{"id":116831,"date":"2020-09-08T10:26:16","date_gmt":"2020-09-08T14:26:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=116831"},"modified":"2020-10-29T16:03:28","modified_gmt":"2020-10-29T20:03:28","slug":"za-wszystkich-czy-za-wielu-mylace-informacje-o-wloskim-mszale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=116831","title":{"rendered":"„Za wszystkich” czy „za wielu” – myl\u0105ce informacje o w\u0142oskim Mszale"},"content":{"rendered":"

Portal Deon napisa\u0142<\/a>, \u017ce biskupi w\u0142oscy nareszcie podj\u0119li decyzj\u0119, \u017ceby w Mszach odprawianych w j\u0119zyku w\u0142oskim w s\u0142owach konsekracji Kielicha u\u017cywa\u0107 formu\u0142y o Krwi, kt\u00f3ra zosta\u0142 wylana za wszystkich <\/em>(per tutti).<\/em> Nie wiem sk\u0105d wiadomo\u015b\u0107, bo dotychczas u\u017cywany we W\u0142oszech  Msza\u0142, b\u0119d\u0105cy t\u0142umaczeniem II edycji typicznej Msza\u0142u \u015bw. Paw\u0142a VI, ju\u017c to sformu\u0142owanie zawiera\u0142. Zatwierdzenie przez Kongregacj\u0119 Kultu Bo\u017cego i Dyscypliny Sakrament\u00f3w uzyska\u0142 on 29 czerwca 1983 roku, wi\u0119c to \u017cadna nowo\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Wobec tej do\u015b\u0107 dziwnej wiadomo\u015bci trzeba par\u0119 spraw wyja\u015bni\u0107. T\u0142umaczenie \u0142aci\u0144skiej formu\u0142y pro multis <\/em>jako za wszystkich, <\/em>w latach posoborowych przyj\u0119te zosta\u0142o w bardzo wielu t\u0142umaczeniach Msza\u0142u na j\u0119zyki nowo\u017cytne. W roku 2006 interweniowa\u0142 w tej sprawie papie\u017c Benedykt XVI za po\u015brednictwem wspomnianej kongregacji. Polecono, aby w t\u0142umaczeniach III edycji typicznej Msza\u0142u \u015bw. Paw\u0142a VI, promulgowanej w 2002 roku, stosowa\u0107 t\u0142umaczenie poprawne j\u0119zykowo, czyli za wielu. <\/em>Kongregacja w swoim dokumencie szeroko uzasadnia\u0142a teologiczne i ko\u015bcielne powody takiego zalecenia. Pisa\u0142em o tej sprawie w swoim tek\u015bcie<\/a> na portalu Christianitas. <\/p>\r\n

O ile wiem zmiana taka dokonana zosta\u0142a jak dot\u0105d jedynie w j\u0119zyku angielskim. Wynika to w du\u017cym stopniu z bardzo powolnego i ospa\u0142ego tempa prowadzenia prac translatorskich w wielu krajach. Prawd\u0119 powiedziawszy nie wiem czy ta \u015blamazarno\u015b\u0107 nie wynika\u0142a cz\u0119\u015bciowo z ch\u0119ci przeczekania papie\u017ca Benedykta. Mo\u017cna by taki wniosek wysnu\u0107 z rzeczywistego przebiegu prac we W\u0142oszech. Oto jego zarys. W maju 2012 biskupi w\u0142oscy podj\u0119li decyzje o zaakceptowaniu nowego t\u0142umaczenia i skierowaniu go po aprobat\u0119 do Stolicy \u015awi\u0119tej. Tam spraw\u0119 utkn\u0119\u0142a na tyle d\u0142ugo, \u017ceby doczeka\u0107 si\u0119 wrze\u015bnia roku 2017 i motu proprio<\/em> papie\u017ca Franciszka Magnum pricipium<\/em><\/a>, zmieniaj\u0105cego kanon 838 Kodeksu Prawa kanonicznego. Zmiana ta znacz\u0105co poszerzy\u0142a uprawnienia konferencji episkopat\u00f3w w zakresie zatwierdzania t\u0142umacze\u0144 ksi\u0105g liturgicznych na j\u0119zyki nowo\u017cytne. <\/p>\r\n

Po roku, w listopadzie 2018, Konferencja Episkopatu W\u0142och zatwierdzi\u0142a nowe t\u0142umaczenie, w 2019 uzyska\u0142o ono potwierdzenie watyka\u0144skie, teraz schodzi z pras drukarskich i mo\u017ce by\u0107 od razu stosowane. Obowi\u0105zkowe stanie si\u0119 od najbli\u017cszej Niedzieli Wielkanocnej, 4 kwietnia 2021.<\/p>\r\n

Najbardziej widoczne zmiany dla wiernych to oczywi\u015bcie te w cz\u0119\u015bciach sta\u0142ych. Zmianie ulegaj\u0105 formu\u0142y Chwa\u0142a na wysoko\u015bci Bogu<\/em> i Ojcz<\/em>e nasz. Pok\u00f3j na ziemi nie b\u0119dzie ju\u017c og\u0142oszony ludziom dobrej woli, <\/em>(agli uomini di buona volont\u00e0<\/em>) ale ludziom umi\u0142owanym przez Pana<\/em> (uomini amati dal Signore<\/em>). W\u0142osi nie b\u0119d\u0105 te\u017c prosi\u0107  i nie w\u00f3d\u017a nas na pokuszenie <\/em>(e non ci indurre in tentazione<\/em>), ale nie opuszczaj nas w pokusie <\/em>(non abbandonarci alla tentazione<\/em>). A s\u0142owa konsekracji kielicha? Przecie\u017c Benedykt XVI jest ju\u017c tylko papie\u017cem emerytem! B\u0119dzie zatem tak jak by\u0142o. <\/p>\r\n

Christianitas jest pismem ludzi przywi\u0105zanych do dawniejszego zwyczaju rzymskiego. Ale jest te\u017c pismem ludzi zatroskanych o liturgi\u0119 generalnie. Dlatego na koniec chcia\u0142bym zaapelowa\u0107 do tych naszych wsp\u00f3\u0142si\u00f3str i wsp\u00f3\u0142braci, kt\u00f3rzy dziel\u0105c trosk\u0119 niekoniecznie podzielaj\u0105 nasz\u0105 preferencj\u0119. Patrzcie naszym biskupom na r\u0119ce. A konkretnie nie zostawiajcie, nie zostawiajmy, sprawy polskiego t\u0142umaczenia  III edycji typicznej, dyskusjom w ich zamkni\u0119tym gronie. <\/p>\r\n

Piotr Chrzanowski<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Za: Christianistas.pl (2020.09.07)<\/a><\/p>\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

 <\/h4>\r\n

„Za wszystkich” czy „za wielu” – list Benedykta XVI<\/h2>\r\n

W zwi\u0105zku z publikacj\u0105 tekstu Piotra Chrzanowskiego „Za wszystkich” czy „za wielu” – myl\u0105ce informacje o w\u0142oskim Mszale<\/a> przypominamy list Benedykta XVI w tej sprawie.<\/em><\/p>\r\n

Jego Ekscelencja
\r\nPrzewielebny Ks. Abp Robert Zollitsch
\r\nArcybiskup Fryburga Bryzgowijskiego
\r\nPrzewodnicz\u0105cy Niemieckiej Konferencji Biskup\u00f3w
\r\nHerrenstrasse 9
\r\nD-79098 FREIBURG<\/p>\r\n

                                                                                                          Watykan, 14 kwietnia 2012<\/p>\r\n

Ekscelencjo!
\r\nBardzo szanowny, drogi Ksi\u0119\u017ce Arcybiskupie!<\/p>\r\n

Podczas wizyty w dniu 15 marca 2012 r. Ksi\u0105dz Arcybiskup poinformowa\u0142 mnie, \u017ce nadal nie ma zgody w\u015br\u00f3d biskup\u00f3w niemieckiego obszaru j\u0119zykowego odno\u015bnie do  t\u0142umaczenia s\u0142\u00f3w \u201epro multis\u201d w modlitwach kanonu Mszy \u015bw.  Jak si\u0119 wydaje istnieje niebezpiecze\u0144stwo, \u017ce w niebawem maj\u0105cej si\u0119 ukaza\u0107 nowej edycji \u201eGotteslobs\u201d – ksi\u0105\u017cki zawieraj\u0105cej modlitwy i \u015bpiewy, jedna cz\u0119\u015b\u0107 \u015bwiata niemieckiego obszaru j\u0119zykowego pragnie pozosta\u0107 przy t\u0142umaczeniu \u201eza wszystkich\u201d, mimo \u017ce Konferencja Episkopatu Niemiec, zgodnie z \u017cyczeniem Stolicy Apostolskiej, jednoznacznie opowiedzia\u0142a si\u0119 za formu\u0142\u0105 \u201eza wielu\u201d. Obieca\u0142em Ksi\u0119dzu Arcybiskupowi, \u017ce wypowiem si\u0119 w tej powa\u017cnej kwestii w formie pisemnej, aby zapobiec takiemu roz\u0142amowi w obr\u0119bie przestrzeni naszej modlitwy. List, jaki kieruj\u0119 za po\u015brednictwem Waszej Ekscelencji do cz\u0142onk\u00f3w Konferencji Episkopatu Niemiec, jest adresowany tak\u017ce do pozosta\u0142ych biskup\u00f3w kraj\u00f3w j\u0119zyka niemieckiego.<\/p>\r\n

Chcia\u0142bym najpierw powiedzie\u0107 kilka s\u0142\u00f3w na temat \u017ar\u00f3d\u0142a tego problemu. W latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych, kiedy biskupom kraj\u00f3w j\u0119zyka niemieckiego powierzono odpowiedzialno\u015b\u0107 za t\u0142umaczenie Msza\u0142u Rzymskiego istnia\u0142a zgoda egzeget\u00f3w, \u017ce s\u0142owo \u201ewiele\u201d, \u201ewielu\u201d w Iz 53,11 f jest form\u0105 wyra\u017cenia hebrajskiego na oznaczenie og\u00f3\u0142u. S\u0142owo \u201ewielu\u201d w pierwotnych relacjach Mateusza i Marka by\u0142yby wi\u0119c semityzmem i nale\u017ca\u0142oby je przet\u0142umaczy\u0107 jako \u201ewszyscy\u201d. Rozci\u0105gano to tak\u017ce bezpo\u015brednio na t\u0142umaczony tekst \u0142aci\u0144ski, kt\u00f3ry \u201epro multis\u201d z przekazu  ewangelicznego odsy\u0142a\u0142 do Izajasza 53, a zatem powinien by\u0107 przet\u0142umaczony jako \u201eza wszystkich\u201d. Jednak w mi\u0119dzyczasie ten egzegetyczny konsens rozpad\u0142 si\u0119, ju\u017c go nie ma. W niemieckim t\u0142umaczeniu ekumenicznym Pisma \u015awi\u0119tego w opisie Ostatniej Wieczerzy czytamy: \u201eTo jest Krew moja, Krew Przymierza, kt\u00f3ra za wielu b\u0119dzie wylana\u201d (Mk 14, 24; por. Mt 26, 28). W ten spos\u00f3b mo\u017cna dostrzec co\u015b bardzo wa\u017cnego: oddanie \u201epro multis\u201d jako \u201eza wszystkich\u201d nie by\u0142o czystym t\u0142umaczeniem, ale interpretacj\u0105, kt\u00f3ra by\u0142a ca\u0142kiem zasadna i nadal pozostaje zasadna, ale jednak interpretacj\u0105 i czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko t\u0142umaczeniem.<\/p>\r\n

To zlanie si\u0119 t\u0142umaczenia i interpretacji nale\u017cy w pewnych aspektach do zasad, kt\u00f3re kierowa\u0142y bezpo\u015brednio po Soborze t\u0142umaczeniami ksi\u0105g liturgicznych na j\u0119zyki nowo\u017cytne. Zdawano sobie spraw\u0119, jak daleko teksty biblijne i liturgiczne oddalone s\u0105 od j\u0119zyka i mentalno\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka, tak, \u017ce nawet po prze\u0142o\u017ceniu nadal musz\u0105 by\u0107 niezrozumia\u0142e dla uczestnik\u00f3w liturgii. By\u0142o to nowe przedsi\u0119wzi\u0119cie, aby \u015bwi\u0119te teksty w t\u0142umaczeniach by\u0142y dost\u0119pne dla uczestnik\u00f3w liturgii, pozostaj\u0105c jednocze\u015bnie bardzo oddalonymi od ich \u015bwiata; w ten spos\u00f3b w\u0142a\u015bnie teksty \u015bwi\u0119te jawi\u0142y si\u0119 w ich wielkim oddaleniu. Tak wi\u0119c odczuwano nie tylko jako uzasadnione, ale wr\u0119cz konieczne zawarcie w t\u0142umaczeniu ju\u017c interpretacji, aby w ten spos\u00f3b skr\u00f3ci\u0107 drog\u0119 do ludzi, do kt\u00f3rych serc i umys\u0142\u00f3w s\u0142owa te powinny dotrze\u0107.<\/p>\r\n

Do pewnego stopnia nadal uprawniona jest zasada tre\u015bciowego, a nie koniecznie tak\u017ce dos\u0142ownego t\u0142umaczenie tekst\u00f3w podstawowych. Poniewa\u017c nieustannie musz\u0119 odmawia\u0107 modlitwy liturgiczne w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach, zdarza si\u0119, \u017ce pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi t\u0142umaczeniami trudno czasem znale\u017a\u0107 podobie\u0144stwo, i \u017ce s\u0142u\u017c\u0105cy za podstaw\u0119 wsp\u00f3lny tekst cz\u0119sto mo\u017cna rozpozna\u0107 tylko z daleka. Zdarzaj\u0105 si\u0119 przy tym banalizacje, oznaczaj\u0105ce rzeczywiste straty. Z biegiem lat sta\u0142o si\u0119 dla mnie osobi\u015bcie coraz bardziej jasne, \u017ce zasada niedos\u0142ownej, ale strukturalnej zgodno\u015bci jako wytycznej t\u0142umaczenia ma swoje ograniczenia. Id\u0105c za takim pogl\u0105dem opublikowana 28 marca 2001 r. przez Kongregacj\u0119 do spraw Kultu Bo\u017cego instrukcja dotycz\u0105ca t\u0142umacze\u0144 \u201eLiturgiam  authenticam\u201d przywr\u00f3ci\u0142a ponownie na pierwszy plan zasad\u0119 dos\u0142ownej zgodno\u015bci, nie narzucaj\u0105c oczywi\u015bcie jednostronnej dos\u0142owno\u015bci. Wa\u017cnym spostrze\u017ceniem tkwi\u0105cym u podstaw tej instrukcji jest, wyra\u017cona ju\u017c wcze\u015bniej, powy\u017csza r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy t\u0142umaczeniem a interpretacj\u0105. Jest to niezb\u0119dne zar\u00f3wno w stosunku do s\u0142owa Pisma \u015awi\u0119tego jak i tekst\u00f3w liturgicznych. Z jednej strony, \u015bwi\u0119te s\u0142owo, na ile to mo\u017cliwe musi si\u0119 jawi\u0107 takim jakim jest, tak\u017ce z jego obco\u015bci\u0105 oraz zawartymi w nim pytaniami, z drugiej za\u015b Ko\u015bcio\u0142owi powierzono misj\u0119 interpretacji, w kt\u00f3rej  – w granicach naszego aktualnego zrozumienia \u2013 dociera do nas or\u0119dzie jakie Pan dla nas przeznaczy\u0142. Tak\u017ce najbardziej wierne t\u0142umaczenie nie mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 interpretacji: jest cz\u0119\u015bci\u0105 struktury objawienia, mianowicie, \u017ce S\u0142owo Bo\u017ce jest odczytywane w interpretuj\u0105cej wsp\u00f3lnocie Ko\u015bcio\u0142a, \u0142\u0105cz\u0105cej si\u0119 w wierno\u015bci w chwili obecnej. S\u0142owo musi by\u0107 takim jakim jest, w swojej w\u0142asnej, by\u0107 mo\u017ce dla nas obcej postaci. Interpretacja musi by\u0107 wierna wobec samego s\u0142owa, ale jednocze\u015bnie czyni\u0107 je dost\u0119pnym dla wsp\u00f3\u0142czesnych odbiorc\u00f3w.<\/p>\r\n

W zwi\u0105zku z tym Stolica Apostolska zadecydowa\u0142a, \u017ce w nowych przek\u0142adach Msza\u0142u s\u0142owo \u201epro multis\u201d nale\u017cy odda\u0107 dos\u0142ownie i nie ma by\u0107 ono jednocze\u015bnie interpretowane. W miejsce wyk\u0142adni interpretacyjnej \u201edla wszystkich\u201d trzeba stawia\u0107 prosty przek\u0142ad \u201eza wielu\u201d. Musz\u0119 tu podkre\u015bli\u0107, \u017ce zar\u00f3wno u Mateusza jak i Marka nie ma rodzajnika, tak wi\u0119c nie \u201eza rzesze\u201d ale \u201eza wielu\u201d. Je\u015bli to rozstrzygni\u0119cie jak mam nadziej\u0119, jest zrozumia\u0142e w \u015bwietle  zasadniczej korelacji t\u0142umaczenia i interpretacji, to mam te\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce jest ona ogromnym wyzwaniem dla wszystkich, kt\u00f3rym jest powierzona w Ko\u015bciele interpretacja S\u0142owa Bo\u017cego. Ponadto dla os\u00f3b regularnie uczestnicz\u0105cych we Mszy \u015bw. jawi si\u0119
\r\nto nieuchronnie jako prze\u0142om w samym centrum sacrum. B\u0119d\u0105 oni pyta\u0107: czy\u017cby teraz nie za wszystkich umar\u0142 Chrystus? Czy Ko\u015bci\u00f3\u0142 zmieni\u0142 swoje nauczanie? Czy mo\u017ce On i wolno Mu to czyni\u0107? Czy mamy tu do czynienia z reakcj\u0105, kt\u00f3ra chce zniszczy\u0107 dziedzictwo Soboru? Wszyscy wiemy z do\u015bwiadczenia ostatnich 50 lat, jak g\u0142\u0119boko przeprowadzenie zmiany tekst\u00f3w i form liturgicznych dotyka ludzkiej duszy; jak bardzo musi ludzi niepokoi\u0107 zmiana tekstu w tak bardzo istotnym punkcie. Z tego wzgl\u0119du, kiedy na podstawie r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy t\u0142umaczeniem a interpretacj\u0105 wybrano t\u0142umaczenie \u201ewielu\u201d, zadecydowano r\u00f3wnocze\u015bnie, \u017ce t\u0142umaczenie to powinno zosta\u0107 poprzedzone, w poszczeg\u00f3lnych obszarach j\u0119zykowych gruntown\u0105 katechez\u0105, poprzez kt\u00f3r\u0105 biskupi powinni swoim kap\u0142anom, a poprzez nich wszystkim wiernym da\u0107 konkretnie do zrozumienia, o co chodzi. Poprzedzenie katechez\u0105 jest warunkiem podstawowym wej\u015bcia w \u017cycie nowego t\u0142umaczenia. O ile mi wiadomo w krajach niemieckoj\u0119zycznych takiej katechezy do tej pory nie by\u0142o. Intencj\u0105 mojego listu jest jak najbardziej usilna pro\u015bba skierowana do was wszystkich, drodzy bracia, aby obecnie wypracowa\u0107 tak\u0105 katechez\u0119, aby nast\u0119pnie rozmawia\u0107 o niej z kap\u0142anami, a r\u00f3wnocze\u015bnie udost\u0119pni\u0107 j\u0105 wiernym.<\/p>\r\n

W takiej katechizacji trzeba by\u0107 mo\u017ce najpierw pokr\u00f3tce wyja\u015bni\u0107 dlaczego w posoborowych t\u0142umaczeniach Msza\u0142u s\u0142owo \u201eza wielu\u201d zosta\u0142o oddane jako \u201eza wszystkich\u201d, aby wyrazi\u0107 w spos\u00f3b niedwuznaczny, w takim sensie w jakim chcia\u0142 to Jezus powszechno\u015b\u0107 zbawienia jakie od Niego pochodzi. Wtedy oczywi\u015bcie natychmiast pojawia si\u0119 pytanie: Je\u015bli Jezus umar\u0142 za wszystkich, to dlaczego w s\u0142owach Ostatniej Wieczerzy powiedzia\u0142 On \u201eza wielu\u201d ? I dlaczego trwamy przy tych Jezusowych s\u0142owach ustanowienia Eucharystii? Trzeba tu najpierw jeszcze doda\u0107,  \u017ce wed\u0142ug Mateusza i Marka Jezus powiedzia\u0142 \u201eza wielu\u201d, ale wed\u0142ug \u0141ukasza i Paw\u0142a, \u201eza was\u201d. Tak wi\u0119c pozornie kr\u0105g si\u0119 zacie\u015bnia. Natomiast w\u0142a\u015bnie wychodz\u0105c st\u0105d mo\u017cna wyj\u015b\u0107 ku rozwi\u0105zaniu. Uczniowie wiedz\u0105, \u017ce misja Jezusa si\u0119ga poza nich i ich kr\u0105g; przyszed\u0142 On zgromadzi\u0107 w jedno rozproszone dzieci Bo\u017ce z ca\u0142ego \u015bwiata   (por. J 11, 52). Sformu\u0142owanie \u201eza was\u201d czyni misj\u0119 Jezusa dla obecnych absolutnie konkretn\u0105. Nie s\u0105 oni jakimi\u015b anonimowymi cz\u0142onkami ogromnej ca\u0142o\u015bci, ale ka\u017cdy wie, \u017ce Pan umar\u0142 w\u0142a\u015bnie \u201eza mnie\u201d, \u201eza nas\u201d. \u201eZa was\u201d si\u0119ga w przesz\u0142o\u015b\u0107 i w przysz\u0142o\u015b\u0107, odnosi si\u0119 do mnie ca\u0142kowicie osobi\u015bcie; my, kt\u00f3rzy\u015bmy si\u0119 tutaj zgromadzili jeste\u015bmy jako tacy znani i umi\u0142owani przez Jezusa. Tak wi\u0119c to \u201eza was\u201d nie jest jakim\u015b zaw\u0119\u017ceniem, ale konkretyzacj\u0105,  odnosi si\u0119 do ka\u017cdej wsp\u00f3lnoty sprawuj\u0105cej Eucharysti\u0119, kt\u00f3ra konkretnie \u0142\u0105czy si\u0119 z mi\u0142o\u015bci\u0105 Jezusa. Kanon Rzymski po\u0142\u0105czy\u0142 ze sob\u0105 w s\u0142owach konsekracji, dwa czytania biblijne i zgodnie z tym m\u00f3wi: \u201eZa was i za wielu\u201d. Ta formu\u0142a zosta\u0142a nast\u0119pnie przyj\u0119ta w reformie liturgicznej we wszystkich modlitwach eucharystycznych.<\/p>\r\n

Zapytajmy raz jeszcze dlaczego \u201eza wielu\u201d? Czy\u017c Pan, nie umar\u0142 za wszystkich? Fakt, \u017ce Jezus Chrystus jako Wcielony Syn Bo\u017cy jest cz\u0142owiekiem dla wszystkich ludzi, nowym Adamem, to jeden z podstawowych pewnik\u00f3w naszej wiary. Chcia\u0142bym w tej sprawie przytoczy\u0107 tylko trzy teksty Pisma \u015awi\u0119tego: B\u00f3g wyda\u0142 swego Syna \u201eza wszystkich\u201d stwierdza \u015bw. Pawe\u0142 w Li\u015bcie do Rzymian (Rz 8,32). \u201eJeden umar\u0142 za wszystkich\u201d, m\u00f3wi on w drugim Li\u015bcie do Koryntian o \u015bmierci Jezusa (2 Kor 5, 14). Jezus \u201ewyda\u0142 siebie samego na okup za wszystkich\u201d, m\u00f3wi Aposto\u0142 w Pierwszym Li\u015bcie do Tymoteusza (1 Tm 2, 6). Ale w takim razie tym bardziej trzeba raz jeszcze si\u0119 zapyta\u0107: je\u015bli jest to tak jasne, to dlaczego w Modlitwie eucharystycznej napisano \u201eza wielu\u201d? Ot\u00f3\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 przej\u0105\u0142 to sformu\u0142owanie z nowotestamentalnych relacji o ustanowieniu Eucharystii. M\u00f3wi tak ona z szacunku dla s\u0142owa Jezusa, aby by\u0107 Jemu dos\u0142ownie wiern\u0105. G\u0142\u0119boki szacunek dla s\u0142owa samego Jezusa jest postaw\u0105 sformu\u0142owania Modlitwy Eucharystycznej. Pytamy si\u0119 jednak w\u00f3wczas: dlaczego sam Jezus tak w\u0142a\u015bnie powiedzia\u0142? Prawdziwym powodem jest to, \u017ce Jezus w ten spos\u00f3b chcia\u0142 by\u0107 rozpoznany jako s\u0142uga Bo\u017cy z 53 rozdzia\u0142u proroka Izajasza, ukaza\u0142, \u017ce jest t\u0105 postaci\u0105, kt\u00f3r\u0105 oczekiwa\u0142o s\u0142owo proroka. G\u0142\u0119boki szacunek Ko\u015bcio\u0142a wobec S\u0142owa Jezusa oraz wierno\u015b\u0107 Jezusa wobec s\u0142owa \u201ePisma\u201d – ta podw\u00f3jna wierno\u015b\u0107 jest konkretnym powodem sformu\u0142owania \u201eza wielu\u201d. Poprzez dos\u0142owne t\u0142umaczenie s\u0142\u00f3w Pisma \u015awi\u0119tego w\u0142\u0105czamy si\u0119 w ten \u0142a\u0144cuch wierno\u015bci naznaczonej szacunkiem.<\/p>\r\n

Tak jak ju\u017c wcze\u015bniej widzieli\u015bmy, okre\u015blenie \u201eza was\u201d tradycji \u0142ukaszowo-paw\u0142owej nie  zw\u0119\u017ca, lecz konkretyzuje, tak \u017ce mo\u017cemy teraz zobaczy\u0107, \u017ce dialektyka \u201eza wielu\u201d – \u201eza wszystkich\u201d ma swoje w\u0142asne znaczenie. \u201eZa wszystkich\u201d porusza si\u0119 na poziomie ontologicznym – istnienie i dzia\u0142anie Jezusa obejmuje ca\u0142\u0105 ludzko\u015b\u0107, przesz\u0142o\u015b\u0107, tera\u017aniejszo\u015b\u0107 i przysz\u0142o\u015b\u0107. Ale w rzeczywisto\u015bci, historycznie w konkretnej wsp\u00f3lnocie tych, kt\u00f3rzy celebruj\u0105 Eucharysti\u0119, przychodzi On do \u201ewielu\u201d. Mo\u017cna wi\u0119c rozpozna\u0107 potr\u00f3jne znacznie korelacji mi\u0119dzy \u201eza wielu\u201d i \u201eza wszystkich\u201d. Przed wszystkim dla nas, kt\u00f3rzy mo\u017cemy zasi\u0105\u015b\u0107 do Jego sto\u0142u  powinna ona oznacza\u0107 zaskoczenie, rado\u015b\u0107 i wdzi\u0119czno\u015b\u0107, \u017ce On mnie powo\u0142a\u0142, \u017ce ja mog\u0119 z Nim przebywa\u0107 i mog\u0119 Go pozna\u0107. \u201eBogu niech b\u0119d\u0105 dzi\u0119ki, kt\u00f3ry mnie z \u0142aski powo\u0142a\u0142 do swego Ko\u015bcio\u0142a\u201d (pie\u0144 ko\u015bcielna \u201eDank sei dem Herrn, der mich aus Gnad’ in seine Kirch’ berufen hat …\u201c, pierwsza zwrotka).  Po drugie – jest to tak\u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107. To, jak Pan na sw\u00f3j spos\u00f3b dociera do innych – \u201ewszystkich\u201d – pozostaje ostatecznie tajemnic\u0105. Ale bez w\u0105tpienia powo\u0142anie bezpo\u015brednio przez Niego do Swojego sto\u0142u stanowi pewn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107, abym m\u00f3g\u0142 us\u0142ysze\u0107: \u017ce cierpia\u0142 On \u201eza was\u201d, \u201eza mnie\u201d. Wielu niesie odpowiedzialno\u015b\u0107 za wszystkich. Wsp\u00f3lnota \u201ewielu\u201d musi by\u0107 \u015bwiat\u0142em na \u015bwieczniku, miastem na g\u00f3rze, zaczynem dla wszystkich. Jest to powo\u0142anie, kt\u00f3re dotyczy ka\u017cdego w spos\u00f3b ca\u0142kowicie osobisty. Wielu, kt\u00f3rymi jeste\u015bmy, musi ponosi\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za za ca\u0142o\u015b\u0107, b\u0119d\u0105c \u015bwiadomymi swej misji. Wreszcie, mo\u017cna doda\u0107  trzeci aspekt. We wsp\u00f3\u0142czesnym spo\u0142ecze\u0144stwie, mamy poczucie, \u017ce faktycznie nie jest nas \u201ewielu\u201d, ale niewielu \u2013 ma\u0142a gromadka, stale malej\u0105ca. Jednak\u017ce nie – jeste\u015bmy \u201ewielu\u201d: Potem ujrza\u0142em: a oto wielki t\u0142um, kt\u00f3rego nie m\u00f3g\u0142 nikt policzy\u0107, z ka\u017cdego narodu i wszystkich pokole\u0144, lud\u00f3w i j\u0119zyk\u00f3w\u201d m\u00f3wi Apokalipsa \u015bw. Jana (Ap 7, 9). Jest nas wielu i reprezentujemy wszystkich. W ten spos\u00f3b obydwa s\u0142owa \u201ewielu\u201d i \u201ewszyscy\u201d s\u0105 ze sob\u0105 \u015bci\u015ble powi\u0105zane i odnosz\u0105 si\u0119 jedno do drugiego w odpowiedzialno\u015bci i obietnicy.<\/p>\r\n

Ekscelencjo, Drogi wsp\u00f3\u0142bracie w biskupstwie! Pisz\u0105c te s\u0142owa pragn\u0105\u0142em wskaza\u0107 zasadnicze linie tre\u015bci katechezy, poprzez kt\u00f3r\u0105 kap\u0142ani i \u015bwieccy powinni by\u0107 jak naszybciej  przygotowani do nowego t\u0142umaczenia. Mam nadziej\u0119, \u017ce wszystko to mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c s\u0142u\u017cy\u0107 g\u0142\u0119bszemu uczestnictwu we Mszy \u015bw. wpisuj\u0105c si\u0119 w wielkie zadanie jakie nas oczekuje wraz z \u201eRokiem wiary\u201d. Mam nadziej\u0119, \u017ce katecheza zostanie przedstawiona szybko i stanie si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 odnowy liturgicznej, w kt\u00f3r\u0105 od swej pierwszej sesji zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 Sob\u00f3r.<\/p>\r\n

Z b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem i pozdrowieniami paschalnymi<\/p>\r\n

Wasz w Panu,
\r\nBenedictus PP XVI<\/strong><\/p>\r\n

Tekst podajemy za stron\u0105 Stolicy Apostolskiej<\/a>.<\/em><\/p>\r\n

Za: Christianitas.pl (2020.09.07)<\/a><\/p>\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

KOMENTARZ BIBU\u0141Y<\/em><\/strong>: Spraw\u0105 zajmowali\u015bmy si\u0119 kilkakrotnie, a poni\u017cej przypominamy nasz Komentarz sprzed kilku lat odnosz\u0105cy si\u0119 w\u0142a\u015bnie to tej nieuregulowanej kwestii.<\/p>\r\n

W<\/strong> 2006 r. papie\u017c Benedykt XVI wyda\u0142 dyspozycj\u0119, aby Kongregacja ds. Kultu Bo\u017cego i Dyscypliny Sakrament\u00f3w zaj\u0119\u0142a si\u0119 pal\u0105cym problemem niew\u0142a\u015bciwego t\u0142umaczenia kardynalnych s\u0142\u00f3w wypowiadanych przez kap\u0142ana podczas konsekracji kielicha i Przeistoczenia wina w Krew Pa\u0144sk\u0105.<\/p>\r\n

W okresie posoborowej rewolucji wprowadzanej konsekwentnie przez Paw\u0142a VI (za co w\u0142a\u015bnie jego nast\u0119pcy nazwali go „b\u0142ogos\u0142awionym”, a wkr\u00f3tce zapewne i „\u015bwi\u0119tym” – Komentarz pisany w 2017 roku, a Pawe\u0142 VI zosta\u0142 „kanonizowany” 14 pa\u017adziernika 2018<\/em>) wprowadzono do nowych Msza\u0142\u00f3w w wielu j\u0119zykach b\u0142\u0119dne (czytaj: celowo wprowadzono celowo b\u0142\u0119dne) t\u0142umaczenie, zawieraj\u0105ce s\u0142owa „za wszystkich” (po angielsku: „for all”; po w\u0142osku: „per tutti”; hiszpa\u0144sku: „por todos los hombres”; portugalsku: „por todos os homens”; niemiecku: „f\u00fcr alle”; w\u0119giersku: „mindenki\u00e9rt”), zamiast literalnego t\u0142umaczenia s\u0142\u00f3w Chrystusa: „za wielu” (po \u0142acinie: „pro multis” w zdaniu: qui pro vobis et pro multis<\/strong> effundetur in remissionem peccatorum<\/i><\/span>). W \u015bwiecie angielskoj\u0119zycznym owe „for all” obowi\u0105zywa\u0142o od 1973 roku, a takowe t\u0142umaczenie do Msza\u0142u zosta\u0142o wprowadzone przez nies\u0142awn\u0105 komisj\u0119 International Commission on English in the Liturgy (ICEL<\/em>), Msza\u0142 za\u015b w pe\u0142ni zatwierdzony zosta\u0142 przez Episkopaty kraj\u00f3w angielskoj\u0119zycznych i zaaprobowany nast\u0119pnie przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105 (przez jak\u017ce \u015bwi\u0119tego Paw\u0142a VI).<\/p>\r\n

<\/span><\/p>\r\n

Papie\u017c Benedykt wyra\u017caj\u0105c ch\u0119\u0107 uporz\u0105dkowania przynajmniej najwa\u017cniejszych zaniedba\u0144 i postprz\u0105tania stajni po swoich („\u015bwi\u0119tych”) poprzednikach, w 2006 roku wyda\u0142 instrukcj\u0119 aby niezw\u0142ocznie dokonano korekty w Mszale Rzymskim wydanym zaledwie 4 lata wcze\u015bniej (za pontyfikatu jak\u017ce \u015bwi\u0119tego Jana Paw\u0142a II), zawieraj\u0105cym b\u0142\u0119dne (czytaj: celowo wprowadzony b\u0142\u0105d) t\u0142umaczenia w j\u0119zykach narodowych. Niestety, batalia i op\u00f3r biskup\u00f3w trwa\u0142 i – jak wida\u0107 – trwa do dzisiaj. Na przyk\u0142ad w\u0142oscy biskupi gremialnie sprzeciwili si\u0119 w 2010 roku<\/strong>, g\u0142osuj\u0105c za utrzymaniem b\u0142\u0119dnego „per tutti” i tylko 11 biskup\u00f3w spo\u015br\u00f3d 187 g\u0142osuj\u0105cych optowa\u0142o za prawid\u0142owym „per molti”. W Hiszpanii nowe t\u0142umaczenie wesz\u0142o w \u017cycie dopiero w roku 2017, czyli w 11 lat (!) po instrukcji Stolicy Apostolskiej wzywaj\u0105cej do niezw\u0142ocznego dokonania zmian w t\u0142umaczeniu.<\/p>\r\n

Tak wi\u0119c, w \u015bwiecie angielskoj\u0119zycznym (ale i w innych j\u0119zykach gdzie r\u00f3wnie szybciutko wprowadzono te niebywa\u0142e zmiany) ka\u017cdy ksi\u0105dz, od 1973 roku odprawia\u0142 Msz\u0119 wypowiadaj\u0105c b\u0142\u0119dne s\u0142owa konsekracji<\/strong>. W Stanach Zjednoczonych trwa\u0142o to do listopada 2011, kiedy to t\u0119 niezb\u0119dn\u0105 zmian\u0119 wprowadzono w Pierwsz\u0105 Niedziel\u0119 Adwentu. I dochodzimy tutaj do kluczowego zagadnienia, nad kt\u00f3rym g\u0142owi\u0105 si\u0119 teologowie, a na kt\u00f3rego temat napisano setki rozpraw: czy msze Novus Ordo<\/em> w j\u0119zykach narodowych, odprawiane przez kilkadziesi\u0105t lat (w USA przez niemal 38 lat!) z wypowiadanymi przez kap\u0142ana b\u0142\u0119dnymi s\u0142owami konsekracji by\u0142y w og\u00f3le wa\u017cne<\/strong>!<\/p>\r\n

Co ciekawe, Novus Ordo<\/em> odprawiana po \u0142acinie w tym konkrentym aspekcie by\u0142aby w pe\u0142ni wa\u017cna, gdy\u017c zawiera prawid\u0142owe s\u0142owa konsekracji, lecz ta sama Msza odprawiana w wielu j\u0119zykach narodowych, ju\u017c mo\u017ce by\u0107 uznana za niewa\u017cn\u0105.<\/p>\r\n

Jak wiemy, w Polsce nigdy nie dosz\u0142o do tego dylematu, gdy\u017c polskie t\u0142umaczenie od pocz\u0105tku, czyli od 1970 roku zawiera prawid\u0142owe „za wielu”. Nie znaczy to wcale, \u017ce nie by\u0142o i nie ma opozycji. Na przyk\u0142ad w odpowiedzi na list kardyna\u0142a Arinze z 2006 roku, \u00f3wczesnego Prefekta Kongregacji ds. Kultu Bo\u017cego i Dyscypliny Sakrament\u00f3w, wskazuj\u0105cy na konieczno\u015b\u0107 jak najszybszego dokonania zmian w b\u0142\u0119dnych t\u0142umaczeniach narodowych, odezwa\u0142y si\u0119 „no\u017cyce” polskie w postaci np. \u015brodowiska Tygodnika Powszechnego, Znaku, w tym pan redaktor Artur Sporniak czy ks. Wac\u0142aw Hryniewicz OMC – znany ekumaniak i heretyk.<\/p>\r\n

Czy powr\u00f3t do prawid\u0142owych s\u0142\u00f3w konsekracji przyczyni si\u0119 w cho\u0107by niewielkim zakresie do bardziej godnego sprawowania Mszy – nawet tej okrojonej ze \u015bwi\u0119to\u015bci posoborowej wersji – B\u00f3g jedynie wie. A czy w og\u00f3le odprawiane msze Novus Ordo<\/em> s\u0105 wa\u017cne – to inna kwestia<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

 <\/h4>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Portal Deon napisa\u0142, \u017ce biskupi w\u0142oscy nareszcie podj\u0119li decyzj\u0119, \u017ceby w Mszach odprawianych w j\u0119zyku w\u0142oskim w s\u0142owach konsekracji Kielicha u\u017cywa\u0107 formu\u0142y o Krwi, kt\u00f3ra zosta\u0142 wylana za wszystkich (per tutti). Nie wiem sk\u0105d wiadomo\u015b\u0107, bo dotychczas u\u017cywany we W\u0142oszech  Msza\u0142, b\u0119d\u0105cy t\u0142umaczeniem II edycji typicznej Msza\u0142u \u015bw. Paw\u0142a VI, ju\u017c to sformu\u0142owanie zawiera\u0142. Zatwierdzenie […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/116831"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=116831"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/116831\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":119923,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/116831\/revisions\/119923"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=116831"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=116831"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=116831"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}