{"id":114357,"date":"2020-05-20T13:19:09","date_gmt":"2020-05-20T17:19:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=114357"},"modified":"2020-05-20T13:19:09","modified_gmt":"2020-05-20T17:19:09","slug":"hagia-sofia-zostanie-meczetem-erdogan-ma-wobec-swiatyni-jasne-plany","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=114357","title":{"rendered":"Hagia Sofia zostanie meczetem? Erdogan ma wobec \u015bwi\u0105tyni jasne plany"},"content":{"rendered":"<p><strong>Czy Hagia Sofia zostanie zamieniona w meczet? Islamistyczna polityka prezydenta Turcji Recepa Tayyipa Erdogana jest cz\u0119\u015bci\u0105 d\u0142ugiej, nacjonalistycznej polityki Ankary, m\u00f3wi francuski historyk i ekspert ds. Turcji, Etienne Copeaux. W jego ocenie przysz\u0142o\u015b\u0107 \u015bwi\u0105tyni mo\u017ce zale\u017ce\u0107 tak\u017ce od stanu relacji turecko-rosyjskich.<\/strong><\/p>\r\n<p>Hagia Sofia, konstantynopolita\u0144ska \u015bwi\u0105tynia M\u0105dro\u015bci Bo\u017cej, zosta\u0142a wybudowana w po\u0142owie IV wieku z inicjatywy Konstantyna Wielkiego. Zniszczona w wieku V a p\u00f3\u017aniej tak\u017ce w wieku VI, zosta\u0142a w obecnym kszta\u0142cie odbudowana w czasach Justyniana I Wielkiego.<\/p>\r\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 zamieniony na meczet po zdobyciu Konstantynopola przez Turk\u00f3w 1453 roku, staj\u0105c si\u0119 tym samym symbolem wojowniczego islamu.<\/p>\r\n<p>W roku 1934 roku prezydent Republiki Tureckiej Mustafa Kemal Atat\u00fcrk poleci\u0142 zamieni\u0107 meczet w muzeum, kt\u00f3rym jest do dzi\u015b. W ostatnich latach w\u0142adze Turcji wykonuj\u0105 jednak r\u00f3\u017cnego rodzaju gesty, kt\u00f3re koresponduj\u0105 z apelami \u015brodowisk islamistycznych o ponown\u0105 zamian\u0119 muzeum w meczet.<\/p>\r\n<p>Christophe Lafontaine z papieskiego dzie\u0142a Pomoc Ko\u015bcio\u0142owi w Potrzebie rozmawia\u0142 z francuskim historykiem Etienne Copeaux o przysz\u0142o\u015bci Hagii Sofii. Jak powiedzia\u0142 uczony, muzu\u0142manie po raz pierwszy zacz\u0119li g\u0142o\u015bno domaga\u0107 si\u0119 ponownej islamizacji Hagii Sofii w 1953 roku, w 500. rocznic\u0119 zdobycia Konstantynopola. Tamte \u017c\u0105dania przypad\u0142y na czas kr\u00f3tkiego okresu antylaicystycznego, kiedy to rz\u0105dem tureckim kierowa\u0142 Adnan Menderes, pr\u00f3buj\u0105cy na nowo zdefiniowa\u0107 nar\u00f3d turecki jako muzu\u0142ma\u0144ski. P\u00f3\u017aniej islamistyczne roszczenia przychi\u0142y, ale rozgorza\u0142y na nowo w latach 90.<\/p>\r\n<p>Necmettin Erbakan, kt\u00f3ry by\u0142 premierem Turcji w latach 1996-1997, obieca\u0142 przywr\u00f3cenie w Hagii Sofii islamskiego kultu. Nie zdo\u0142a\u0142 jednak zrealizowa\u0107 tego planu, zbyt kr\u00f3tko piastuj\u0105c rz\u0105dy (zosta\u0142 zmuszony do rezygnacji przez wojsko). Pomys\u0142 Erbakana wspiera\u0142 Recep Tayyip Erdogan, w\u00f3wczas burmistrz Stambu\u0142u. Erdogan zosta\u0142 jednak w 1998 roku skazany na 10 miesi\u0119cy wi\u0119zienia za naruszenie zasady laicko\u015bci pa\u0144stwa, bo w grudniu 1997 na jednym z wiec\u00f3w politycznych zacytowa\u0142 islamistyczny poemat.<\/p>\r\n<p>W roku 2016 w Hagii Sofii do muzu\u0142ma\u0144skiej modlitwy wezwa\u0142 muezin; wydarzenie by\u0142o transmitowane na \u017cywo przez pa\u0144stwow\u0105 telewizj\u0119. Z kolei dwa lata p\u00f3\u017aniej wersy Koranu recytowa\u0142 w muzeum-\u015bwi\u0105tyni sam prezydent Erdogan. Wreszcie w roku 2019 zadeklarowa\u0142, \u017ce przywr\u00f3cenie tam kultu islamskiego jest jego \u017cyczeniem.<\/p>\r\n<p>Wed\u0142ug Copeauxa, Erdogan kieruje si\u0119 tu nie tylko polityk\u0105, ale tak\u017ce osobistym resentymentem i ch\u0119ci\u0105 dokonania swoistej zemsty za to, \u017ce w roku 1998 skazany zosta\u0142 na wi\u0119zienie. Zarazem, uwa\u017ca historyk, dzia\u0142ania obecnego re\u017cimu nie mog\u0105 by\u0107 traktowane jako prze\u0142om, ale raczej jako cz\u0119\u015b\u0107 \u201ed\u0142ugiej narodowo-islamskiej historii\u201d.<\/p>\r\n<p>Ekspert wskazuje, \u017ce tureccy chrze\u015bcijanie nie maj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci protestowa\u0107 przeciwko planom rz\u0105du. Doznali w XX stuleciu wielu brutalnych prze\u015bladowa\u0144, st\u0105d zachowuj\u0105 si\u0119 dzi\u015b niezwykle wstrzemi\u0119\u017aliwie. Prawos\u0142awni obywatele Turcji mog\u0105 zg\u0142asza\u0107 obiekcje zasadniczo tylko oficjaln\u0105 drog\u0105, za po\u015brednictwem ekumenicznego patriarchy Konstantynopola. Zdaniem Copeauxa, przysz\u0142o\u015b\u0107 Hagii Sofii mo\u017ce zale\u017ce\u0107 mi\u0119dzy innymi od stanu relacji turecko-rosyjskich. Gdyby dzisiaj bazylika zosta\u0142a przekszta\u0142cona w meczet, to mo\u017cna by\u0142oby spodziewa\u0107 si\u0119 reakcji rosyjskiego prawos\u0142awia, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie turecko-rosyjskich napi\u0119\u0107 wok\u00f3\u0142 konfliktu w Syrii.<\/p>\r\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142a: Kath.net, PCh24.pl<\/p>\r\n<p>Pach<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czy Hagia Sofia zostanie zamieniona w meczet? Islamistyczna polityka prezydenta Turcji Recepa Tayyipa Erdogana jest cz\u0119\u015bci\u0105 d\u0142ugiej, nacjonalistycznej polityki Ankary, m\u00f3wi francuski historyk i ekspert ds. Turcji, Etienne Copeaux. W jego ocenie przysz\u0142o\u015b\u0107 \u015bwi\u0105tyni mo\u017ce zale\u017ce\u0107 tak\u017ce od stanu relacji turecko-rosyjskich. Hagia Sofia, konstantynopolita\u0144ska \u015bwi\u0105tynia M\u0105dro\u015bci Bo\u017cej, zosta\u0142a wybudowana w po\u0142owie IV wieku z inicjatywy [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[6],"tags":[132,70,233],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114357"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=114357"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114357\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=114357"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=114357"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=114357"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}