{"id":114288,"date":"2020-05-17T16:53:05","date_gmt":"2020-05-17T20:53:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=114288"},"modified":"2020-05-17T16:53:05","modified_gmt":"2020-05-17T20:53:05","slug":"prof-wojciech-polak-o-strachu-i-znikajacej-wolnosci-slowa-na-naszych-uczelniach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=114288","title":{"rendered":"Prof. Wojciech Polak: O strachu i znikaj\u0105cej wolno\u015bci s\u0142owa na naszych uczelniach"},"content":{"rendered":"<p><strong>Wolno\u015b\u0107 s\u0142owa w Stanach Zjednoczonych uwa\u017cana jest za \u015bwi\u0119to\u015b\u0107. Jakiekolwiek podejrzenie, \u017ce mo\u017ce zosta\u0107 ona naruszona wywo\u0142uje zdecydowan\u0105 reakcj\u0119 opinii publicznej, \u015brodk\u00f3w masowego przekazu i prawnik\u00f3w. Pomimo tego coraz cz\u0119\u015bciej, tak\u017ce z tego kraju nap\u0142ywaj\u0105 informacje o \u0142amaniu zasady wolno\u015bci s\u0142owa na wy\u017cszych uczelniach, w imi\u0119 tzw. poprawno\u015bci politycznej. W Polsce sytuacja wolno\u015bci s\u0142owa na pa\u0144stwowych wy\u017cszych uczelniach wygl\u0105da wr\u0119cz tragicznie. \u0141amanie tej zasady ma szereg aspekt\u00f3w, kt\u00f3re warto rozwa\u017cy\u0107:<\/strong><\/p>\r\n<p><strong>1.<\/strong> Na og\u00f3\u0142 uwa\u017ca si\u0119, \u017ce na uczelniach mog\u0105 go\u015bcinnie wyst\u0119powa\u0107 ludzie o r\u00f3\u017cnych pogl\u0105dach (poza skrajnymi, np. nazistowskimi). Zasada ta w wielu szko\u0142ach wy\u017cszych dzia\u0142a jednak w spos\u00f3b bardzo opaczny. Z powodu tzw. poprawno\u015bci politycznej blokuje si\u0119 i odwo\u0142uje prelekcje ludzi o pogl\u0105dach konserwatywnych, prawicowych i katolickich. G\u0142o\u015bna by\u0142a sprawa Amerykanki p. Rebecci Kiesling, kt\u00f3ra wyg\u0142asza\u0142a wyk\u0142ady o nielegalnym charakterze aborcji w \u015bwietle prawa USA. Jej przygotowywane ju\u017c wyst\u0105pienia zosta\u0142y zablokowane przez w\u0142adze kilku polskich uczelni lub odpowiednich ich wydzia\u0142\u00f3w. Natomiast r\u00f3\u017cne wyk\u0142ady o charakterze lewicowym (albo i lewackim) s\u0105 tolerowane bez przeszk\u00f3d.<\/p>\r\n<p><strong>2.<\/strong> W\u0142adze pa\u0144stwowych uczelni podwa\u017caj\u0105 cz\u0119sto prawo pracownik\u00f3w naukowych do w\u0142asnych pogl\u0105d\u00f3w. Najg\u0142o\u015bniejszym przyk\u0142adem jest sprawa profesor Ewy Budzy\u0144skiej z Uniwersytetu \u015al\u0105skiego, kt\u00f3rej m. in. za to, \u017ce osoby w wieku prenatalnym nazywa\u0142a dzie\u0107mi, wytoczono post\u0119powanie dyscyplinarne. Na znak protestu wobec takiego rozwoju zdarze\u0144, profesor Ewa Budzy\u0144ska odesz\u0142a z uniwersytetu.<\/p>\r\n<p>Co gorsza podwa\u017ca si\u0119 te\u017c prawo profesor\u00f3w do wypowiadania swoich pogl\u0105d\u00f3w poza murami uczelni, co godzi wprost w konstytucyjne zapisy o wolno\u015bci s\u0142owa. Mo\u017cna tu przytacza\u0107 rozmaite przyk\u0142ady. Ostatnio polskim \u015bwiatem akademickim wstrz\u0105sn\u0119\u0142a informacja o wznowieniu post\u0119powania dyscyplinarnego przeciwko znanemu i powszechnie szanowanemu profesorowi Aleksandrowi Nalaskowskiemu z Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu, w zwi\u0105zku z jego tekstem pt. \u201eW\u0119drowni gwa\u0142ciciele\u201d, opublikowanym w Tygodniku \u201eSieci\u201d dnia 26 sierpnia 2019 r. Zas\u0142u\u017conemu profesorowi nie odpuszcza si\u0119 nawet w czasach szalej\u0105cej epidemii.<\/p>\r\n<p><strong>3.<\/strong> Najbardziej w wolno\u015b\u0107 s\u0142owa godzi jednak niezwykle rozwini\u0119ty system zastraszania pracownik\u00f3w na pa\u0144stwowych wy\u017cszych uczelniach. Ostatnia reforma ministra Jaros\u0142awa Gowina, zwana szumnie \u201eKonstytucj\u0105 dla nauki\u201d przyzna\u0142a rektorom na uczelniach w\u0142adz\u0119 praktycznie absolutn\u0105. Rektor mo\u017ce z pracownikiem zrobi\u0107 wszystko: zwolni\u0107 go pod byle pretekstem, przenie\u015b\u0107 na ni\u017csze stanowisko, zabra\u0107 mu zak\u0142ad lub katedr\u0119, zablokowa\u0107 pieni\u0105dze na projekt badawczy, nie przyzna\u0107 nagrody etc. Na szczeblu wydzia\u0142\u00f3w namiestnikami rektor\u00f3w stali si\u0119, mianowani przez nich (w praktyce) dziekani. Nie ma ju\u017c Rad Wydzia\u0142\u00f3w, w kt\u00f3rych zasiadali m.in. wszyscy profesorowie. Owe rady mia\u0142y spore kompetencje i kontrolowa\u0142y prace dziekan\u00f3w. Dzisiaj skrzywdzony przez dziekana profesor mo\u017ce si\u0119 odwo\u0142a\u0107 tylko do rektora, kt\u00f3ry mu odpowiada zazwyczaj: \u201esami za\u0142atwiajcie swoje wydzia\u0142owe sprawy\u201d. Sami &#8211; to znaczy niech za\u0142atwia je dziekan. I ko\u0142o si\u0119 zamyka. Najbardziej zastraszonymi gremiami na wi\u0119kszo\u015bci uczelni pa\u0144stwowych s\u0105 senaty, kt\u00f3rych cz\u0142onkowie w g\u0142osowaniach jawnych (tajne s\u0105 tylko w sprawach personalnych) rzadko przeciwstawiaj\u0105 si\u0119 woli obecnego na sali i obserwuj\u0105cego uwa\u017cnie rektora. Jak wspomnia\u0142em Rad Wydzia\u0142\u00f3w nie ma. Senaty sprowadzane s\u0105 coraz mocniej do roli cia\u0142 dekoracyjnych (uroczysto\u015bci akademickie, togi, \u0142a\u0144cuchy, ber\u0142a etc.) a ich cz\u0142onkowie (z pewnymi wyj\u0105tkami) milcz\u0105. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pracownik\u00f3w naukowych boi si\u0119 wi\u0119c narazi\u0107 w\u0142adzom uczelni i te\u017c milczy. Strach jest pot\u0119\u017cny i wszechobecny. Zw\u0142aszcza, \u017ce niepokorni pracownicy naukowi s\u0105 rzeczywi\u015bcie cz\u0119sto poniewierani i poni\u017cani. Dotyczy to tak\u017ce starszych i zas\u0142u\u017conych profesor\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Na mojej uczelni proponowa\u0142em wstawienie do statutu zapisu zwi\u0119kszaj\u0105cego poczucie bezpiecze\u0144stwa senator\u00f3w uniwersyteckich:<br>\r\n<strong> \u201eSenat podejmuje uchwa\u0142y na posiedzeniach w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy statutowej liczby cz\u0142onk\u00f3w. Wszystkie g\u0142osowania podczas obrad Senatu s\u0105 tajne.<\/strong><\/p>\r\n<p><strong>Cz\u0142onek Senatu, zatrudniony na uczelni, podczas trwania jego kadencji senatorskiej oraz w ci\u0105gu 5 lat od dnia wyga\u015bni\u0119cia jego kadencji senatorskiej, mo\u017ce zosta\u0107 zwolniony z pracy na uczelni przez rektora jedynie za zgod\u0105 \u00be senator\u00f3w, w obecno\u015bci co najmniej po\u0142owy statutowej liczby cz\u0142onk\u00f3w Senatu [\u2026]\u201d.<\/strong><\/p>\r\n<p>Propozycje te zosta\u0142y odrzucone odg\u00f3rnie bez wi\u0119kszej dyskusji. Dzisiaj uwa\u017cam, \u017ce zapisy takie powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 po prostu w Ustawie o Szkolnictwie Wy\u017cszym i mie\u0107 charakter powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cego prawa w szko\u0142ach wy\u017cszych.. Odbudowa autonomii wewn\u0119trznej wy\u017cszych uczelni, zapewnienie bezpiecze\u0144stwa pracownikom naukowym, przywr\u00f3cenie wolno\u015bci s\u0142owa na uczelniach to zadania dla Ministerstwa i Sejmu. W obecnej sytuacji tylko narzucenie tradycyjnych akademickich i samorz\u0105dnych norm poprzez zapisy ustawowe mo\u017ce uratowa\u0107 wy\u017csze uczelnie polskie przed zupe\u0142n\u0105 degradacj\u0105. Trzeba przywr\u00f3ci\u0107 rady wydzia\u0142\u00f3w i ich uprawnienia do nadawania stopni naukowych oraz kszta\u0142towania funkcjonowania wydzia\u0142\u00f3w, zwi\u0119kszy\u0107 znaczenie senat\u00f3w i poczucie bezpiecze\u0144stwa senator\u00f3w, zlikwidowa\u0107 do niczego niepotrzebne Rady Uczelni, ograniczy\u0107 pensje rektor\u00f3w (z dodatkami) do dwukrotno\u015bci zasadniczej pensji profesora zwyczajnego na ich uczelniach, ukr\u00f3ci\u0107 rozwielmo\u017cnion\u0105 administracj\u0119 wy\u017cszej rangi w rektoratach, zlikwidowa\u0107 absurdalny i demoralizuj\u0105cy system tzw. ewaluacji (ocen) dorobku naukowego pracownik\u00f3w i wydzia\u0142\u00f3w, zredukowa\u0107 cesarskie uprawnienia rektor\u00f3w. Wszystko to musi zrobi\u0107 Ministerstwo i Sejm. Rektorzy tego sami nie dokonaj\u0105. Mogliby wprawdzie, nawet bez nowych ustaw, wiele rzeczy sprowadzi\u0107 do normalno\u015bci, ale zazwyczaj nie chc\u0105. Ratujmy wi\u0119c nasze uczelnie, p\u00f3ki nie b\u0119dzie za p\u00f3\u017ano.<\/p>\r\n<p><em><strong>Wojciech Polak<\/strong><\/em><\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">Za: <a href=\"https:\/\/www.fronda.pl\/a\/prof-wojciech-polak-o-strachu-i-znikajacej-wolnosci-slowa-na-naszych-uczelniach%2C144424.html\">Fronda.pl (<span class=\"author-block\">17.05.2020<\/span>)<\/a><\/p>\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<hr style=\"background-color: #000000; border-width: 0; color: #000000; height: 2px; line-height: 0; text-align: center; width: 100%;\">\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<blockquote>\r\n<p><strong>KOMENTARZ <em>BIBU\u0141Y<\/em><\/strong>: Prof. Polak &#8222;odkrywa Ameryk\u0119&#8221; nagle zauwa\u017caj\u0105c, \u017ce w tej\u017ce wielbionej Ameryce na uczelniach brak wolno\u015bci s\u0142owa. A przecie\u017c stan ten ma miejsce od dawien dawna, lecz widocznie nie ka\u017cdy jest na tyle wnikliwy i dostrzego pewne rzeczy dopiero teraz. Ale lepiej zada\u0107 pytanie: Kto za ten stan rzeczy na ameryka\u0144skich uczelniach odpowiada? Mo\u017cna mie\u0107 stu-procentow\u0105 pewno\u015b\u0107, \u017ce dwie grupy kieruj\u0105 dyskursem publicznym, w tym &#8222;naukowym&#8221; na uczelniach: \u017bydzi oraz komunizuj\u0105cy &#8222;humani\u015bci&#8221;. Jak pokazuj\u0105 badania, a\u017c 97% naukowc\u00f3w w USA deklaruje si\u0119 jako &#8222;humani\u015bci&#8221; nie uto\u017csamiaj\u0105cy si\u0119 z \u017cadn\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 religi\u0105 czy wyznaniem. Etniczni \u017bydzi co prawda r\u00f3wnie\u017c w wi\u0119kszo\u015bci nie s\u0105 praktykuj\u0105cy, a jednych i drugich wiele dzieli, ale \u0142\u0105czy ich co najmniej jedno: podporz\u0105dkowanie si\u0119 politycznej poprawno\u015bci, \u015blepa wiara w dogmaty &#8222;religii holokaustu&#8221; oraz nienawi\u015b\u0107 do Prawdy.<\/p>\r\n<p>Te trzy elementy decyduj\u0105 czy ktokolwiek odbiegaj\u0105cy od tych wyznacznik\u00f3w mo\u017ce zabiera\u0107 g\u0142os na uczelniach. I oczywi\u015bcie nie jest tak, \u017ce &#8222;<em>na uczelniach mog\u0105 go\u015bcinnie wyst\u0119powa\u0107 ludzie o r\u00f3\u017cnych pogl\u0105dach (poza skrajnymi, np. nazistowskimi)<\/em>&#8222;. Bo za tzw. skrajne pogl\u0105dy uwa\u017cane jest ka\u017cde zdanie, ka\u017cda opinia, ka\u017cdy nawet najbardziej konkretny, poparty argumentami wyw\u00f3d, kt\u00f3ry po prostu nie jest po my\u015bli stra\u017cnik\u00f3w Ciemno\u015bci. A osobno, ka\u017cdy kto nie zgadza si\u0119 z wytycznymi religii holokaustu, kwalifikowany jest jako &#8222;nazista&#8221;, &#8222;antysemita&#8221; czy &#8222;rasista&#8221;. Mamy nadziej\u0119, \u017ce prof. Polak wymieniaj\u0105c &#8222;nazist\u00f3w&#8221;, kt\u00f3rym podobno s\u0142usznie odmawia si\u0119 prawa do wypowiedzi, stosuje inne kryteria ni\u017c Cenzorzy na uczelniach.<\/p>\r\n<p>A je\u015bli chodzi o Polsk\u0119, to chyba r\u00f3wnie\u017c i tutaj si\u0142y nadzorc\u00f3w rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 chyba podobnie.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<hr style=\"background-color: #000000; border-width: 0; color: #000000; height: 2px; line-height: 0; text-align: center; width: 100%;\">\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wolno\u015b\u0107 s\u0142owa w Stanach Zjednoczonych uwa\u017cana jest za \u015bwi\u0119to\u015b\u0107. Jakiekolwiek podejrzenie, \u017ce mo\u017ce zosta\u0107 ona naruszona wywo\u0142uje zdecydowan\u0105 reakcj\u0119 opinii publicznej, \u015brodk\u00f3w masowego przekazu i prawnik\u00f3w. Pomimo tego coraz cz\u0119\u015bciej, tak\u017ce z tego kraju nap\u0142ywaj\u0105 informacje o \u0142amaniu zasady wolno\u015bci s\u0142owa na wy\u017cszych uczelniach, w imi\u0119 tzw. poprawno\u015bci politycznej. W Polsce sytuacja wolno\u015bci s\u0142owa na [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[16,98,221],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114288"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=114288"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114288\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=114288"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=114288"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=114288"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}