{"id":1177,"date":"2007-09-03T00:00:00","date_gmt":"2007-09-03T00:00:00","guid":{"rendered":""},"modified":"-0001-11-30T00:00:00","modified_gmt":"-0001-11-30T04:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=1177","title":{"rendered":"List Bohdana Por\u0119by"},"content":{"rendered":"<p><em>Poni\u017cej przytaczamy interesuj\u0105cy list re\u017cysera Bohdana Por\u0119by do redaktora portalu <\/em><em>&#8222;SOWA-Polski Komitet Narodowy &#8211; Frankfurt&#8221;, Stefana Kosiewskiego, opisuj\u0105cy trudno\u015bci przy  realizacji filmu &#8222;Hubal&#8221; oraz przeciwno\u015bci, z kt\u00f3rymi patriotyczni re\u017cyserzy musieli walczy\u0107 w swym \u017cyciu zawodowym i prywatnym.<\/em>  <\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n\r\n<p>Panie Redaktorze!<\/p>\r\n<p>Co do Hubala Dobrza\u0144skiego: <br \/>\r\n  <br \/>\r\n  Stoczy\u0142em na ten temat \u015bmiertelny b\u00f3j.<br \/>\r\n  Prosz\u0119 zauwa\u017cy\u0107, \u017ce film nie zamieszcza nazwiska autora scenariusza Jana \r\n  J\u00f3zefa Szczepa\u0144skiego.\r\n  Pierwotna wersja zawiera\u0142a 3 sceny:<br \/>\r\n  1. Hubal rozstrzeliwa\u0142 pierwszych je\u0144c\u00f3w. <br \/>\r\n  2. Spa\u0142 z ch\u0142opsk\u0105 \u0142\u0105czniczk\u0105 Teresk\u0105.<br \/>\r\n  3. Jak ka\u017cdy g\u0142upi polski u\u0142an gin\u0105\u0142 w szar\u017cy.<br \/>\r\n  By\u0142by to inny film?<\/p>\r\n<p>  Scenariusz nosi\u0142 tytu\u0142 &#8222;Szalony Major&#8221;, tak jak nazywali Hubala Niemcy.\r\n  Wtedy \u017cy\u0142o jeszcze 60 hubalczyk\u00f3w (dzis \u017cyje paru). Mi\u0119dzy innymi m\u00f3j \r\n  konsultant Marek Szyma\u0144ski, dow\u00f3dca hubalowskiej piechoty, autor ksi\u0105\u017cki &#8222;Oddzia\u0142 Majora Hubala&#8221;, p\u00f3\u017aniejszy oficer &#8222;Wachlarza i Powstania\r\n  Warszawskiego, &#8222;Do\u0142\u0119ga&#8221; Ossowski, adiutant majora, Roman \r\n  Rodziewicz (jeszcze \u017cyje,&nbsp;co roku przyje\u017cd\u017ca w rocznic\u0119 \u015bmierci Majora z\r\n  Londynu, jedyny \u017co\u0142nierz majora, kt\u00f3ry szed\u0142 z nim od Wo\u0142kowyska do \u015bmierci). By\u0142a jeszcze&nbsp;bardzo dobra ksi\u0105\u017cka lubelskiego autora o losach\r\n  oddzia\u0142u (przepraszam Go ale w tej chwili nazwisko wylecia\u0142o mi z g\u0142owy).<\/p>\r\n<p>  Dosz\u0142o do moich star\u0107 z autorem. Ostatecznie rozstali\u015bmy si\u0119 przez jego\r\n  protest przeciw obsadzeniu Ryszarda Filipskiego w roli tytu\u0142owej. Znaj\u0105c \r\n  jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 teatraln\u0105 wiedzia\u0142em, \u017ce jest patriot\u0105, kt\u00f3ry ma w sobie\r\n  ten stosunek do kraju, jaki cechowa\u0142 bohatera. Rozp\u0119ta\u0142o si\u0119 piek\u0142o.\r\n  Podsuwano mi r\u00f3\u017cnych, cz\u0119sto wybitnych aktor\u00f3w. Ja jednak upar\u0142em si\u0119.\r\n  Musia\u0142em nawet podpisa\u0107 kuriozalne pismo, i\u017c obsadzaj\u0105c Filipskiego\r\n  aktora tak nie nadaj\u0105cego si\u0119 do roli Hubala, czyni\u0119 to na moj\u0105 osobist\u0105\r\n  odpowiedzialno\u015b\u0107. Tak jakby ka\u017cdy re\u017cyser obsadzaj\u0105c aktora w g\u0142\u00f3wnej\r\n  roli nie ryzykowa\u0142 w\u0142asn\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105.<\/p>\r\n<p> G\u0142\u00f3wna obok matki Michnik\u00f3w fa\u0142szerka historii Polski Maria\r\n  Turlejska, dzi\u015b zdemaskowana jako agent UB z\u0142o\u017cy\u0142a na r\u0119ce \u00f3wczesnego\r\n  Ministra Kultury protest przeciwko powstaniu filmu propagujacego u\u0142a\u0144ski\r\n  dryl, apoteoz\u0119 dwork\u00f3w i   plebanii. Krzysztof Teodor Toeplitz (drugi\r\n  agent z po\u015br\u00f3d moich prze\u015bladowc\u00f3w) w tygodniku &#8222;&#346;wiat&#8221; zak\u0142ada\u0142 si\u0119, \u017ce\r\n  film b\u0119dzie totaln\u0105 klap\u0105. To by\u0142 ten sam Toeplitz, kt\u00f3ry w tym samym\r\n  tygodniku og\u0142osi\u0142 wyrok na mnie wydany przez ministra Zaorskiego, kt\u00f3ry \r\n  odebra\u0142 mi sze\u015b\u0107 lat tw\u00f3rczego \u017cycia za jedyny dot\u0105d film po\u015bwi\u0119cony\r\n  armii na zachodzie p.t. &#8222;Daleka jest droga&#8221; z 1963 roku. Dzi\u015b prze\u017cywam\r\n  nowe, tym razem pi\u0119tnastoletnie bezrobocie filmowe. Nie jestem \r\n  jedyny. Wychowawca nas wszystkich w Szkole Filmowej, Antoni\r\n  Bohdziewicz, kawaler Krzy\u017ca Walecznych za czo\u0142\u00f3wk\u0119 filmow\u0105 w Powstaniu Warszawskim, b\u0119d\u0105c odsuni\u0119ty za film &#8222;Za wami p\u00f3jd\u0105 inni&#8221; od prawa\r\n  tw\u00f3rczo\u015bci za &#8222;nacjonlistyczne odchylenie&#8221; \r\n  zmar\u0142 bez prawa do pracy. Stanis\u0142awowi Gabryelskiemu, autorowi filmu &#8222;Czarne Diamenty&#8221; jedynemu kandydatowi przedwojennemu do nagrody w\r\n  Wenecji, Aleksander Ford powiedzia\u0142, \u017ce polska kinematografia jest za \r\n  ma\u0142a dla nich obu. Gabrielski prze\u015bladowany wyemigrowa\u0142 do USA wraz z\r\n  materia\u0142ami z Powstania, kt\u00f3rego r\u00f3wnie\u017c by\u0142 uczestnikiem. Posiadam list\r\n  jego ma\u0142\u017conki do Edwarda Gierka dobijaj\u0105cy sie o prawo powrotu.<\/p>\r\n<p> Na plan podczas zdj\u0119\u0107 w bardzo mro\u017an\u0105 zim\u0119 nie przywo\u017cono gor\u0105cej zupy \r\n  licz\u0105c na bunt w ekipie. Na \u015bcianie wytw\u00f3rni w &#321;odzi wypisywano &#8222;Hubal-Ubal&#8221;.\r\n  Podobnie jak podczas zdj\u0119\u0107 do &#8222;Polonnii Restituta&#8221; wypisywano &#8222;Polonia<br \/>\r\n  Prostytuta&#8221;.\r\n  W Londynie ukaza\u0142a si\u0119 paszkwilancka ksi\u0105\u017cka &#8222;W cieniu legendy majora \r\n  Hubala&#8221; Tadeusza &#8222;Wyrwy&#8221;. Nie lubiano Majora i w g\u00f3rze AK za rzekom\u0105\r\n  niesubordynacj\u0119, bo pozosta\u0142 wierny przysi\u0119dze nie zdejmowania munduru.\r\n  Wierzy\u0142 w wiosenn\u0105 ofensyw\u0119 aliant\u00f3w. Jak ca\u0142y nar\u00f3d. &#8222;S\u0142oneczko wy\u017cej, \r\n  Sikorski bli\u017cej&#8221;.Walczy\u0142 o to, z czego dzi\u015b rezygnujemy: o ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107\r\n  polskiej pa\u0144stwowo\u015bci. Cho\u0107 nigdy nie politykowa\u0142, mimo i\u017c by\u0142 szwagrem\r\n  Prezydenta Mo\u015bcickiego.<\/p>\r\n<p>Nie wiedzia\u0142 o kadrowych roszadach ani o tym o \r\n  czym wiedzia\u0142 ju\u017c Londyn, \u017ce wiosennej ofensywy nie b\u0119dzie. By\u0142\r\n  wyposa\u017cony w akceptacj\u0119 pierwszego przyw\u00f3dcy&nbsp;&nbsp;genera\u0142a Tokarzewskiego.\r\n  Ko\u017aniewscy, G\u00f3rniccy, Toeplitzowie oskar\u017cali go o pacyfikacje kieleckich\r\n  wsi. Tak jakby niemieccy bandyci z wehrmachtu nie palili wsi wraz z\r\n  mieszka\u0144cami w rejonach, gdzie Hubala nie by\u0142o. By\u0142y to Sk\u0142oby, Ga\u0142ki,\r\n  Huciska. Kiedy w czasie dokumentacji weszli\u015bmy do chaty c\u00f3rki w\u00f3jta z\r\n  Ga\u0142ek, kt\u00f3ra straci\u0142a wtedy wszystkich m\u0119\u017cczyzn z rodziny, zapyta\u0142em \r\n  j\u0105, czy nie czuje \u017calu do majora. Odpowiedzia\u0142a bez namys\u0142u: &#8222;Niemc\u00f3w\r\n  przecie\u017c te\u017c ubywa\u0142o&#8221;. Tak wygl\u0105da nie wyrozumowany pseudopatriotyzm\r\n  pseudointeligent\u00f3w, ale ten prawdziwy. Ludowy.<\/p>\r\n<p>C\u00f3\u017c wi\u0119c Pan si\u0119 \r\n  dziwi, Redaktorze, \u017ce trudno uzyska\u0107 aprobat\u0119 dla laudacji symbolu duszy\r\n  polskiej jak nazwa\u0142 w polskim wywiadzie &#8222;Hubala&#8221; po obejrzeniu \r\n  filmu, jeden z najwi\u0119kszych rosyjskich pisarzy Jurij Nagibin. A o pomnik \r\n  KL Warschau to \u0142atwo? Wszystko, co nie sprzyja dzieleniu Polak\u00f3w i ich\r\n  odnaradawianiu jest pod sta\u0142ym ogniem. Dlatego konsekwentnie narodowemu\r\n  re\u017cyserowi odm\u00f3wiono miejsca na mapie narodowej kultury. Ale ja nie\r\n  sadz\u0119, \u017ce to miejsce zale\u017cy od ilo\u015bci przerobionej ta\u015bmy, tylko od tego,\r\n  czy jest si\u0119 na drodze, kt\u00f3r\u0105 ta kultura wytacza\u0142a przez wieki. Czy jest\r\n  si\u0119 z Bogiem, honorem, Ojczyzn\u0105.<\/p>\r\n<p>Dzisiaj, przy osi\u0105gni\u0119ciu stanu wt\u00f3rnego \r\n  analfabetyzmu (GUS podaje, \u017ce przeci\u0119tny Polak czyta p\u00f3\u0142 ksi\u0105\u017cki rocznie)\r\n  kultura uzna\u0142a za sw\u0105 powinno\u015b\u0107, dor\u00f3wnanie poziomowi odbiorcy\r\n  ukierunkowanemu na dor\u00f3wnanie zachodniemu barbarzy\u0144stwu\r\n  kulturalnemu. Zrezygnowa\u0142a   z wysoko podniesionej poprzeczki do kt\u00f3rej\r\n  odbiorca musia\u0142&nbsp;&nbsp;si\u0119 podnosi\u0107. No ale taka kultura by\u0142a\r\n  narodotw\u00f3rcza. Trzeba wi\u0119c j\u0105 zniszczy\u0107. Tak, jak wyrzuci\u0142o si\u0119 z\r\n  program\u00f3w szkolnych Sienkiewicza i tw\u00f3rczyni\u0119 &#8222;Roty&#8221;, jak Fundacja \r\n  Batorego zamierza\u0142a wyrzuci\u0107 Mickiewicza i S\u0142owackiego.<br \/>\r\n<\/p>\r\n<p>Pozdrawiam.<\/p>\r\n<p><em>Bohdan Por\u0119ba<\/em><\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<\/div>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Poni\u017cej przytaczamy interesuj\u0105cy list re\u017cysera Bohdana Por\u0119by do redaktora portalu &#8222;SOWA-Polski Komitet Narodowy &#8211; Frankfurt&#8221;, Stefana Kosiewskiego, opisuj\u0105cy trudno\u015bci przy realizacji filmu &#8222;Hubal&#8221; oraz przeciwno\u015bci, z kt\u00f3rymi patriotyczni re\u017cyserzy musieli walczy\u0107 w swym \u017cyciu zawodowym i prywatnym. &nbsp; Panie Redaktorze! Co do Hubala Dobrza\u0144skiego: Stoczy\u0142em na ten temat \u015bmiertelny b\u00f3j. Prosz\u0119 zauwa\u017cy\u0107, \u017ce film nie [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1177"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1177"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1177\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1177"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1177"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1177"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}