{"id":115169,"date":"2020-07-05T20:17:16","date_gmt":"2020-07-06T00:17:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=115169"},"modified":"2020-07-05T20:17:16","modified_gmt":"2020-07-06T00:17:16","slug":"polskie-samoloty-i-okrety-moga-zostac-od-poczatku-lipca-rozpoznane-przez-nato-jako-wrogie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=115169","title":{"rendered":"Polskie samoloty i okr\u0119ty mog\u0105 zosta\u0107 od pocz\u0105tku lipca rozpoznane przez NATO jako \u201ewrogie”"},"content":{"rendered":"
\r\n\r\n

Od 1 lipca Amerykanie przestali przekazywa\u0107 klucze do dotychczas u\u017cywanego systemu \u201esw\u00f3j-obcy\u201d. Od tego czasu generowane s\u0105 one w nowszym, bardziej zaawansowanym systemie, w kt\u00f3ry wyposa\u017cone s\u0105 tylko nieliczne polskie okr\u0119ty i samoloty. Spraw\u0119 na \u0142amach Onet.pl opisali Edyta \u0179em\u0142a i Marcin Wyrwa\u0142.<\/strong><\/p>\r\n

Podczas walki rozpoznanie w\u0142asnych jednostek umo\u017cliwia system identyfikacji radiolokacyjnej \u201esw\u00f3j-obcy\u201d IFF (Identification Friend or Foe). Jego funkcjonowanie opiera si\u0119 na zasadzie \u201ezapytanie-odpowied\u017a\u201d oraz elementach zwanych interrogatorami, kt\u00f3re s\u0105 urz\u0105dzeniami zapytuj\u0105cymi, montowanymi na systemach obrony powietrznej, oraz transporderach, czyli urz\u0105dzeniach odpowiadaj\u0105cych, montowanych na samolotach i okr\u0119tach. W zale\u017cno\u015bci od mocy kryptograficznej systemy IFF okre\u015bla si\u0119 mianem \u201emod\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

Do 1 lipca br. armie NATO korzysta\u0142y z mod 4, czyli systemu IFF Mark XII. Obecnie Amerykanie generuj\u0105 klucze w bardziej zaawansowanym systemie IFF Mark XIIA mod 5. System musi co jaki\u015b czas si\u0119 zmienia\u0107, aby unikn\u0105\u0107 rozkodowania. O sprawie informowali\u015bmy<\/a> w pa\u017adzierniku 2019 roku.<\/p>\r\n

\r\n

Mariusz Cielma, redaktor naczelny \u201eNowej Techniki Wojskowej\u201d przekonuje, \u017ce klucze w systemie mod 4 s\u0105 obecnie \u0142atwe do z\u0142amania – w przypadku kluczy nowych jest to praktycznie niemo\u017cliwe. Dodatkowo wprowadzony niedawno system nie tylko indentyfikuje samolot, ale te\u017c podaje podaje na jakiej wysoko\u015bci leci czy z jak\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105.<\/p>\r\n<\/div>\r\n

Zmiana systemu IFF zapowiadana by\u0142a od dawna, a cztery lata temu zapad\u0142a decyzja o konkretnej dacie przej\u015bcia na nowy system identyfikacji \u201esw\u00f3j-obcy\u201d. Wed\u0142ug informacji, do kt\u00f3rych dotar\u0142 Onet, polska armia nie wprowadzi\u0142a go jeszcze na wszystkich swoich platformach uzbrojenia.<\/p>\r\n

\r\n

<\/a>Na pytanie na jakim etapie jest wymiana system\u00f3w identyfikacji \u201esw\u00f3j-obcy\u201d Wydzia\u0142 Prasowy Centrum Operacyjnego Ministra Obrony Narodowej odpowiedzia\u0142o: \u201eSZ RP sukcesywnie wdra\u017caj\u0105 nowy system identyfikacji bojowej IFF standardu MARK XIIA priorytetowo traktuj\u0105c systemy C2, nowo pozyskiwane typy uzbrojenia oraz platformy bojowe wydzielane do realizacji zada\u0144 koalicyjnych jak i sojuszniczych\u201d.<\/p>\r\n

Oznacza to jednak, \u017ce nowy system zosta\u0142 na razie zmontowany tylko na najnowszych systemach uzbrojenia. Jak si\u0119 dowiedzieli\u015bmy w modzie 5 mog\u0105 pracowa\u0107 tylko samoloty F-16, kilkana\u015bcie MiG-29, okr\u0119ty: niszczyciel min ORP \u201eKormoran\u201d i patrolowiec ORP \u201e\u015al\u0105zak\u201d oraz najnowsze stacje radiolokacyjne TRS-15, So\u0142a i Bystra. To jednak zaledwie niewielka cz\u0119\u015b\u0107 uzbrojenia, kt\u00f3rym dysponuje polska armia<\/em> – przekazali dziennikarze Onetu.<\/p>\r\n

Wed\u0142ug ekspert\u00f3w te op\u00f3\u017anienia mog\u0105 by\u0107 przyczyn\u0105 problem\u00f3w z kompatybilno\u015bci\u0105 polskich i NATO-wskich system\u00f3w podczas np. sojuszniczych manewr\u00f3w. Obecnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 floty, du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 lotnictwa i praktycznie ca\u0142a obrona powietrzna (poza nielicznymi radarami) nie jest wyposa\u017cona w nowy system.<\/p>\r\n

\r\n

Po raz kolejny kto\u015b zaspa\u0142 i nie podj\u0105\u0142 na czas odpowiednich decyzji, tym bardziej, \u017ce w NATO rozmowy o tym, \u017ce system nale\u017cy wymieni\u0107, trwaj\u0105 mniej wi\u0119cej od 20 lat<\/em> – przekonuje redaktor naczelny \u201eNowej Techniki Wojskowej\u201d.<\/p>\r\n<\/div>\r\n

Wed\u0142ug gen. Waldemara Skrzypczaka bez odpowiedniego systemu identyfikacji  \u201ede facto nie funkcjonujemy w NATO\u201d. Gen. Jan Rajchel, by\u0142y komendant Szko\u0142y Orl\u0105t w D\u0119blinie, przekonuje, \u017ce aktualny system IFF to \u201eby\u0107 albo nie by\u0107, je\u015bli chodzi o rozpoznanie na wsp\u00f3\u0142czesnym polu walki\u201d.<\/p>\r\n<\/div>\r\n

MON przekonuje, \u017ce wprowadzanie nowego systemu b\u0119dzie odbywa\u0142o si\u0119 planowo lecz \u201ez pomini\u0119ciem urz\u0105dze\u0144 planowanych do wycofania w bliskiej perspektywie czasowej\u201d. Tak wi\u0119c, jak wynika z informacji dziennikarzy Onetu, jedynie na 14 my\u015bliwcach MIG-29, czyli ok. po\u0142owie tych, kt\u00f3rymi dysponuje polskie lotnictwo, planowana jest instalacja MARK XIIA mod 5.<\/p>\r\n

Newralgicznym elementem jest brak systemu na wyposa\u017ceniu obrony powietrznej kraju, kt\u00f3ra na co dzie\u0144 realizuje zadania operacyjne i strze\u017ce polskiej przestrzeni powietrznej.<\/p>\r\n

<\/a>Ostania zmiana systemu IFF dokona\u0142a si\u0119 jeszcze przed wej\u015bciem do NATO, od po\u0142owy lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX wieku w ramach programu \u201eSupra\u015bl\u201d. Przy ogromnym udziale polskiej zbrojeni\u00f3wki uda\u0142o si\u0119 wymieni\u0107 radzieckie systemy identyfikacji na NATO-wskie Mark XII mod 4, kt\u00f3re uruchomione zosta\u0142y 1 lutego 2005 roku.<\/p>\r\n

Ju\u017c rok p\u00f3\u017aniej Wojsko Polskie we wsp\u00f3\u0142pracy z firm\u0105 sp\u00f3\u0142ka PIT-RADWAR rozpocz\u0119\u0142o program pod kryptonimem \u201eKwisa\u201d, zwi\u0105zany z wprowadzeniem nowego standardu w systemie identyfikacji \u201esw\u00f3j-obcy\u201d, czyli Mark XIIA z modem 5.<\/p>\r\n

Cz\u0119\u015bc interrogutor\u00f3w stworzonych w ramach tego projektu przesz\u0142a ju\u017c pozytywnie testy i zosta\u0142a zamontowana na kilku typach stacji radiolokacyjnych. Na razie nie wiadomo czy wojsko b\u0119dzie zainteresowane wsp\u00f3\u0142prac\u0105 w tym zakresie z polskim przemys\u0142em zbrojeniowym.<\/p>\r\n