{"id":119502,"date":"2020-10-17T21:44:53","date_gmt":"2020-10-18T01:44:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=119502"},"modified":"2020-10-17T21:44:53","modified_gmt":"2020-10-18T01:44:53","slug":"byly-przewodniczacy-litewskiego-sejmu-uwaza-ze-polakow-z-litwy-powinno-sie-rozstrzeliwac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=119502","title":{"rendered":"By\u0142y przewodnicz\u0105cy litewskiego Sejmu uwa\u017ca, \u017ce Polak\u00f3w z Litwy \u201epowinno si\u0119 rozstrzeliwa\u0107\u201d"},"content":{"rendered":"

By\u0142y przewodnicz\u0105cy Sejmasu Ar\u016bnas Valinskas powiedzia\u0142 w litewskiej telewizji, \u017ce Polak\u00f3w z Litwy popieraj\u0105cych polsk\u0105 parti\u0119 AWPL-ZChR \u201ena og\u00f3\u0142 powinno si\u0119 rozstrzeliwa\u0107 po jednym na rok, zaczynaj\u0105c od niego\u201d, czyli lidera partii, Waldemara Tomaszewskiego.<\/strong><\/p>\r\n

Kilka dni temu Ar\u016bnas Valinskas, by\u0142y marsza\u0142ek litewskiego Sejmasu, wyst\u0105pi\u0142 w popularnym programie publicystycznym \u201eRozmowa z Daiv\u0105 \u017deimyt\u0117-Bilien\u0117\u201d na antenie telewizji Delfi, jednej z najwi\u0119kszych na Litwie. Podczas programu atakowa\u0142 Akcj\u0119 Wyborcz\u0105 Polak\u00f3w na Litwie-Zwi\u0105zek Chrze\u015bcija\u0144skich Rodzin, nawo\u0142uj\u0105c wr\u0119cz do fizycznej rozprawy z litewskimi Polakami, kt\u00f3rzy wspieraj\u0105 AWPL-ZChR.<\/p>\r\n

\u201eTakich na og\u00f3\u0142 powinno si\u0119 rozstrzeliwa\u0107 po jednym na rok, zaczynaj\u0105c od niego\u2026\u201d \u2013 powiedzia\u0142 Valinskas<\/a>, odnosz\u0105c si\u0119 g\u0142\u00f3wnie do lidera AWPL-ZChR Waldemara Tomaszewskiego i polityk\u00f3w polskiej partii oraz Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy j\u0105 popieraj\u0105. Prowadz\u0105ca rozmow\u0119 dziennikarka nie zareagowa\u0142a.<\/p>\r\n

Zdaniem dra Bogus\u0142awa Rogalskiego, politologa i eksperta ds. mi\u0119dzynarodowych, Valinskas, kt\u00f3ry prowadzi program w pa\u0144stwowej telewizji, dopu\u015bci\u0142 si\u0119 publicznego nawo\u0142ywania do zab\u00f3jstwa i nienawi\u015bci na tle narodowo\u015bciowym.<\/p>\r\n

\u201e(\u2026) to ksenofobia, dla kt\u00f3rej nie mo\u017ce by\u0107 miejsca w przestrzeni publicznej. Powinna natychmiast zosta\u0107 pot\u0119piona przez dziennikark\u0119, kierownictwo telewizji, lider\u00f3w politycznych oraz media. Do akcji od razu powinna przyst\u0105pi\u0107 prokuratura i organy \u015bcigania, i to z urz\u0119du. Tak zadzia\u0142oby si\u0119 w ka\u017cdym prawdziwie demokratycznym pa\u0144stwie, ale nie na Litwie, tu zapad\u0142a cisza\u201d \u2013 pisze dr Rogalski. \u201eTo niedopuszczalne zachowanie, poniewa\u017c stwarza wra\u017cenie przyzwolenia na jawn\u0105 dyskryminacj\u0119 Polak\u00f3w oraz na mow\u0119 skrajnej nienawi\u015bci wobec nich, z fizyczn\u0105 agresj\u0105 w\u0142\u0105cznie. (\u2026) dzia\u0142ania Valinskasa to wi\u0119cej ni\u017c skandal, to przest\u0119pstwo, kt\u00f3re musi by\u0107 pot\u0119pione i \u015bcigane przez prokuratur\u0119, a on sam powinien stan\u0105\u0107 przed wymiarem sprawiedliwo\u015bci i ponie\u015b\u0107 za swoje czyny surow\u0105 kar\u0119 dla przyk\u0142adu (\u2026)\u201d.<\/p>\r\n

Politolog zwraca uwag\u0119, \u017ce wypowiedzi Valinskasa nie s\u0105 jedynym przypadkiem ataku na polsk\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 na Wile\u0144szczy\u017anie w ostatnim czasie. Zwraca w tym kontek\u015bcie na kampani\u0119 przeciwko AWPL-ZChR, jak\u0105 przed wyborami parlamentarnymi prowadzi\u0142 znany liberalny dziennikarz i celebryta Andrius Tapinas. Zdaniem dr Rogalskiego, wezwa\u0142 on do dzia\u0142a\u0144 przeciwko Polakom na Wile\u0144szczy\u017anie i prowadzi\u0142 \u201ekampani\u0119 oszczerstw, pom\u00f3wie\u0144, dezinformacji i manipulacji\u201d celem zniech\u0119cenia ludzi do g\u0142osowania na polsk\u0105 parti\u0119, \u017ceby nie znalaz\u0142a si\u0119 w parlamencie.<\/p>\r\n

Przypomnijmy, \u017ce pod koniec wrze\u015bnia br. mi\u0119dzy Tapinasem a Tomaszewskim dosz\u0142o do spi\u0119cia. Chodzi\u0142o o zorganizowan\u0105 przez dziennikarza akcji wsparcia protestuj\u0105cych na Bia\u0142orusi, w ramach kt\u00f3rej zosta\u0142 utworzony 32-kilometrowy \u017cywy \u0142a\u0144cuch od wile\u0144skiego placu Katedralnego do granicy litewsko-bia\u0142oruskiej w Miednikach. Po tej akcji lider AWPL-ZChR nazwa\u0142 inicjatyw\u0119 nieudan\u0105 i okre\u015bli\u0142 j\u0105 jako autopromocj\u0119 samego Tapinasa. Ten ostatni zareagowa\u0142 organizuj\u0105c akcj\u0119, w ramach kt\u00f3rej zach\u0119ca\u0142 do aktywnego udzia\u0142u w wyborach parlamentarnych, by zmniejszy\u0107 odsetek g\u0142os\u00f3w oddawanych na polsk\u0105 parti\u0119. W ramach akcji stworzy\u0142 te\u017c specjalny profil na portalu spo\u0142eczno\u015bciowym, na kt\u00f3rym prowadzono kampani\u0119 zniech\u0119caj\u0105c\u0105 do g\u0142osowania na AWPL-ZChR.<\/p>\r\n

\u201eTo klasyczny przypadek dyskryminacji oraz mowy nienawi\u015bci na tle narodowo\u015bciowym. Dzia\u0142ania Tapinasa to bez w\u0105tpienia haniebne pod\u017ceganie do przemocy i nienawi\u015bci wobec Polak\u00f3w poprzez upowszechnianie nieprawdziwych i niezweryfikowanych informacji oraz wezwanie do okre\u015blonych antypolskich dzia\u0142a\u0144. S\u0105 to zachowania \u015bcigane w pa\u0144stwach demokratycznych przez prokuratur\u0119\u201d \u2013 zaznacza politolog.<\/p>\r\n

Jak informowali\u015bmy<\/a>, zdaniem Akcji Wyborczej Polak\u00f3w na Litwie-Zwi\u0105zku Chrze\u015bcija\u0144skich Rodzin, wyniki wybor\u00f3w do litewskiego parlamentu w okr\u0119gach wielomandatowych powinny zosta\u0107 uniewa\u017cnione \u201ez powodu ra\u017c\u0105cego naruszenia prawa\u201d, co negatywnie wp\u0142yn\u0119\u0142o na wynik polskiej partii. Polska partia w zwi\u0105zku z tym z\u0142o\u017cy\u0142a do G\u0142\u00f3wnej Komisji Wyborczej wniosek o uniewa\u017cnienie wybor\u00f3w w okr\u0119gach wielomandatowych. Przewodnicz\u0105ca Komisji, Laura Matjo\u0161aityt\u0117 poinformowa\u0142a oficjalnie o wp\u0142yni\u0119ciu skargi od AWPL-ZChR. Zostanie ona rozpatrzona na najbli\u017cszym posiedzeniu.<\/p>\r\n

\u201eNa przestrzeni ostatnich 30 lat notowali\u015bmy na Litwie wiele dzia\u0142a\u0144 wymierzonych przeciwko Polakom na Litwie. Najbardziej pami\u0119tne to rozwi\u0105zanie samorz\u0105d\u00f3w Wile\u0144szczyzny na pocz\u0105tku lat 90., przej\u0119cie ziemi polskich w\u0142a\u015bcicieli poprzez niedorzeczn\u0105 i niespotykan\u0105 nigdzie na \u015bwiecie procedur\u0119 \u201eprzenoszenia ziemi\u201d, czyli przepisy umo\u017cliwiaj\u0105ce faktyczn\u0105 litewsk\u0105 kolonizacj\u0119 Wile\u0144szczyzny (na tym niecnym procederze skorzysta\u0142a m.in. rodzina Landsbergisa), wielokrotne pr\u00f3by ograniczania polskiego szkolnictwa (m.in. zmiany w ustawie o\u015bwiatowej z 2011 r., przeciwko kt\u00f3rym masowo protestowa\u0142o polskie \u015brodowisko na Litwie organizuj\u0105c wiece, strajki, zbieraj\u0105c ponad 60 tysi\u0119cy podpis\u00f3w pod protestem z\u0142o\u017conym w prezydenturze). R\u00f3wnie\u017c zmiany w prawie wyborczym by\u0142y wymierzone w Polak\u00f3w, jak cho\u0107by wprowadzenie 5-procentowego progu wyborczego dla partii mniejszo\u015bci narodowych, co jest niechlubnym wyj\u0105tkiem w skali ca\u0142ej Europy, a tak\u017ce zmiany okr\u0119g\u00f3w wyborczych polegaj\u0105ce na przy\u0142\u0105czaniu niekt\u00f3rych polskich gmin do obwod\u00f3w litewskich, przez co nast\u0119powa\u0142y niekorzystne dla Polak\u00f3w zmiany sk\u0142adu narodowo\u015bciowego wyborc\u00f3w. Natomiast przed wyborami samorz\u0105dowymi w 2007 roku przyw\u00f3dca litewskich konserwatyst\u00f3w, partii skrajnie nacjonalistycznej, Vytautas Landsbergis wzywa\u0142 do \u201ehistorycznego zwyci\u0119stwa nad Polakami na Wile\u0144szczy\u017anie\u201d i zach\u0119ca\u0142 do licznego meldowania si\u0119 w rejonie wile\u0144skim, aby poprzez zmiany w sk\u0142adzie narodowo\u015bciowym podczas g\u0142osowania, odsun\u0105\u0107 AWPL od w\u0142adzy w podwile\u0144skim samorz\u0105dzie. To by\u0142a zupe\u0142nie niewyobra\u017calna i skandaliczna ingerencja w wolny proces wyborczy, a do tego pogwa\u0142cenie przez litewskiego polityka prawa, zar\u00f3wno traktatu z Polsk\u0105, jak te\u017c um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych w tym Konwencji Ramowej Rady Europy o ochronie mniejszo\u015bci narodowych. Oba akty prawne zakazuj\u0105 jakiegokolwiek wp\u0142ywania na zmiany demograficzne na terenach zamieszka\u0142ych przez mniejszo\u015bci narodowe. Podobnych antypolskich dzia\u0142a\u0144 \u0142ami\u0105cych prawo mi\u0119dzynarodowe by\u0142o na przestrzeni lat zreszt\u0105 jeszcze du\u017co wi\u0119cej. Jak wida\u0107 w \u015blady Vytautasa Landsbergisa poszed\u0142 Andrius Tapinas, ale dopiero Ar\u016bnas Valinskas poprzez nawo\u0142ywanie do strzelania i zabijania Polak\u00f3w przemieni\u0142 mow\u0119 nienawi\u015bci w niebezpieczny \u201eprzemys\u0142\u201d pogardy wobec polsko\u015bci i Polak\u00f3w na Litwie. W tej sprawie niezb\u0119dna jest zdecydowana reakcja organizacji i instytucji mi\u0119dzynarodowych, ale te\u017c polskiej ambasady w Wilnie, wszak dbanie o Polak\u00f3w jest ustawowym obowi\u0105zkiem polskiej dyplomacji. Antypolskie szale\u0144stwo nale\u017cy zatrzyma\u0107 jak najszybciej\u201d \u2013 pisze dr Rogalski.<\/p>\r\n

Jak informowali\u015bmy, w miniony weekend na Litwie odby\u0142a si\u0119 pierwsza tura wybor\u00f3w parlamentarnych, w kt\u00f3rych najwi\u0119cej g\u0142os\u00f3w (24 proc.) uzyskali konserwaty\u015bci, czyli Zwi\u0105zek Ojczyzny-Litewscy Chrze\u015bcija\u0144scy Demokraci (TS-LKD). Ta g\u0142\u00f3wna obecnie partia opozycyjna zdoby\u0142a 23 mandaty w 141-osobowym parlamencie. Drugi wynik (17 proc.) uzyska\u0142 wsp\u00f3\u0142rz\u0105dz\u0105cy dot\u0105d Litewski Zwi\u0105zek Rolnik\u00f3w i Zielonych (LVZS), zyskuj\u0105c 16 mandat\u00f3w, a trzeci Partia Pracy (DP) \u2013 ponad 9 proc. i 9 mandat\u00f3w. Na dalszych miejscach znalaz\u0142y si\u0119: Litewska Partia Socjaldemokratyczna (LSDP) \u2013 9 proc., 9 mandat\u00f3w, liberalna Partia Wolno\u015bci \u2013 niespe\u0142na 9 proc. i 8 mandat\u00f3w oraz Litewski Ruch Libera\u0142\u00f3w (LRLS) \u2013 prawie 7 proc. i 6 mandat\u00f3w.<\/p>\r\n

Akcja Wyborcza Polak\u00f3w na Litwie-Zwi\u0105zek Chrze\u015bcija\u0144skich Rodzin uzyska\u0142a 4,82 proc. g\u0142os\u00f3w \u2013 nie przekroczy\u0142a zatem 5-procentowego progu wyborczego i nie znalaz\u0142a si\u0119 w Sejmie. Wiadomo jednak, \u017ce b\u0119dzie mie\u0107 co najmniej dw\u00f3ch pos\u0142\u00f3w, kt\u00f3rzy wygrali w okr\u0119gach jednomandatowych, a dwie kolejne kandydatki b\u0119d\u0105 walczy\u0107 o mandaty w II turze, kt\u00f3ra odb\u0119dzie si\u0119 za tydzie\u0144.<\/p>\r\n

W litewskim systemie wyborczym 71 pos\u0142\u00f3w jest wybieranych w okr\u0119gach wielomandatowych, a 70 pos\u0142\u00f3w w okr\u0119gach jednomandatowych. AWPL-ZChR uda\u0142o si\u0119 w niedziel\u0119 wprowadzi\u0107 do Sejmu z okr\u0119g\u00f3w jednomandatowych Czes\u0142awa Olszewskiego (okr\u0119g miednicki) i Beat\u0119 Pietkiewicz (okr\u0119g wile\u0144sko-solecznicki). Za tydzie\u0144 w drugiej turze wybor\u00f3w miejsce w parlamencie maj\u0105 szans\u0119 zdoby\u0107 tak\u017ce dwie kandydatki AWPL-ZChR: Rita Tamaszuniene (obecnie minister spraw wewn\u0119trznych Litwy) i Romualda Poszewiecka.<\/p>\r\n