{"id":11800,"date":"2009-07-28T07:51:28","date_gmt":"2009-07-28T12:51:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=11800"},"modified":"2009-07-28T07:51:28","modified_gmt":"2009-07-28T12:51:28","slug":"412-rocznica-smierci-ks-jakuba-wujka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=11800","title":{"rendered":"412. rocznica \u015bmierci ks. Jakuba Wujka"},"content":{"rendered":"
By\u0142 wybitnym teologiem, utalentowanym literatem i jednym z pierwszych Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy wst\u0105pili do Towarzystwa Jezusowego.\u00a0Polski przek\u0142ad Biblii ks. Jakuba Wujka<\/a> pe\u0142ni\u0142 w kraju rol\u0119 t\u0142umaczenia kanonicznego przez ponad 360 lat.<\/strong><\/div>\r\n

\r\n<\/strong><\/div>\r\n
<\/strong><\/div>\r\n
Ks. Jakub Wujek urodzi\u0142 si\u0119 w 1541 roku w W\u0105growcu (archidiecezja gnie\u017anie\u0144ska), w zamo\u017cnej rodzinie mieszcza\u0144skiej. Jego ojciec, Maciej Wujek, by\u0142 piwowarem, s\u0119dzi\u0105 prawa magdeburskiego i \u0142awnikiem w\u0105growieckiego s\u0105du miejskiego. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c zwolennikiem prowadzenia ksi\u0105g miejskich w j\u0119zyku narodowym. Dzi\u0119ki zamo\u017cno\u015bci i staraniu rodzic\u00f3w Jakub otrzyma\u0142 gruntowne wykszta\u0142cenie. Uczy\u0142 si\u0119 najpierw w przyklasztornej szkole cysters\u00f3w w W\u0105growcu, a p\u00f3\u017aniej wyjecha\u0142 na studia m.in. do Krakowa i Wiednia.<\/div>\r\n
Maj\u0105c 24 lata Jakub Wujek – jako jeden z pierwszych Polak\u00f3w – wst\u0105pi\u0142 do nowicjatu Towarzystwa Jezusowego. Trzy lata p\u00f3\u017aniej z\u0142o\u017cy\u0142 \u015bluby wieczyste i przyj\u0105\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie. Otrzyma\u0142 tak\u017ce pierwsze samodzielne zadania – zosta\u0142 kaznodziej\u0105 kolegiaty w Pu\u0142tusku oraz wicerektorem i prokuratorem tamtejszego domu zakonnego. Do W\u0105growca przyje\u017cd\u017ca\u0142 wielokrotnie, tak\u017ce po to, by podreperowa\u0107 nadw\u0105tlone zdrowie. Przebywa\u0142 tam m.in. w 1571 roku, gdy w Pu\u0142tusku wybuch\u0142a zaraza. G\u0142osi\u0142 kazania i z naukami je\u017adzi\u0142 do Poznania, gdzie w ko\u015bciele \u015bw. Marii Magdaleny s\u0142uchali go ch\u0119tnie nie tylko katolicy, ale i r\u00f3\u017cnowiercy.<\/div>\r\n
Wkr\u00f3tce ks. Wujek przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Poznania na sta\u0142e z misj\u0105 tworzenia przy ko\u015bciele \u015bw. Marii Magdaleny kolegium jezuickiego. Zajmowa\u0142 si\u0119 wszystkim: pozyskiwa\u0142 fundusze na budow\u0119 szk\u00f3\u0142, rekrutowa\u0142 uczni\u00f3w, organizowa\u0142 nauczanie, zdobywa\u0142 prowiant, czuwa\u0142 nad duchowo\u015bci\u0105 wychowank\u00f3w i rozwi\u0105zywa\u0142 problemy wychowawcze. Wspiera\u0142 tak\u017ce sceniczn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 swoich podopiecznych, kt\u00f3rzy z okazji \u015bwi\u0105t ko\u015bcielnych wystawiali w kolegium i w pozna\u0144skich ko\u015bcio\u0142ach nabo\u017cne przedstawienia.<\/div>\r\n
Po pi\u0119ciu latach wyt\u0119\u017conej pracy w Poznaniu ks. Wujek otrzyma\u0142 nominacj\u0119 na rektora kolegium jezuickiego w Wilnie. Po roku, na pro\u015bb\u0119 kr\u00f3la Stefana Batorego, uda\u0142 si\u0119 do rodzinnego miasta monarchy, Siedmiogrodu, gdzie dwa lata p\u00f3\u017aniej otworzy\u0142 pierwsze kolegium jezuickie i zosta\u0142 jego rektorem. Funkcj\u0119 t\u0105 pe\u0142ni\u0142 do 1584 roku, w kt\u00f3rym to odby\u0142a si\u0119 kongregacja Towarzystwa Jezusowego w Kaliszu. To w\u0142a\u015bnie w\u00f3wczas powsta\u0142a idea przygotowania katolickiego przek\u0142adu Biblii na j\u0119zyk polski.<\/div>\r\n
Wielkim or\u0119downikiem powstania takiego przek\u0142adu by\u0142 prymas Stanis\u0142aw Karnkowski, kt\u00f3ry nie tylko uzyska\u0142 zgod\u0119 papie\u017ca Grzegorza XIII, ale i zadba\u0142 o zabezpieczenie przedsi\u0119wzi\u0119cia od strony finansowej. Karnkowski w pe\u0142ni zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 z konsekwencji braku takiego wydawnictwa wobec istniej\u0105cych ju\u017c innych przek\u0142ad\u00f3w, z kt\u00f3rych korzystali kalwini i protestanci. W u\u017cyciu by\u0142a co prawda Biblia Jana Nicza zwanego Leopolit\u0105, przyjaciela ks. Wujka, uchodzi\u0142a ona jednak za niedok\u0142adn\u0105 i niezbyt udan\u0105 pod wzgl\u0119dem j\u0119zykowym.<\/div>\r\n
Przygotowanie warsztatu oraz samo t\u0142umaczenie zaj\u0119\u0142o ks. Wujkowi przesz\u0142o 10 lat. Do pracy by\u0142 doskonale przygotowany. Zna\u0142 biegle \u0142acin\u0119, grecki, hebrajski i niemiecki. Posiada\u0142 konieczn\u0105 wiedz\u0119 o j\u0119zyku i komunikacji oraz doskona\u0142\u0105 orientacj\u0119 we wp\u0142ywach kulturowych na r\u00f3\u017cnych obszarach j\u0119zykowych. By\u0142 te\u017c skrupulatny, dok\u0142adny i roztropny.<\/div>\r\n
Przek\u0142ad Nowego Testamentu<\/strong><\/a> ukaza\u0142 si\u0119 w 1593 roku. Ks. Jakub Wujek t\u0142umaczy\u0142 z Wulgaty (od \u0142ac. Versio vulgata – przek\u0142ad rozpowszechniony; przek\u0142ad Biblii na \u0142acin\u0119 z j\u0119zyk\u00f3w oryginalnych: hebrajskiego i greckiego, wykonany przez \u015bw. Hieronima na prze\u0142omie IV i V wieku). Stary Testament<\/a><\/strong> wymaga\u0142 wi\u0119cej wysi\u0142ku i czasu. T\u0142umacz, by w pe\u0142ni odda\u0107 sens orygina\u0142u si\u0119ga\u0142 niekiedy do tekstu greckiego, co niestety nie spotka\u0142o si\u0119 z aprobat\u0105 cenzor\u00f3w, kt\u00f3rym po uko\u0144czeniu odda\u0142 dzie\u0142o. Wydania ca\u0142o\u015bci nie doczeka\u0142. Zmar\u0142 27 lipca 1597 roku w Krakowie.<\/div>\r\n
Polski przek\u0142ad Biblii, ukaza\u0142 si\u0119 drukiem dwa lata p\u00f3\u017aniej, w 1599 roku, opatrzony dedykacj\u0105 kr\u00f3la Zygmunta III Wazy oraz listem polecaj\u0105cym prymasa Karnkowskiego. Zawiera\u0142 on poprawki komisji cenzorskiej, kt\u00f3rych dzi\u015b, po przesz\u0142o 400 latach, nie spos\u00f3b zidentyfikowa\u0107. Biblia Wujka, modernizowana i poprawiana, pe\u0142ni\u0142a w Polsce rol\u0119 t\u0142umaczenia kanonicznego przez przesz\u0142o 360 lat. Zast\u0105pi\u0142a j\u0105 dopiero w 1965 roku Biblia Tysi\u0105clecia<\/a><\/strong>.<\/div>\r\n
<\/div>\r\n
KAI<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"By\u0142 wybitnym teologiem, utalentowanym literatem i jednym z pierwszych Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy wst\u0105pili do Towarzystwa Jezusowego.\u00a0Polski przek\u0142ad Biblii ks. Jakuba Wujka pe\u0142ni\u0142 w kraju rol\u0119 t\u0142umaczenia kanonicznego przez ponad 360 lat. Ks. Jakub Wujek urodzi\u0142 si\u0119 w 1541 roku w W\u0105growcu (archidiecezja gnie\u017anie\u0144ska), w zamo\u017cnej rodzinie mieszcza\u0144skiej. Jego ojciec, Maciej Wujek, by\u0142 piwowarem, s\u0119dzi\u0105 prawa magdeburskiego […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[5],"tags":[119],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11800"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11800"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11800\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11800"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11800"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11800"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}