{"id":116820,"date":"2020-09-06T13:07:57","date_gmt":"2020-09-06T17:07:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=116820"},"modified":"2020-09-08T15:16:31","modified_gmt":"2020-09-08T19:16:31","slug":"dlaczego-kosciol-ma-byc-piekny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=116820","title":{"rendered":"Dlaczego ko\u015bci\u00f3\u0142 ma by\u0107 pi\u0119kny?"},"content":{"rendered":"

Odpowied\u017a na postawione w tytule pytanie jest r\u00f3wnie prosta, co oczywista. Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma by\u0107 pi\u0119kny, poniewa\u017c B\u00f3g jest pi\u0119kny. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako Ecclesia Dei<\/em> \u2013 Mistyczne Cia\u0142o Jezusa Chrystusa \u2013 powinien tchn\u0105\u0107 pi\u0119knem nadprzyrodzonym, a jego doczesne ekspozytury: domus Dei<\/em> \u2013 \u015bwi\u0105tynie, w kt\u00f3rych Pan nasz zechcia\u0142 by\u0107 fizycznie obecny \u2013 powinny dodatkowo tchn\u0105\u0107 pi\u0119knem fizycznym.<\/strong><\/p>\r\n

\"Dlaczego<\/p>\r\n

fot. pixabay<\/em><\/p>\r\n

Pan B\u00f3g jest samym pi\u0119knem \u2013 pi\u0119kno\u015bci\u0105 tak dawn\u0105 a tak now\u0105<\/em> \u2013 jak wyznaje pora\u017cony tym odkryciem \u015bwi\u0119ty Augustyn z Hippony. B\u00f3g jest przyczyn\u0105 wszystkiego co pi\u0119kne<\/em> \u2013 dodaje \u015bwi\u0119ty Klemens z Aleksandrii, a jego my\u015bl rozszerza Ulryk ze Strasburga (kt\u00f3ry wprawdzie nie osi\u0105gn\u0105\u0142 chwa\u0142y o\u0142tarzy, ale m\u0105dro\u015bci nikt mu nie odm\u00f3wi) w s\u0142owach: B\u00f3g nie\u00a0 tylko jest doskonale pi\u0119kny, nie tylko jest najwy\u017cszym stopniem pi\u0119kna, ale jest te\u017c przyczyn\u0105 sprawcz\u0105, wzorcow\u0105 i celow\u0105 wszelkiego stworzonego pi\u0119kna<\/em>. Poniewa\u017c \u2013 kwituje inny m\u0119drzec wiek\u00f3w \u015brednich, Robert Grosseteste \u2013 B\u00f3g jest najdoskonalsz\u0105 doskona\u0142o\u015bci\u0105, najpe\u0142niejszym wype\u0142nieniem, najkszta\u0142tniejszym kszta\u0142tem i najpi\u0119kniejsz\u0105 pi\u0119kno\u015bci\u0105. <\/em>Pan B\u00f3g \u2013 wedle tego\u017c franciszka\u0144skiego profesora Oksfordu i biskupa Lincolnu \u2013 jest samym pi\u0119knem wszystkiego co pi\u0119kne<\/em>.<\/p>\r\n

B\u00f3g jest mi\u0142o\u015bci\u0105<\/em> (1 J 4, 8) \u2013 uczy \u015bwi\u0119ty Jan Ewangelista, a mi\u0142o\u015b\u0107 i pi\u0119kno to syjamskie bli\u017ani\u0119ta. Pi\u0119kno z natury swej pobudza dusz\u0119 do mi\u0142o\u015bci<\/em> \u2013 trafnie zauwa\u017ca \u015bwi\u0119ty Bonawentura. A mi\u0142o\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142weseli si\u0119 z prawd\u0105<\/em> (1 Kor 13, 6). Prawda, dobro i pi\u0119kno \u2013 czy\u017c to nie najbardziej zwi\u0119z\u0142a definicja nieogarnionego Boga?<\/p>\r\n

Zbudujesz mi dom na mieszkanie<\/em> (1 Krn 17, 4)<\/p>\r\n

Rzeczy Boskie ukazuj\u0105 si\u0119 nam nie inaczej, jak pod symbolami zastosowanymi do naszej u\u0142omnej natury<\/em> \u2013 uczy Pseudo-Dionizy Areopagita, jeden z filar\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skiej estetyki. Bo z wielko\u015bci i pi\u0119kna stworze\u0144 poznaje si\u0119 przez podobie\u0144stwo ich Stw\u00f3rc\u0119<\/em> (Mdr 13, 5), bo w dzie\u0142ach poznaje si\u0119 artyst\u0119, nawet gdy si\u0119 go samego nie widzi<\/em> (\u015bwi\u0119ty Atanazy).<\/p>\r\n

Kontemplacja wszech\u015bwiata upewnia nas ponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107, \u017ce tron Boga nie stoi po\u015brodku aseptycznej pustki, lecz w otoczeniu transcendentnego Pi\u0119kna, kt\u00f3rego nawet nie jeste\u015bmy w stanie sobie wyobrazi\u0107, lecz zaledwie odczuwamy je intuicyjnie, w\u0142a\u015bnie za pomoc\u0105 zadumy nad wspania\u0142o\u015bci\u0105 Bo\u017cego dzie\u0142a, kt\u00f3r\u0105 \u2013 jak to najpe\u0142niej uj\u0105\u0142 \u015bwi\u0119ty Pawe\u0142 \u2013 teraz widzimy jakby w zwierciadle, niejasno; wtedy za\u015b zobaczymy twarz\u0105 w twarz<\/em> (1 Kor 13, 12).<\/p>\r\n

I dlatego Pan \u017cyczy sobie, aby r\u00f3wnie\u017c tu, na ziemi, Jego przybytek by\u0142 godny i okaza\u0142y; aby na miar\u0119 naszych ograniczonych mo\u017cliwo\u015bci najpe\u0142niej odzwierciedla\u0142 niesko\u0144czony majestat Kr\u00f3la kr\u00f3l\u00f3w.<\/p>\r\n

Macie przygotowa\u0107 dla Mnie<\/em> \u2013 m\u00f3wi do Moj\u017cesza \u2013 z\u0142oto, srebro i br\u0105z, purpur\u0119 fioletow\u0105 i czerwon\u0105, karmazyn, bisior i sier\u015b\u0107 kozi\u0105; baranie sk\u00f3ry barwione na czerwono i sk\u00f3ry z delfin\u00f3w oraz drzewo akacjowe; oliw\u0119 do \u015bwiecznika, wonno\u015bci do wyrobu oleju namaszczania i pachn\u0105cych kadzide\u0142; kamienie onyksowe i inne drogie kamienie dla ozdobienia efodu i pektora\u0142u. I uczyni\u0105 Mi \u015bwi\u0119ty przybytek, abym m\u00f3g\u0142 zamieszka\u0107 po\u015br\u00f3d was<\/em> (Wj 25, 3\u20138).<\/p>\r\n

A to wszystko po\u015brodku pustyni: sk\u00f3ry delfin\u00f3w i bisior (najdro\u017cszy materia\u0142 tkacki staro\u017cytno\u015bci, sporz\u0105dzany z wydzieliny niekt\u00f3rych ma\u0142\u017c\u00f3w morskich). Czyli \u2013 zauwa\u017cmy \u2013 \u017cadnej taryfy ulgowej. Namiot Spotkania mia\u0142 by\u0107, owszem, przeno\u015bny \u2013 aby m\u00f3g\u0142 towarzyszy\u0107 ludowi Bo\u017cemu na ka\u017cdym kroku jego czterdziestoletniej w\u0119dr\u00f3wki \u2013 ale jak najdalszy od wszelkiej lichoty czy prowizorki. Podobnie Arka Przymierza oraz wszelkie inne przedmioty niezb\u0119dne do sprawowania kultu.<\/p>\r\n

Albowiem lex orandi \u2013 lex credendi<\/em>. Jak si\u0119 modlimy, tak wierzymy. Jak postrzegamy samych siebie, tak te\u017c widzimy Boga. W jakim \u015brodowisku pe\u0142nimy doczesn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119, tak samo wyobra\u017camy sobie wieczn\u0105 nagrod\u0119.<\/p>\r\n

Oddajcie Bogu to, co nale\u017cy do Boga<\/em> (Mk 12, 17)<\/p>\r\n

Panowa\u0142 niegdy\u015b zwyczaj umieszczania na nadpro\u017cach ko\u015bcielnych portali inskrypcji zaczerpni\u0119tej z Ksi\u0119gi Rodzaju: Domus Dei et Porta Caeli<\/em> \u2013 Dom Boga i Brama Nieba<\/em> (Rdz 28, 17). Nasi przodkowie g\u0142\u0119boko wierzyli, \u017ce katolicka \u015bwi\u0105tynia to nie tylko miejsce eucharystycznego zamieszkania Boga z nami<\/em> (Mt 1, 23), ale i pocz\u0105tkowa stacja podr\u00f3\u017cy, kt\u00f3ra ma si\u0119 zako\u0144czy\u0107 w Kr\u00f3lestwie Niebieskim.<\/p>\r\n

Czy\u017c wszak Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki nie jest mostem rozpi\u0119tym przez samego Stworzyciela nieba i ziemi pomi\u0119dzy tym, co tu i teraz, a tym, co in saecula saeculorum<\/em>? Dlatego w\u0142a\u015bnie katolicka \u015bwi\u0105tynia powinna by\u0107 swoist\u0105 \u201ewizyt\u00f3wk\u0105\u201d Rajskich Ogrod\u00f3w i Jeruzalem Nowego, co zst\u0119puje od Boga przystrojone jak oblubienica zdobna w klejnoty<\/em> (Ap 21, 2). A sam most \u2013 czy\u017c nie powinien by\u0107 mocny i trwa\u0142y: wzniesiony z materia\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych ani m\u00f3l, ani rdza nie niszcz\u0105<\/em> (Mt 6, 20)?<\/p>\r\n

Nasi przodkowie pragn\u0119li uwielbia\u0107 Tego, kt\u00f3ry uczyni\u0142 wszystko pi\u0119knie w swoim czasie<\/em> (Koh 3, 11), ca\u0142ym pi\u0119knem, na jakie tylko by\u0142o ich sta\u0107: materi\u0105 zacn\u0105, wykwintn\u0105, drogocenn\u0105, a nade wszystko wiedz\u0105 i znajomo\u015bci\u0105 wszelkiego rzemios\u0142a<\/em> (Wj 35, 31). Doskonale rozumiej\u0105c, \u017ce (powt\u00f3rzmy za Janem z Czarnolasu) to wszystko Twoje, cokolwiek na tym \u015bwiecie cz\u0142owiek mieni swoje<\/em> \u2013 przeto nikt nie jest w stanie ofiarowa\u0107 Panu niczego, co by od Niego nie pochodzi\u0142o i do\u0144 nie nale\u017ca\u0142o \u2013 jednocze\u015bnie nie mniejsz\u0105 pewno\u015b\u0107 \u017cywili, i\u017c za hojne dary<\/em>, za Bo\u017ce dobrodziejstwa, kt\u00f3rym nie masz miary<\/em>, nie wypada dzi\u0119kowa\u0107 inaczej ni\u017c jak najhojniejsz\u0105 ofiar\u0105 z najwspanialszej cz\u0119\u015bci fizycznej przemijalno\u015bci, w jak\u0105 ich jej Stw\u00f3rca na tym \u0142ez padole wyposa\u017cy\u0142.<\/p>\r\n

Bogu na wysoko\u015bciach nale\u017cy dzi\u0119kowa\u0107, a na ziemi ludzi dobrej woli formowa\u0107. Niedoskona\u0142e pi\u0119kno \u015bwi\u0105tyni zbudowanej r\u0119kami ludzkimi<\/em> (Hbr 9, 24) ma w nich budzi\u0107 niezaspokojon\u0105 t\u0119sknot\u0119 do doskona\u0142ego domu nie r\u0119k\u0105 uczynionego, lecz wiecznie trwa\u0142ego w Niebie<\/em> (2 Kor 5, 1).<\/p>\r\n

Doskonalili zatem nasi przodkowie architektoniczne style, rozwijali szko\u0142y malarstwa i rze\u017aby, wypracowywali kanony estetyki \u2013 ad maiorem Dei gloriam<\/em> \u2013 pomni, i\u017c prawda, dobro i pi\u0119kno stanowi\u0105 tr\u00f3jc\u0119 niepodzieln\u0105 i ka\u017cdy uszczerbek na jednym z jej cz\u0142on\u00f3w skutkuje skaz\u0105 na pozosta\u0142ych. Ignoruj\u0105c pi\u0119kno, niepodobna czyni\u0107 dobra i g\u0142osi\u0107 prawdy.<\/p>\r\n

Wnios\u0105 do niego przepych i skarby narod\u00f3w<\/em> (Ap 21, 26)<\/p>\r\n

Zadaniem pi\u0119kna jest budzi\u0107 zachwyt. Bo pi\u0119kno<\/em> na to jest, by zachwyca\u0142o do pracy; praca, by si\u0119 zmartwychwsta\u0142o <\/em>\u2013 t\u0142umaczy Norwid za \u015bwi\u0119tym Bazylim, kt\u00f3ry pyta (retorycznie): C\u00f3\u017c jest bardziej godne podziwu od pi\u0119kna Bo\u017cego?<\/em>, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na przyk\u0142ad \u015bwi\u0119tych, co nienasyceni ogl\u0105daniem Bo\u017cego pi\u0119kna modlili si\u0119, aby na ca\u0142e \u017cycie wieczne rozci\u0105ga\u0142o si\u0119 ogl\u0105danie wspania\u0142o\u015bci Boga<\/em>.<\/p>\r\n

Zachwyt nad doczesnym pi\u0119knem wiedzie wprost do poznania Pi\u0119kna wiecznego. Wype\u0142nienie zmys\u0142\u00f3w tym pierwszym niepomiernie u\u0142atwia otwarcie duszy na To drugie. Nie mo\u017cna zosta\u0107 zbawionym, je\u017celi si\u0119 nie pokocha Pana Boga swego ca\u0142ym swoim sercem, ca\u0142\u0105 swoj\u0105 dusz\u0105 i ca\u0142ym swoim umys\u0142em<\/em> (Mt 22, 37). Cz\u0142owiek za\u015b nie mo\u017ce prawdziwie pokocha\u0107 Boga, je\u015bli si\u0119 Nim bezbrze\u017cnie nie zachwyci. A swojego zachwytu nie jest w stanie wyrazi\u0107 inaczej ni\u017c za pomoc\u0105 dar\u00f3w ziemi, kt\u00f3r\u0105 B\u00f3g kaza\u0142 mu czyni\u0107 sobie poddan\u0105.<\/p>\r\n

Dlatego nasi przodkowie wielbili Stw\u00f3rc\u0119 wszechrzeczy twardo\u015bci\u0105 marmuru, niezniszczalno\u015bci\u0105 z\u0142ota, blaskiem srebra, \u017cywym (do dzi\u015b pomimo up\u0142ywu stuleci) kolorem wyszukanych barwnik\u00f3w, faktur\u0105 szlachetnego drewna \u2013 kierowani m\u0105dro\u015bci\u0105 umys\u0142u do wykonania wszelkich prac<\/em> (Wj 35, 35), kt\u00f3r\u0105 On sam ich nape\u0142ni\u0142.<\/p>\r\n

Jak na ich tle wypada nasza chwa\u0142a i cze\u015b\u0107, i uwielbienie<\/em>? Czy aby wsp\u00f3\u0142czesna architektura i sztuka sakralna nie stawiaj\u0105 ich pod znakiem zapytania? Jakie jest nasze umi\u0142owanie Autora wszechrzeczy? Czy takie jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzisiejszych \u015bwi\u0105ty\u0144? Prostackie jak beton? Tanie jak plastik? Tandetne jak laminat? Kruche jak karton-gips? Sypi\u0105ce si\u0119 jak pa\u017adzierze?<\/p>\r\n

Czy w progu domu Bo\u017cego wzniesionego na przestrzeni ostatnich stu lat bezwiednie wyrywa nam si\u0119 z piersi pe\u0142en bezbrze\u017cnego zachwycenia okrzyk psalmisty: Jak mi\u0142e s\u0105 przybytki Twoje, Panie Zast\u0119p\u00f3w!<\/em> (Ps 84, 2)?<\/p>\r\n

Jerzy Wolak<\/strong><\/em><\/p>\r\n

ARTYKU\u0141 ZOSTA\u0141 OPUBLIKOWANY W 76. NR. MAGAZYNU POLONIA CHRISTIANA<\/a><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Odpowied\u017a na postawione w tytule pytanie jest r\u00f3wnie prosta, co oczywista. Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma by\u0107 pi\u0119kny, poniewa\u017c B\u00f3g jest pi\u0119kny. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako Ecclesia Dei \u2013 Mistyczne Cia\u0142o Jezusa Chrystusa \u2013 powinien tchn\u0105\u0107 pi\u0119knem nadprzyrodzonym, a jego doczesne ekspozytury: domus Dei \u2013 \u015bwi\u0105tynie, w kt\u00f3rych Pan nasz zechcia\u0142 by\u0107 fizycznie obecny \u2013 powinny dodatkowo tchn\u0105\u0107 pi\u0119knem fizycznym. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135],"tags":[240,119],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/116820"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=116820"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/116820\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=116820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=116820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=116820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}