{"id":114383,"date":"2020-05-21T19:43:52","date_gmt":"2020-05-21T23:43:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=114383"},"modified":"2020-06-01T10:22:37","modified_gmt":"2020-06-01T14:22:37","slug":"niechciany-pomnik-wolynski-wojciech-stanislaw-grochowalski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=114383","title":{"rendered":"Niechciany pomnik wo\u0142y\u0144ski – Wojciech Stanis\u0142aw Grochowalski<\/em>"},"content":{"rendered":"
\r\n

Materia\u0142y nades\u0142ane<\/em><\/p>\r\n<\/article>\r\n

\r\n
\r\n
\r\n
\r\n

Mimo \u017ce w czasie Rzezi Wo\u0142y\u0144skiej zgin\u0119\u0142o kilka razy wi\u0119cej Polak\u00f3w ni\u017c w Katyniu, \u017ce zgin\u0119li bardziej okrutn\u0105 \u015bmierci\u0105 – obecny rz\u0105d polski nie jest zainteresowany upami\u0119tnieniem ofiar poprzez ustawienie pomnika \u201eRze\u017a Wo\u0142y\u0144ska\u201d autorstwa Andrzeja Pity\u0144skiego.<\/strong><\/p>\r\n

Pomnik stoi od dw\u00f3ch lat w odlewni w Gliwicach i czeka na lokalizacj\u0119 w kraju… Jest to pomnik bardzo wymowny, monumentalny, wiernie oddaje prawd\u0119 historyczn\u0105, dzie\u0142o artystyczne z silnym przes\u0142aniem i o silnym przekazie. Rze\u017aba ukazuje okrucie\u0144stwo zbrodni, wojny; temat w sztuce obecny od wiek\u00f3w, w malarstwie (Micha\u0142 Anio\u0142, Giotto, Raphael, Goja, Rubens i in.), w bardziej okrutnych scenach. Projekt pomnika pochodzi z 2014 roku, odlew wykonano w 2018 na 75. rocznic\u0119 Rzezi Wo\u0142y\u0144skiej, w roku 100. rocznicy odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119. Pomnik zosta\u0142 sfinansowany przez Stowarzyszenie Weteran\u00f3w Armii Polskiej w Ameryce Okr\u0119g nr 2 w Nowym Jorku. Wielu cz\u0142onk\u00f3w tej kombatanckiej organizacji mia\u0142o zapewne osobiste i rodzinne relacje z dramatycznymi wy-darzeniami. W mniejszej cz\u0119\u015bci cegie\u0142-ki sk\u0142adali w formie datk\u00f3w organizacje i osoby prywatne zainteresowanie jego powstaniem.<\/p>\r\n

Cenzura i skundlenie<\/h4>\r\n

Artysta o mi\u0119dzynarodowej s\u0142awie zosta\u0142 ocenzurowany! Fundator i darczy\u0144ca pomnika czyli SWAP – spadkobiercy \u017co\u0142nierzy \u201eB\u0142\u0119kitnej Armii\u201d skazani zostaj\u0105 na upokarzaj\u0105ce szukanie w kraju miejsca pod pomnik; osoby sprawuj\u0105ce w\u0142adz\u0119 w Polsce nie chc\u0105 urazi\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w, wygrywa po-prawno\u015b\u0107 polityczna! Jakby chciano ukry\u0107 t\u0119 zbrodni\u0119, nie m\u00f3wi\u0107 o niej wi\u0119cej, \u0142agodzi\u0107 okrucie\u0144stwo wojny i zbrodni. Ten pomnik, problemy z jego ustawieniem w Polsce, staje si\u0119 najwymowniejszym obrazem wsp\u00f3\u0142czesnej Polski, skundlenia wr\u0119cz.Zarzuty niekt\u00f3rych publicyst\u00f3w i samorz\u0105dowc\u00f3w w Polsce, m\u00f3wi\u0105ce \u017ce pomnik jest zbyt wymowny, \u201ekontrowersyjny\u201d, \u201edo-s\u0142owny\u201d etc. s\u0105 b\u0142\u0119dne – ale poprawne politycznie.<\/p>\r\n

W\u0142a\u015bnie po to stawia si\u0119 pomniki, by by\u0142y wymowne, by krzycza\u0142y historycznie ale i krzycza\u0142y za ludzi, kt\u00f3rzy ju\u017c nie mog\u0105 krzycze\u0107 i broni\u0107 swojej prawdy – bo ich np. zamordowali Ukrai\u0144cy! Razi tych \u201eobro\u0144c\u00f3w wra\u017cliwo\u015bci\u201d dziecko nabite na wid\u0142y… Ale na ukrai\u0144skich ch\u0142opskich wid\u0142ach zgin\u0119\u0142o kilka tysi\u0119cy polskich dzieci! Tak by\u0142o! Czy zatem artysta, cz\u0142owiek wolny, \u015bwiadomy, wybitny ma k\u0142ama\u0107! Dlaczego ci \u201eobro\u0144cy wra\u017cliwo\u015bci\u201d nie krzycz\u0105 na inne pomniki o gorszej wymowie, tragiczne w swoim wygl\u0105dzie czy wr\u0119cz kiczowate do b\u00f3lu. Dlaczego t\u0142umi\u0105 prawd\u0119, cenzuruj\u0105 wielkiego \u015bwiatowego artyst\u0119!? Dlaczego nie buntuj\u0105 si\u0119 publicznie – \u017ce powt\u00f3rz\u0119 tu kolejny raz – stawianym na Ukrainie pomnikom Bandery!<\/p>\r\n

W lutym 2017 r. pomnik zaatakowa\u0142a tak\u017ce \u201eGazeta Wyborcza\u201d<\/h4>\r\n

Na ustawienie pomnika nie zgodzi\u0142y si\u0119 te\u017c w\u0142adze samorz\u0105dowe kilku miast poproszone przez SWAP o jego przyj\u0119cie. Po tym, jak w\u0142adze Rzeszowa – gdzie Pity\u0144ski plano-wa\u0142 ustawienie rze\u017aby – odm\u00f3wi\u0142y miejsca a po nich Jelenia G\u00f3ra, powa\u017cn\u0105 wydawa\u0142a si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 ustawienia pomnika w Toruniu, mia\u0142 stan\u0105\u0107 na terenie ko\u015bcielnym. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce wp\u0142ywowy w Watykanie ukrai\u0144ski biskup (?) te\u017c by\u0142 przeciwny ustawieniu pomnika u redemptoryst\u00f3w. W ka\u017cdym razie biskup toru\u0144ski mia\u0142 nie wyrazi\u0107 zgody; miasto Toru\u0144 odm\u00f3wi\u0142o. Decyzje te s\u0105 wynikiem i tego, \u017ce g\u0142o\u015bno zacz\u0119li lobbowa\u0107 ju\u017c 22 grudnia 2017 przeciw pomnikowi i takiemu upami\u0119tnieniu Rzezi Wo\u0142y\u0144skiej dwaj parlamentarzy\u015bci ukrai\u0144scy, poinformowani o pomniku, zach\u0119ceni zapewne wiedz\u0105, \u017ce polskie miasta np. w\u0142adze Jeleniej G\u00f3ry odm\u00f3wi\u0142y jego ustawienia (z powodu \u201eskandalicznej formy\u201d), wsparci niekt\u00f3rymi mediami w Polsce. Ukrai\u0144scy deputowani zaatakowali nas s\u0142ownie w tym polskie instytucje ko\u015bcielne – te z uwagi na plany ustawienia pomnika u redemptoryst\u00f3w w Parku Pami\u0119ci Narodowej w Toruniu.<\/p>\r\n

Je\u017celi, jak si\u0119 m\u00f3wi, Ukrai\u0144cy zwr\u00f3cili si\u0119 z pro\u015bb\u0105 do nuncjuszy apostolskich w Polsce i na Ukrainie o zablokowanie postawienia pomnika, a w\u0142adze ko\u015bcielne polskie zablokowa\u0142y ten projekt – czyli ustawienie pomnika, zgodzi\u0142y si\u0119 z nimi, to \u015bwiadczy to bardzo niekorzystnie o polskich dostojnikach Ko\u015bcio\u0142a. Nie s\u0105dz\u0119, by ci deputowani podobnie blokowali wystawianie pomnik\u00f3w OUN-UPA.SWAP zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 listownie do Kancelarii Prezesa Rady Ministr\u00f3w i do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego o pomoc w sprawie znalezienia miejsca dla pomnika Rze\u017a Wo\u0142y\u0144ska; rozmawiali te\u017c z marsza\u0142kiem Senatu. \u201eOdpowied\u017a zawsze ta sama, \u017ce obecnie jest to w gestii wy\u0142\u0105cznie lokalnych w\u0142adz samorz\u0105dowych\u201d. W takim razie w lipcu 2018 r. Okr\u0119g 2 SWAP, troch\u0119 bezrad-ny wobec braku reakcji i ch\u0119ci pomocy w\u0142adz centralnych w Polsce, zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 listem otwartym do wojewod\u00f3w, prezydent\u00f3w miast oraz samorz\u0105d\u00f3w terytorialnych z pytaniem: czy na ich terenie i za ich zgod\u0105 znajdzie si\u0119 godne miejsc na postawienie pomnika dedykowanego OFIAROM \u201eRzezi Wo\u0142y\u0144skiej\u201d. Do ko\u0144ca 2019 r. brak jest zainteresowania jakichkolwiek w\u0142adz… Wida\u0107 niech\u0119\u0107 do tej sprawy rz\u0105dz\u0105cych Polsk\u0105, brak tzw. lobbowania za pomnikiem, za t\u0105 spraw\u0105, brak nag\u0142o\u015bnienia politycznego, cisza w mediach. Zastanawiaj\u0105ce jest, \u017ce nie m\u00f3wi si\u0119 nic o tym pomniku w mediach \u201erz\u0105dowych\u201d, nie szuka si\u0119 wsp\u00f3lnie miejsca, pomocy itd. Jest grupa os\u00f3b prywatnych wspomagaj\u0105cych starania by pomnik stan\u0105\u0142 nad Wis\u0142\u0105, rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 poszukiwanie miejsca przez t\u0119 inicjatyw\u0119 obywatelsk\u0105, skoro rz\u0105d ani prezydent nie s\u0105 zainteresowani pomoc\u0105 w takim upami\u0119tnieniu naszych ofiar. Na razie odm\u00f3wi\u0142y w\u0142adze: Rzeszowa, Torunia, Jeleniej G\u00f3ry, Kielc, Koma\u0144czy. B\u0119dziemy informowa\u0107 o kolejnych ew. odmowach i podawa\u0107 argumentacj\u0119 prezydent\u00f3w tych miast.<\/p>\r\n

Polityczna poprawno\u015b\u0107<\/h4>\r\n

Okazuje si\u0119, \u017ce ustawienie patriotycznego pomnika historycznego jak nigdy wcze\u015bniej sta\u0142o si\u0119 spraw\u0105 silnie polityczn\u0105, \u017ce polski pomnik nie mo\u017ce by\u0107 ustawiony w Polsce. Ale oto – powt\u00f3rz\u0119 – stawiane s\u0105 na Ukrainie pomniki Banderze, w Niemczech postawiono w tym roku pomnik komuni\u015bcie Karolowi Marksowi, znaczy lewica i lewactwo wracaj\u0105 do g\u0142osu. Gdyby dzi\u015b \u017cy\u0142 i rz\u0105dzi\u0142 Polsk\u0105 kto\u015b taki jak Pi\u0142sudski, \u015bmiem twierdzi\u0107 \u017ce nakaza\u0142by natychmiast ustawi\u0107 pomnik ku czci 100.000 za-mordowanych rodak\u00f3w! Nakaza\u0142by postawi\u0107 go w: Warszawie, mo\u017ce w Lublinie lub Rzeszowie. Jak zapewni\u0142 w czerwcu 2017 roku prezes IPN: artyst\u0119, fundator\u00f3w czyli we-teran\u00f3w ze Stowarzyszenia Weteran\u00f3w Armii Polskiej w Ameryce, Konsula Generalnego RP w Nowym Jorku i zebranych w\u00f3wczas go\u015bci – vide \u201eWeteran\u201d nr 1150 za lipiec 2017, s. 12-14 – IPN pomo\u017ce znale\u017a\u0107 w Polsce miejsce na pomnik. Jak prezes po-wiedzia\u0142:- \u201eTo jest naszym obowi\u0105zkiem, aby pomnik upami\u0119tniaj\u0105cy ludob\u00f3jstwo pope\u0142nione przez ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w na narodzie polskim, m\u00f3g\u0142 stan\u0105\u0107 na polskiej ziemi\u201d. Mo\u017cna rzec: pi\u0119kna deklaracja; cho\u0107 jest to zadanie chyba bardziej dla ministra kultury. Przecie\u017c w\u0142adze stawiaj\u0105 pomniki r\u00f3\u017cnej rangi, tematyki, wagi, tre\u015bci i formy artystycznej, m.in. ostatnio w Warszawie. Zatem w\u0142adza ma jakie\u015b mo\u017cliwo\u015bci ustawiania pomnik\u00f3w. Dlaczego nie szuka miejsce dla tego pomnika?Sejm Polski, podejmuj\u0105c 22 lipca 2016 uchwa\u0142\u0119 w sprawie oddania ho\u0142du ofiarom ludob\u00f3jstwa dokonanego przez nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich na obywatelach II RP w latach 1943-1945, ustanowi\u0142 Narodowy Dzie\u0144 Pami\u0119ci Ofiar Ludob\u00f3jstwa dokonanego przez ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w – jest to dzie\u0144 11 lipca.<\/p>\r\n

W uchwale tej m.in. napisano: \u201eOfiary zbrodni pope\u0142nionych w latach 40. przez ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w do tej pory nie zosta\u0142y w spos\u00f3b nale\u017cyty upami\u0119tnione, a masowe mordy nie zosta\u0142y nazwane zgodnie z prawd\u0105 historyczn\u0105 ludob\u00f3jstwem. (…) Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyra\u017ca przekonanie, \u017ce jedynie pe\u0142na prawda o historii jest najlepsz\u0105 drog\u0105 do po-jednania oraz wzajemnego wybaczenia\u201d. I jak jest okazja aby ofiary \u201ew spos\u00f3b nale\u017cyty upami\u0119tni\u0107\u201d – nie ma ci\u0105gu dalszego. Jak wreszcie do rzeczywisto\u015bci i k\u0142opot\u00f3w z ustawieniem pomnika maj\u0105 si\u0119 s\u0142owa prezesa partii rz\u0105dz\u0105cej Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego: \u201eNie mo\u017cemy przez lata zgadza\u0107 si\u0119, by na Ukrainie budowano kult ludzi, kt\u00f3rzy wobec Polak\u00f3w dopu\u015bcili si\u0119 ludob\u00f3jstwa i to takiego, \u017ce cho\u0107 trudno by\u0142o przebi\u0107 w okrucie\u0144stwie Niemc\u00f3w, to oni ich przebili\u201d. Mo\u017cna rzec: pi\u0119kne s\u0142owa, ale jak one si\u0119 maj\u0105 do bojkotowania przez Pa\u0144stwo Polskie ustawienia pomnika \u201eRze\u017a Wo\u0142y\u0144ska\u201d?<\/p>\r\n

Podobne s\u0142owa wypowiada\u0142 prezydent Polski p. Andrzej Duda, chwali\u0142 artyst\u0119, nagrodzi\u0142 go Orderem Or\u0142a Bia\u0142ego. S\u0142owa nie-wiele znacz\u0105 dla decydent\u00f3w ew. znalezienia lokalizacji pomnika. Pomnik wo\u0142y\u0144ski nadal jest schowany w odlewni w Gliwicach!<\/p>\r\n

Apel<\/h4>\r\n

Ot\u00f3\u017c szanowni pos\u0142owie, ministrowie, prezydenci, burmistrzowie, dyrektorzy etc. – ten pomnik jest okazj\u0105 i najlepsz\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 trwa\u0142ego upami\u0119tnienia tej okropnej zbrodni na naszym narodzie! Je\u017celi m\u00f3wili\u015bcie prawd\u0119 i chcecie te ofiary upami\u0119tni\u0107, je\u017celi chcecie prawdziwego upami\u0119tnienia, to zr\u00f3bcie co\u015b w tym kierunku, pom\u00f3\u017ccie – a nie puszczajcie s\u0142\u00f3w na wiatr! Pod stoj\u0105cym pomnikiem mo\u017cemy si\u0119 pojedna\u0107 z bra\u0107mi Ukrai\u0144cami, je\u017celi b\u0119d\u0105 mie\u0107 tak\u0105 wol\u0119… Wspomniany prezes rz\u0105dz\u0105cej od 2015 r.partii Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107 m\u00f3wi\u0142 kilka lat temu o tym, \u017ce Polska za rz\u0105d\u00f3w PO i PSL nie by\u0142a suwerenna, by\u0142a kondominium niemiecko-rosyjskim. Uleganie teraz jakiemu\u015b lobby ukrai\u0144skiemu – je\u017celi takie w og\u00f3le istnie-je w sprawie tego pomnika i jego ustawienia w Polsce – cenzurowanie autora pomnika tj. tak znanego wybitnego artysty, brak odg\u00f3rnej decyzji i przydzielenia wa\u017cnego miejsca na pomnik \u015bwiadczy, \u017ce Ukrai\u0144cy maj\u0105 wi\u0119kszy wp\u0142yw na decyzje prezydenta Polski, rz\u0105du (premiera, ministr\u00f3w, dyrektor\u00f3w, prezes\u00f3w) i samorz\u0105dowc\u00f3w, a nawet na Ko\u015bci\u00f3\u0142 – ni\u017c my, Polacy i wyborcy! Ukrai\u0144cy nie wyrazili zgody (oprotestowali) na postawienie pomni-ka nie w Kijowie, ale gdzie\u015b w Polsce. Czy\u017cby\u015bmy byli teraz kondominium rozszerzonym o Ukrain\u0119? Dr Witold Zych, historyk i krytyk sztuki napisa\u0142 [\u201eWeteran\u201d nr 1151 s. 17]: – \u201ePomnik\u00f3w nie stawia si\u0119 po to, by \u0142\u0105czy\u0107 i utrwala\u0107 przyja\u017a\u0144 mi\u0119dzy sprawuj\u0105cymi w\u0142adz\u0119 rz\u0105dami. Wizja pomni-ka \u201eRzezi Wo\u0142y\u0144skiej\u201d, mistrza Pity\u0144skiego, nasycona prawd\u0105 historyczn\u0105 jest oryginalnym, wstrz\u0105saj\u0105cym dzie\u0142em sztuki, w pe\u0142ni polskim, chrze\u015bcija\u0144skim symbolem, kt\u00f3ry w swoim przekazie ma wymiar uniwersalny i ponadczasowy. Jest wybitnym dzie\u0142em sztuki monumentalnej w historii rze\u017aby \u015bwiatowej. Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 postawienie tego pomnika w Polsce jest naszym obowi\u0105zkiem. Tego wymaga godno\u015b\u0107 i honor naszego Narodu\u201d.<\/p>\r\n

Wojciech Stanis\u0142aw Grochowalski<\/em><\/strong>
\r\n
\r\nZa: kulturaibiznes.pl [Kultura i biznes. Magazyn Kulturalno-Spo\u0142eczny * Rok XVIII * Nr 70 * \u0141\u00f3d\u017a,  2019,  str. 19]<\/a><\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/article>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Materia\u0142y nades\u0142ane Mimo \u017ce w czasie Rzezi Wo\u0142y\u0144skiej zgin\u0119\u0142o kilka razy wi\u0119cej Polak\u00f3w ni\u017c w Katyniu, \u017ce zgin\u0119li bardziej okrutn\u0105 \u015bmierci\u0105 – obecny rz\u0105d polski nie jest zainteresowany upami\u0119tnieniem ofiar poprzez ustawienie pomnika \u201eRze\u017a Wo\u0142y\u0144ska\u201d autorstwa Andrzeja Pity\u0144skiego. Pomnik stoi od dw\u00f3ch lat w odlewni w Gliwicach i czeka na lokalizacj\u0119 w kraju… Jest to […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[215],"tags":[65,98,17],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114383"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=114383"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114383\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=114383"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=114383"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=114383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}