{"id":114140,"date":"2020-05-11T11:11:53","date_gmt":"2020-05-11T15:11:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=114140"},"modified":"2020-05-11T11:11:53","modified_gmt":"2020-05-11T15:11:53","slug":"o-tym-czego-nie-mowi-slowo-niemieckich-biskupow-piotr-chrzanowski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=114140","title":{"rendered":"O tym czego nie m\u00f3wi „S\u0142owo” niemieckich biskup\u00f3w – Piotr Chrzanowski<\/em>"},"content":{"rendered":"

Opublikowane kilka dni temu „S\u0142owo<\/a>\u201d niemieckich biskup\u00f3w z okazji 75 rocznicy zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej spotka\u0142o si\u0119 w Polsce z pozytywnymi, a niekiedy wr\u0119cz entuzjastycznymi opiniami. Wspomnijmy bardzo szczeg\u00f3\u0142owe om\u00f3wienie<\/a> tekstu w KAI, wypowiedzi arcybiskup\u00f3w G\u0105deckiego<\/a> i Skworca<\/a> lub komentarze autorstwa Tomasza Kyci<\/a> w „Wi\u0119zi\u201d i Wojciecha Pi\u0119ciaka<\/a> w „Tygodniku Powszechnym\u201d.<\/p>\r\n

Wydaje si\u0119 jednak wskazane w\u0142o\u017cenie do tej beczki miodu \u0142y\u017cki dziegciu. Zdecydowanie zbyt ma\u0142o miejsca w „S\u0142owie\u201d po\u015bwi\u0119cono postawom niemieckich biskup\u00f3w i wiernych  katolickich w okresie 1933-1939, a wi\u0119c w okresie mi\u0119dzy doj\u015bciem Hitlera do w\u0142adzy a wybuchem wojny. Wydaje si\u0119, \u017ce niewystarczaj\u0105co krytycznie zanalizowano od pocz\u0105tku pasywn\u0105, w najlepszym razie,  postaw\u0119 episkopatu i katolik\u00f3w wzgl\u0119dem jawnie antychrze\u015bcija\u0144skiego re\u017cimu partii nazistowskiej.<\/p>\r\n

W swoich wspomnieniach[1]<\/a> abp J\u00f3zef Gawlina, \u015al\u0105zak, wy\u015bwi\u0119cony w niemieckim Wroc\u0142awiu w 1921 roku, opowiada o spotkaniu z niemieckimi biskupami w Rzymie, w roku 1933. Rozmowa zacz\u0119\u0142a si\u0119 od wytkni\u0119cia biskupowi Augsburga, J\u00f3zefowi Kumpfm\u00fcllerowi, \u017ce opublikowany w tamtejszej katolickiej gazecie rok wcze\u015bniej artyku\u0142 pt. „Chrystus czy Hitler; teraz to jedno i to samo\u201d, nie spotka\u0142 si\u0119 z w\u0142a\u015bciw\u0105 reakcj\u0105 w\u0142adzy duchownej. W trakcie dalszej rozmowy, do kt\u00f3rej do\u0142\u0105czaj\u0105 inni biskupi niemieccy, Gawlina m\u00f3wi im, \u017ceby gdyby w Polsce zapanowa\u0142 re\u017cim podobny do hitlerowskiego, to ju\u017c kilku polskich biskup\u00f3w siedzia\u0142oby w wi\u0119zieniu. Niech b\u0119dzie, \u017ce Gawlin\u0119 ponios\u0142a narodowa duma. Ale jednak w czasach o 60 lat wcze\u015bniejszego Kulturkampfu,  kt\u00f3ry w „S\u0142owie\u201d przywo\u0142any jest jako swego rodzaju usprawiedliwienie, katoliccy biskupi trafiali do pruskich wi\u0119zie\u0144. I to nie tylko nasz prymas, abp Halka Led\u00f3chowski, ale tak\u017ce Niemcy: Matthias Eberhard z Trewiru, Paulus Melchers z Kolonii, Konrad Martin z Paderborn i Johannes Brinkman z Monastyru. Do hitlerowskiego obozu \u017caden niemiecki biskup nie trafi\u0142.<\/p>\r\n

Powy\u017csze to tylko dygresja. Jednak prowadzi nas do pierwszego z dw\u00f3ch, wa\u017cnych temat\u00f3w, kt\u00f3rych moim zdaniem w „S\u0142owie\u201d brakuje. Chodzi mianowicie o refleksj\u0119 nad relacj\u0105 biskupi-wierni i pytanie czy w latach re\u017cimu nazistowskiego ci pierwsi byli pasterzami i przewodnikami trzody, czy raczej, mo\u017ce niezbyt ch\u0119tnie i z oci\u0105ganiem, ale szli za zbaczaj\u0105cym na nazistowskie manowce stadem? Wniosek, \u017ce jest to pomini\u0119cie celowe, pozwalaj\u0105ce unikn\u0105\u0107 odpowiedzi czy i dzi\u015b niemiecki episkopat nazbyt \u0142atwo nie chodzi z owcami na manowce, nie wydaje si\u0119 nadu\u017cyciem. Tym bardziej \u017ce potwierdza to drugi ze wspomnianych mankament\u00f3w. W „S\u0142owie\u201d nie ma ani o s\u0142owa o papie\u017cach a przede wszystkim o Piusie XI. Prawd\u0105 jest, \u017ce w 1937 roku niemiecki episkopat do\u0142o\u017cy\u0142 stara\u0144 aby kopie papieskiej encykliki Mit brennender Sorge<\/em> trafi\u0142y do ka\u017cdej parafii i zosta\u0142y odczytane z ambon. Ale czy ta pal\u0105ca troska papie\u017ca wytr\u0105ci\u0142a niemieckich katolik\u00f3w i ich biskup\u00f3w z letargu? I znowu pojawia si\u0119 niepokoj\u0105ca my\u015bl, \u017ce o Piusie i jego encyklice w „S\u0142owie\u201d cisza, bo trzeba by postawi\u0107 pytania o wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 relacj\u0119 ko\u015bcio\u0142a niemieckiego do papiestwa i Rzymu. Skoro dzisiaj najwa\u017cniejsze jest zaznaczanie dystansu, niemiecka droga synodalna i  marxowskie „nie jeste\u015bmy fili\u0105 Rzymu\u201d, przypominanie napisanych w czasach nazizmu s\u0142\u00f3w o prymacie mo\u017ce by\u0107 niewygodne dla wsp\u00f3\u0142czesnego episkopatu.<\/p>\r\n

\r\n

Wiara w Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie b\u0119dzie zachowana w swej czysto\u015bci i nieskazitelno\u015bci, je\u017celi nie znajdzie oparcia w wierze w prymat Biskupa rzymskiego. (…) Je\u017celi ludzie, kt\u00f3rzy s\u0105 nawet zgodni w wierze w Chrystusa, n\u0119c\u0105 nas mira\u017cem narodowego ko\u015bcio\u0142a niemieckiego, to wiedzcie, \u017ce b\u0119dzie on tylko zaprzeczeniem jednego Ko\u015bcio\u0142a Chrystusowego, wyra\u017ana zdrad\u0105 tej powszechnej misji ewangelizacyjnej, kt\u00f3r\u0105 mo\u017ce spe\u0142ni\u0107 i do kt\u00f3rej mo\u017ce si\u0119 dostosowa\u0107 jedynie Ko\u015bci\u00f3\u0142 powszechny.[2]<\/a><\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

<\/a><\/p>\r\n

A je\u015bli sobie przypomnimy gdzie ma zaprowadzi\u0107 owa droga synodalna, przywo\u0142amy reakcje jej protagonist\u00f3w cho\u0107by na ostatni\u0105 adhortacje posynodaln\u0105 Franciszka Querida Amazonia<\/em>, to czy nie lepiej zamilcze\u0107 s\u0142owa o zwi\u0105zku wiary i moralno\u015bci?<\/p>\r\n

\r\n

Na prawdziwej i czystej wierze w Boga opiera si\u0119 moralno\u015b\u0107 ludzko\u015bci. Wszelkie pr\u00f3by oderwania nauki moralnej i porz\u0105dku moralnego od fundamentu wiary, silnego jak ska\u0142a, i oparciu ich na piasku norm ludzkich, prowadz\u0105 jednostk\u0119 i spo\u0142ecze\u0144stwa pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej do upadku moralnego. G\u0142upiec, kt\u00f3ry m\u00f3wi w swym sercu, \u017ce nie ma Boga, b\u0119dzie chodzi\u0142 drogami zepsucia moralnego. G\u0142upc\u00f3w tych, zamierzaj\u0105cych obecnie rozdzieli\u0107 religi\u0119 i moralno\u015b\u0107, jest legion.(…) Uzale\u017cnienie nauki moralno\u015bci od subiektywnej, zmiennej opinii ludzkiej zamiast oparcia jej na \u015bwi\u0119tej woli Boga wiekuistego, na Jego przykazaniach, otwiera szeroko wrota si\u0142om rozk\u0142adu. Rozpocz\u0119te przez to zaprzepaszczenie wiecznych norm obiektywnej nauki moralnej, przeznaczonej do ukszta\u0142towania sumie\u0144, do uszlachetnienia wszystkich dziedzin \u017cycia, jest grzechem przeciwko przysz\u0142o\u015bci narodu, a za gorzkie owoce grzechu b\u0119d\u0105 musia\u0142y zap\u0142aci\u0107 przysz\u0142e pokolenia.[3]<\/a><\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

W\u0142a\u015bciwie trzeba by zacytowa\u0107 ca\u0142\u0105 encyklik\u0119. Zach\u0119cam do tej lektury.<\/p>\r\n

Podsumowuj\u0105c musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce jestem daleki od entuzjazmu komentator\u00f3w zachwycaj\u0105cych si\u0119 „S\u0142owem\u201d niemieckich biskup\u00f3w. To prawda, \u017ce opis postaw ich poprzednik\u00f3w sprzed ponad 75 lat jest szczery i pozbawiony przemilcze\u0144. Prawd\u0105 jest te\u017c, \u017ce przedstawiona analiza przyczyn takich postaw jest pozbawiona relatywizmu i \u0142atwych wyt\u0142umacze\u0144. Ale to dobre wra\u017cenie psuje podsumowanie, maj\u0105ce by\u0107 wyci\u0105gni\u0119ciem wniosk\u00f3w na przysz\u0142o\u015b\u0107. Nie wystarczy zapewnienie, \u017ce nie pope\u0142ni si\u0119 tych b\u0142\u0119d\u00f3w co poprzednicy. Szkoda, \u017ce zabrak\u0142o refleksji nad w\u0142asnymi uchybieniami, wynikaj\u0105cymi, niestety, w znacznym stopniu z tych samych przyczyn, z tych samych fa\u0142szywych mniema\u0144, co b\u0142\u0119dy sprzed lat.<\/p>\r\n

Piotr Chrzanowski<\/strong> <\/em><\/p>\r\n

—–<\/strong><\/p>\r\n

[1]<\/a> J\u00f3zef Gawlina, Wspomnienia<\/em>, Katowice 2004, s.98<\/p>\r\n

[2]<\/a> Pius XI, Mit brennender Sorge<\/a><\/em>, 27-28<\/p>\r\n

[3]<\/a> Ibid. 37-38<\/p>\r\n

\r\n

Drodzy Czytelnicy i Przyjaciele!<\/p>\r\n

Ukaza\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie ksi\u0105\u017cka „Aby On panowa\u0142. Dwadzie\u015bcia lat Christianitas” wydana z okazji jubileuszu pisma. Zawiera ona trzy wyk\u0142ady wyg\u0142oszone przez Paw\u0142a Milcarka, Piotra Kaznowskiego i Tomasza Rowi\u0144skiego podczas rocznicowego sympozjum, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 jesieni\u0105 2019 roku.<\/p>\r\n

W zwi\u0105zku z tym mamy dla Pa\u0144stwa propozycj\u0119, kt\u00f3ra b\u0119dzie jednocze\u015bnie szans\u0105 na wsparcie pracy zespo\u0142u redakcyjnego. Ka\u017cdy, kto przeka\u017ce darowizn\u0119 w wysoko\u015bci nie mniejszej ni\u017c 50 PLN otrzyma ksi\u0105\u017ck\u0119 z dedykacj\u0105 redaktora naczelnego „Christianitas”. Za darowizn\u0119 w wysoko\u015bci nie mniejszej ni\u017c 100 PLN swoje dedykacje dodadz\u0105 pozostali autorzy.<\/p>\r\n

Promocja dotycz\u0105ca otrzymania tego wydawnictwa ksi\u0105\u017ckowego trwa do ko\u0144ca maja. Imiona i nazwiska wszystkich darczy\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy nie zg\u0142osz\u0105, \u017ce chc\u0105 pozosta\u0107 anonimowi zostan\u0105 opublikowane w \u201eChristianitas\u201d, nr 79-80.<\/p>\r\n

Szczeg\u00f3\u0142y akcji znaj\u0105 Pa\u0144stwo pod linkiem:
\r\nchristianitas.org\/static\/patronat-jubileuszowy\/<\/a><\/p>\r\n<\/div>\r\n

—–<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Opublikowane kilka dni temu „S\u0142owo\u201d niemieckich biskup\u00f3w z okazji 75 rocznicy zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej spotka\u0142o si\u0119 w Polsce z pozytywnymi, a niekiedy wr\u0119cz entuzjastycznymi opiniami. Wspomnijmy bardzo szczeg\u00f3\u0142owe om\u00f3wienie tekstu w KAI, wypowiedzi arcybiskup\u00f3w G\u0105deckiego i Skworca lub komentarze autorstwa Tomasza Kyci w „Wi\u0119zi\u201d i Wojciecha Pi\u0119ciaka w „Tygodniku Powszechnym\u201d. Wydaje si\u0119 jednak wskazane […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[166,102,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114140"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=114140"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/114140\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=114140"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=114140"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=114140"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}