![](\"https:\/\/kresy.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/krolestwo-polskie-wielka-polska-mapa-1697-r-36798667-970x542.jpg\")
<\/a><\/div>\r\nRedakcja: <\/b>Dlaczego napisa\u0142 Pan ksi\u0105\u017c\u0119 dowodz\u0105c\u0105 polsko\u015bci Kres\u00f3w Wschodnich?<\/p>\r\n
Kazimierz Fr\u0105ckiewicz:<\/b> Tematyka ta od dziesi\u0119cioleci jest celowo spychana na margines zainteresowania spo\u0142ecznego i zak\u0142amywana, \u017ce jakoby Kresy Wschodnie nigdy nie by\u0142y polskie, bo o ich polsko\u015bci decydowa\u0142o wy\u0142\u0105cznie bardzo nieliczne tam ziemia\u0144stwo. W \u015bwiadomo\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnego m\u0142odego pokolenia Polak\u00f3w, Kresy Wschodnie to zaginiona cywilizacja, w kt\u00f3rej istnienie si\u0119 pow\u0105tpiewa i o kt\u00f3rej niewiele si\u0119 wie. To zagadnienie zupe\u0142nie niezrozumia\u0142e, ma\u0142o wa\u017cne, z pogranicza sentyment\u00f3w i iluzji, \u0142atwo podlegaj\u0105ce manipulacjom. Problematyka polsko\u015bci Kres\u00f3w Wschodnich pozostawiona jest poza obszarem regularnych bada\u0144 uniwersyteckich. Jednocze\u015bnie zar\u00f3wno polscy patrioci, jak i nasi nieprzyjaciele, zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce Kresy Wschodnie s\u0105 dla Polski i polsko\u015bci szalenie istotne. S\u0105 podstaw\u0105 naszej to\u017csamo\u015bci, miejscem gdzie powstawa\u0142a nasza kultura i \u017ar\u00f3d\u0142em naszej si\u0142y oraz suwerenno\u015bci. Wobec pogr\u0105\u017cania si\u0119 Polak\u00f3w w niewiedzy w kwestii Kres\u00f3w Wschodnich, jak i celowych dzia\u0142a\u0144 ideologiczno-dywersyjnych przeciwko to\u017csamo\u015bci polskiej i polskim interesom na tym obszarze, podejmowanych r\u00f3wnie\u017c w \u0142onie polskiej prawicy, napisanie tej ksi\u0105\u017cki sta\u0142o si\u0119 konieczno\u015bci\u0105, wymogiem racji stanu.<\/p>\r\n
Redakcja:<\/b> Kresy Wschodnie – co to znaczy?<\/p>\r\n
Kazimierz Fr\u0105ckiewicz: <\/b>To terytorium ponad 500 tys. km\u00b2, nale\u017c\u0105ce przed rozbiorami do Rzeczypospolitej szlacheckiej, a w cz\u0119\u015bci tak\u017ce do II Rzeczypospolitej (1918-1945). Obecnie s\u0105 one podzielone pomi\u0119dzy kraje: Ukrain\u0119, Litw\u0119, Bia\u0142oru\u015b i \u0141otw\u0119. M\u00f3wi\u0105c za\u015b o Kresach Wschodnich w spos\u00f3b zgodny z za\u0142o\u017ceniami programu Narodowej Demokracji sprzed stulecia, powinni\u015bmy rozmawia\u0107 o obszarze od Bugu do D\u017awiny i Dniepru, licz\u0105cym oko\u0142o 400 000 km\u00b2 i zamieszkiwanym obecnie przez oko\u0142o 21 mln mieszka\u0144c\u00f3w, w tym, zgodnie z danymi Stowarzyszenia \u201eWsp\u00f3lnota Polska\u201d, ok. 2,1 mln etnicznych Polak\u00f3w.<\/p>\r\n
Redakcja: <\/b>Jakie by\u0142y Pana zdaniem praprzyczyny s\u0142abo\u015bci przedwojennej Polski i rych\u0142ego jej upadku w 1939 r. Czy w Pana ocenie zosta\u0142y one wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie usuni\u0119te?<\/p>\r\n
Kazimierz Fr\u0105ckiewicz: <\/b>Przyczyny s\u0142abo\u015bci Polski, kt\u00f3re leg\u0142y u podstaw naszej narodowej katastrofy w latach 1939-1945 nie zosta\u0142y usuni\u0119te, ani nawet rzetelnie zdiagnozowane. Upadek II Rzeczypospolitej mia\u0142 te same przyczyny, co trudno\u015bci w jej powstaniu, tj. brak wystarczaj\u0105cego potencja\u0142u terytorialno-demograficznego, nieumiej\u0119tno\u015b\u0107 zagospodarowania ca\u0142o\u015bci spu\u015bcizny po Rzeczypospolitej szlacheckiej, poddanie si\u0119 iluzjom o federacji z separatystycznymi etnosami na pomo\u015bcie ba\u0142tycko-czarnomorskim, zamiast podj\u0119cia wysi\u0142ku budowy zunifikowanego pa\u0144stwa na ca\u0142ym obszarze Polski historycznej. Bior\u0105c pod uwag\u0119 za\u0142o\u017cenia strategii pa\u0144stwowej, sformu\u0142owanej przez przyw\u00f3dc\u00f3w obozu narodowego przed stuleciem, to w\u0142a\u015bnie nieposiadanie Kres\u00f3w Wschodnich jest przes\u0142ank\u0105 utraty niepodleg\u0142o\u015bci oraz kolejnych ziem polskich, a nie ich zachowania.<\/p>\r\n
Redakcja:<\/b> Popularny jest obecnie pogl\u0105d, i\u017c przedrozbiorowa I Rzeczpospolita by\u0142a federacj\u0105 wielu pa\u0144stw i narod\u00f3w, \u017ce by\u0142 to tw\u00f3r wielonarodowy, wielokulturowy i wielocywilizacyjny, a nie katolicka, zunifikowana Polska, pa\u0144stwo narodu polskiego. Czy zatem pa\u0144stwo, kt\u00f3re funkcjonowa\u0142o na obszarze od Warty do D\u017awiny i Dniepru nie by\u0142o aby Rzeczpospolit\u0105 Wielu Narod\u00f3w, jak twierdz\u0105 zwolennicy tej koncepcji?<\/p>\r\n
Kazimierz Fr\u0105ckiewicz: <\/b>Nasi praojcowie nie budowali \u017cadnego pa\u0144stwa wielonarodowego czy te\u017c wielokulturowego, jak to obecnie usi\u0142uj\u0105 nam wm\u00f3wi\u0107 negacjoni\u015bci polsko\u015bci Kres\u00f3w Wschodnich. Wr\u0119cz przeciwnie. Nasi antenaci w teorii sarmackiej genezy narodu i pa\u0144stwa polskiego dawali wyraz poszukiwania swojego \u00abja\u00bb, tradycji historycznych u boku innych wielkich nacji przez nar\u00f3d, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c poczu\u0142 si\u0119 wielki i silny. I tego sarmackiego dziedzictwa dumy i jedno\u015bci narodowej pragn\u0105 teraz pozbawi\u0107 nasz nar\u00f3d zideologizowani interpretatorzy historii. Dekonstruuj\u0105 oni i odbr\u0105zawiaj\u0105 nasz\u0105 wiedz\u0119 historyczn\u0105 oraz kwestionuj\u0105 polskie dziedzictwo na Litwie i Rusi. Zrezygnowanie z okre\u015blenia \u201ePolska\u201d, na rzecz poprawno\u015bciowej formu\u0142y \u201eRzeczypospolita Obojga Narod\u00f3w\u201d b\u0105d\u017a zupe\u0142nie ideologicznej nazwy \u201eRzeczypospolita Wielu Narod\u00f3w\u201d, nie jest rozwi\u0105zaniem dla nas korzystnym. Sprzeczne jest to te\u017c z prawd\u0105 historyczn\u0105. \u0141aci\u0144skie tytu\u0142y dzie\u0142 Marcina Kromera, czy te\u017c Szymona Starowolskiego, opisuj\u0105cych organizm pa\u0144stwowy istniej\u0105cy przez rokiem 1795 na obszarze pomi\u0119dzy Wart\u0105, D\u017awin\u0105 i Dnieprem, zaczyna\u0142y si\u0119 przecie\u017c od s\u0142owa Polonia<\/i>. W polskiej racji stanu le\u017cy podkre\u015blanie zunifikowanego charakteru ziem dawnej Korony i Litwy. Regnum Poloniae<\/i> istnia\u0142o bowiem jako cywilizacyjne pa\u0144stwo narodu polskiego gente Ruthenus (Lithuanus) natione Polonus<\/i>, z\u0142o\u017cone wprawdzie z kilku narodowo\u015bci, ale przecie\u017c nie wielokulturowe i wielonarodowe. Rzeczypospolita szlachecka niew\u0105tpliwie by\u0142a zatem pa\u0144stwem polskim, tyle \u017ce sama polsko\u015b\u0107 nie by\u0142a ujmowana w kategoriach etnograficznych (j\u0119zykowych), ale politycznych i cywilizacyjnych.<\/p>\r\n
Redakcja:<\/b> Czy Jerzego Giedroycia i Ludwika Mieroszewskiego mo\u017cna uzna\u0107 za tw\u00f3rc\u00f3w polskiej, naszej w\u0142asnej, koncepcji polityki wschodniej?<\/p>\r\n
Kazimierz Fr\u0105ckiewicz:<\/strong> W mojej ocenie, propagowanie koncepcji polityki wschodniej dla Polski, przedstawionej w latach 70. XX w. na \u0142amach paryskiej \u201eKultury\u201d, by\u0142o czynnie wspierane przez administracj\u0119 ameryka\u0144sk\u0105. Zw\u0142aszcza po tym, gdy w 1977 r. doradc\u0105 ds. bezpiecze\u0144stwa narodowego prezydenta Jimmy\u2019ego Cartera zosta\u0142 Zbigniew Brzezi\u0144ski, kt\u00f3ry \u201eposzukiwa\u0142 dr\u00f3g pomocy nierosyjskim narodom Zwi\u0105zku Radzieckiego\u201d i \u201ewspar\u0142 zwi\u0119kszenie nak\u0142ad\u00f3w finansowych na Radio Wolna Europa i Radio Swoboda\u201d. To w\u0142a\u015bnie w owym czasie w \u201eKulturze\u201d ukaza\u0142a si\u0119 \u201eDeklaracja w sprawie ukrai\u0144skiej\u201d Do mnie przemawia to, co w sprawie \u201epolsko\u015bci\u201d doktryny Giedroycia twierdzi \u015bwiadek tamtych czas\u00f3w, kierownik Rozg\u0142o\u015bni Polskiej Radia Wolna Europa, Jan Nowak Jeziora\u0144ski. Ot\u00f3\u017c Marian Ka\u0142uski w swojej czterotomowej monografii po\u015bwi\u0119conej sprawom Kres\u00f3w Wschodnich, pt. \u201eSprawy kresowe bez cenzury\u201d, przytacza wypowied\u017a Jana Nowaka Jeziora\u0144skiego (zamieszczon\u0105 w czerwcu 1972 r. w polskoj\u0119zycznym miesi\u0119czniku \u201eNa Antenie\u201d, wydawanym przez Radio Wolna Europa w\u0142a\u015bnie) twierdz\u0105cego, i\u017c ojciec tej koncepcji, red. Jerzy Giedroyc, czynnie wspiera\u0142 interesy ameryka\u0144skie, a paryska \u201eKultura\u201d – prezentuj\u0105ca ameryka\u0144skie spojrzenie na te sprawy – by\u0142a tak\u017ce przez USA finansowana. Utrzymuje te\u017c, \u017ce J. Giedroyc \u017cadnej polskiej wizji polityki wschodniej nie napisa\u0142, ale jej tekst otrzyma\u0142 z Waszyngtonu z poleceniem druku. Ka\u0142uski przekonuje, \u017ce jest to ameryka\u0144ska koncepcja polskiej polityki wschodniej, kt\u00f3rej realizacj\u0119 Bia\u0142y Dom narzuci\u0142 Warszawie jako \u201ekoncepcj\u0119 Giedroycia\u201d, po to by budowa\u0107 dla Ameryki z kraj\u00f3w Mi\u0119dzymorza ba\u0142tycko-czarnomorskiego swoisty Antyrosyjski Blok Narod\u00f3w.<\/p>\r\n Redakcja:<\/strong> Ale przecie\u017c J. Nowak-Jeziora\u0144ski m\u00f3g\u0142 kierowa\u0107 si\u0119 w stosunku do J. Giedroycia osobistymi animozjami. Popularny obecnie staje si\u0119 pogl\u0105d, \u017ce doktryna Giedroycia jako koncepcja polskich bezwarunkowych ust\u0119pstw wobec kraj\u00f3w Europy Wschodniej, zosta\u0142a b\u0142\u0119dnie odczytana.<\/p>\r\n Kazimierz Fr\u0105ckiewicz: <\/b>Je\u017celi tak by by\u0142o, to omy\u0142ka dotyczy\u0142aby wszystkich, kt\u00f3rzy t\u0119 doktryn\u0119 zg\u0142\u0119biali i j\u0105 rozpowszechniali. I to w okresie, gdy aktywnie dzia\u0142a\u0142 sam Jerzy Giedroyc. Gdyby jego doktryn\u0119 b\u0142\u0119dnie odczytywano, zapewne by reagowa\u0142. Dla mnie wymierne jest to, jakim j\u0119zykiem pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 Redaktor Naczelny paryskiej \u201eKultury\u201d, \u017ce propagowa\u0142 konieczno\u015b\u0107 zrekompensowania narodom Ukrainy, Litwy i Bia\u0142orusi \u201ekrzywd wyrz\u0105dzonych ze strony wielowiekowego polskiego imperializmu\u201d, co napisa\u0142 wyra\u017anie w Deklaracji w sprawie ukrai\u0144skiej<\/i>. J\u0119zyk pretensji i zarzut\u00f3w pod adresem Polski, jak i wyra\u017cany takim j\u0119zykiem postulat \u201enaprawy krzywd\u201d, znalaz\u0142 wielu zwolennik\u00f3w tak w Kraju, jak chocia\u017cby Jerzy K\u0142oczowski, jak i zagranic\u0105 – m.in. Andrzej Sulima Kami\u0144ski. Trudno uwierzy\u0107, aby Redaktor Naczelny \u201eKultury\u201d m\u00f3g\u0142 nie dostrzega\u0107, jak jego koncepcja jest rozumiana, skoro wyra\u017anie si\u0119 na ni\u0105 powo\u0142ywano. I tak np. Daniel Beauvois na pierwszych stronach swojego dzie\u0142a Tr\u00f3jk\u0105t ukrai\u0144ski. Szlachta, carat i lud na Wo\u0142yniu, Podolu i Kijowszczy\u017anie 1793-1914<\/i>, Lublin 2005 (tytu\u0142 orygina\u0142u Les confins de l\u2019ancienne Pologne: Ukraine, Lituanie, Bi\u00c3\u00a9lorussie XVIe-XXe si\u00c3\u00a8cles<\/i>, Daniel Beauvois (\u00c3\u00a9d.), pr\u00c3\u00a9f. de Czes\u0142aw Mi\u0142osz, Lille: Presses Universitaires de Lille 1988), zamie\u015bci\u0142 dedykacj\u0119: \u201eWielkim Cieniom Redakcji paryskiej \u201eKultury\u201d, kt\u00f3ra nam wskaza\u0142a drog\u0119\u201d. Jak\u0105 drog\u0119 wskaza\u0142 Francuzowi J. Giedroyc? Wyja\u015bnia to zamieszczony w ksi\u0105\u017cce zamiast przedmowy list J\u00f3zefa Czapskiego do Autora z dnia 2 pa\u017adziernika 1987 r., wyra\u017caj\u0105cy Francuzowi g\u0142\u0119bok\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 za zdemaskowanie \u201efa\u0142szywej wizji Polski w sienkiewiczowskim stylu\u201d, \u201efa\u0142szywego obrazu Polski jako \u201eChrystusa narod\u00f3w\u201d i \u201efa\u0142szywej wizji Polski \u201egodnej i nieszcz\u0119\u015bliwej\u201d oraz podziw za odbr\u0105zowienie poetyckiej wizji Ukrainy Juliusza S\u0142owackiego poprzez ukazanie \u201enies\u0142ychanego wyzyskiwania polskiej szlachty na Ukrainie\u201d, \u201ebarbarzy\u0144skiej polskiej kolonizacji\u201d ch\u0142op\u00f3w na \u201eBia\u0142orusi\u201d i \u201eUkrainie\u201d i \u201ekryminalnej roli Polak\u00f3w wobec Ukrai\u0144c\u00f3w\u201d. Moje wnioski odno\u015bnie doktryny Giedroycia s\u0105 takie, \u017ce je\u017celi Giedroyciem kierowa\u0142a dobra wola i polska racja stanu, to sformu\u0142owa\u0142 on doktryn\u0119 w zupe\u0142no\u015bci b\u0142\u0119dn\u0105, dla polskiej racji stanu szkodliw\u0105. Nie mo\u017cna w mojej ocenie twierdzi\u0107, \u017ce by\u0142a ona prawid\u0142owa, ale tylko b\u0142\u0119dnie odczytana.<\/p>\r\n Redakcja:<\/b> <\/i>W jakim celu doktryna Giedroycia mia\u0142aby zosta\u0107 zaproponowana Polakom?<\/p>\r\n Kazimierz Fr\u0105ckiewicz: <\/b>W wieku XX-tym, po II wojnie \u015bwiatowej, polityce historycznej PRL zosta\u0142 narzucony przez Rosjan negacjonizm polsko\u015bci Kres\u00f3w Wschodnich. O polsko\u015bci Kres\u00f3w Wschodnich nie wolno by\u0142o m\u00f3wi\u0107, ani pisa\u0107. Sowieci byli zainteresowani tym, by nie kwestionowa\u0107 ich zdobyczy terytorialnych na polskich ziemiach wschodnich. Wspierali ich miejscowi kolaboranci, od Wandy Wasilewskiej i Boles\u0142awa Bieruta po Wojciecha Jaruzelskiego i jego apologet\u00f3w. Z kolei Polacy przebywaj\u0105cy w okresie \u201ezimnej wojny\u201d na Zachodzie pozostawali pod wp\u0142ywem polityki Stan\u00f3w Zjednoczonych, ukierunkowanej na wykorzystanie nierosyjskich narod\u00f3w Zwi\u0105zku Sowieckiego, zw\u0142aszcza Ukrai\u0144c\u00f3w, do os\u0142abienia i w konsekwencji – upadku ZSRR. Popieranie Polak\u00f3w przeciwko interesom terytorialnym zdominowanych przez Rosjan narod\u00f3w ZSRR by\u0142o zatem sprzeczne ze strategicznym interesem USA. C\u00f3\u017c bardziej mog\u0142o wi\u0119c zabezpiecza\u0107 te – o ironio – sp\u00f3jne sowiecko-ameryka\u0144skie interesy, ni\u017c przedstawienie koncepcji bezwarunkowego wycofania si\u0119 Polski z Kres\u00f3w Wschodnich jako doktryny \u201epolskiej\u201d? Obecnie za\u015b doktryna Giedroycia mo\u017ce doskonale s\u0142u\u017cy\u0107 procesom denacjonalizacji i globalizacji w Europie \u015arodkowo-Wschodniej. W tym kontek\u015bcie, w historiograficznym konstrukcie mitycznej \u201eRzeczypospolitej Wielu Narod\u00f3w\u201d chodzi o zdezorientowanie Polak\u00f3w i sparali\u017cowanie naszego oporu przed perspektyw\u0105 zniekszta\u0142cenia naszych dziej\u00f3w ojczystych i podstaw to\u017csamo\u015bci narodowej. Ponadto celem globalist\u00f3w jest wykorzystanie polskiego potencja\u0142u narodowego dla wci\u0105gni\u0119cia Bia\u0142orusi i Ukrainy w orbit\u0119 ich wp\u0142yw\u00f3w, a w przypadku Litwy – umocnienie zale\u017cno\u015bci ju\u017c istniej\u0105cych.<\/p>\r\n Redakcja:<\/b> Dlaczego uwa\u017ca Pan, \u017ce Kresy Wschodnie by\u0142y wa\u017cnym czynnikiem dla suwerenno\u015bci Polski?<\/p>\r\n Kazimierz Fr\u0105ckiewicz:<\/b> <\/b><\/i>Mog\u0119 odpowiedzie\u0107 na to s\u0142owami Joachima Bartoszewicza, przedwojennego Prezesa Stronnictwa Narodowego, \u017ce \u201ePolska jest powo\u0142ana, by sta\u0107 si\u0119 siedliskiem cywilizacji i wolno\u015bci w tym regionie Europy, kt\u00f3ry jest pomostem mi\u0119dzy Wschodem i Zachodem. [\u2026] nie mo\u017ce by\u0107 ona ma\u0142ym, okaleczonym pa\u0144stwem, lecz pot\u0119g\u0105 zdoln\u0105 oprze\u0107 si\u0119 wrogom wolno\u015bci i porz\u0105dku publicznego.\u201d Bartoszewicz podnosi\u0142, \u017ce \u201ePolska na to, aby mog\u0142a zachowa\u0107 sw\u00f3j byt niepodleg\u0142y i bezpieczny, musi by\u0107 pa\u0144stwem wielkim, silnym i terytorialnie rozleg\u0142ym.\u201d Podzielam te\u017c opini\u0119 Romana Dmowskiego, \u017ce \u201eDla ka\u017cdego, kto cho\u0107 cokolwiek rozumia\u0142 geografi\u0119 polityczn\u0105 Europy, musia\u0142o by\u0107 jasne, \u017ce na tej ziemi, na kt\u00f3rej si\u0119 ko\u0144czy Europa Zachodnia i kt\u00f3ra stanowi wyj\u015bcie na rozleg\u0142e r\u00f3wniny Wschodu, nadto, jak w ostatnich czasach, po\u0142o\u017conej mi\u0119dzy dwoma wielkimi pa\u0144stwami, Niemcami a Rosj\u0105, miejsca na ma\u0142e, s\u0142abe pa\u0144stewko nie ma. Tu mo\u017ce istnie\u0107 tylko pa\u0144stwo wielkie. [\u2026] Kto tedy my\u015bla\u0142 naprawd\u0119 o odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci i kto rozumia\u0142, co to jest niepodleg\u0142o\u015b\u0107, ten musia\u0142 my\u015ble\u0107 o odbudowaniu Polski w takich warunkach, z takim obszarem, \u017ceby mog\u0142a sta\u0107 si\u0119 pa\u0144stwem silnym, od s\u0105siad\u00f3w niezale\u017cnym, zdolnym do wielkopa\u0144stwowej polityki\u201d.<\/p>\r\n Redakcja:<\/b> <\/i>Jakie Pana zdaniem s\u0105 g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142a wiedzy koncepcji Rzeczypospolitej Wielu Narod\u00f3w?<\/p>\r\n Kazimierz Fr\u0105ckiewicz: <\/b>Pierwszym i najwa\u017cniejszym jest rosyjska historiografia imperialna, kt\u00f3ra po powstaniu listopadowym 1830 r. podj\u0119\u0142a energiczne dzia\u0142ania w kierunku reinterpretacji historii Litwy, przedstawienia jej dziej\u00f3w jako \u201erosyjskich\u201d. Pierwsz\u0105 tak\u0105 prac\u0105, w\u0142\u0105czaj\u0105c\u0105 histori\u0119 Litwy w sk\u0142ad historii Rosji, by\u0142o opracowanie petersburskiego historyka Niko\u0142aja Gierasimowicza Ustria\u0142owa, O Ksi\u0119stwie Litewskim. Studium zagadnienia, jakie miejsce Wielkie Ksi\u0119stwo Litewskie powinno zajmowa\u0107 w historii Rosji<\/i>, Sankt Pietierburg 1839. Po powstaniu styczniowym ustria\u0142owska koncepcja \u201eRuskiej \/ Rosyjskiej Litwy\u201d, zwanej r\u00f3wnie\u017c koncepcj\u0105 \u201eDrugiej Rusi \/ Rosji\u201d, gromadz\u0105cej wraz z pa\u0144stwem moskiewskim wok\u00f3\u0142 siebie fragmenty pa\u0144stwa staroruskiego, leg\u0142a u podstaw praktycznie wszystkich opracowa\u0144 rosyjskich po\u015bwi\u0119conych historii Litwy. W pa\u0144stwie po\u0142o\u017conym pomi\u0119dzy Wart\u0105 a D\u017awin\u0105 i Dnieprem Rosjanie nie upatrywali zunifikowanej, jednonarodowej, cywilizacyjnej Polski (Rzeczpospolitej Polskiej, Rzeczpospolitej Korony i Litwy, Kr\u00f3lestwa Polskiego), ale mi\u0119dzynarodow\u0105 federacj\u0119 pa\u0144stw i narod\u00f3w pod formaln\u0105 nazw\u0105 \u201eRiecz Pospolitaja\u201d, bez dookre\u015ble\u0144 wskazuj\u0105cych na zwi\u0105zek tego pa\u0144stwa z Polsk\u0105. Przedrozbiorowa Rzeczypospolita nie mog\u0142a by\u0107 przez Rosjan uwa\u017cana za Polsk\u0119 poniewa\u017c rosyjscy ideolodzy, osoby publiczne i historycy mieli za cel dekonstrukcj\u0119 polskich historycznych w\u0105tk\u00f3w, kt\u00f3re odnosi\u0142y si\u0119 do integralno\u015bci Rzeczypospolitej w granicach do 1772 roku, a ponadto w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XIX wieku w\u015br\u00f3d rosyjskiej inteligencji popularna staje si\u0119 koncepcja zachodniorusizmu: \u201eZachodni Kraj\u201d (polskie Kresy Wschodnie) to, wed\u0142ug tej koncepcji, ziemie rdzennie rosyjskie, kt\u00f3re stanowi\u0142y organiczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0119stw p\u00f3\u0142nocno-zachodniej i po\u0142udniowo-zachodniej Rusi, p\u00f3\u017aniej sta\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 \u201ePa\u0144stwa Litewsko-Rosyjskiego\u201d, po czym przez trzy stulecia podlega\u0142y spolszczeniu. Konstruowanie historii \u201eZachodniej Rosji\u201d (polskich Kres\u00f3w Wschodnich), w sk\u0142ad kt\u00f3rej wchodzi\u0142y dzieje Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego, by\u0142o jednym z g\u0142\u00f3wnych narz\u0119dzi do stworzenia nowej panoramy postrzegania tego regionu. Nauka historyczna w tym mechanizmie praktyk ideologicznych pozwala\u0142a z jednej strony utrwali\u0107 Litw\u0119 w \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa rosyjskiego jako \u201ew\u0142asne\u201d terytorium, z drugiej za\u015b strony zdyskredytowa\u0107 \u201epolskie mity\u201d i pokaza\u0107 bezpodstawno\u015b\u0107 polskich roszcze\u0144 do ziem litewskich. W pracach profesora uniwersytetu moskiewskiego Iwana Iwanowicza \u0141appo wybrzmia\u0142a teza, \u017ce po zawarciu unii lubelskiej Wielkie Ksi\u0119stwo Litewskie nie sta\u0142o si\u0119 prowincj\u0105 Kr\u00f3lestwa Polskiego (zjednoczonej Korony i Litwy), ale pozosta\u0142o \u201ePa\u0144stwem Litewsko-Rosyjskim\u201d. \u0141appo twierdzi\u0142, \u017ce Riecz Pospolitaja by\u0142a krajem federalnym, \u201ePa\u0144stwo Litewsko-Rosyjskie\u201d zachowa\u0142o w nim wysoki poziom niezale\u017cno\u015bci i \u017ce nie mo\u017ce by\u0107 mowy o pe\u0142nym jego zjednoczeniu z Polsk\u0105. Z kolei inny profesor uniwersytetu w Moskwie Matwiej Ku\u017amicz Liubawski dowodzi\u0142, \u017ce w sk\u0142adzie federalnej Rieczy Pospolitoj by\u0142y tak\u017ce dwie prowincje rosyjskie: Ru\u015b \/ Rosja Bia\u0142a i Ru\u015b \/ Rosja Czerwona. Rosyjska koncepcja Rieczy Pospolitoj sta\u0142a si\u0119 nast\u0119pnie \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy dla historiografii kraj\u00f3w ULB, a tak\u017ce dla tych polskich intelektualist\u00f3w, dla kt\u00f3rych przedrozbiorowa Polska jawi\u0142a si\u0119 jako tw\u00f3r imperialny, gn\u0119bi\u0105cy Ukrai\u0144c\u00f3w, Bia\u0142orusin\u00f3w i Litwin\u00f3w. Znamienne jest to, \u017ce tw\u00f3rcy przedrewolucyjnej rosyjskiej historiografii imperialnej, autorzy koncepcji \u201ePa\u0144stwa Rosyjsko-Litewskiego\u201d, tacy jak prof. uniwersytetu kijowskiego W\u0142adimir Bonifatiewicz Antonowicz (vel W\u0142odzimierz Antonowicz vel Wo\u0142odymyr Antonowycz) oraz prof. Uniwersytetu moskiewskiego Matwiej Ku\u017amicz Liubawski stali si\u0119 nauczycielami za\u0142o\u017cycieli narodowej historiografii bia\u0142oruskiej i ukrai\u0144skiej. Spo\u015br\u00f3d Ukrai\u0144c\u00f3w chodzi tu o uczni\u00f3w W. Antonowicza: Mychaj\u0142o Hruszewskiego oraz Miko\u0142\u0119 Paw\u0142owicza Daszkiewicza. Spo\u015br\u00f3d Bia\u0142orusin\u00f3w wymieni\u0107 za\u015b nale\u017cy Mitrofana Wiktorowicza Downar-Zapolskiego (ucznia W. Antonowicza) oraz U\u0142adzimiera Iwanawicza Piczet\u0119, pierwszego rektora Bia\u0142oruskiego Uniwersytetu Pa\u0144stwowego (1921-1930) (ucznia Matwieja Ku\u017amicza Liubawskiego). Natomiast rusyfikacja historiografii \u017cmudzi\u0144skiej jest konsekwencj\u0105 zaproszenia przez w\u0142adze Republiki Litewskiej (kowie\u0144skiej) do obj\u0119cia katedry historii Litwy na uniwersytecie w Kownie moskiewskiego profesora Matwieja Liubawskiego. Opracowa\u0142 on w 1921 r. specjalny ku temu program kursu uniwersyteckiego. Gdy jednak Liubawski zdecydowa\u0142 si\u0119 na pozostanie w Moskwie, w\u00f3wczas Rada Wydzia\u0142u Humanistycznego kowie\u0144skiej uczelni zaproponowa\u0142a to stanowisko innemu moskiewskiemu specjali\u015bcie od historii polsko-litewskiej – Iwanowi Iwanowiczowi \u0141appo. Profesor \u0141appo by\u0142 uczniem Siergieja Fiodorowicza P\u0142atonowa, kt\u00f3ry z kolei studiowa\u0142 u Konstantina Niko\u0142ajewicza Biestiu\u017ciew-Riumina, kierownika katedry historii uniwersytetu petersburskiego. Drugim istotnym \u017ar\u00f3d\u0142em koncepcji Rzeczypospolitej Wielu Narod\u00f3w s\u0105 interesy globalist\u00f3w, w tym uzasadnienie polityki przyjmowania imigrant\u00f3w przez Polsk\u0119 i inne kraje funkcjonuj\u0105ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie na obszarze wyobra\u017conej by\u0142ej Rzeczypospolitej Wielu Narod\u00f3w. Jak\u017ce bowiem mamy obawia\u0107 si\u0119 \u201euchod\u017ac\u00f3w\u201d nale\u017c\u0105cych do innych kultur, skoro przez tyle wiek\u00f3w stanowili oni jakoby o pot\u0119dze Rzeczypospolitej – wynika z za\u0142o\u017ce\u0144 opisywanej ideologii. W konsekwencji stymuluje si\u0119 bardzo wsp\u00f3\u0142czesny skutek w postaci stopniowego przekszta\u0142cania etnograficznej Polski i innych pa\u0144stw regionu w obszary wielonarodowe i wielocywilizacyjne.<\/p>\r\n Redakcja: <\/b>Znajduj\u0105 si\u0119 osoby, kt\u00f3re utrzymuj\u0105, \u017ce \u017ar\u00f3de\u0142 negowania polsko\u015bci Kres\u00f3w Wschodnich nale\u017cy poszukiwa\u0107 w polskim obozie narodowym. Czy zgadza si\u0119 Pan z tym pogl\u0105dem?<\/p>\r\n Kazimierz Fr\u0105ckiewicz: <\/b>Taka my\u015bl zosta\u0142a niedawno wyartyku\u0142owana przez jednego z prawicowych intelektualist\u00f3w. Jest to jednak absolutna niedorzeczno\u015b\u0107. Odpowie niech na to sam Roman Dmowski – \u201etylko chorobliwym stanem narodowej duszy mo\u017cna wyt\u0142umaczy\u0107 sobie tak wielk\u0105 liczb\u0119 ludzi, co by si\u0119 z lekkim sercem wyrzekli si\u0119 tego dziedzictwa (polskich Kres\u00f3w Wschodnich)<\/i>, nawet nie mog\u0105c wiedzie\u0107 w dzisiejszych warunkach, na czyj\u0105 rzecz abdykacj\u0119 podpisuj\u0105\u201d. Zwi\u0105zanie negacjonizmu polsko\u015bci Kres\u00f3w Wschodnich z my\u015bl\u0105 Romana Dmowskiego i Jana Ludwika Pop\u0142awskiego doprowadzi\u0142oby do uczynienia wizji owego negacjonizmu koncepcj\u0105 bezalternatywn\u0105 nie tylko dla tych Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy byli oczarowani ide\u0105 jagiello\u0144sk\u0105 i zostali nast\u0119pnie zmanipulowani przez ideologi\u0119 giedroycizmu, ale tak\u017ce dla polskich \u015brodowisk narodowych, kt\u00f3re dot\u0105d giedroycizmowi nie uleg\u0142y. Nie mog\u0142o by\u0107 na to mojej zgody.<\/p>\r\n Redakcja:<\/strong> Kto zatem obecnie sugeruje Polakom negowanie polsko\u015bci Kres\u00f3w Wschodnich?<\/p>\r\n Kazimierz Fr\u0105ckiewicz:<\/strong> Negacjonizm polsko\u015bci Kres\u00f3w Wschodnich to wynik oddzia\u0142ywania na Polak\u00f3w obcych interes\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci rosyjskiego lub ameryka\u0144skiego imperializmu, ukrai\u0144skiego nacjonalizmu oraz ponadnarodowych, globalistycznych organizacji. To one promuj\u0105, w tym za po\u015brednictwem swoich agent\u00f3w wp\u0142ywu lub ludzi nie rozumiej\u0105cych polskiej racji stanu, sceptycyzm odno\u015bnie warto\u015bci cywilizacji polskiej oraz zasadno\u015bci istnienia Polski jako organizmu silnego, terytorialnie rozleg\u0142ego i ludnego.<\/p>\r\n Redakcja:<\/strong> Jak Pana zdaniem powinna wygl\u0105da\u0107 wsp\u00f3\u0142czesna polityka Rzeczpospolitej wzgl\u0119dem polskiej mniejszo\u015bci na Kresach Wschodnich, w kontek\u015bcie tego jak jest aktualnie prowadzona? Jakie zadania stoj\u0105 w tym zakresie przed polskimi politykami? Jaka sfera polsko\u015bci na Kresach powinna by\u0107 uwa\u017cana za priorytet tej polityki (kultura, kwestie administracyjne)?<\/p>\r\n Kazimierz Fr\u0105ckiewicz:<\/strong> Polityka polska wobec Polak\u00f3w na Kresach Wschodnich nie mo\u017ce pozostawa\u0107 w cieniu ideologii Rzeczpospolitej Wielu Narod\u00f3w i giedroycizmu. Oznacza to bowiem realizowanie interes\u00f3w USA b\u0105d\u017a Rosji i\/lub globalizmu. Nie mo\u017cna te\u017c dla pozornie dobrych relacji z innymi pa\u0144stwami lekcewa\u017cy\u0107 praw Polak\u00f3w, ich potrzeb i zmusza\u0107 do identyfikowania si\u0119 z pa\u0144stwami, kt\u00f3re d\u0105\u017c\u0105 do pozbawienia ich to\u017csamo\u015bci narodowej, a nawet d\u00f3br osobistych. Absurdalne i szokuj\u0105ce s\u0105 w tej mierze tezy wypowiadane przez niekt\u00f3rych polityk\u00f3w, \u017ce polska mniejszo\u015b\u0107 narodowa na Kresach Wschodnich stanowi \u201ewyzwanie\u201d \u201eproblem\u201d, \u201eprzeszkod\u0119\u201d dla prowadzenia \u201epolskiej\u201d polityki na Wschodzie. Podstaw\u0105 wszelkiej to\u017csamo\u015bci jest kultura i to ona powinna by\u0107 lansowana na Kresach Wschodnich. Niemniej, aby Polacy mogli zachowa\u0107 i piel\u0119gnowa\u0107 na Kresach Wschodnich swoj\u0105 kultur\u0119, a tym bardziej aby mog\u0142a ona odzyska\u0107 tam nale\u017cne jej miejsce, nale\u017ca\u0142oby najpierw zapewni\u0107 Kresowianom bezpiecze\u0144stwo fizyczne i podstawy ekonomiczne funkcjonowania w miejscach obecnego zamieszkania. O tym pierwszym decyduje si\u0142a naszego pa\u0144stwa, tak\u017ce w kontek\u015bcie zdolno\u015bci militarnych. O tym drugim – kondycja gospodarki narodowej. Te instrumenty, uchwycone przez polskich m\u0119\u017c\u00f3w stanu, kt\u00f3rych niestety nam obecnie brakuje, stworzy\u0107 mog\u0105 w\u0142a\u015bciwe \u015brodowisko rozwoju kultury polskiej. W\u00f3wczas na nowo rozkwitnie ona na rozleg\u0142ych obszarach od Bugu do D\u017awiny i Dniepru. Bez zapewnienia za\u015b tych warunk\u00f3w Kresowianie b\u0119d\u0105 emigrowa\u0107 do Polski etnograficznej, albo do kraj\u00f3w trzecich.<\/p>\r\n Redakcja:<\/strong> Jakie Pana zdaniem g\u0142\u00f3wne b\u0142\u0119dy zosta\u0142y pope\u0142nione w omawianej sferze polityki w ci\u0105gu ostatniego pi\u0119ciolecia (rz\u0105d\u00f3w Prawa i Sprawiedliwo\u015bci)?<\/p>\r\n Kazimierz Fr\u0105ckiewicz:<\/strong> W ostatnich latach jest kontynuowana polityka narzucona Polsce przez Amerykan\u00f3w u progu III RP. Ob\u00f3z rz\u0105dz\u0105cy nap\u0119cznia\u0142 bowiem od wp\u0142yw\u00f3w r\u00f3\u017cnej ma\u015bci polityk\u00f3w i ideolog\u00f3w, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej polityk\u0119 t\u0119 realizowali u boku Unii Wolno\u015bci. Trudno te\u017c uzna\u0107 za przemy\u015blan\u0105 polityk\u0119 ratowania krajowej demografii poprzez zach\u0119canie Kresowian do emigracji nad Wis\u0142\u0119. Repatriacja powinna bowiem dotyczy\u0107 ziem nie b\u0119d\u0105cych regionami Polski historycznej: Rosji, Syberii, Kazachstanu, Ameryki \u0141aci\u0144skiej, gdzie osiedla\u0142o si\u0119 lub by\u0142o wywo\u017conych wielu Polak\u00f3w. Niemniej jednak w czasie rz\u0105d\u00f3w Prawa i Sprawiedliwo\u015bci po raz pierwszy doszli do g\u0142osu tak\u017ce tacy ludzie, kt\u00f3rzy spogl\u0105daj\u0105 na sprawy Kres\u00f3w Wschodnich przez pryzmat polskiej racji stanu. Wymieni\u0107 tu nale\u017cy w szczeg\u00f3lno\u015bci prof. Jana \u0179aryna, nominowanego na dyrektora nowej instytucji kultury – Instytutu Dziedzictwa My\u015bli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego.<\/p>\r\n Redakcja:<\/strong> Dzi\u0119kujemy za rozmow\u0119.<\/p>\r\n\r\n\t