{"id":116858,"date":"2020-09-09T21:34:08","date_gmt":"2020-09-10T01:34:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=116858"},"modified":"2020-09-09T21:44:17","modified_gmt":"2020-09-10T01:44:17","slug":"bialorus-bolszewicy-zydzi-polacy-stanislaw-lewicki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=116858","title":{"rendered":"Bia\u0142oru\u015b, bolszewicy, \u017bydzi, Polacy &#8211; <em>Stanis\u0142aw Lewicki<\/em>"},"content":{"rendered":"<p>Obecny moment zawirowa\u0144 na Bia\u0142orusi sk\u0142ania do poszerzenia swojej wiedzy o tym kraju, tak\u017ce w perspektywie historycznej. Zapewne niewiele os\u00f3b zdaje sobie spraw\u0119 z pewnych uwarunkowa\u0144 bia\u0142oruskiej polityki, kt\u00f3re wyp\u0142ywaj\u0105 ze szczeg\u00f3lnego charakteru drogi rozwojowej tamtejszej pa\u0144stwowo\u015bci. Kto dzi\u015b wie, \u017ce Bia\u0142oru\u015b, jako republika sowiecka, mia\u0142a herb gdzie by\u0142y inskrypcje w j\u0119zyku Jidysz? Tak by\u0142o w latach 1927-1950 i na pocz\u0105tku tego okresu Bia\u0142oru\u015b by\u0142a jedynym krajem na \u015bwiecie, kt\u00f3ry wprost, tak\u017ce w swojej pa\u0144stwowej symbolice, dawa\u0142 wyraz temu, \u017ce znaczna cz\u0119\u015b\u0107 jego ludno\u015bci to s\u0105 \u017bydzi. Mo\u017cna te\u017c powiedzie\u0107, \u017ce by\u0142 to pierwszy przypadek, od czasu \u017cydowskiego powstania Bar-Kochby w drugim wieku naszej ery, kiedy napis w j\u0119zyku \u017cydowskim pojawi\u0142 si\u0119 na insygniach pa\u0144stwa, za\u015b j\u0119zyk \u017cydowski (Jidysz) by\u0142 jednym z j\u0119zyk\u00f3w urz\u0119dowych na sowieckiej Bia\u0142orusi do 1936 roku.<\/p>\r\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/www.bibula.com\/images\/116858\/Coat_of_arms_of_Belorussian_SSR_1927-1937.jpg\" width=\"600\" height=\"606\" \/><\/p>\r\n<p>Ten fakt, a tak\u017ce to, \u017ce w\u015br\u00f3d bia\u0142oruskich komunist\u00f3w, znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107, je\u015bli nie wi\u0119kszo\u015b\u0107, stanowili \u017bydzi, w tym wywodz\u0105cy si\u0119 z Bundu, zadecydowa\u0142a pewnie o tym, \u017ce w 1939 roku \u017bydzi, obywatele II RP, tak gremialnie poparli, szczeg\u00f3lnie warstwy biedniejsze, instaluj\u0105c\u0105 si\u0119 na Kresach, po 17 wrze\u015bnia 1939 roku, w\u0142adz\u0119 sowieck\u0105. Dla nich w\u0142adza sowiecka, kt\u00f3ra w\u0142asne has\u0142a wypisywa\u0142a oficjalnie tak\u017ce j\u0119zyku Jidysz, mog\u0142a by\u0107 odbierana jako swoja. Co ciekawe, na tym herbie bia\u0142oruskiej republiki, by\u0142 te\u017c napis w j\u0119zyku polskim, co mia\u0142o pewnie dodatkowo zwi\u0119ksza\u0107 sk\u0142onno\u015b\u0107 Polak\u00f3w do komunizmu. Na sowieckiej Bia\u0142orusi to raczej nie zadzia\u0142a\u0142o i tysi\u0105ce Polak\u00f3w\u00a0 zosta\u0142o tam wymordowanych podczas tzw. Operacji Polskiej.<\/p>\r\n<p>Na Bia\u0142orusi, a\u017c do roku 1956, czyli odwil\u017cy czas\u00f3w Chruszczowa, rz\u0105dzili r\u00f3\u017cni, tylko nie miejscowi Bia\u0142orusini. W\u015br\u00f3d stoj\u0105cych na czele kompartii na Bia\u0142orusi by\u0142 te\u017c jeden Polak \u2013 Wac\u0142aw Bogucki \u2013 ostatecznie rozstrzelany w roku 1937. By\u0142 te\u017c \u0141otysz, Niemiec, \u017byd z Ukrainy i kliku Rosjan, z kt\u00f3rych najbardziej z\u0142owroga posta\u0107 to Pantelejmon Ponomarienko, znany z koordynowania akcji likwidacji polskiego podziemia na Bia\u0142orusi, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142o si\u0119 od wymordowania\u00a0 80 \u017co\u0142nierzy AK z oddzia\u0142u Antoniego Burzy\u0144skiego \u201eKmicica\u201d w sierpniu 1943 roku. Ten\u017ce Ponomarienko, jeszcze podczas wojny, koordynowa\u0142 dzia\u0142ania polskich komunist\u00f3w z ramienia NKWD, a po wojnie by\u0142 te\u017c, podczas pa\u017adziernikowego prze\u0142omu w roku \u201956, ambasadorem ZSRR w Polsce. W\u015br\u00f3d ambasador\u00f3w ZSRR w Polsce by\u0142o jeszcze trzech komunist\u00f3w z Bia\u0142orusi: Pi\u0142atowicz, Aksionow i Browikow, co sprawia\u0142o wra\u017cenie, \u017ce dzia\u0142acze KPZR z Bia\u0142orusi maj\u0105 monopol na ambasadorowanie w Polsce.<\/p>\r\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/konserwatyzm.pl\/wp-content\/uploads\/800px-Emblem_of_the_Byelorussian_SSR_1981-1991.svg_.png\" width=\"600\" height=\"606\" \/><\/p>\r\n<p>Od roku 1956 na Bia\u0142orusi rz\u0105dzili ju\u017c sekretarze miejscowego pochodzenia, co sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105 i by\u0142o odbierane jako jaki\u015b element emancypacji, kt\u00f3ry trudno ju\u017c by\u0142o odwr\u00f3ci\u0107. Cerkiew prawos\u0142awna na Bia\u0142orusi wchodzi w sk\u0142ad Moskiewskiego Patriarchatu i \u015awi\u0119ty Synod Rosyjskiego Ko\u015bcio\u0142a Prawos\u0142awnego a\u017c do tej pory unika\u0142 stawiania na czele Egzarchatu Bia\u0142oruskiego biskupa urodzonego na miejscu. Dopiero w tym roku metropolit\u0105 mi\u0144skim i zas\u0142awskim zosta\u0142\u00a0 Beniamin (Tupieko) urodzony w \u0141uni\u0144cu na Bia\u0142orusi. Co te\u017c jest odbierane jako znacz\u0105cy fakt.<\/p>\r\n<p>Co ciekawe, przed wojn\u0105, sowiecka republika bia\u0142oruska, by\u0142a zdecydowanie mniejsza ni\u017c obecna Bia\u0142oru\u015b. W roku 1922 powierzchnia tego tworu wynosi\u0142a tylko 52 tys. km<sup>2<\/sup>. Po czterech latach powi\u0119kszono go do 126 tys. km<sup>2<\/sup>. Dopiero w efekcie paktu Ribbentrop-Mo\u0142otow do Bia\u0142orusi do\u0142\u0105czono polskie Kresy i jej obszar zwi\u0119kszy\u0142 si\u0119 a\u017c do 223 tys. km<sup>2<\/sup>. Po wojnie, cz\u0119\u015b\u0107 zagarni\u0119tych obszar\u00f3w, m.in. Bia\u0142ystok i \u0141om\u017c\u0119, zwr\u00f3cono pa\u0144stwu polskiemu, i obszar Bia\u0142orusi zmniejszy\u0142 si\u0119 do 207 tys. km<sup>2<\/sup>. Wszystkie te zmiany by\u0142y dokonywane arbitralnymi decyzjami w\u0142adz w Moskwie i obj\u0119ta nimi ludno\u015b\u0107 nie by\u0142a pytana o zdanie. Tym niemniej, prawie po\u0142owa powierzchni republiki zosta\u0142a przy\u0142\u0105czona w wyniku paktu Ribbentrop-Mo\u0142otow i z tego te\u017c wzgl\u0119du stosunek do niego jest inny w Polsce, a inny na Bia\u0142orusi, gdzie uwa\u017ca si\u0119, \u017ce w jego wyniku nast\u0105pi\u0142o zjednoczenie narodu.<br \/>\r\nWarto te wszystkie szczeg\u00f3lne uwarunkowania mie\u0107 na uwadze, gdy dzi\u015b analizuje si\u0119 i rozwa\u017ca sprawy bia\u0142oruskie.<\/p>\r\n<p><strong><em>Stanis\u0142aw Lewicki<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Obecny moment zawirowa\u0144 na Bia\u0142orusi sk\u0142ania do poszerzenia swojej wiedzy o tym kraju, tak\u017ce w perspektywie historycznej. Zapewne niewiele os\u00f3b zdaje sobie spraw\u0119 z pewnych uwarunkowa\u0144 bia\u0142oruskiej polityki, kt\u00f3re wyp\u0142ywaj\u0105 ze szczeg\u00f3lnego charakteru drogi rozwojowej tamtejszej pa\u0144stwowo\u015bci. Kto dzi\u015b wie, \u017ce Bia\u0142oru\u015b, jako republika sowiecka, mia\u0142a herb gdzie by\u0142y inskrypcje w j\u0119zyku Jidysz? Tak by\u0142o [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[168,66,53,208],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/116858"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=116858"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/116858\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":116859,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/116858\/revisions\/116859"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=116858"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=116858"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=116858"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}