniesiono na stanowisko g\u0142\u00f3wnego kwatermistrza WP. By\u0142 to pozorny awans wskazuj\u0105cy na wyra\u017an\u0105 nieufno\u015b\u0107 wy\u017cszych w\u0142adz do niego. W ko\u0144cu dosz\u0142o do aresztowania go w listopadzie 1952 r. pod zarzutem rzekomego trockizmu i szpiegostwa na rzecz pa\u0144stw zachodnich. W czasie \u015bledztwa, by ratowa\u0107 w\u0142asn\u0105 sk\u00f3r\u0119, sk\u0142ada\u0142 niezwykle wylewne zeznania, pogr\u0105\u017caj\u0105c dawnych przyjaci\u00f3\u0142, pocz\u0105wszy od wkr\u00f3tce potem aresztowanych jego zast\u0119pc\u00f3w: p\u0142k. Witolda Ladera i p\u0142k. Stanis\u0142awa Flaty. Zeznawa\u0142: „Na drog\u0119 zdrady, na drog\u0119 spisku i szpiegostwa zaszed\u0142em wskutek mych trockistowskich nacjonalistycznych i titowskich pogl\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re pokrywa\u0142y si\u0119 z kreci\u0105 robot\u0105 i polityk\u0105 Spychalskiego. (…) Spychalski postawi\u0142 spraw\u0119 jasno, \u017ce o polsko\u015b\u0107 Polski trzeba walczy\u0107, aby walczy\u0107, trzeba mie\u0107 si\u0142\u0119, a si\u0142\u0105 jest armia. (…) Powiedzia\u0142 mi, \u017ce w KC tacy ludzie jak Gomu\u0142ka, Kliszko, Feder, Bie\u0144kowski, Modzelewski i D\u0142uski – s\u0105 t\u0105 si\u0142\u0105 w KC, kt\u00f3rzy walcz\u0105 o s\u0142uszn\u0105 spraw\u0119” (cyt. za: B. Urbankowski, Czerwona msza, Warszawa 1998, s. 217). Rozpaczliwie pr\u00f3buj\u0105c si\u0119 ratowa\u0107, Komar poza obfitymi zeznaniami sypi\u0105cymi na innych „zdoby\u0142 si\u0119” na maksymalnie udawan\u0105 samokrytyk\u0119, wyznaj\u0105c: „Zrozumia\u0142em ogrom zdrady i ohyd\u0119 mojego \u017cycia (…) zbrodni przeze mnie pope\u0142nionych nikt nie cofnie. Postanowi\u0142em prawd\u0119 o mojej zbrodniczej dzia\u0142alno\u015bci spiskowo-szpiegowskiej opowiedzie\u0107, by w ten spos\u00f3b cho\u0107 w minimalnej dozie przy\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 do naprawienia tego z\u0142a, co zrobi\u0142em, przy\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 do walki z ni\u0105, do walki z agentami imperializmu” (cyt. tam\u017ce, s. 217-218).
\r\n W nowej sytuacji po \u015bmierci Stalina Komar zosta\u0142 zwolniony z wi\u0119zienia pod koniec 1954 r., a w sierpniu 1956 r. mianowany dow\u00f3dc\u0105 KBW. P\u00f3\u017aniej odsuni\u0119ty za stanowiska wraz ze wzrostem wp\u0142yw\u00f3w Moczara. Znamienne, \u017ce w okresie po 1989 r. tendencyjna historiografia wybiela\u0142a rol\u0119 Komara, przedstawiaj\u0105c go niemal wy\u0142\u0105cznie jako ofiar\u0119 stalinizmu, a zupe\u0142nie przemilczaj\u0105c jego rozmaite szkaradne wieloletnie us\u0142ugi dla stalinizmu w okresie przedwojennym i powojennym. Starannie przemilczano r\u00f3wnie\u017c fakt jego tak wylewnych zezna\u0144, kt\u00f3re niebezpiecznie obci\u0105\u017cy\u0142y rozlicznych znajomych i przyjaci\u00f3\u0142. Jaskrawym przyk\u0142adem zafa\u0142szowywania historii by\u0142 obszerny tzw. Apel Antygony w obronie d\u0105browszczak\u00f3w („Gazeta Wyborcza” z 25 kwietnia 2007 r.), gdzie wyliczono wy\u0142\u0105cznie zas\u0142ugi W. Komara w wojnie domowej w Hiszpanii i w czasie walk w II wojnie \u015bwiatowej, przemilczaj\u0105c jego rozliczne inne dzia\u0142ania w s\u0142u\u017cbie stalinizmu.<\/p>\r\n\r\n

Awanse m\u0142odego Komara<\/strong>
\r\n Okres po 1989 r. przyni\u00f3s\u0142 b\u0142yskawiczn\u0105 karier\u0119 syna W. Komara, dziennikarza Micha\u0142a Komara zwi\u0105zanego z michnikowcami. Tego typu koneksje zapewni\u0142y m\u0142odemu Komarowi b\u0142yskawiczne awanse – kierownictwo Sp\u00f3\u0142dzielni\u0105 Wydawnicz\u0105 „Czytelnik”, gazet\u0105 „Sztandar M\u0142odych”, kt\u00f3ry zbankrutowa\u0142 pod jego zarz\u0105dem, i wreszcie Uni\u0105 Wydawc\u00f3w Prasy, gdzie jako zast\u0119pc\u0119 zyska\u0142 jednego z michnikowc\u00f3w – Seweryna Blumsztajna. Wyra\u017anie opowiada si\u0119 po stronie zwi\u0105zanego z „Gazet\u0105 Wyborcz\u0105” obozu, m.in. w agresywny spos\u00f3b atakuj\u0105c lustracj\u0119 i IPN. Szczeg\u00f3lnie drastycznym przyk\u0142adem jego wyst\u0105pie\u0144 tego typu by\u0142a publikowana przeze\u0144 w „Newsweeku” z 31 grudnia 2006 r. skrajnie karykaturalna „modlitwa poranna m\u0142odego pracownika IPN”, szkaluj\u0105ca motywy dzia\u0142ania IPN.
\r\n Micha\u0142 Komar o\u017ceni\u0142 si\u0119 w 1970 r. z Ew\u0105 \u0141apk\u0105. Krzysztof M\u0119trak opisywa\u0142 w swym dzienniku przyj\u0119cie \u015blubne tych dwojga w hotelu Bristol 24 pa\u017adziernika 1970 r. jako „melan\u017c prywatnej inicjatywy z by\u0142ymi funkcjonariuszami” (wg K. M\u0119trak „Dziennik 1969-1979”, Warszawa 1997, s. 38). W 1991 r. Ewa Komar zosta\u0142a dyrektorem i wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielem, wsp\u00f3lnie z Jerzym \u0141apk\u0105, Fabryki Zapach\u00f3w i Aromat\u00f3w Mrowna.
\r\n W 2006 r. wysz\u0142a obszerna, ponad 300-stronicowa ksi\u0105\u017cka „W\u0142adys\u0142aw Bartoszewski. Wywiad rzeka”, przygotowana przez M. Komara. By\u0142a to niezwykle zak\u0142amana ksi\u0105\u017cka-panegiryk pisana „na kl\u0119czkach”, z pomini\u0119ciem wszystkich spraw bardzo niewygodnych dla Bartoszewskiego jako interlokutora Komara. Micha\u0142 Komar pomin\u0105\u0142 np. ca\u0142kowitym milczeniem spraw\u0119 niegodnego, jak\u017ce biernego zachowania si\u0119 Bartoszewskiego w izraelskim Knesecie w momencie, gdy grupa izraelskich pos\u0142\u00f3w oszczerczo zaatakowa\u0142a Nar\u00f3d Polski za rzekome wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie z Niemcami w mordowaniu \u017byd\u00f3w. Nied\u0142ugo po sesji Knesetu nadesz\u0142y do „Rzeczpospolitej” listy od \u017byd\u00f3w oburzonych na antypolskie zachowanie w Knesecie, m.in. Abrahama Wagemana z Tel Awiwu i Samuela Dombrowskiego z D\u00fcsseldorfu. Ci uczciwi \u017bydzi zaprotestowali, podczas gdy W. Bartoszewski, minister Najja\u015bniejszej Rzeczypospolitej, zachowa\u0142 haniebn\u0105 bierno\u015b\u0107 w czasie antypolskich wyzwisk w Knesecie, siedz\u0105c ca\u0142y czas biernie, „ani be, ani me, ani kukuryku”, jak mawia L. Wa\u0142\u0119sa.<\/p>\r\n\r\n

Prof. Jerzy Robert Nowak<\/strong><\/em><\/p>\r\n\r\n


<\/p>\r\n\r\n\r\n

ZOB. R\u00d3WNIE\u017b:<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n