{"id":115044,"date":"2020-06-27T10:47:01","date_gmt":"2020-06-27T14:47:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=115044"},"modified":"2020-07-03T21:19:20","modified_gmt":"2020-07-04T01:19:20","slug":"glowa-kolumba-czyli-krotki-esej-o-historii-sluzalczej-grzegorz-kucharczyk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=115044","title":{"rendered":"G\u0142owa Kolumba, czyli kr\u00f3tki esej o historii s\u0142u\u017calczej – Grzegorz Kucharczyk<\/em>"},"content":{"rendered":"

Jak przypomina Chantal Delsol \u201ehistoria<\/em> jest spadkobierczyni\u0105 homeryckiego histora<\/em>, arbitra mi\u0119dzy konfliktami, poszukiwacza prawdy\u201d. W naszych czasach, podkre\u015bla Francuzka, historia nie szuka ju\u017c prawdy, \u201eopis przesz\u0142o\u015bci jest dzi\u015b instrumentalizowany w celu moralnego zbudowania: liczy si\u0119 tylko to, aby nauczy\u0107 przysz\u0142e pokolenia, jak powinny my\u015ble\u0107 i \u017cy\u0107 [\u2026]. Lud musi prawid\u0142owo my\u015ble\u0107. Oto cel, przed kt\u00f3rym powinny sk\u0142ania\u0107 si\u0119 nauki, a zw\u0142aszcza Historia\u201d.<\/strong><\/p>\r\n

Niby nic nowego, wszak ju\u017c Seneka m\u00f3wi\u0142, \u017ce \u201ehistoria jest nauczycielk\u0105 \u017cycia\u201d. Zasadnicza r\u00f3\u017cnica polega jednak na tym, \u017ce obecnie w krajach Zachodu owo \u201emoralne zbudowanie\u201d, o kt\u00f3rym pisze Delsol, jest rozumiane \u015bci\u015ble ideologicznie. Chodzi o bowiem \u201enow\u0105 moralno\u015b\u0107 historyczn\u0105\u201d, kt\u00f3rej zasady – z grubsza rzecz ujmuj\u0105c – ma ustala\u0107 \u201epokolenie 68 roku\u201d i jego wychowankowie, ukszta\u0142towani przez r\u00f3\u017cne odmiany neomarksizmu i wszystkich \u201epost\u00f3w\u201d (postmodernizmu, poststrukturalizmu, postkolonializmu, a przede wszystkim postprawdy).<\/p>\r\n

R\u00f3wnie\u017c \u00f3w \u201elud\u201d, kt\u00f3ry przez tych nauczycieli ma by\u0107 wyedukowany w \u201eprawid\u0142owym my\u015bleniu\u201d jest ideologicznym konstruktem. Historia, kt\u00f3ra \u201enie troszczy si\u0119 ju\u017c o prawd\u0119, ale o dobro\u201d (Delsol), ma by\u0107 jednym z najwa\u017cniejszych instrument\u00f3w w powo\u0142aniu do \u017cycia nowego proletariatu, wehiku\u0142u nowej fali rewolucji. Jak pisze kanadyjski antropolog Matthieu Bock – Cote \u201epokutna historiografia\u201d tropi\u0105ca wszystkie realne i wyimaginowane winy bia\u0142ych ludzi ma pom\u00f3c w \u201eca\u0142kowitej rekonstrukcji spo\u0142ecze\u0144stwa wedle nowego modelu, wedle wzorca to\u017csamo\u015bciowego, egalitaryzmu, powo\u0142uj\u0105cego si\u0119 na idea\u0142 inkluzyjnej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u201d. Chodzi o \u201ewytworzenie nowego ludu\u201d.<\/p>\r\n

Reynald Secher, wybitny francuski historyk, autor fundamentalnej (\u017ar\u00f3d\u0142owej) monografii  o francusko – francuskim ludob\u00f3jstwie w Wandei (skazany za to na banicj\u0119 ze \u015bwiata francuskiej, urz\u0119dowej nauki), m\u00f3wi o zjawisku \u201ememoricide\u201d (\u201ezab\u00f3jstwa pami\u0119ci\u201d). Wymazywania przez dominuj\u0105ca w \u015bwiecie Akademii po obu stronach Atlantyku now\u0105 lewic\u0119 \u201eniewygodnych kart\u201d historii, takich jak ludob\u00f3jstwo pope\u0142nione przez republik\u0119 na Wandejczykach. Dzisiaj w Stanach Zjednoczonych \u201ememoricide\u201d przybiera form\u0119 \u201ecancel culture\u201d (\u201ekultury wymazywania\u201d), kt\u00f3ra wizualizowana jest w postaci akt\u00f3w wandalizmu wobec pomnik\u00f3w \u201ebia\u0142ych martwych m\u0119\u017cczyzn\u201d – od Kolumba poprzez genera\u0142\u00f3w Konfederacji do Churchilla. Do tego grona zostali, jak wiemy, zaliczeni r\u00f3wnie\u017c nasi genera\u0142owie – jak dot\u0105d niekojarzeni z rasizmem wobec czarnosk\u00f3rych mieszka\u0144c\u00f3w Ameryki – Pu\u0142aski i Ko\u015bciuszko.<\/p>\r\n

Cytowana na pocz\u0105tku niniejszego tekstu Chantal Delsol zwraca z kolei uwag\u0119, \u017ce nie tyle chodzi o \u201ezab\u00f3jstwo pami\u0119ci\u201d, co raczej o konstruowanie \u201epami\u0119ci\u201d na nowo. Ta ostatnia \u201ejest kszta\u0142towana przez media, a og\u00f3lniej przez wp\u0142ywowe grupy, kt\u00f3re mediami rz\u0105dz\u0105 i je inspiruj\u0105\u201d. W ten spos\u00f3b – wyja\u015bnia francuska filozof polityki – powstaje \u201eha\u0142a\u015bliwa pami\u0119\u0107, powi\u0105zana z uproszczonym, karykaturalnym i subiektywnym dyskursem\u201d, kt\u00f3ra \u201eo\u017cywia nienawi\u015b\u0107 i ducha zemsty. [\u2026] Zgie\u0142k pami\u0119ci zag\u0142usza dyskurs Historii, czyni go bezu\u017cytecznym i nieskutecznym. M\u0142ode pokolenia s\u0105 kszta\u0142cone na pami\u0119ci opowiadaj\u0105cej sfabrykowan\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107. Przekazuje im si\u0119 nienawi\u015b\u0107: do arystokrat\u00f3w, paternalistycznych mieszczan, faszyst\u00f3w (kategoria og\u00f3lna, do kt\u00f3rej b\u0142\u0119dnie w\u0142\u0105cza si\u0119 wszystkich wrog\u00f3w ludzko\u015bci)\u201d.<\/p>\r\n

Jak ula\u0142 opis \u201emillenials\u00f3w\u201d (ludzi urodzonych na prze\u0142omie XX i XXI wieku) szturmuj\u0105cych dzisiaj pomniki \u201eDWM-\u00f3w\u201d w USA. D\u0142ugie wychowywanie w nienawi\u015bci do \u201ecywilizacji bia\u0142ego cz\u0142owieka\u201d skutkuje scenami, kt\u00f3re obserwujemy dzisiaj w Waszyngtonie, Filadelfii czy San Francisco. U\u017cywaj\u0105c okre\u015blenia autorstwa Pascala Brucknera –  wsp\u00f3\u0142czesnego francuskiego powie\u015bciopisarza i eseisty – mamy tutaj do czynienia z \u201epami\u0119ci\u0105 narcystyczno-umartwiaj\u0105c\u0105\u201d, czyli \u201epami\u0119ci\u0105 konfliktu, kt\u00f3ra \u017c\u0105dna jest ofiar, by si\u0119 zem\u015bci\u0107, wznieca na nowo spory, prze\u015bladuje\u201d.<\/p>\r\n

Historia na us\u0142ugach ideologii multikulturalizmu oraz wyros\u0142e na tym gruncie \u201eblack studies\u201d przyczyniaj\u0105 si\u0119 do tego – jak pisze P. Bruckner – \u017ce \u201emniejszo\u015bci z powodu doznanych cierpie\u0144 ciesz\u0105 si\u0119 przywilejem, jakim kiedy\u015b dysponowa\u0142a bur\u017cuazja: mog\u0105 bez ogranicze\u0144 odda\u0107 si\u0119 zmys\u0142owej mi\u0142o\u015bci w\u0142asnej w przekonaniu, \u017ce maj\u0105 czyste sumienie. G\u0142o\u015bno manifestuj\u0105 swoja obecno\u015b\u0107, pyszni\u0105 si\u0119 tym, czym s\u0105, popadaj\u0105 w samoub\u00f3stwienie, nie dostrzegaj\u0105 jakichkolwiek swoich s\u0142abo\u015bci, odrzucaj\u0105 wszelkie w\u0105tpliwo\u015bci, niekiedy nawet nie podlegaj\u0105 powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cym prawom\u201d.<\/p>\r\n

Francuski eseista pisa\u0142 to w kontek\u015bcie tzw. mniejszo\u015bci seksualnych. Gdy przypomnimy sobie jednak sceny z ameryka\u0144skich miast po \u015bmierci G. Floyda, gdy czarnosk\u00f3rzy obywatele USA wobec bia\u0142ych stosowali regularnie \u201erytua\u0142y upokorze\u0144\u201d (padanie na kolana, ca\u0142owanie but\u00f3w), spostrze\u017cenie Brucknera mo\u017cna r\u00f3wnie dobrze odnie\u015b\u0107 do relacji etnicznych w wiod\u0105cych krajach Zachodu.<\/p>\r\n

Swoje w\u0142asne rytua\u0142y upokorzenia ma od lat neomarksistowska nowa lewica. Jak pisa\u0142a Susan Sontag, jedna z wyroczni intelektualnych \u201epokolenia 68 roku\u201d za Atlantykiem, bia\u0142\u0105 ras\u0119 nale\u017cy traktowa\u0107 jako \u201erak ludzkiej historii\u201d. Z kolei inny przedstawiciel nowej lewicy na ameryka\u0144skich uniwersytetach, Leonard Jeffreis z City College w Nowym Jorku, stwierdza\u0142, \u017ce ludzie biali to \u201eludzie lodu\u201d – zimni, indywidualistyczni, ukierunkowani na materialny zysk, agresywni. Co innego ludzie czarnosk\u00f3rzy. To wed\u0142ug Jeffreisa \u201eludzie s\u0142o\u0144ca\u201d – ciepli, empatyczni, ukierunkowani na wsp\u00f3lnot\u0119.<\/p>\r\n

Ju\u017c rodzice \u201emillenals\u00f3w\u201d od drugiej po\u0142owy lat osiemdziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku byli poddani na ameryka\u0144skich uczelniach ideologicznie motywowanej selekcji pami\u0119ci. Z jednej strony likwidowano kursy \u201eThe Western civilisation\u201d (prze\u0142omowa pod tym wzgl\u0119dem by\u0142a decyzja z 1987 roku Uniwersytetu Stanforda), kt\u00f3re naucza\u0142y kanonu zachodniej cywilizacji, z drugiej szerok\u0105 \u0142aw\u0105 wchodzi\u0142y \u201eblack studies\u201d (\u201eafro-amercian studies\u201d), kt\u00f3re naucza\u0142y, \u017ce wszystko, co najlepsze w zachodniej cywilizacji zosta\u0142o skradzione przez bia\u0142ych Europejczyk\u00f3w z rzeczywistej kolebki cywilizacji – Afryki, a konkretnie Egiptu, kt\u00f3rego wszyscy faraonowie – jak twierdz\u0105 tacy \u201ehistorycy\u201d jak Molefi Kete Asante – byli Murzynami. Inni przedstawiciele tego antyokcydentalistycznego sposobu my\u015blenia twierdz\u0105, \u017ce prawdziwe korzenie intelektualne ameryka\u0144skiej konstytucji nie tkwi\u0105 w \u015bwiecie my\u015bli i poj\u0119\u0107 Brytyjczyk\u00f3w, kt\u00f3rzy kolonizowali wschodnie wybrze\u017ce Ameryki, ale w tradycjach rad plemiennych odbywanych ju\u017c od XVI wieku przez india\u0144skie plemi\u0119 Irokez\u00f3w.<\/p>\r\n

Inny kierunek w tej antyzachodniej pseudo-historii (tzw. postkolonialny) wskazuje, \u017ce wszystko to, co Europejczycy przynie\u015bli z sob\u0105 do Nowego \u015awiata, by\u0142o narz\u0119dziem represji. Nawet logika matematyczna: \u201eza po\u015brednictwem handlu, administracji i edukacji symbolizacje i struktury zachodniej matematyki zosta\u0142y narzucone kulturom tubylczym [\u2026] przez obiektywizm i racjonalizm jako warto\u015bci centralne zachodnia matematyka przedstawia sob\u0105 zdehumanizowany, zobiektywizowany pogl\u0105d na \u015bwiat, kt\u00f3ry wy\u0142ania si\u0119 z konieczno\u015bci w wyniku uczenia matematyki na tradycyjny, kolonialny spos\u00f3b. [\u2026] Idei matematycznych u\u017cywa si\u0119 jako bezpo\u015brednio aplikowalne poj\u0119cia i techniki lub te\u017c po\u015brednio poprzez nauk\u0119 i technologi\u0119 jako spos\u00f3b kontrolowania \u015brodowiska fizycznego i spo\u0142ecznego\u201d (Alan J. Bishop).<\/p>\r\n

Ten spos\u00f3b my\u015blenia obecny w \u201epostcolonial studies\u201d wsp\u00f3\u0142gra z neomarksistotwsk\u0105 \u201ekrytyczn\u0105 teori\u0105 rasizmu\u201d, zaczerpni\u0119t\u0105 z \u201ekrytycznej teorii\u201d rodem z szko\u0142y frankfurckiej. Chodzi o konstrukt my\u015blowy pt. \u201esystemowy rasizm\u201d, czyli przekonanie, \u017ce od pocz\u0105tku zachodniej cywilizacji jest opresja rasowa (przy czym zajmuj\u0105c si\u0119 dziejami niewolnictwa \u201ebadacze\u201d wywodz\u0105cy si\u0119 z tej szko\u0142y my\u015blenia nie zaj\u0105kn\u0105 si\u0119 ani s\u0142owem o tym, \u017ce prawdziwymi potentatami w tym procederze w Afryce byli Arabowie i lokalni w\u0142adcy plamienni). T\u0105 tez\u0119 \u201enaukowo\u201d analizuj\u0105 \u201ebadacze\u201d zajmuj\u0105cy si\u0119 \u201ewhite studies\u201d, czyli \u201estudiami nad bia\u0142o\u015bci\u0105\u201d. Ta ostatnia to ju\u017c nie kolor sk\u00f3ry, ale synonim cywilizacji \u201emartwych, bia\u0142ych m\u0119\u017cczyzn\u201d. Mo\u017cna wi\u0119c by\u0107 Murzynem – jak kardyna\u0142 Sarah, czy s\u0119dzia S\u0105du najwy\u017cszego USA Clarence Thomas – ale z racji przyznawania si\u0119 do chrze\u015bcija\u0144stwa i prawa naturalnego, by\u0107 kulturowo \u201ebia\u0142ym\u201d, czyli z\u0142ym.<\/p>\r\n

Jak pisze autor \u201eTyranii skruchy\u201d \u201e\u015blepota post\u0119powych my\u015blicieli\u201d polega na upowszechnianiu my\u015blenia, \u017ce \u201enie ma czego\u015b takiego jak rasizm skierowany przeciw bia\u0142ym czy antysemityzm ongi\u015b prze\u015bladowanych i m\u0142odych z przedmie\u015b\u0107, bo oni sami cierpieli w ten sam spos\u00f3b. Oni s\u0105 ofiarami, wi\u0119c pozostaj\u0105 wolni od uprzedze\u0144, jakie \u017cywi wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa\u201d. Tymczasem jest dok\u0142adnie odwrotnie. Mamy do czynienia z renesansem rasizmu \u201etym bardziej przekonanego o swojej prawomocno\u015bci, \u017ce sami zainteresowani postrzegaj\u0105 go jako uzasadnion\u0105 reakcj\u0119 na prze\u015bladowania. W ten spos\u00f3b odradza si\u0119 obsesja pochodzenia, stare, wywodz\u0105ce si\u0119 z niewolnictwa podzia\u0142y; w imi\u0119 walki z rasizmem mno\u017c\u0105 si\u0119 stereotypy\u201d.<\/p>\r\n

Pod has\u0142em promowania r\u00f3wno\u015bci, de facto afirmuje si\u0119 – \u201enowe warto\u015bci arystokratyczne\u201d, czyli \u201edziedziczenie cierpienia i b\u00f3lu\u201d, kt\u00f3re otwieraj\u0105 drog\u0119 do \u201eniespotykanego awansu spo\u0142ecznego\u201d. Jak podkre\u015bla jednak P. Bruckner w ten spos\u00f3b tw\u00f3rcy polityki wielokulturowo\u015bci i pozostaj\u0105ca na jej us\u0142ugach \u201epokutna historiografia\u201d tworz\u0105 jedynie \u201efikcyjn\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119\u201d, bo \u201eprzekonanie o bycie ofiar\u0105 nie tworzy wsp\u00f3lnoty, ale zlepek narzekaj\u0105cych\u201d. Pozostaj\u0105ce ze sob\u0105 w konflikcie pami\u0119ci historyczne (\u201ebia\u0142a\u201d i ta tworzona przez \u201edziedzic\u00f3w cierpienia i b\u00f3lu\u201d) powoduj\u0105, \u017ce \u201enie da si\u0119 napisa\u0107 wsp\u00f3lnej historii, bo zawsze pojawi\u0105 si\u0119 grupy, kt\u00f3re w imi\u0119 swoich wierze\u0144 lub cierpie\u0144 nie b\u0119d\u0105 umia\u0142y si\u0119 w niej odnale\u017a\u0107\u201d.<\/p>\r\n

Erozja wi\u0119z\u00f3w spo\u0142ecznych, utrata wsp\u00f3lnego kodu kulturowego – oto sytuacja rewolucyjna, o kt\u00f3rej wspomina\u0142 M. Bock – Cote. Aby dope\u0142ni\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 obrazu nale\u017cy tak zatomizowane spo\u0142ecze\u0144stwo zestawi\u0107 z rosn\u0105cym w si\u0142\u0119 pa\u0144stwem; pa\u0144stwem, kt\u00f3re staje si\u0119 jako \u201epa\u0144stwo pokuty\u201d (P. Bruckner) urz\u0119dowym nadzorc\u0105, ale i kana\u0142em dystrybucji \u201enowych warto\u015bci arystokratycznych\u201d, tj. udokumentowanego \u201edziedzictwa cierpienia i b\u00f3lu\u201d.<\/p>\r\n

Jak wspomina autor \u201eTyranii skruchy\u201d w 2004 roku przy rz\u0105dzie francuskim powo\u0142ano \u201esekretariat do spraw ofiar\u201d. W jego gestii jest \u201ezajmowanie si\u0119 pami\u0119ci\u0105 ofiar przesz\u0142o\u015bci, ofiar wsp\u00f3\u0142czesnych, ale tak\u017ce potencjalnie przysz\u0142ych\u201d. Nie spos\u00f3b jednak nie przyzna\u0107 racji P. Brucknerowi stwierdzaj\u0105cego, \u017ce \u201egdy pa\u0144stwo staje si\u0119 wielkim mistrzem obrz\u0119d\u00f3w ekspiacyjnych [\u2026], gdy zimny potw\u00f3r zaczyna wsp\u00f3\u0142czu\u0107, gdy bezprawnie chce odgrywa\u0107 rol\u0119 duchow\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 autorytetom moralnym i prowadzi\u0107 badania naukowe wchodz\u0105ce w zakres kompetencji w\u0142adz uniwersyteckich, chce realizowa\u0107 dzie\u0142o pojednania – wykopa\u0107 trudn\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107, by ja w ten spos\u00f3b powstrzyma\u0107. Cz\u0119sto osi\u0105ga sw\u00f3j cel – jego wysi\u0142ki s\u0105 nawet nazbyt udane i w efekcie przynosz\u0105 odwrotne rezultaty. Pokuta w relacjach ze wszystkimi to przejaw ostatniego stadium \u017cycia pa\u0144stwa: zaniku. Pa\u0144stwo udaje w\u00f3wczas, \u017ce miesza si\u0119 do wszystkiego, pisze histori\u0119 zamiast historyk\u00f3w, chce by\u0107 gwarantem nienaruszalnych prawd. Czyni sprawiedliwo\u015b\u0107 po swojemu, wyr\u00f3wnuje dawne rachunki, aby obci\u0105\u017cy\u0107 nimi sumienie narodu. Te przed\u0142u\u017caj\u0105ce si\u0119 w czasie przeprosiny zast\u0119puj\u0105 realne dzia\u0142anie i prowadz\u0105 do pomieszania porz\u0105dk\u00f3w i ustawodawczej gor\u0105czki\u201d.<\/p>\r\n

Z kolei M. Bock – Cote zauwa\u017ca, \u017ce \u201espo\u0142ecze\u0144stwo, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 laboratorium utopii [wielokulturowo\u015bci], zostanie ca\u0142kowicie poch\u0142oni\u0119te przez pa\u0144stwo, kt\u00f3re poprzez swoje instrumentarium technokratyczne i prawne kontrolowa\u0107 b\u0119dzie wszystkie procesy socjalizacji. W ten spos\u00f3b pa\u0144stwo, kt\u00f3re celebruje r\u00f3\u017cnic\u0119, wskrzesi projekt fabryki nowego cz\u0142owieka: b\u0119dzie d\u0105\u017cy\u0107 do wyprodukowania typu cz\u0142owieka niezb\u0119dnego do realizacji swojego projektu politycznego\u201d. Witamy w \u015bwiecie rewolucyjnego \u201enowego, wspania\u0142ego \u015bwiata\u201d.<\/p>\r\n

Przejd\u017amy do tytu\u0142owego Kolumba i jego g\u0142owy, kt\u00f3ry cho\u0107 nie ubrany w pomara\u0144czowy kombinezon i nie b\u0119d\u0105cy wi\u0119\u017aniem Pa\u0144stwa Islamskiego (marne szanse b\u0119d\u0105c ponad pi\u0119\u0107set lat w grobie) zosta\u0142 in effige<\/em> dekapitowany na pohybel cywilizacji DWM-\u00f3w przez boj\u00f3wkarzy z BLM i Antify. To, co widzieli\u015bmy par\u0119 tygodni na ulicach ameryka\u0144skich miast by\u0142o jednak wykonaniem wyroku, kt\u00f3rego sentencj\u0119 sformu\u0142owano niemal trzy dekady wcze\u015bniej.<\/p>\r\n

Trzeba si\u0119 cofn\u0105\u0107 do 1992 roku, gdy po obu stronach Atlantyku upami\u0119tniano pi\u0119\u0107setlecie odkrycia Ameryki przez genue\u0144czyka. Nowa lewica dobrze ju\u017c osadzona na ameryka\u0144skich campusach potraktowa\u0142a te obchody jako dobr\u0105 okazj\u0119 do zaprezentowania skoncentrowanej na tropieniu \u201ekulturowej dominacji Zachodu\u201d ideologii multikulturalizmu i towarzysz\u0105cej jej \u201epokutnej historiografii\u201d.<\/p>\r\n

Klimat rocznicowych obchod\u00f3w z 1992 roku zdecydowanie swoim duchem odbiega\u0142 od podobnego jubileuszu zorganizowanego sto lat wcze\u015bniej. W 1892 roku ameryka\u0144skie gazety pisa\u0142y z okazji czterechsetnej rocznicy przybycia Kolumba do Nowego \u015awiata o przybyciu wraz z nim do Ameryki \u201echrze\u015bcija\u0144skiej cywilizacji, pod kt\u00f3rej dobroczynnym wp\u0142ywem wszystkie narody maszeruj\u0105 naprz\u00f3d i wzwy\u017c, do muzyki triumfuj\u0105cej demokracji\u201d.<\/p>\r\n

Taki spos\u00f3b ogl\u0105du skutk\u00f3w kulturowych zwi\u0105zanych z podr\u00f3\u017cami Krzysztofa Kolumba utrzymywa\u0142 si\u0119 jeszcze w po\u0142owie dwudziestego wieku. W 1954 roku Samuel Eliot Morison, historyk z Harvardu, pisa\u0142: \u201ewi\u0119cej ni\u017c pi\u0119\u0107set lat po jego narodzinach, gdy dzie\u0144, w kt\u00f3rym Kolumb odkry\u0142 pierwsz\u0105 wysp\u0119 Nowego \u015awiata, wspomnienie tego jest \u015bwi\u0119towane wzd\u0142u\u017c i wszerz Ameryki, a jego s\u0142awa i reputacja mog\u0105 by\u0107 uwa\u017cane za bezpieczne na zawsze. [\u2026] Mia\u0142 on swoje wady, ale to by\u0142y braki w zaletach, kt\u00f3re uczyni\u0142y go wielkim – jego niez\u0142omna wola, jego wspania\u0142a wiara w Boga i w swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 misj\u0119 jako tego, kt\u00f3ry przynosi Chrystusa zamorskim krainom\u201d.<\/p>\r\n

Na pocz\u0105tku lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych dwudziestego wieku klimat towarzysz\u0105cy wspominaniu podr\u00f3\u017cy Kolumba by\u0142 ju\u017c zupe\u0142nie odmienny. W 1991 roku Narodowa Rada Ko\u015bcio\u0142\u00f3w (National Council of Churches), skupiaj\u0105ca najwi\u0119ksze protestanckie denominacje w Stanach Zjednoczonych, w specjalnym o\u015bwiadczeniu dotycz\u0105cym zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 jubileuszu pi\u0119\u0107setlecia odkrycia Ameryki, stwierdza\u0142a, \u017ce \u201es\u0142owo \u201euczczenie\u201d nie jest w\u0142a\u015bciwym sposobem obchodzenia tej rocznicy\u201d. We wspomnianej deklaracji stwierdzano wr\u0119cz, \u017ce \u201einwazja Kolumba\u201d przynios\u0142a ze sob\u0105 \u201eludob\u00f3jstwo, niewolnictwo i ekocyd [zniszczenie \u015brodowiska naturalnego na wielk\u0105 skal\u0119 – G.K.]\u201d.<\/p>\r\n

Rok wcze\u015bniej zosta\u0142a opublikowana biografia Kolumba autorstwa Kirkpatrick Sale, typowa dla nowego spojrzenia na rok 1492. Zosta\u0142a ona skonstruowana na zasadzie kontrastu. \u201eRaj\u201d prekolumbijskiej Ameryki, w kt\u00f3rej \u201e\u015bpiewano, ta\u0144czono i uprawiano seks\u201d zosta\u0142 przeciwstawiony Europie, kt\u00f3ra w tym samym czasie by\u0142a wed\u0142ug autora wspomnianej ksi\u0105\u017cki \u201e\u017ca\u0142osnym, nieszcz\u0119\u015bliwym, niespokojnym miejscem\u201d.<\/p>\r\n

Tak wygl\u0105da\u0142o pisanie \u201ewyroku\u201d na Kolumba, kt\u00f3ry zosta\u0142 wykonany przez wsp\u00f3\u0142czesnych hunwejbin\u00f3w rewolucji kulturalnej.<\/p>\r\n

Grzegorz Kucharczyk<\/em><\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jak przypomina Chantal Delsol \u201ehistoria jest spadkobierczyni\u0105 homeryckiego histora, arbitra mi\u0119dzy konfliktami, poszukiwacza prawdy\u201d. W naszych czasach, podkre\u015bla Francuzka, historia nie szuka ju\u017c prawdy, \u201eopis przesz\u0142o\u015bci jest dzi\u015b instrumentalizowany w celu moralnego zbudowania: liczy si\u0119 tylko to, aby nauczy\u0107 przysz\u0142e pokolenia, jak powinny my\u015ble\u0107 i \u017cy\u0107 [\u2026]. Lud musi prawid\u0142owo my\u015ble\u0107. Oto cel, przed kt\u00f3rym […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,31,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/115044"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=115044"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/115044\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=115044"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=115044"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=115044"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}