{"id":122203,"date":"2021-01-18T14:29:57","date_gmt":"2021-01-18T19:29:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=122203"},"modified":"2021-01-18T14:29:57","modified_gmt":"2021-01-18T19:29:57","slug":"postmodernistyczna-kultura-kiczu-dr-elzbieta-morawiec-o-misji-tvp-jacka-kurskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=122203","title":{"rendered":"Postmodernistyczna kultura kiczu. Dr El\u017cbieta Morawiec o \u201emisji\u201d TVP Jacka Kurskiego"},"content":{"rendered":"

Od lat s\u0142yszymy o misji TVP. T\u0105 misj\u0105 jest podobno podnoszenie poziomu intelektualnego widz\u00f3w, s\u0142uchaczy etc. Czy jednak ten poziom mo\u017ce podnosi\u0107 nieustanne powtarzanie \u201ePrzez twe oczy zielone\u201d czy \u201eJeste\u015b szalona\u201d? W\u0105tpi\u0119…<\/em> \u2013 m\u00f3wi w rozmowie z PCh24.pl dr El\u017cbieta Morawiec, krytyk teatralna i literacka, publicystka, t\u0142umaczka; w latach 1970\u20131990 kierownik literacki teatr\u00f3w: Teatr Polski we Wroc\u0142awiu, krakowski Stary Teatr, warszawski Teatr Studio oraz pozna\u0144ski Teatr \u00d3smego Dnia.<\/strong><\/p>\r\n

Jak ocenia Pani kondycj\u0119 polskiej kultury, jaka jest nam serwowana w mediach publicznych?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Niestety kiepsko. W TVP mamy do czynienia z bardzo osobliw\u0105 polityk\u0105 prezesa Jacka Kurskiego, kt\u00f3ry lansuje bardzo z\u0142\u0105, w mojej ocenie, kultur\u0119 popularn\u0105.<\/p>\r\n

Disco polo ponad wszystko i za wszelk\u0105 cen\u0119. Sylwestry Marze\u0144 zdominowany przez polsk\u0105 muzyczk\u0119 dance i nieustannie odkurzane gwiazdy, kt\u00f3re lata swojej \u015bwietno\u015bci mia\u0142y 40-50 lat temu. Uporczywe i nieustanne lansowanie trzeciorz\u0119dnych gwiazdeczek.<\/p>\r\n

Jako osoba zwi\u0105zana przez ca\u0142e \u017cycie z teatrem mog\u0119 powiedzie\u0107 tylko o jednym, co mo\u017cna TVP zapisa\u0107 na ma\u0142y plusik. Chodzi mi o Teatr Telewizji, ale trzeba tutaj uczciwie powiedzie\u0107, \u017ce od wielu miesi\u0119cy dominuj\u0105 w nim spektakle kilkukrotnie powtarzane. Niedawno na przyk\u0142ad transmitowano \u015bwietn\u0105 sk\u0105din\u0105d sztuk\u0119 pt. \u201eUdr\u0119ka \u017bycia\u201d z Ann\u0105 Seniuk i Januszem Gajosem w rolach g\u0142\u00f3wnych. Problem w tym, \u017ce pokazano j\u0105 czwarty czy pi\u0105ty raz w ci\u0105gu ostatnich trzech lat.<\/p>\r\n

Nie chc\u0119 oczywi\u015bcie powiedzie\u0107 tutaj, \u017ce TVP powinna by\u0107 zbudowana jedynie wok\u00f3\u0142 Teatru Telewizji. Po prostu jestem rozczarowana faktem, \u017ce publiczne media s\u0105 zdominowane przez kultur\u0119 disco polo. Mo\u017ce kto\u015b si\u0119 tym fascynuje; mo\u017ce jest to co\u015b, co przyci\u0105ga wi\u0119kszo\u015b\u0107, ale w mojej ocenie jest tego stanowczo za du\u017co.<\/p>\r\n

Od lat s\u0142yszymy o misji TVP. T\u0105 misj\u0105 jest podobno podnoszenie poziomu intelektualnego widz\u00f3w, s\u0142uchaczy etc. Czy jednak ten poziom mo\u017ce podnosi\u0107 nieustanne powtarzanie \u201ePrzez twe oczy zielone\u201d czy \u201eJeste\u015b szalona\u201d? W\u0105tpi\u0119…<\/p>\r\n

Dlaczego?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Wie pan. Jestem z pokolenia, kt\u00f3re pami\u0119ta jeszcze jak wspania\u0142ym zjawiskiem by\u0142a polska piosenka. Anna German, Ewa Demarczyk, Czes\u0142aw Niemen, Marek Grechuta, Zbigniew Wodecki to byli arty\u015bci przez wielkie \u201eA\u201d, kt\u00f3rzy mieli niesamowity talent i mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3rych nie trzeba by\u0142o technicznie modyfikowa\u0107.<\/p>\r\n

Ponadto \u2013 w mojej ocenie \u2013 teksty wielu ich piosenek co\u015b wnosi\u0142y, czasem sk\u0142ania\u0142y do refleksji etc. Dzisiaj mo\u017cemy us\u0142ysze\u0107 w tekstach, \u017ce kto\u015b \u201enie wie, jak do czego\u015b dosz\u0142o\u201d lub \u017ce \u201emarzenia si\u0119 spe\u0142niaj\u0105 pa ra pa pa\u201d, ewentualnie \u201ebejbe, bejbe\u201d b\u0105d\u017a \u201emajteczki w kropeczki\u201d.<\/p>\r\n

Do tego wszystkiego, o czym pani doktor m\u00f3wi, doda\u0142bym jeszcze tureckie seriale, kt\u00f3re ostatnio zast\u0105piono serialami rosyjskimi…<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Jestem w stanie zrozumie\u0107 popularno\u015b\u0107 pierwszego tureckiego serialu. Powiedzmy, \u017ce dla wielu by\u0142o to co\u015b \u201enowego\u201d i st\u0105d prawdopodobnie cieszy\u0142 si\u0119 on jakim\u015b zainteresowaniem. Jednak ka\u017cdy kolejny serial turecki, a \u0142\u0105cznie jest ich chyba dziesi\u0119\u0107, to powt\u00f3rki z rozrywki, w kt\u00f3rych bez przerwy widzimy jedno i to samo. To tak jak z telenowelami latynoskimi \u2013 wszyscy wiedz\u0105 o co chodzi, wszyscy wiedz\u0105 jak si\u0119 to sko\u0144czy ju\u017c po pierwszym odcinku. R\u00f3\u017cnica polega na tym, \u017ce akcja nie toczy si\u0119 tutaj w Buenos Aires czy Limie, tylko w Ankarze.<\/p>\r\n

Teraz za\u015b seriale rosyjskie… Bo s\u0105 tanie\u2026<\/p>\r\n

Przepraszam, ale tyle jest zaleg\u0142o\u015bci w polskiej \u015bwiadomo\u015bci. Wci\u0105\u017c jest mn\u00f3stwo rzeczy do przekazania o polskiej historii, kulturze, to\u017csamo\u015bci cywilizacyjnej etc. Zamiast spr\u00f3bowa\u0107 to zrobi\u0107 \u2013 lepiej, gorzej, ale spr\u00f3bowa\u0107 \u2013 to mamy do czynienia z rozrywk\u0105 i to zazwyczaj na niskim poziomie. Uznano, \u017ce w postmodernistycznej filozofii dzia\u0142ania i kreowania rzeczywisto\u015bci Polacy s\u0105 nastawieni na konsumpcj\u0119 i rozrywk\u0119, i tego trzymaj\u0105 si\u0119 ludzie odpowiedzialni za kultur\u0119…<\/p>\r\n

Dla mnie czym\u015b przera\u017caj\u0105cym jest inwazja program\u00f3w \u201eVoice of…\u201d. Ja nazywam to po prostu tandet\u0105 i to w dodatku skserowan\u0105 z zachodu. Gdy patrz\u0119 na te biedne dzieci, kt\u00f3re rodzice pchaj\u0105 na si\u0142\u0119 na scen\u0119; gdy patrz\u0119 na te 10-latki, kt\u00f3re si\u0119 mizdrz\u0105, s\u0105 wymalowane jak niekt\u00f3re pe\u0142noletnie kobiety to jestem przera\u017cona. To straszne zjawisko.<\/p>\r\n

Ale piki ogl\u0105dalno\u015bci si\u0119 zgadzaj\u0105.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

No w\u0142a\u015bnie\u2026 Piki… Misj\u0105 TVP Jacka Kurskiego s\u0105 piki i nie ma granicy \u017cenady, kt\u00f3ra nie zostanie przekroczona, byle tylko, jak to pan powiedzia\u0142, piki si\u0119 zgadza\u0142y…<\/p>\r\n

Skoro piki si\u0119 zgadzaj\u0105, to mo\u017ce widzowie chc\u0105 w\u0142a\u015bnie takich a nie innych program\u00f3w?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Powt\u00f3rz\u0119: telewizja publiczna ma jak\u0105\u015b misj\u0119 do spe\u0142nienia i nie jest ni\u0105 na pewno przekraczanie kolejnych granic kiczu.<\/p>\r\n

\r\n

Wesprzyj nas!<\/h3>\r\n

B\u0119dziemy mogli trwa\u0107 w naszej walce o Prawd\u0119 wy\u0142\u0105cznie wtedy, je\u015bli Pa\u0144stwo \u2013 nasi widzowie i Darczy\u0144cy \u2013 b\u0119d\u0105 tego chcieli. Dlatego oddaj\u0105c w Pa\u0144stwa r\u0119ce nasze publikacje, prosimy o wsparcie misji naszych medi\u00f3w.<\/p>\r\n

Dzisiejsz\u0105 misj\u0105 TVP jest jednak dostosowanie si\u0119 do gust\u00f3w widowni: \u201etego chcecie, to wam to damy\u201d. Nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce trzeba posadzi\u0107 przed kamer\u0105 jakiego\u015b literaturoznawc\u0119, kt\u00f3ry b\u0119dzie analizowa\u0142 zdanie po zdaniu \u201eCierpienia m\u0142odego Wertera\u201d albo \u201eN\u0119dznik\u00f3w\u201d. Nie! Chodzi po prostu o to, \u017ceby by\u0142a w tym jaka\u015b sensowna ambicja, a nie nieustanne odgrzewanie starych rzeczy; emisje seriali, w kt\u00f3rych chodzi o jedno i to samo, czy \u015bpiewanie, \u017ce \u201ePszcz\u00f3\u0142ka Maja sobie lata\u201d…<\/p>\r\n

Przykro mi, ale tego typu dzia\u0142aniem nie uda si\u0119 wzbogaci\u0107 \u015bwiadomo\u015bci i poczucia to\u017csamo\u015bci widz\u00f3w, kt\u00f3rzy czuj\u0105 si\u0119 Polakami, kiedy nasz skoczek wygrywa konkurs Pucharu \u015awiata w skokach narciarskich.<\/p>\r\n

Jak ocenia Pani wsparcie dla kultury w czasie tzw. pandemii koronawirusa?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Nawet, je\u015bli to wsparcie faktycznie dzia\u0142a, to kompletnie nic z niego nie wynika. Co z tego, \u017ce Krystyna Janda czy kto\u015b inny dostanie milion czy dwa miliony z\u0142otych? Przecie\u017c oni nic nie wyprodukuj\u0105, bo teatry s\u0105 zamkni\u0119te, a pr\u00f3by, nawet je\u015bli si\u0119 odbywaj\u0105, to w re\u017cimie sanitarnym.<\/p>\r\n

Od wielu miesi\u0119cy zastanawiam si\u0119 dlaczego nie mo\u017cna uruchomi\u0107 \u017cycia kulturalnego tak jak na to warunki pozwalaj\u0105, czyli z zachowaniem dystansu, w maseczkach etc. Czy nie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce na przyk\u0142ad tylko co czwarte miejsce w teatrze czy kinie mo\u017ce by\u0107 zaj\u0119te? Dlaczego muzea s\u0105 zamkni\u0119te – miejsca gdzie naj\u0142atwiej limitowa\u0107 publiczno\u015b\u0107?! Dlaczego to wszystko ma by\u0107 zamkni\u0119te na klucz?!<\/p>\r\n

To co si\u0119 dzieje przekracza jakiekolwiek poj\u0119cie. Przez lata ka\u017cda w\u0142adza w Polsce zawsze lekcewa\u017cy\u0142a kultur\u0119, a po 2015 roku zmieni\u0142o si\u0119 tylko na gorsze. Jedyne, co w ramach kultury robi minister Gli\u0144ski, to jest dzia\u0142anie na rzecz muzealnictwa – jakie\u015b dzie\u0142o sztuki si\u0119 kupi, zapowie si\u0119 budow\u0119 jakiego\u015b muzeum, ale nic poza tym. Polska kultura le\u017cy!<\/p>\r\n

Ja rozumiem, \u017ce s\u0105 teatry na garnuszkach miejskich itd., i \u017ce trudno jest z tym walczy\u0107, ale czy naprawd\u0119 na afiszu Teatru Powszechnego musi by\u0107 obrzydliwy, pornograficzny, blu\u017anierczy syf, jakim jest Kl\u0105twa? Minister Gli\u0144ski nie ma instrument\u00f3w do zdj\u0119cia tego \u015bwi\u0144stwa?<\/p>\r\n

Widocznie albo nie ma, albo nie chce.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Mo\u017cemy si\u0119 tylko domy\u015bla\u0107.<\/p>\r\n

Wr\u00f3c\u0119 jeszcze na moment do kwestii teatru. Teatry stoj\u0105 i nied\u0142ugo aktorzy nie b\u0119d\u0105 mieli z czego \u017cy\u0107, bo nie wszyscy maj\u0105 za sob\u0105 seriale, filmy czy reklamy. Rzesza aktor\u00f3w jest obecnie bezrobotnych i to nie dlatego, \u017ce s\u0105 kiepscy czy nie umiej\u0105 gra\u0107. Nie – oni nie maj\u0105 czego gra\u0107!<\/p>\r\n

Ci\u0105gle s\u0142yszymy o trzeciej, dziesi\u0105tej, dwudziestej fali pandemii przez kt\u00f3re obecny stan rzeczy b\u0119dzie si\u0119 utrzymywa\u0142, co oznacza, \u017ce wszystko nadal b\u0119dzie zamkni\u0119te. To jest po prostu nie do przyj\u0119cia.<\/p>\r\n

Ale podobno w Teatrze Starym jest przygotowywana jaka\u015b dwuosobowa sztuka.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

To prawda, ale jest to jedna sztuka, o kt\u00f3rej wiemy. JEDNA! Co z pozosta\u0142ymi teatrami? Nic, cisza.<\/p>\r\n

Spos\u00f3b zarz\u0105dzania pandemi\u0105 totalnie zmieni\u0142 relacje spo\u0142eczne i przypuszczam, \u017ce nie uda si\u0119 ich ju\u017c przywr\u00f3ci\u0107 do stanu sprzed wybuchu pandemii.<\/p>\r\n

Mo\u017ce jest wi\u0119c tak, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 aktualnie wystarcza Netflix i to jest jedyna forma kultury, kt\u00f3rej potrzebuj\u0105?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ale dlaczego ma by\u0107 inaczej, skoro wiele os\u00f3b uwa\u017ca ofert\u0119 Netflixa za bardziej atrakcyjn\u0105 ni\u017c ofert\u0119 TVP? Dobra restauracja serwuje smaczne dania, a jej szefowie nie m\u00f3wi\u0105, \u017ce u s\u0105siada jest lepiej i w zwi\u0105zku z tym robi wszystko, aby klient tam si\u0119 sto\u0142owa\u0142. On chce, aby go\u015bcie do niego wracali, aby m\u00f3wili o tym, co tam zastali. O czym dzisiaj m\u00f3wi wi\u0119kszo\u015b\u0107 widz\u00f3w? O nowym serialu na Netflixie, bo ile\u017c razy mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 (przepraszam, ale znowu podam ten przyk\u0142ad) o tym, \u017ce Zenon Martyniuk za\u015bpiewa\u0142 \u201ePrzez twe oczy zielone\u201d?<\/p>\r\n

Poza tym wida\u0107 wyra\u017anie, \u017ce w polskiej kulturze mamy do czynienia z lewicow\u0105 presj\u0105. Niejeden z re\u017cyser\u00f3w, scenarzyst\u00f3w mo\u017ce chcia\u0142by nakr\u0119ci\u0107 film, w kt\u00f3rym b\u0119dzie co\u015b wi\u0119cej ni\u017c \u0142ubu-dubu i \u201emomenty\u201d. Mo\u017ce chcia\u0142by opowiedzie\u0107 o warto\u015bciach, ale po prostu mu nie wypada, bo to obciach. Takie dzie\u0142o nie b\u0119dzie ani odpowiednio post\u0119powe, ani odpowiednio europejskie.<\/p>\r\n

Prosz\u0119 pos\u0142ucha\u0107 wypowiedzi artyst\u00f3w-celebryt\u00f3w. W nich jest zawarta ca\u0142a istota problemu. Co rusz s\u0142yszymy, gdzie maj\u0105 oni Polsk\u0119 i co my\u015bl\u0105 o Polakach. Totalne chamstwo, postkolonializm i postmodernizm. Je\u015bli \u201ewielki aktor\u201d stwierdzi, \u017ce Polska jest ropiej\u0105cym wrzodem na tylnej cz\u0119\u015bci cia\u0142a Europy, je\u015bli \u201ewielka aktorka\u201d powie, \u017ce czuje si\u0119, jakby kto\u015b wylewa\u0142 na jej g\u0142ow\u0119 fekalia, to co pomy\u015bl\u0105 ludzie – zakochani w nich fani? \u201eSkoro autorytet moralny, m\u00f3j idol tak m\u00f3wi, to widocznie tak jest\u201d – to pomy\u015bl\u0105. Z drugiej strony us\u0142yszymy za\u015b, \u017ce \u201ewszyscy Polacy to jedna rodzina\u2026 hej, hej bawmy si\u0119, \u015bmiejmy si\u0119\u201d i na tym si\u0119 sko\u0144czy…<\/p>\r\n

Tak \u017ale i tak niedobrze…<\/p>\r\n

B\u00f3g zap\u0142a\u0107 za rozmow\u0119.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Tomasz D. Kolanek<\/p>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Od lat s\u0142yszymy o misji TVP. T\u0105 misj\u0105 jest podobno podnoszenie poziomu intelektualnego widz\u00f3w, s\u0142uchaczy etc. Czy jednak ten poziom mo\u017ce podnosi\u0107 nieustanne powtarzanie \u201ePrzez twe oczy zielone\u201d czy \u201eJeste\u015b szalona\u201d? W\u0105tpi\u0119… \u2013 m\u00f3wi w rozmowie z PCh24.pl dr El\u017cbieta Morawiec, krytyk teatralna i literacka, publicystka, t\u0142umaczka; w latach 1970\u20131990 kierownik literacki teatr\u00f3w: Teatr Polski […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[65,98,159,97,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/122203"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=122203"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/122203\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":122204,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/122203\/revisions\/122204"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=122203"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=122203"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=122203"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}