{"id":115605,"date":"2020-07-23T10:07:43","date_gmt":"2020-07-23T14:07:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=115605"},"modified":"2020-07-23T10:07:43","modified_gmt":"2020-07-23T14:07:43","slug":"covid-19-jako-test-naszej-wolnosci-mariusz-matuszewski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=115605","title":{"rendered":"Covid-19 jako test naszej wolno\u015bci – Mariusz Matuszewski<\/em>"},"content":{"rendered":"

I.<\/strong><\/p>\r\n

Czas, w kt\u00f3rym znajdujemy si\u0119 obecnie, jest niew\u0105tpliwie bardzo szczeg\u00f3lny. Z jednej strony \u017cyjemy w warunkach pandemii, co zawsze budzi obawy o zdrowie i otoczenie spo\u0142eczne, w jakim funkcjonujemy. Z drugiej – wprowadzane s\u0105 (w tempie ekspresowym) ograniczenia swob\u00f3d obywatelskich i osobistych na skal\u0119 dot\u0105d niespotykan\u0105.<\/p>\r\n

Pytanie, kt\u00f3re sobie i Pa\u0144stwu stawiam, brzmi: co tak naprawd\u0119 unaoczni\u0142a nam obecna pandemia? I jak to si\u0119 ma do tego, co b\u0119dzie po niej?<\/p>\r\n

II.<\/strong><\/p>\r\n

Po pierwsze: trudno o lepsz\u0105 lekcj\u0119 tego, jak kruche s\u0105 odmieniane przez wszystkie przypadki prawa i wolno\u015bci, o kt\u00f3rych nas zapewniano. Prawica, zw\u0142aszcza ta bardziej dogmatyczna, nie mia\u0142a tu wprawdzie z\u0142udze\u0144 (giganci tacy, jak Facebook czy YouTube, prowadz\u0105 cenzur\u0119 tre\u015bci, jakie zamieszczamy, ju\u017c od dawna), jest to jednak mniejszo\u015b\u0107. Generalnie spo\u0142ecze\u0144stwa zachodnie do g\u0142\u0119bi prze\u015bwiadczone s\u0105 o nienaruszalnym charakterze przys\u0142uguj\u0105cych im swob\u00f3d i uznawa\u0142y za rzecz oczywist\u0105, \u017ce  wolno\u015b\u0107 osobista stanowi dogmat nie do podwa\u017cenia, gdy\u017c broni jej prawo i konstytucje.  <\/p>\r\n

Tymczasem wszystko to leg\u0142o w gruzach w przeci\u0105gu kilku dni. Ca\u0142e pakiety nakaz\u00f3w i zakaz\u00f3w, przygotowane przez rz\u0105dy poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w, wprowadzano b\u0142yskawicznie z ca\u0142\u0105 moc\u0105 aparatu przymusu, jakim dysponuje pa\u0144stwo. I oto nagle s\u0142u\u017cba zdrowia, na kt\u00f3r\u0105 ka\u017cdy z nas p\u0142aci podatki, realnie przesta\u0142a by\u0107 dost\u0119pna. Dzieci nie mog\u0105 i\u015b\u0107 do szk\u00f3\u0142. W\u0142a\u015bciciele wi\u0119kszo\u015bci firm z dnia na dzie\u0144 dowiedzieli si\u0119, \u017ce bez zgody pa\u0144stwa nie wolno im pracowa\u0107.  Korzystanie z r\u00f3\u017cnego typu infrastruktury, kt\u00f3r\u0105 wszyscy utrzymujemy, grozi drako\u0144skimi mandatami lub spraw\u0105 w s\u0105dzie. Wolno przemieszcza\u0107 si\u0119 tylko tam, gdzie pozwala pa\u0144stwo i na warunkach, jakie ono ustali\u0142o. Pa\u0144stwo decyduje o tym, czy w og\u00f3le wolno nam wyj\u015b\u0107 z domu. Realnie (przynajmniej w warunkach polskich) ka\u017cdy policjant sta\u0142 si\u0119 s\u0119dzi\u0105, od kt\u00f3rego dobrej woli zale\u017cy to, co jest dla nas konieczne, a co nie i kt\u00f3ry nie musi nam niczego wyja\u015bnia\u0107.<\/p>\r\n

Szczeg\u00f3lnie ciekawy jest wym\u00f3g poddania si\u0119 os\u00f3b skierowanych na kwarantann\u0119 ca\u0142odobowemu monitoringowi przy pomocy cyfrowej smyczy, kt\u00f3rej podstaw\u0105 jest ich w\u0142asny telefon lub tablet. Pa\u0144stwa wykorzystuj\u0105 w tym przypadku prywatne urz\u0105dzenia nie pytaj\u0105c nikogo o zgod\u0119, niejako automatycznie wpisuj\u0105c je w system dzia\u0142ania s\u0142u\u017cb porz\u0105dkowych – nazwijmy rzecz po imieniu – prawem kaduka. W r\u00f3\u017cnych krajach wygl\u0105da to inaczej, zatem przywo\u0142ajmy kilka przyk\u0142ad\u00f3w.<\/p>\r\n

Na Tajwanie stosowanie wprowadzonej przez w\u0142adze aplikacji jest obligatoryjne. W razie jakiegokolwiek problemu w przesy\u0142aniu sygna\u0142u (np. w wypadku przerwy wywo\u0142anej wy\u0142adowaniem baterii) system natychmiast powiadomi policj\u0119. W tym samym mniej wi\u0119cej czasie podobne oprogramowanie zacz\u0119\u0142a stosowa\u0107 Korea Po\u0142udniowa.<\/p>\r\n

Na nieco inny model zdecydowa\u0142y si\u0119 Chiny. Aplikacja, kt\u00f3r\u0105 tam wprowadzono,  przyznaje u\u017cytkownikowi (na podstawie wprowadzonych informacji i w oparciu o dane znajduj\u0105ce si\u0119 w posiadaniu pa\u0144stwa) odpowiedni status: zielony (mo\u017cna przebywa\u0107 na zewn\u0105trz), pomara\u0144czowy (7 dni kwarantanny) lub czerwony (14 dni kwarantanny). Rzecz jasna ka\u017cda osoba poddana kwarantannie musi pozosta\u0107 w sta\u0142ym kontakcie z w\u0142adzami.<\/p>\r\n

Kolejnym przyk\u0142adem, o kt\u00f3rym warto wspomnie\u0107, jest Polska. Tu mamy do wyboru: niespodziewane wizyty policji lub codzienne wysy\u0142anie wykonanych swoim telefonem selfie. Co istotne, zaprojektowana przez rz\u0105d aplikacja analizuje zar\u00f3wno zdj\u0119cia (kt\u00f3re skanuje i bada system por\u00f3wnywania wizerunku) jak i lokalizacj\u0119, z kt\u00f3rej wys\u0142ano wiadomo\u015b\u0107, co pozwala na weryfikacj\u0119 miejsca przebywania w\u0142a\u015bciciela telefonu. Aplikacja mo\u017ce za\u017c\u0105da\u0107 wykonania i wys\u0142ania kolejnego zdj\u0119cia kilka razy dziennie, a w razie braku odpowiedzi w ci\u0105gu 20 minut powiadamiana jest policja.<\/p>\r\n

Niedawno prawo, kt\u00f3re pozwala na wykorzystanie telefon\u00f3w do \u015bledzenia os\u00f3b zara\u017conych wirusem Covid-19, przeg\u0142osowa\u0142 Izrael. Analogiczne rozwi\u0105zanie, cho\u0107 mo\u017ce mniej restrykcyjne, opracowa\u0142 brytyjski NHS.<\/p>\r\n

Odt\u0105d nie wolno nam mie\u0107 z\u0142udze\u0144. Naszych praw, jak\u017ce kruchych, nic nie gwarantuje. Ich zachowanie lub zniesienie zale\u017cy wy\u0142\u0105cznie od pa\u0144stwa. Przekonujemy si\u0119 w\u0142a\u015bnie, \u017ce mo\u017ce ono na\u0142o\u017cy\u0107 wszelkie ograniczenia, jakie poszczeg\u00f3lnym jego organom wydadz\u0105 si\u0119 odpowiednie. Lub te\u017c jakie uznaj\u0105 za w\u0142a\u015bciwe dzia\u0142aj\u0105cy zza kulis mocodawcy tych, kt\u00f3rzy wydaj\u0105 oficjalne decyzje administracyjne. Pa\u0144stwo nie jest ju\u017c zwie\u0144czeniem \u017cycia spo\u0142ecznego i politycznego wolnych jednostek, rodzin i zrzesze\u0144.  Zamiast tego oddzieli\u0142o si\u0119 od spo\u0142ecze\u0144stwa, uzurpuje sobie rol\u0119 spogl\u0105daj\u0105cego z g\u00f3ry, bezosobowego i bezdusznego suwerena. W konsekwencji nasza wolno\u015b\u0107 i nasze prawa przypominaj\u0105 wystawion\u0105 na \u0142ask\u0119 wiatru chor\u0105giewk\u0119 – i to jest dla nas pierwsza lekcja na przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\r\n

III.<\/strong><\/p>\r\n

O ile dzia\u0142ania rz\u0105d\u00f3w wzburzy\u0142y niekt\u00f3rych obserwator\u00f3w (czy to w mediach, czy te\u017c na portalach spo\u0142eczno\u015bciowych), o tyle dzia\u0142ania mi\u0119dzynarodowych korporacji z bran\u017cy IT przesz\u0142y niemal bez echa. Tymczasem firmy takie, jak np. Google dysponuj\u0105 wiedz\u0105 o ka\u017cdym z nas w zakresie, kt\u00f3rego prawdopodobnie nie jeste\u015bmy sobie w stanie wyobrazi\u0107.<\/p>\r\n

Dla przyk\u0142adu: od czasu wybuchu obecnej pandemii Google, korzystaj\u0105c ze swoich aplikacji i baz danych, monitoruje i udost\u0119pnia w\u0142adzom (zar\u00f3wno na szczeblu lokalnym, jak i krajowym, np. Wielkiej Brytanii) informacje, dotycz\u0105ce przemieszczania si\u0119 ludzi i miejsc odwiedzanych przez mieszka\u0144c\u00f3w rejonu stanowi\u0105cego w danej sytuacji przedmiot zainteresowania. Podobno chodzi jedynie o anonimowe analizy, oparte na Google Maps. Niestety, s\u0105 to dane bardzo szczeg\u00f3\u0142owe, pozwalaj\u0105 bowiem okre\u015bli\u0107 ilo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w miasta lub regionu w \u015brodkach transportu publicznego, sklepach, zak\u0142adach pracy, etc.<\/p>\r\n

Pro\u015bb\u0119 o takie same dane rz\u0105d w Londynie wystosowa\u0142 ju\u017c do najwi\u0119kszych krajowych operator\u00f3w sieci kom\u00f3rkowych.<\/p>\r\n

By poda\u0107 inny przyk\u0142ad: najwi\u0119ksza w Azji platforma handlowa, Alibaba, \u015bci\u015ble wsp\u00f3\u0142pracuje rz\u0105dem Chin. To w\u0142a\u015bnie ta firma obs\u0142uguje aplikacj\u0119, za pomoc\u0105 kt\u00f3rej osoby poddane kwarantannie komunikuj\u0105 si\u0119 z w\u0142adzami lub otrzymuj\u0105 jeden z trzech wspomnianych wy\u017cej status\u00f3w.<\/p>\r\n

Ka\u017cdy u\u017cytkownik Internetu wie, \u017ce mi\u0119dzynarodowe koncerny informatyczne prowadz\u0105 monitoring naszej dzia\u0142alno\u015bci w Internecie celem profilowania preferencji klient\u00f3w i kalibrowania na tej podstawie akcji marketingowych. I godzili\u015bmy si\u0119 na to. Nikt nie protestowa\u0142. Co wi\u0119cej: sami na pot\u0119g\u0119 instalujemy dziesi\u0105tki aplikacji, opartych na systemie Android – od kupna bilet\u00f3w w autobusie a\u017c po gry i zamawianie posi\u0142ku. W konsekwencji, dzi\u0119ki danym, jakich sami dostarczamy, Google wie o nas prawie wszystko.  <\/p>\r\n

A je\u017celi nie Google – to Facebook, Twitter lub inne media spo\u0142eczno\u015bciowe, banki, operatorzy platform telefonicznych, sklepy, a tak\u017ce dziesi\u0105tki innych miejsc w sieci, do kt\u00f3rych si\u0119 logujemy, w kt\u00f3rych kupujemy, gdzie nawi\u0105zujemy kontakty i przez kt\u00f3re wysy\u0142amy wiadomo\u015bci – czasem r\u00f3wnie\u017c te, zawieraj\u0105ce dane poufne. U\u017cywamy ich wszystkich widz\u0105c w tym u\u0142atwienie w wielu sferach \u017cycia i spos\u00f3b na sp\u0119dzanie czasu. Broczymy w ten spos\u00f3b danymi na skal\u0119 niewyobra\u017caln\u0105, a to, o czym nie pami\u0119tamy lub co ignorujemy, to \u017ce dane te nie znikaj\u0105. S\u0105 gromadzone i analizowane.<\/p>\r\n

Pose\u0142 Grzegorz Braun stwierdzi\u0142 w jednym z nagra\u0144 na kanale YouTube, \u017ce o ile kiedy\u015b bezpieka musia\u0142a niema\u0142o si\u0119 natrudzi\u0107 celem pozyskania kontakt\u00f3w, zgromadzenia odpowiednich danych, ich analizy i ustalenia powi\u0105za\u0144, o tyle dzisiaj my odpowiednik ubeckich teczek zak\u0142adamy sobie sami i sami je wype\u0142niamy wszystkim, o czym korporacje i s\u0142u\u017cby mog\u0105 marzy\u0107. Co najwy\u017cej musz\u0105 jeszcze tylko napisa\u0107 jedn\u0105 czy dwie aplikacje, kt\u00f3re jednym rozporz\u0105dzeniem za\u0142aduj\u0105 na nasze telefony.<\/p>\r\n

I tu dochodzimy do drugiej lekcji na przysz\u0142o\u015b\u0107: jedyn\u0105 metod\u0105 na to, by nas w ten spos\u00f3b nie inwigilowano, jest zaprzestanie karmienia systemu danymi, na kt\u00f3rych bazuje. \u0141atwiej nie znaczy bezpieczniej. Czy doprawdy tak trudne jest wyj\u015bcie na spacer lub zakupy bez telefonu? Zap\u0142acenie got\u00f3wk\u0105 zamiast kart\u0105? Um\u00f3wienie si\u0119 na rozmow\u0119 na spacerze, a nie na czacie? Lub czy zamiast maila nie lepiej powierzy\u0107 pewne informacje dobrej, sprawdzonej kartce papieru? <\/p>\r\n

IV.<\/strong><\/p>\r\n

Nie mam z\u0142udze\u0144, \u017ce wyjdziemy z tej pandemii ubo\u017csi w sferze wolno\u015bci osobistej i bardziej nieufni.  <\/p>\r\n

W chwili, kiedy pisz\u0119 ten tekst, nikt nie wie ile czasu zajmie pokonanie pandemii, jakkolwiek premier Kanady, pa\u0144stwa, kt\u00f3re od czasu do czasu pe\u0142ni rol\u0119 poligonu do testowania r\u00f3\u017cnych nowych rozwi\u0105za\u0144 s\u0142u\u017c\u0105cych budowie \u201enowego lepszego \u015bwiata\u201d, stwierdzi\u0142 ostatnio, \u017ce nie b\u0119dzie powrotu do normalno\u015bci dop\u00f3ty, dop\u00f3ki nie zostanie wynaleziona szczepionka na Covid-19. Uwa\u017ca, \u017ce \u201eb\u0119dziemy musieli zachowa\u0107 czujno\u015b\u0107 co najmniej przez rok\u201d.<\/p>\r\n

Czy\u017cby zatem czeka\u0142 nas rok (lub wi\u0119cej) ograniczenia wolno\u015bci osobistych? Mo\u017cliwe. M\u00f3wi si\u0119 o stopniowym zezwalaniu na otwieranie sklep\u00f3w i firm, natomiast nikt nie chce poda\u0107 informacji o czasie, jaki potrzebny b\u0119dzie na powr\u00f3t do normalnego \u017cycia i odwo\u0142anie zakaz\u00f3w dotycz\u0105cych przemieszczania si\u0119 oraz innych swob\u00f3d osobistych i obywatelskich. Wiele wypowiedzi sugeruje wr\u0119cz, \u017ce takiego powrotu nie b\u0119dzie. W angielskiej prasie coraz cz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 w tym kontek\u015bcie zwrot \u201enew normal\u201d – nowa normalno\u015b\u0107\u2026 Jest oczywiste, \u017ce w ka\u017cdym kraju poj\u0119cie to mo\u017ce oznacza\u0107 co\u015b innego.  <\/p>\r\n

Np. w Wuhan, kt\u00f3re to miasto jest rzecz jasna przypadkiem ekstremalnym, pomimo  zniesienia stanu wyj\u0105tkowego \u017caden jego mieszkaniec nadal nie mo\u017ce opuszcza\u0107 domu bez umo\u017cliwienia rz\u0105dowi ustalenia miejsca swojego pobytu w dowolnym momencie w czasie. Sytuacja w Europie (mo\u017ce poza W\u0142ochami) nie jest wprawdzie a\u017c tak dramatyczna, z kolei zachodnie systemy polityczne i prawne nie dysponuj\u0105 (jeszcze) mo\u017cliwo\u015bciami i aparatem przymusu por\u00f3wnywalnym z tym w Chinach,  ale uwa\u017cam, \u017ce om\u00f3wiony wy\u017cej przyk\u0142ad wskazuje dosy\u0107 prawdopodobny kierunek, w kt\u00f3rym sprawy mog\u0105 si\u0119 potoczy\u0107. Tym bardziej, \u017ce r\u00f3wnie\u017c inne kraje postuluj\u0105 kontrol\u0119 przemieszczania si\u0119 jako jeden z d\u0142ugofalowych \u015brodk\u00f3w zapobiegawczych uznaj\u0105c, \u017ce w przypadku pojawienia si\u0119 nowego ogniska choroby pozwoli to niejako automatycznie wytypowa\u0107 tych, kt\u00f3rzy w ci\u0105gu ostatniego tygodnia (lub dw\u00f3ch) znale\u017ali si\u0119 w jego w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie i skierowa\u0107 te osoby na kwarantann\u0119.<\/p>\r\n

W Japonii pojawiaj\u0105 si\u0119 g\u0142osy, \u017ce new normal<\/em> musi obejmowa\u0107 m.in. obowi\u0105zkowe noszenie maseczek poza domem. Gdzie indziej zasugerowano brak mo\u017cliwo\u015bci przywr\u00f3cenia ruchu granicznego sprzed pandemii – co jest spraw\u0105 szczeg\u00f3lnie pal\u0105c\u0105 zw\u0142aszcza w przypadku strefy Schengen i Unii Europejskiej.<\/p>\r\n

I tak dalej.<\/p>\r\n

Mam wra\u017cenie, \u017ce ani w\u0142adze pa\u0144stwowe, ani wielkie, mi\u0119dzynarodowe koncerny, nie b\u0119d\u0105 zainteresowane oddaniem uprawnie\u0144 i informacji, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie zdobywaj\u0105. Szczepionka, kt\u00f3ra zapewne gdzie\u015b w\u0142a\u015bnie powstaje, stanie si\u0119 pretekstem do wprowadzenia kolejnych kontroli (mo\u017ce nie da si\u0119 bez niej wyjecha\u0107 za granic\u0119? A je\u017celi tak, to przecie\u017c trzeba b\u0119dzie stworzy\u0107 kolejne rejestry). Elektroniczne systemy dozoru stwarzaj\u0105 tu mo\u017cliwo\u015bci wr\u0119cz nieograniczone. Je\u017celi na te dane i pr\u00f3by inwigilacji na\u0142o\u017cymy od dawna ju\u017c stosowan\u0105 cenzur\u0119 okre\u015blonych tre\u015bci i promowanie innych, to \u0142atwo mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107, \u017ce z biegiem czasu metody i \u015brodki techniczne, wypracowane podczas pandemii, mog\u0105 zosta\u0107 zmodyfikowane i u\u017cyte r\u00f3wnie\u017c do rozprawienia si\u0119 z kolejnym z\u0142em: osobami i organizacjami, kt\u00f3re g\u0142osz\u0105 pogl\u0105dy niezgodne z narracj\u0105 narzucon\u0105 przez dyktatur\u0119 politycznej poprawno\u015bci i sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 budowanemu w\u0142a\u015bnie porz\u0105dkowi \u015bwiata. Czy do tego dojdzie – nie wiem, ale praktyka pokazuje, \u017ce jest to bardzo mo\u017cliwe.<\/p>\r\n

I \u0142atwiejsze, ani\u017celi mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107. Oto bowiem 10 kwietnia 2020 Google i Apple og\u0142osi\u0142y plan wsp\u00f3\u0142pracy w zakresie \u015bledzenia rozprzestrzeniania si\u0119 Covid-19. Co to oznacza? Zacytujmy fragment tekstu ze strony internetowej magazynu The Economist<\/em>: \u201ete dwie firmy kontroluj\u0105 (w r\u00f3\u017cnym stopniu) ka\u017cdy dzia\u0142aj\u0105cy smartfon na planecie: Apple dzi\u0119ki produkcji iPhone\u2019\u00f3w i oprogramowania do nich, z kolei Google – z uwagi na oprogramowanie znajduj\u0105ce si\u0119 w niemal ka\u017cdym, operuj\u0105cym w systemie Android, telefonie rywali Apple\u2019a\u201d. Dwie wspomniane wy\u017cej firmy maj\u0105 zatem dost\u0119p do (jak podaje The Economist<\/em>) oko\u0142o 3.5 miliarda urz\u0105dze\u0144, co oznacza, \u017ce b\u0119d\u0105 w stanie (w tym lub innym stopniu) kontrolowa\u0107 po\u0142ow\u0119 ludzko\u015bci (w chwili obecnej Ziemi\u0119 zamieszkuje oko\u0142o 7.5 miliarda ludzi). Skutk\u00f3w, jaki ten stan rzeczy mo\u017ce mie\u0107 dla naszej osobistej wolno\u015bci i prywatno\u015bci, omawia\u0107 nie musz\u0119.     <\/p>\r\n

Osobi\u015bcie najbardziej obawiam si\u0119 spo\u0142ecznych koszt\u00f3w pandemii. W trakcie jej trwania ludzie zmuszeni zostali do zachowania dystansu wobec siebie – nie tylko fizycznego (odleg\u0142o\u015b\u0107 2 m), ale r\u00f3wnie\u017c psychologicznego. Nieufno\u015b\u0107 spowodowana strachem, tak skutecznie podsycanym przez media, a tak\u017ce spot\u0119gowana przez stres, daje si\u0119 dostrzec bardzo wyra\u017anie. Jak bowiem inaczej wyt\u0142umaczy\u0107 to, \u017ce (co pokazuje pewne nagranie, kt\u00f3re udost\u0119pniono na YouTube) klientka jednego z supermarket\u00f3w zaczyna nagle atakowa\u0107 nieznanego sobie m\u0119\u017cczyzn\u0119 – najpierw werbalnie, a potem fizycznie, za to tylko, \u017ce nie za\u0142o\u017cy\u0142 on r\u0119kawiczek? A co z fal\u0105 donos\u00f3w na ksi\u0119\u017cy, kt\u00f3rzy ci\u0105gle pr\u00f3buj\u0105 sprawowa\u0107 msze z wiernymi? W Wielkiej Brytanii w zastraszaj\u0105cym tempie ro\u015bnie ilo\u015b\u0107 denuncjacji dokonywanych przez s\u0105siad\u00f3w\u2026 Je\u017celi strach nie ust\u0105pi miejsca zdrowemu rozs\u0105dkowi, mo\u017cemy by\u0107 skazani na powt\u00f3rk\u0119 z reali\u00f3w panuj\u0105cych w najgorszych ustrojach totalitarnych, gdzie podejrzany o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z w\u0142adzami m\u00f3g\u0142 by\u0107 ka\u017cdy, zatem nieufno\u015b\u0107 wobec s\u0105siad\u00f3w lub wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w stanowi\u0142a standard. Tyle, \u017ce do donosicielstwa do\u0142\u0105czy teraz wirus.<\/p>\r\n

W chwili obecnej precyzyjna odpowied\u017a na pytanie o to, jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 \u015bwiat po pandemii Covid-19 nie jest mo\u017cliwa – tym bardziej, \u017ce rozwi\u0105zania prawne i techniczne mog\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 w zale\u017cno\u015bci od kraju. Analiza obostrze\u0144, kt\u00f3re wprowadzono, a tak\u017ce \u015brodk\u00f3w, jakimi dysponuj\u0105 rz\u0105dy wesp\u00f3\u0142 z wielkimi korporacjami, zestawiona z kruchymi podstawami, na jakich oparte s\u0105 prawa jednostki, stwarza jednak podstawy do obaw. By\u0107 mo\u017ce racj\u0119 ma Marek Jurek, \u017ce \u201ejedn\u0105 z tendencji po pandemii b\u0119dzie wzrost totalitarnych tendencji wsp\u00f3\u0142czesnych demokracji\u201d. Co gorsza, jak zauwa\u017cy\u0142a ju\u017c 8 lat temu prof. Ewa \u0141\u0119towska: \u201eJe\u015bli o tym, co dotyczy praw i wolno\u015bci, decyduj\u0105 [r\u00f3wnie\u017c] podmioty prywatne: firmy, koncerny, organizacje – to my si\u0119 nie mamy jak przed nimi broni\u0107. Klasyczne \u015brodki: odwo\u0142anie do nadrz\u0119dnego organu, proces przed s\u0105dem administracyjnym, skarga do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego, do rzecznika praw obywatelskich – tu nie zadzia\u0142a. Prawo (\u2026) nie chroni nas przed zglobalizowan\u0105 w\u0142adz\u0105 gospodarcz\u0105 i korporacyjn\u0105\u201d. Zw\u0142aszcza, je\u017celi nie mamy za sob\u0105 pa\u0144stwa, z kolei przed samowol\u0105 organ\u00f3w pa\u0144stwa i wielkich korporacji jednostki nie chroni praktycznie nic.<\/p>\r\n

Mariusz Matuszewski<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Pierwodruk w: Magna Polonia nr 21\/2020<\/p>\r\n

Za: My\u015bl Konserwatywna – Tradycja ma przysz\u0142o\u015b\u0107 (23 lipca 2020<\/span>)<\/a> – [Org. tytu\u0142: \u00abMatuszewski: Covid-19 jako test naszej wolno\u015bci\u00bb]<\/p>\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

 <\/h4>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"I. Czas, w kt\u00f3rym znajdujemy si\u0119 obecnie, jest niew\u0105tpliwie bardzo szczeg\u00f3lny. Z jednej strony \u017cyjemy w warunkach pandemii, co zawsze budzi obawy o zdrowie i otoczenie spo\u0142eczne, w jakim funkcjonujemy. Z drugiej – wprowadzane s\u0105 (w tempie ekspresowym) ograniczenia swob\u00f3d obywatelskich i osobistych na skal\u0119 dot\u0105d niespotykan\u0105. Pytanie, kt\u00f3re sobie i Pa\u0144stwu stawiam, brzmi: co […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[451,9],"tags":[433,351,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/115605"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=115605"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/115605\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=115605"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=115605"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=115605"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}