{"id":116573,"date":"2020-08-28T14:04:40","date_gmt":"2020-08-28T18:04:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=116573"},"modified":"2020-08-28T14:04:40","modified_gmt":"2020-08-28T18:04:40","slug":"zleceniodawcy-popijaja-whisky-rozmowa-z-siergiejem-musjenko-bialoruskim-politologiem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=116573","title":{"rendered":"Zleceniodawcy popijaj\u0105 whisky… – rozmowa z Siergiejem Musjenko, bia\u0142oruskim politologiem<\/em>"},"content":{"rendered":"

\u201eBardzo mi przykro, \u017ce wszystko to robione jest r\u0119koma naszych s\u0105siad\u00f3w \u2013 Polak\u00f3w, Litwin\u00f3w, \u0141otyszy. O dzia\u0142aniach Bie\u0142satu wiedzieli\u015bmy od dawna, ale nie zwracali\u015bmy na nie szczeg\u00f3lnej uwagi. Zreszt\u0105, Bie\u0142sat jako kana\u0142 nie mia\u0142 wi\u0119kszego znaczenia, znacznie istotniejsze by\u0142y tu jego dzia\u0142ania w internecie. Dotar\u0142 do ludzi, kt\u00f3rzy nie ogl\u0105daj\u0105 telewizji, nie s\u0142uchaj\u0105 radia i nie czytaj\u0105 gazet\u201d \u2013 m\u00f3wi Siergiej Musjenko, bia\u0142oruski politolog. <\/strong><\/p>\r\n

Siergiej, znamy si\u0119 od wielu lat i wiem, \u017ce prowadzone przez Ciebie Centrum Analityczne EcooM przeprowadza\u0142o, chyba jako jedyne, profesjonalne badania sonda\u017cowe przed wyborami prezydenckimi w tym roku. <\/strong>
\r\n– Badania w jakim\u015b stopniu odzwierciedlaj\u0105 obecny przebieg wydarze\u0144. Przy pomocy socjologii mo\u017cesz przewidzie\u0107 przysz\u0142e wydarzenia. Faktycznie, dane prezentowane obecnie przez Centraln\u0105 Komisj\u0119 Wyborcz\u0105 potwierdzaj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszych prognoz. Cho\u0107by to, \u017ce w Mi\u0144sku Aleksandr \u0141ukaszenko uzyska\u0142 poparcie 65% wyborc\u00f3w, a Swiet\u0142ana Tichanowskaja \u2013 15%. I faktycznie, mamy w Mi\u0144sku jakie\u015b 35% oponent\u00f3w urz\u0119duj\u0105cego prezydenta, ale wci\u0105\u017c ma on przecie\u017c zdecydowan\u0105 przewag\u0119.<\/p>\r\n

Gdyby r\u00f3\u017cnica by\u0142a mniejsza, protesty by\u0142yby jeszcze bardziej intensywne?<\/strong>
\r\n– To kwestia kultury politycznej. Przecie\u017c niedawno odby\u0142y si\u0119 u was wybory, gdzie w drugiej turze r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy kandydatami wynios\u0142a jakie\u015b 2%. I \u017cadnych niepokoj\u00f3w nie by\u0142o. U nas, gdyby tak by\u0142o, by\u0142oby znacznie gorzej ni\u017c jest.<\/p>\r\n

Ale i tak protesty s\u0105 spore.<\/strong>
\r\n– Jak powiedzia\u0142em, jakie\u015b 35% mieszka\u0144c\u00f3w Mi\u0144ska to przeciwnicy prezydenta. No i mamy w efekcie sytuacj\u0119, gdy w\u0142a\u015bnie cz\u0119\u015b\u0107 z nich wykorzystano przy u\u017cyciu profesjonalnych metod, o kt\u00f3rych cz\u0119sto przecie\u017c dyskutowali\u015bmy na konferencjach i czytali\u015bmy o nich w ksi\u0105\u017ckach. To metody agresywnego zakwestionowania wynik\u00f3w wybor\u00f3w. Wezwania do stosowania przemocy brzmia\u0142y w ci\u0105gu ca\u0142ej kampanii wyborczej, widoczne by\u0142y w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych.<\/p>\r\n

Czyli przygotowywano to wszystko od dawna?<\/strong>
\r\n– Tak, oczywi\u015bcie. Nigdy dot\u0105d w historii Bia\u0142orusi nie uruchomiono tak wielkich zasob\u00f3w ludzkich i finansowych. Ta skala jest naprawd\u0119 szokuj\u0105ca. Przyjechali tu specjali\u015bci polscy, ameryka\u0144scy, ukrai\u0144scy, rosyjscy<\/span>. Ogromne by\u0142y te\u017c zaanga\u017cowane \u015brodki.<\/p>\r\n

O jakich kwotach, w Twojej ocenie, mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107?<\/strong>
\r\n– Przed wyborami by\u0142a to kwota oko\u0142o 1,2 mld dolar\u00f3w. A p\u00f3\u017aniej otwarto praktycznie niewyczerpuj\u0105ce si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142a. To wida\u0107 po mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, po tych akcjach kwiatowych, gad\u017cetach, po liczbie wynaj\u0119tych specjalist\u00f3w w zakresie technologii politycznych. Wida\u0107 to te\u017c w wynagrodzeniach uczestnik\u00f3w wydarze\u0144. Ju\u017c pierwsze wiece, na kt\u00f3rych zbierano podpisy, by\u0142y sowicie op\u0142acane. Pocz\u0105tkowo by\u0142o to robione wy\u0142\u0105cznie przez tych, kt\u00f3rzy chcieli zarobi\u0107, p\u00f3\u017aniej w\u0142\u0105czyli si\u0119 ci, kt\u00f3rych to wszystko wci\u0105gn\u0119\u0142o. To podr\u0119cznikowe dzia\u0142ania.<\/p>\r\n

Kto, wed\u0142ug Ciebie, by\u0142 g\u0142\u00f3wnym sponsorem tych dzia\u0142a\u0144?<\/strong>
\r\n– \u0179r\u00f3d\u0142a by\u0142y bardzo r\u00f3\u017cne. Z\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 na nie i pieni\u0105dze z Zachodu, i wsparcie Gazpromu.<\/p>\r\n

No w\u0142a\u015bnie, czy wszystkie grupy w elitach rosyjskich maj\u0105 takie samo stanowisko w sprawie Bia\u0142orusi?<\/strong>
\r\n– Oczywi\u015bcie, \u017ce nie. Po prostu niekt\u00f3rzy maj\u0105 swoje w\u0142asne interesy, kt\u00f3re pr\u00f3buj\u0105 w taki spos\u00f3b realizowa\u0107. Na przyk\u0142ad niedawno wypowiedzia\u0142 si\u0119 publicznie w\u0142a\u015bciciel korporacji \u201eUralchim\u201d Dmitrij Mazepin, kt\u00f3rego firma wydobywa s\u00f3l potasow\u0105 i jest konkurentem naszej kopalni soli w Soligorsku. Apelowa\u0142 o utworzenie jakiej\u015b grupy koordynacyjnej ze swoim udzia\u0142em. Odebrali\u015bmy to jako ujawnienie si\u0119 jednego ze zleceniodawc\u00f3w obecnych wydarze\u0144. I chodzi tu o pr\u00f3by eliminacji lub przej\u0119cia konkurencji. Wystarczy przypomnie\u0107 spraw\u0119 sprzed lat, gdy zatrzymano na Bia\u0142orusi prezesa \u201eUralkalij\u201d W\u0142adis\u0142awa Baumgertnera, \u017ceby zrozumie\u0107, \u017ce to po prostu jeden z czysto biznesowych projekt\u00f3w.<\/p>\r\n

Czyli chodzi o przej\u0119cie kontroli nad bia\u0142orusk\u0105, niesprywatyzowan\u0105 do tej pory gospodark\u0105?<\/strong>
\r\n– Tak. To jest jednocze\u015bnie \u017ar\u00f3d\u0142o naszej dumy i przedmiot wielu problem\u00f3w. Chodzi o nadal funkcjonuj\u0105ce zak\u0142ady pa\u0144stwowe o \u0142\u0105cznej warto\u015bci szacowanej na 120-150 mld dolar\u00f3w. Ju\u017c od dawna wszystkich sw\u0119dz\u0105 r\u0119ce, by si\u0119gn\u0105\u0107 po te aktywa<\/span>. Ale to, oczywi\u015bcie, nie jedyny czynnik. Z jednej strony jest on faktycznie istotny dla tych, kt\u00f3rzy gotowi s\u0105 teraz wyk\u0142ada\u0107 ogromne kwoty na protesty, z drugiej jednak swoj\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c interesy geopolityczne. Chyba si\u0119 zgodzisz, \u017ce trudno by\u0142oby ukrai\u0144skich boj\u00f3wkarzy, kt\u00f3rzy przeszli przez Majdan przerzuci\u0107 do Moskwy. Ci\u0119\u017cko by\u0142oby te\u017c to zrobi\u0107 z ich polskimi czy litewskimi kolegami. Z naszymi, bia\u0142oruskimi mo\u017cna by to zrobi\u0107 bez trudu, dlatego to ich w\u0142a\u015bnie trzeba przygotowa\u0107. Jako kraj s\u0142owia\u0144ski uznano nas za dobr\u0105 baz\u0119 szkoleniow\u0105. Nie mamy przecie\u017c kontrolowanej granicy z Rosj\u0105. Nawet je\u015bli u nas im si\u0119 nie uda, to i tak samo do\u015bwiadczenie b\u0119dzie wykorzystane w przysz\u0142o\u015bci. Nasze s\u0142u\u017cby zatrzymuj\u0105 regularnie agresywnych uczestnik\u00f3w ostatnich wydarze\u0144 z Ukrainy, Litwy, Polski i wielu innych kraj\u00f3w. Teraz okre\u015blone do\u015bwiadczenie zdob\u0119d\u0105 w tej sferze te\u017c Bia\u0142orusini, kt\u00f3rych p\u00f3\u017aniej b\u0119dzie mo\u017cna bez problemu przerzuci\u0107 na wsch\u00f3d. Chodzi zatem o przetestowanie technologii i przygotowanie przycz\u00f3\u0142ka.<\/p>\r\n

Technologii, kt\u00f3ra okazuje si\u0119 do\u015b\u0107 skuteczna\u2026<\/strong>
\r\n– Pocz\u0105tkowo pa\u0144stwo w og\u00f3le nie zareagowa\u0142o w sferze technologii politycznych. Zajmowa\u0142o si\u0119 swoimi sprawami i nie ingerowa\u0142o. A przecie\u017c nasi przyjaciele z Ukrainy czy Kirgistanu m\u00f3wi\u0105, \u017ce u nich wszystko wygl\u0105da\u0142o podobnie. Te\u017c pojawia\u0142y si\u0119 ruchy, kt\u00f3rych powstania nic nie zapowiada\u0142o. A u nas jeszcze zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 ogromna liczba zainteresowanych, kt\u00f3rzy d\u0142ugo si\u0119 do wszystkiego przygotowywali.
\r\n
\r\nAle czy to tylko kwestia czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych?<\/strong>
\r\n– Nie, takie rzeczy si\u0119 nie zdarzaj\u0105, je\u015bli nie istnieje wsparcie ze strony miejscowych elit. Pami\u0119tamy, jak na Ukrainie w 2014 roku szef administracji Wiktora Janukowycza Siergiej Liewoczkin os\u0142abia\u0142 jego pozycj\u0119, by zaj\u0105\u0107 jego miejsce. Wysz\u0142o wprawdzie tak, \u017ce miejsca nie zaj\u0105\u0142, ale spokojnie wylecia\u0142 do swojego zamku we Francji prywatnym odrzutowcem, a dzi\u015b przylatuje nim na posiedzenia Rady Najwy\u017cszej, jako parlamentarzysta. S\u0105 to ludzie, kt\u00f3rzy z premedytacj\u0105 dzia\u0142aj\u0105 w obcych interesach. U nas te\u017c byli tacy, kt\u00f3rzy starali si\u0119 przeszkadza\u0107 g\u0142owie naszego pa\u0144stwa i rozwojowi Bia\u0142orusi. Przez wiele lat siedzieli cicho, a teraz stroj\u0105 si\u0119 w pi\u00f3rka nieskalanych w\u0142adz\u0105 opozycjonist\u00f3w. Wcze\u015bniej kradli i stworzyli wiele problem\u00f3w, z kt\u00f3rymi do dzi\u015b boryka si\u0119 pa\u0144stwo.<\/p>\r\n

Czy s\u0105 w\u015br\u00f3d nich znane postacie?<\/strong>
\r\n– To ludzie znani, kt\u00f3rzy najcz\u0119\u015bciej w pewnym momencie wyjechali z kraju, zaj\u0119li si\u0119 czym\u015b zupe\u0142nie innym, a teraz pr\u00f3buj\u0105 wr\u00f3ci\u0107 do polityki. Z jednej strony to dobrze, \u017ce teraz si\u0119 ujawniaj\u0105, z drugiej jednak pa\u0144stwo powinno podejmowa\u0107 wobec nich szybkie i stanowcze decyzje.<\/p>\r\n

A czy rzeczywi\u015bcie Bia\u0142orusi grozi te\u017c fala strajk\u00f3w?<\/strong>
\r\n– Pracownicy \u017c\u0105dali, by spotykali si\u0119 z nimi przedstawiciele w\u0142adz i do takich spotka\u0144 dochodzi. Ale w czasie tych spotka\u0144 wielu z nich znajduje si\u0119 na ulicznych protestach, czyli dialog niekt\u00f3rych nie bardzo interesuje. Wszystko to znamy z lektur politologicznych, opisuj\u0105cych zarz\u0105dzanie protestami. Pomys\u0142 na akcje strajkowe ma na celu doprowadzenie do kryzysu gospodarczego, jako warunku powodzenia ca\u0142ej operacji. S\u0105 tego konkretne dowody. Strajki pr\u00f3bowano wywo\u0142a\u0107 w kluczowych zak\u0142adach. Mi\u0144skie Zak\u0142ady Ci\u0105gnik\u00f3w Siod\u0142owych (MZKT) dostarczaj\u0105 prawie ca\u0142\u0105 swoj\u0105 produkcj\u0119 na potrzeby rosyjskich si\u0142 zbrojnych. Belaruskalij to jeden z najwi\u0119kszych producent\u00f3w nawoz\u00f3w azotowych na \u015bwiecie. Sama tylko wiadomo\u015b\u0107 o tym, \u017ce mo\u017ce wybuchn\u0105\u0107 tam strajk, doprowadzi\u0142a do wzrostu cen akcji najwi\u0119kszego globalnego producenta nawoz\u00f3w, ameryka\u0144skiej korporacji Mosaic o ponad 30%, izraelskiej ICL \u2013 o 18%, a niemieckiej K + S \u2013 o 14%. Czyli skorzystali b\u0142yskawicznie konkurenci, wzros\u0142a ich warto\u015b\u0107 gie\u0142dowa. Bie\u0142az to jedna trzecia \u015bwiatowego rynku ogromnych pojazd\u00f3w ci\u0119\u017carowych, wi\u0119c z jego problem\u00f3w skorzystaj\u0105 takie firmy, jak Komatsu i Caterpillar. MTZ to 10% \u015bwiatowej produkcji traktor\u00f3w i te\u017c ma zagranicznych konkurent\u00f3w. St\u0105d takie uderzenie i te technologie protestu\u2026<\/p>\r\n

No w\u0142a\u015bnie, technologie wydaj\u0105 si\u0119 powtarza\u0107 w r\u00f3\u017cnych miejscach, od wielu lat\u2026<\/strong>
\r\n– Tak. I to, \u017ce ludzie nie zdaj\u0105 sobie z tego szerzej sprawy, to te\u017c moja wina, \u017ce nie wyja\u015bni\u0142em dostatecznie dobrze istoty tego rodzaju dzia\u0142a\u0144. Przecie\u017c to wszystko polega na tym, \u017ce wynajmowana jest agencja PR z nieograniczonymi mo\u017cliwo\u015bciami finansowymi. Werbuje, dajmy na to, m\u0142od\u0105 dziewczyn\u0119. Ona dzwoni do dziesi\u0119ciu czy dwudziestu swoich kole\u017canek i przekazuje im bia\u0142e kwiaty, a te rozdaj\u0105 je przechodniom. Ten bia\u0142y kolor te\u017c ju\u017c tyle razy widzieli\u015bmy, na przyk\u0142ad bia\u0142e wst\u0105\u017ceczki na Placu B\u0142otnym w Moskwie. A dalej wszystko zale\u017cy ju\u017c od poziomu kreatywno\u015bci.
\r\n
\r\nA jakie by\u0142o t\u0142o do\u015b\u0107 brutalnych reakcji milicji na protesty?<\/strong>
\r\n– Pocz\u0105tkowo ludzie reagowali krytycznie na pr\u00f3by agresywnych wyst\u0105pie\u0144 ze strony tych protestuj\u0105cych, kt\u00f3rzy rzucali kamieniami, koktajlami Mo\u0142otowa i pr\u00f3bowali wywo\u0142a\u0107 rozruchy. Pierwszego dnia mieli\u015bmy na ulicach oko\u0142o 2000 przygotowanych boj\u00f3wkarzy, koordynowanych \u2013 jak na Ukrainie \u2013 w ramach sotni. Milicja zareagowa\u0142a dopiero drugiego dnia, jednak jej, ewidentnie celowa, brutalno\u015b\u0107 by\u0142a faktycznie nieuzasadniona; zatrzymywano ludzi, kt\u00f3rzy z rozr\u00f3bami nie mieli nic wsp\u00f3lnego. Mo\u017ce kiedy\u015b dowiemy si\u0119, kto sta\u0142 za tak\u0105 zmian\u0105 reakcji, ale by\u0142a to decyzja wyra\u017anie przez kogo\u015b zainspirowana. By\u0107 mo\u017ce za jaki\u015b czas us\u0142yszymy o jakim\u015b generale, kt\u00f3ry objawi si\u0119 w Monako, albo kt\u00f3rego cia\u0142o znajd\u0105 w jakim\u015b kanale. Z punktu widzenia technologii politycznych, efekt m\u00f3g\u0142 by\u0107 tutaj tylko jeden: dodatkowe oburzenie ludzi. Gdyby nie to, protesty powoli by wygasa\u0142y. A tak ludzie zacz\u0119li faktycznie wychodzi\u0107 na ulice i pyta\u0107, sk\u0105d ta brutalno\u015b\u0107.<\/p>\r\n

To wydaje si\u0119 pu\u0142apk\u0105 bez wyj\u015bcia, bo je\u015bli teraz w\u0142adze odetn\u0105 si\u0119 od dzia\u0142a\u0144 milicji, to ca\u0142y sektor bezpiecze\u0144stwa mo\u017ce si\u0119 uzna\u0107 za zdradzony przez polityk\u00f3w.<\/strong>
\r\n– Tak, na tym polega ca\u0142a operacja. W ramach ataku na pa\u0144stwo niezb\u0119dna jest dyskredytacja bloku si\u0142owego, bo tylko wtedy mo\u017cesz my\u015ble\u0107 o zajmowaniu budynk\u00f3w rz\u0105dowych i w ko\u0144cu proklamowaniu jakiego\u015b rz\u0105du tymczasowego. Najgorsze jest to, \u017ce \u2013 wiedz\u0105c, jak dzia\u0142a ten mechanizm \u2013 nie zdobyli\u015bmy si\u0119 na reakcj\u0119 polityczn\u0105.<\/p>\r\n

M\u00f3wi\u0142e\u015b o wsparciu protest\u00f3w ulicznych z zewn\u0105trz, co wydaje si\u0119 coraz bardziej oczywiste.<\/strong>
\r\n– Tak, na granicy identyfikowani s\u0105 ci\u0105gle g\u0142\u00f3wnie \u0141otysze, Litwini, Ukrai\u0144cy i Polacy, kt\u00f3rzy nie przybywaj\u0105 na Bia\u0142oru\u015b w celach pokojowych. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nie jest wpuszczana na terytorium kraju.<\/p>\r\n

No w\u0142a\u015bnie, a jaka w tym wszystkim jest rola strony polskiej, na przyk\u0142ad Bie\u0142satu?<\/strong>
\r\n– Bardzo du\u017ca. Bie\u0142sat operuje przede wszystkim poprzez kana\u0142 Nexta, kt\u00f3ry dzia\u0142a pod przykrywk\u0105 jako rzekoma inicjatywa m\u0142odego Bia\u0142orusina. Zreszt\u0105, potwierdzeniem s\u0105 tu s\u0142owa waszego premiera, kt\u00f3ry doceni\u0142 rol\u0119 Bie\u0142satu i zapowiedzia\u0142 zwi\u0119kszenie jego finansowania. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, zwr\u00f3\u0107my uwag\u0119, \u017ce Rosj\u0119 oskar\u017ca si\u0119 o jaki\u015b zakulisowy wp\u0142yw na ameryka\u0144skie wybory, a w tym przypadku ca\u0142kiem otwarcie i publicznie m\u00f3wi o tym szef rz\u0105du, przyznaj\u0105c, \u017ce Polska robi to od wielu lat. I to w\u0142a\u015bnie kana\u0142 Nexta w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych koordynowa\u0142 ruchy ludzi z jednej cz\u0119\u015bci Mi\u0144ska do drugiej, tzw. fleshmoby. Bardzo mi przykro, \u017ce wszystko to robione jest r\u0119koma naszych s\u0105siad\u00f3w \u2013 Polak\u00f3w, Litwin\u00f3w, \u0141otyszy. O dzia\u0142aniach Bie\u0142satu wiedzieli\u015bmy od dawna, ale nie zwracali\u015bmy na nie szczeg\u00f3lnej uwagi. Zreszt\u0105, Bie\u0142sat jako kana\u0142 nie mia\u0142 wi\u0119kszego znaczenia, znacznie istotniejsze by\u0142y tu jego dzia\u0142ania w internecie. Dotar\u0142 do ludzi, kt\u00f3rzy nie ogl\u0105daj\u0105 telewizji, nie s\u0142uchaj\u0105 radia i nie czytaj\u0105 gazet. P\u00f3\u017aniej okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w pierwszych dniach na ulice wyszli nastolatkowie, niemal dzieci \u2013 w wieku 15-16 lat, kt\u00f3rzy przecie\u017c nawet nie bior\u0105 jeszcze udzia\u0142u w wyborach. My tej grupy w naszych sonda\u017cach nie badali\u015bmy, bo analizowali\u015bmy wy\u0142\u0105cznie pogl\u0105dy obywateli maj\u0105cych prawa wyborcze. I oni potraktowali ca\u0142e te protesty jak swoisty karnawa\u0142.<\/p>\r\n

Kraje Europy \u015arodkowej i Wschodniej, o kt\u00f3rych wspomnia\u0142e\u015b, zazwyczaj s\u0105 wykonawcami polityki Stan\u00f3w Zjednoczonych na obszarze postradzieckim. Jaka jest rola Waszyngtonu w obecnych protestac<\/strong>h?
\r\n– Ocieplenie stosunk\u00f3w ze Stanami Zjednoczonymi zazwyczaj oznacza, \u017ce trzeba by\u0107 wyj\u0105tkowo ostro\u017cnym. Jak tylko zaczynasz si\u0119 z nimi przyja\u017ani\u0107, powiniene\u015b oczekiwa\u0107 najgorszego<\/span>.<\/p>\r\n

Tak, mieli\u015bmy ju\u017c takie przypadki, na przyk\u0142ad w Libii. Czyli mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce ju\u017c od jakiego\u015b czasu wszystko by\u0142o przygotowywane?<\/strong>
\r\n– Oczywi\u015bcie. Nieprzypadkowo w tym w\u0142a\u015bnie okresie pojawi\u0142 si\u0119 bloger Siergiej Tichanowskij, kt\u00f3ry od razu zacz\u0105\u0142 wok\u00f3\u0142 siebie tworzy\u0107 jaki\u015b ruch, ju\u017c p\u00f3\u0142tora roku temu.<\/p>\r\n

Ca\u0142a wirtualna przestrze\u0144 informacyjna, nowe media zosta\u0142y zatem zdominowane przez organizator\u00f3w obecnych protest\u00f3w?<\/strong>
\r\n– Tak. Pami\u0119tam, jak wiele lat temu zaproponowa\u0142em projekty stron internetowych r\u00f3\u017cnych instytucji pa\u0144stwowych. Wszyscy si\u0119 dziwili, nie rozumieli takiej potrzeby. I tym razem te\u017c pa\u0144stwo by\u0142o op\u00f3\u017anione i przez to odda\u0142o pole. Skoro nie by\u0142o prorz\u0105dowych kana\u0142\u00f3w w aplikacji Telegram, to powsta\u0142a pr\u00f3\u017cnia, kt\u00f3r\u0105 zape\u0142nili inni.<\/p>\r\n

Czy po tych wydarzeniach pojawi\u0142o si\u0119 u w\u0142adz bia\u0142oruskich zrozumienie konieczno\u015bci wykorzystywania odpowiednich technologii?<\/strong>
\r\n– Mam nadziej\u0119. Cho\u0107 \u2013 mimo \u017ce jestem \u017cyciowym optymist\u0105 \u2013 czasem ogarnia mnie pesymizm. Przecie\u017c przez wszystkie te lata wszystko to wydawa\u0142o si\u0119 oczywiste, wyst\u0119powali\u015bmy \u2013 tak\u017ce razem \u2013 na konferencjach, na kt\u00f3rych na te sprawy zwracali\u015bmy uwag\u0119. Analizowali\u015bmy do\u015bwiadczenia, kt\u00f3rymi dzielili si\u0119 z nami ukrai\u0144scy i rosyjscy koledzy. A jednak to nie wystarczy\u0142o\u2026<\/p>\r\n

Jak mo\u017cemy przewidywa\u0107 dalszy rozw\u00f3j obecnych protest\u00f3w?<\/strong>
\r\n– By\u0142em \u015bwiadkiem protest\u00f3w w Mi\u0144sku, na kt\u00f3rych zbiera\u0142o si\u0119 120 tysi\u0119cy os\u00f3b, w 1996 i 1997 roku. Widzia\u0142em, jak w\u00f3wczas w\u0142adza poradzi\u0142a sobie z nimi bez u\u017cycia OMONu. Ich mechanizm by\u0142 jednak inny. Ludzie brali w nich udzia\u0142, bo nie mieli pracy, pieni\u0119dzy, perspektyw na przysz\u0142o\u015b\u0107. P\u00f3\u017aniej te problemy uda\u0142o nam si\u0119 rozwi\u0105za\u0107 i \u017cyli\u015bmy spokojnym \u017cyciem przez d\u0142u\u017cszy czas. Dzi\u015b trzeba uruchomi\u0107 nowe has\u0142a i zasoby, bo obecne protesty nie maj\u0105 nic wsp\u00f3lnego z tamtymi. Bunt wywo\u0142any zosta\u0142 sztucznie, bo przecie\u017c ludzie dostaj\u0105 godne wynagrodzenia, maj\u0105 prac\u0119. W wielu zak\u0142adach produkcja systematycznie ro\u015bnie, mimo kryzysu. Ostatnio uda\u0142o nam si\u0119 na przyk\u0142ad sze\u015bciokrotnie zwi\u0119kszy\u0107 poziom eksportu \u017cywno\u015bci do Chin. Cz\u0119\u015b\u0107 pracownik\u00f3w wychodzi na protesty w czasie przerw obiadowych. Ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce inspiracja zewn\u0119trzna jest wystarczaj\u0105co skuteczna. Teraz wiele zale\u017cy od dalszych przejaw\u00f3w inwencji inspirator\u00f3w destabilizacji.<\/p>\r\n

Jak s\u0142yszymy, Aleksandr \u0141ukaszenko w tych dniach kryzysu regularnie rozmawia telefonicznie z W\u0142adimirem Putinem.<\/strong>
\r\n– Tak. Du\u017co opowiada mu o technologiach kolorowych rewolucji, kt\u00f3re s\u0105 teraz stosowane, o grupach prowokator\u00f3w, kt\u00f3re pr\u00f3buj\u0105 przenikn\u0105\u0107 do naszego kraju. Bia\u0142oru\u015b nie ma \u017cadnego problemu w relacjach z rosyjskim kierownictwem. Ludzie, kt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 dzi\u015b destabilizowa\u0107 sytuacj\u0119 u nas, chc\u0105 te\u017c odsun\u0105\u0107 od w\u0142adzy Putina.<\/p>\r\n

Czyli mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce go ostrzega?<\/strong>
\r\n– Tak. M\u00f3wi mu wprost, \u017ce kwesti\u0105 czasu jest przeniesienie tych samych mechanizm\u00f3w kolorowej rewolucji do Rosji. Chodzi o stworzenie tu enklawy, kt\u00f3ra b\u0119dzie realizowa\u0107 projekt na wschodzie. Mamy by\u0107 takim korytarzem do Moskwy. Cz\u0119sto si\u0119 zastanawia\u0142em, dlaczego w \u201eWielkiej szachownicy\u201d Zbigniewa Brzezi\u0144skiego ani razu nie wspomina si\u0119 o Bia\u0142orusi. Kiedy\u015b zreszt\u0105 zaprasza\u0142em go na jedn\u0105 konferencj\u0119 w Rakowie. Nie przyjecha\u0142, cho\u0107 wcze\u015bniej tam by\u0142 podczas jednej wizyt w Zwi\u0105zku Radzieckim u Leonida Bre\u017cniewa; s\u0105 tam groby jakich\u015b jego przodk\u00f3w. Brzezi\u0144ski pisa\u0142 tak wiele o Litwie, Polsce, Ukrainie, a o nas kompletnie nic. O planach wobec nas \u2013 cisza. Jego stara koncepcja polega na tym, \u017ceby otoczy\u0107 Rosj\u0119 kordonem nieprzyjaznych jej pa\u0144stw \u2013 Ukrain\u0105, Bia\u0142orusi\u0105, krajami ba\u0142tyckimi, Polsk\u0105; w ten spos\u00f3b izoluj\u0105c j\u0105 od Europy. Pewn\u0105 rol\u0119 odegra\u0142o te\u017c przyj\u0119cie przez w\u0142adze bia\u0142oruskie odmiennej strategii wobec pandemii COVID-19.<\/p>\r\n

A jak zachowuj\u0105 si\u0119 wyborcy i zwolennicy bia\u0142oruskiego prezydenta?<\/strong>
\r\n– Przez pewien moment byli zdezorientowani. Sta\u0142o si\u0119 tak, gdy zobaczyli stosowanie przemocy, brutalno\u015b\u0107. Tak naprawd\u0119, prawdziwe protesty zosta\u0142y sprowokowane w\u0142a\u015bnie przez brutalno\u015b\u0107 milicji. Wida\u0107, \u017ce niekt\u00f3rzy chcieli uzyska\u0107 efekt zbiorowej ofiary rytualnej. W\u0142a\u015bnie dlatego prowokatorzy zacz\u0119li zachowywa\u0107 si\u0119 na tyle agresywnie, by sprowokowa\u0107 zdecydowan\u0105 odpowied\u017a i zaanga\u017cowanie powa\u017cnych si\u0142, tych ci\u0119\u017cko uzbrojonych. Nasi milicjanci zreszt\u0105 te\u017c nie s\u0105 przyzwyczajeni do takich sytuacji, do tego, \u017ce kto\u015b rzuca w nich kamieniami czy koktajlami Mo\u0142otowa. Widzieli\u015bmy te\u017c, jak taranowano rozmy\u015blnie samochodami funkcjonariuszy zwyk\u0142ej drog\u00f3wki. Co w takiej sytuacji zrobi\u0107 mo\u017ce jego partner, kolega? To oczywiste: b\u0119dzie goni\u0142 sprawc\u00f3w i strzela\u0142 do nich.<\/p>\r\n

Czyli eskalacja jest odg\u00f3rnie modelowana?<\/strong>
\r\n– Tak. Jej zleceniodawcy siedz\u0105 sobie wygodnie gdzie\u015b w Londynie czy Nowym Jorku, popijaj\u0105c whisky i spogl\u0105daj\u0105c na te obrazki z satysfakcj\u0105.<\/p>\r\n

Rozmawia\u0142: Mateusz Piskorski<\/em> <\/strong>
\r\nSiergiej Musjenko \u2013 bia\u0142oruski politolog, szef Centrum Analitycznego EcooM.
\r\nMy\u015bl Polska, nr 35-36 (30.08-6.09.2020)<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201eBardzo mi przykro, \u017ce wszystko to robione jest r\u0119koma naszych s\u0105siad\u00f3w \u2013 Polak\u00f3w, Litwin\u00f3w, \u0141otyszy. O dzia\u0142aniach Bie\u0142satu wiedzieli\u015bmy od dawna, ale nie zwracali\u015bmy na nie szczeg\u00f3lnej uwagi. Zreszt\u0105, Bie\u0142sat jako kana\u0142 nie mia\u0142 wi\u0119kszego znaczenia, znacznie istotniejsze by\u0142y tu jego dzia\u0142ania w internecie. Dotar\u0142 do ludzi, kt\u00f3rzy nie ogl\u0105daj\u0105 telewizji, nie s\u0142uchaj\u0105 radia i […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[168,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/116573"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=116573"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/116573\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=116573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=116573"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=116573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}