Polityka rz\u0105du, tak chwalona w pierwszych tygodniach epidemii za sprawczo\u015b\u0107 i skal\u0119 podj\u0119tych dzia\u0142a\u0144, zaczyna nam doskwiera\u0107. Odczuwamy w ka\u017cdej minucie naszego \u017cycia konsekwencje decyzji p\u0142yn\u0105cych moc\u0105 pa\u0144stwowych dekret\u00f3w. To, patrz\u0105c od strony samych polityk\u00f3w, jest wyj\u0105tkowo niebezpieczne<\/em><\/p>\r\n Nowoczesne pa\u0144stwo przesz\u0142o dynamiczn\u0105 ewolucj\u0119. Od gwaranta egzystencjalnego bezpiecze\u0144stwa, przez \u201edostawc\u0119 dobrobytu\u201d, a\u017c po si\u0142\u0119 d\u0105\u017c\u0105c\u0105 do redukcji zewn\u0119trznego z\u0142a i dyskomfortu obywateli. Pandemia pokaza\u0142a jednak, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesna polityka to kolos na glinianych nogach. Jego krucho\u015b\u0107 mo\u017ce spowodowa\u0107 prawdziw\u0105 rewolucj\u0119, kt\u00f3ra odsunie PiS od w\u0142adzy.<\/strong><\/p>\r\n Jest taka tajemnica, kt\u00f3r\u0105 nasz nowoczesny, rz\u0105dzony niepodzielnie przez rozum, hiper-racjonalny \u015bwiat wstydliwe ukrywa. Ten sekret mo\u017cemy odkry\u0107, si\u0119gaj\u0105c do my\u015bli jednego z ojc\u00f3w-patron\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej polityczno\u015bci – Tomasza Hobbesa. Brzmi nast\u0119puj\u0105co: nowoczesne pa\u0144stwo to bezpo\u015bredni \u201enast\u0119pca\u201d Opatrzno\u015bci Bo\u017cej, a jego podstawowy cel sprowadza si\u0119 do odsuwania z\u0142a przychodz\u0105cego do nas z natury i od drugiego cz\u0142owieka. Nowoczesny Lewiatan pod racjonaln\u0105 mask\u0105 skrywa swe prawdziwe teologiczne oblicze.<\/p>\r\n Analiza sztandarowego dzie\u0142a Hobbesa najcz\u0119\u015bciej zatrzymuje si\u0119 na konstatacji, \u017ce powodem powstania pa\u0144stwa jest ch\u0119\u0107 wyj\u015bcia ludzi ze stanu natury, w kt\u00f3rym trwa\u0142a bezwzgl\u0119dna walka ka\u017cdego z ka\u017cdym. St\u0105d wynika zasadnicze zadanie nowo powsta\u0142ego Lewiatana – zapewnienie poddanym-obywatelom egzystencjalnego bezpiecze\u0144stwa, zachowanie ich biologicznego \u017cycia, ich dzo\u00c4\u201c<\/em> – pisz\u0105c j\u0119zykiem wsp\u00f3\u0142czesnego filozofa Giorgio Agambena.<\/p>\r\n Jest taka stara suplikacja, kt\u00f3r\u0105 prawdopodobnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas dobrze kojarzy:<\/p>\r\n \u015awi\u0119ty Bo\u017ce, \u015bwi\u0119ty mocny<\/em> Od powietrza, g\u0142odu, ognia i wojny<\/em> Od nag\u0142ej, a niespodziewanej \u015bmierci<\/em> W tej starej \u0142aci\u0144skiej pie\u015bni b\u0142agalnej zawiera si\u0119 w\u0142a\u015bciwa istota nowoczesnej post-teologicznej polityczno\u015bci – zadaniem Lewiatana jest w\u0142a\u015bnie zachowanie cz\u0142owieka od nag\u0142ej, niespodziewanej \u015bmierci. Skoro transhumanistyczne nadzieje na doczesn\u0105 nie\u015bmiertelno\u015b\u0107 nie mog\u0105 jeszcze zosta\u0107 spe\u0142nione, to chocia\u017c odsu\u0144my perspektyw\u0119 zako\u0144czenia \u017cycia najdalej jak to tylko mo\u017cliwe.<\/p>\r\n Wraz z up\u0142ywem dziej\u00f3w ta podstawowa funkcja pa\u0144stwa i polityki w \u015bwiecie Zachodu rozszerzy\u0142a sw\u00f3j zasi\u0119g w taki spos\u00f3b, \u017ce z czasem Hobessowskie pa\u0144stwo-policjant zasta\u0142o zast\u0105pione przez pa\u0144stwo-opiekuna. Takim w\u0142a\u015bnie mianem mo\u017cemy okre\u015bli\u0107 XX-wieczny projekt welfare state, gdzie nie chodzi\u0142o ju\u017c tylko o zachowanie biologicznego trwania, lecz zagwarantowanie ka\u017cdemu obywatelowi warunk\u00f3w do jednostkowego spe\u0142nienia w \u017cyciu prywatnym. Publiczna edukacja, polityka pe\u0142nego zatrudnienia, wysokie standardy rynku pracy, ochrona zdrowia, zabezpieczenie socjalne – te wszystkie polityczne rozwi\u0105zania to tylko narz\u0119dzia s\u0142u\u017c\u0105ce realizacji tego podstawowego celu.<\/p>\r\n Nie oznacza to jednak eliminacji ukrytego horyzontu krypto-teologicznego. Socjolog Niklas Luhmann w pracy Teoria polityczna pa\u0144stwa bezpiecze\u0144stwa socjalnego tak scharakteryzowa\u0142 istot\u0119 welfare state: \u201e(\u2026) analiza socjologiczna coraz bardziej pog\u0142\u0119bia \u015bwiadomo\u015b\u0107 spo\u0142ecznych uwarunkowa\u0144 dzia\u0142a\u0144 ludzkich i los\u00f3w ludzkich. Wszystko, co przytrafia si\u0119 jednostce, wydaje si\u0119 w jaki\u015b spos\u00f3b uwarunkowane spo\u0142ecznie i w tym sensie przybiera posta\u0107 niezas\u0142u\u017conego, wymagaj\u0105cego zado\u015b\u0107uczynienia losu, blokuj\u0105cego w\u0142asne dzia\u0142ania jednostki. (\u2026) \u00bbLogik\u0105 pa\u0144stwa bezpiecze\u0144stwa socjalnego\u00ab rz\u0105dzi zasada kompensacji\u201d.<\/p>\r\n W ten spos\u00f3b w centrum pa\u0144stwa dobrobytu znajduje si\u0119\u2026 teologiczne wyzwanie teodycei, czyli konieczno\u015b\u0107 odpowiedzi na tajemnic\u0119 z\u0142a i ludzkiego nieszcz\u0119\u015bcia, kt\u00f3re wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat w istotnej mierze lokalizuje w strukturze spo\u0142eczno-gospodarczej i jej uwarunkowaniach.<\/p>\r\n Zachowanie od nag\u0142ej i niespodziewanej \u015bmierci, pa\u0144stwo jako gwarant warunk\u00f3w do prowadzenia dobrego \u017cycia przez obywateli, walka ze z\u0142em przychodz\u0105cym do cz\u0142owieka przez zewn\u0119trzne wobec niego uwarunkowania spo\u0142eczne – to trzy podstawowe cele wsp\u00f3\u0142czesnej polityki zachodniej. I wszystkie trzy zosta\u0142y zakwestionowane przez szalej\u0105c\u0105 za naszymi oknami pandemi\u0119.<\/p>\r\n Wirus na masow\u0105 skal\u0119 przypomnia\u0142 nam o krucho\u015b\u0107 ludzkiego \u017cycia i arbitralno\u015bci \u015bmierci. I chocia\u017c \u015bmiertelno\u015b\u0107 cz\u0142owieka nigdy oczywi\u015bcie nie zosta\u0142a wyeliminowana przez nasz\u0105 polityczno\u015b\u0107, to chodzi tutaj o jej spo\u0142eczn\u0105 ekspozycj\u0119, widoczno\u015b\u0107 i obecno\u015b\u0107 w powszechnej \u015bwiadomo\u015bci. Z tej perspektywy pandemia to tak\u017ce swoista inwazja poza-ludzkiego w \u015bwiat ludzi, ponowne u\u015bwiadomienie sobie, \u017ce nasz rozum nie wystarczy, aby podporz\u0105dkowa\u0107 sobie \u015bwiat natury.<\/p>\r\n Pandemia niejako \u201ewy\u0142\u0105czy\u0142a\u201d nam kapitalizm z jego nieprzerwanym przep\u0142ywem ludzi, kapita\u0142u, towar\u00f3w i us\u0142ug. Wielu komentator\u00f3w zwraca\u0142o uwag\u0119, \u017ce ten swoisty gospodarczy \u201eWielki Post\u201d pozwala nam z dystansu spojrze\u0107 na \u201ekapitalizm 24\/7\u201d, gdzie praca, zysk i produktywno\u015b\u0107 sta\u0142y na pierwszym miejscu. To prawda, lecz w d\u0142u\u017cszej perspektywie ta \u201eekonomiczna kwarantanna\u201d b\u0119dzie jednocze\u015bnie oznacza\u0107 problemy dla pa\u0144stwa-gwaranta naszego dobrego \u017cycia. Mo\u017ce si\u0119 bowiem zwyczajnie okaza\u0107, \u017ce zachodnie pa\u0144stwa nie ud\u017awign\u0105 finansowych koszt\u00f3w zapewnienia bezpiecze\u0144stwa egzystencjalnego swoim obywatelom.<\/p>\r\n Konflikt na linii bur\u017cuazja-proletariat nap\u0119dza\u0142 zdaniem Karola Marksa histori\u0119 \u015bwiata. Niemiecki historyk i politolog Jan Werner-M\u00fcller zwraca\u0142 uwag\u0119, \u017ce konflikt klasowy by\u0142 kluczowym wyzwaniem w mi\u0119dzywojniu, a pomys\u0142y na jego pacyfikacj\u0119 nap\u0119dza\u0142y kolejne powstaj\u0105ce ideologie: od faszyzmu z jego wizj\u0105 korporacjonizmu po komunizm z dyktatur\u0105 proletariatu. Przedwojenne wyzwania zosta\u0142y z nami tak\u017ce po II wojnie \u015bwiatowej. Zachodnie pa\u0144stwo dobrobytu r\u00f3wnie\u017c mo\u017cna czyta\u0107 jako instytucjonalne rozwi\u0105zanie problemu klasowego, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie powr\u00f3ci\u0142 jako klimatyczno-ekonomiczny konflikt P\u00f3\u0142nocy i Po\u0142udnia oraz wewn\u0105trz-zachodni problem prekariatu. Nieuchronno\u015b\u0107 gospodarczego kolapsu tylko ten tl\u0105cy si\u0119 coraz mocniej sp\u00f3r podsyci, kwestionuj\u0105c w ten spos\u00f3b trzecie z fundamentalnych zada\u0144 nowoczesnego pa\u0144stwa. Marksowska wojna klasowa wr\u00f3ci do naszej historii.<\/p>\r\n Z tej perspektywy koronawirus to w swej istocie wydarzenie apokaliptyczne dla sekularnego Zachodu i jego polityczno\u015bci. Apokaliptyczne nie w sensie popkulturowym z jego wyobra\u017ceniem kolejnych kl\u0119sk i zniszcze\u0144, lecz w rozumieniu j\u0119zykowym. Apokalipsa to revelatio<\/em> – objawienie. Pandemia ods\u0142ania krucho\u015b\u0107 nadkruszonych od lat fundament\u00f3w porz\u0105dku naszego zachodniego \u015bwiata.<\/p>\r\n Wielkie zmiany, kt\u00f3rych jeste\u015bmy \u015bwiadkami, mog\u0105 odci\u0105ga\u0107 wzrok od codziennego do\u015bwiadczenia, prozy politycznej egzystencji ka\u017cdego z nas. Tymczasem to w\u0142a\u015bnie na poziomie zagro\u017conego bezpiecze\u0144stwa i wolno\u015bci obywateli kryzys ten jest wyj\u0105tkowo niepokoj\u0105cy.<\/p>\r\n \u015awiat obiegaj\u0105 r\u00f3\u017cne obrazki przynosz\u0105ce pocieszenie w tych trudnych chwilach. Zachwycali\u015bmy si\u0119 koncertami balkonowymi, oddolnymi inicjatywami spo\u0142ecznymi, pomoc\u0105 osobom starszym niesion\u0105 przez s\u0105siad\u00f3w. Jednak gdy kryzys b\u0119dzie si\u0119 pog\u0142\u0119bia\u0142 – zaczn\u0105 si\u0119 masowe zwolnienia, opieka zdrowotna przestanie by\u0107 wydolna, zabraknie potrzebnego sprz\u0119tu, a skala zachorowa\u0144 b\u0119dzie stale rosn\u0105\u0107 – akty solidarno\u015bci zaczn\u0105 bledn\u0105\u0107 na tle powszechnego l\u0119ku.<\/p>\r\n Ten z kolei mo\u017ce uruchomi\u0107 mechanizm obronny, kt\u00f3rego wszyscy powinni\u015bmy si\u0119 wystrzega\u0107. Istnieje ryzyko, \u017ce zaczniemy redukowa\u0107 bli\u017anich do wymiaru zagra\u017caj\u0105cych nam biologicznych organizm\u00f3w<\/span>. Dalszy przymus izolacji i brak kontaktu spowoduj\u0105, \u017ce dyskusyjnie stanie si\u0119 oddolne niesienie pomocy. \u201eCzy na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 potrafimy si\u0119 zabezpieczy\u0107 przed zara\u017ceniem? Je\u015bli nie mamy pewno\u015bci, niech zrobi to za nas pa\u0144stwo\u201d – to emocja, kt\u00f3ra ju\u017c si\u0119 pojawia, a przy rosn\u0105cej skali epidemii tylko zyska na popularno\u015bci.<\/p>\r\n Niech zrobi to pa\u0144stwo. Pa\u0144stwo za\u0142atwi. Zostawmy to rz\u0105dz\u0105cym. To z perspektywy ka\u017cdego demokratycznego systemu wyj\u0105tkowo niebezpieczne mechanizmy. Ich \u017ar\u00f3d\u0142em nie jest wy\u0142\u0105cznie troska o w\u0142asne bezpiecze\u0144stwo w stanie nadzwyczajnym, w kt\u00f3rym ju\u017c de facto funkcjonujemy. Przyczyn\u0105 bezpo\u015bredni\u0105 jest odebranie obywatelom, w skutek b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a s\u0142usznych decyzji rz\u0105du, politycznej mocy. Uznanie, \u017ce obostrzenia wprowadzone przez w\u0142adz\u0119 s\u0105 s\u0142uszne, nie zwalnia nas jednak z troski o te prerogatywy i warto\u015bci, kt\u00f3re konstytuuj\u0105 nasz system polityczny w czasie pokoju.<\/p>\r\n Wszystko to powoduje, \u017ce Sartrowskie wyznanie \u201epiek\u0142o to s\u0105 inni\u201d zaczyna coraz cz\u0119\u015bciej dominowa\u0107 jako nasze wyobra\u017cenie o relacji z drugim cz\u0142owiekiem. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce antropologia wpisana w t\u0119 najbardziej znan\u0105 fraz\u0119 francuskiego egzystencjalisty jest dok\u0142adnym odwr\u00f3ceniem antropologii chrze\u015bcija\u0144skiej. Jako chrze\u015bcijanin mam w drugim cz\u0142owieku odnajdywa\u0107 Chrystusa: karmi\u0107 g\u0142odnych, poi\u0107 spragnionych, opatrywa\u0107 chorych. Sartre, chocia\u017cby w dramacie Przy drzwiach zamkni\u0119tych, z kt\u00f3rego pochodzi s\u0142ynne zdanie, sugeruje, aby w drugim widzie\u0107 raczej szatana.<\/p>\r\n Wyt\u0142umaczenie tego pogl\u0105du nale\u017cy odnie\u015b\u0107 do Sartrowskiej koncepcji wolno\u015bci. Wolno\u015b\u0107 Innego musz\u0119 uzna\u0107 jedynie postulatywnie, pewny mog\u0119 by\u0107 tylko w\u0142asnej absolutnej wolno\u015bci. Inni, ale te\u017c ca\u0142y otaczaj\u0105cy nas \u015bwiat, s\u0105 takiej egzystencjalnej pewno\u015bci pozbawieni. Tylko JA \u017cyje prawdziwie wolny, bo tylko JA mam pewno\u015b\u0107, \u017ce MOJE \u017cycie wewn\u0119trzne nie jest niczym ograniczone. Nasz nastr\u00f3j, nasza egzystencja w \u015bwiecie, Md\u0142o\u015bci (La Naus\u00c3\u00a9e – jeden z najs\u0142ynniejszym utwor\u00f3w Sartre\u2019a) pojawiaj\u0105ce si\u0119 w kontakcie z potencjalnie zara\u017conymi innymi, uniemo\u017cliwiaj\u0105 prze\u017cycie \u015awi\u0105t Wielkiej Nocy. Otwarcia na bli\u017aniego, ostateczne pokonania z\u0142a, prze\u017cycie \u015bmierci i zmartwychwstania Chrystusa s\u0105 w tak pesymistycznym i egoistycznym scenariuszu po prostu niemo\u017cliwe.<\/p>\r\n D\u0142ugotrwa\u0142e ograniczenie podmiotowo\u015bci obywateli przynosi realne konsekwencje dla funkcjonowania ca\u0142ego systemu politycznego. Skoro jeste\u015bmy wyizolowanymi jednostkami, bez realnej mo\u017cliwo\u015bci zrzeszenia si\u0119, aktywnego lobbingu na rzecz w\u0142adz, zmuszeni do zmiany dotychczasowego \u017cycia przez coraz wi\u0119ksze restrykcje, to ujawnia si\u0119 naga przemoc polityki ubrana w legalistyczny garnitur uchwa\u0142, kt\u00f3rej od dawna nie do\u015bwiadczali\u015bmy.<\/p>\r\n Po raz pierwszy od dawna odczuwamy ci\u0119\u017car niepodwa\u017calnej hierarchii w\u0142adzy, kt\u00f3ra dla ka\u017cdej demokracji jest niezno\u015bna. Wszak demokracja to ustr\u00f3j, w kt\u00f3rym w\u0142adza jest mo\u017cliwie rozproszona, kt\u00f3r\u0105 obarczeni jeste\u015bmy wszyscy jako obywatele – odpowiedzialni za demokratyczny wyb\u00f3r. Teraz, tymczasowo, obywatelami przestali\u015bmy by\u0107. Mamy komisaryczny rz\u0105d, kt\u00f3ry na kolejnych konferencjach prasowych – misteriach politycznej mocy – og\u0142asza now\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Jako obywatele stajemy si\u0119 niemi, a Internet – jedyne narz\u0119dzie, kt\u00f3re pozostawia nas w iluzji mocy – stanowi jedynie marny substytut partycypacji w systemie.<\/p>\r\n Po drugie, polityka rz\u0105du, tak chwalona w pierwszych tygodniach epidemii za sprawczo\u015b\u0107 i skal\u0119 podj\u0119tych dzia\u0142a\u0144, zaczyna nam doskwiera\u0107. Odczuwamy w ka\u017cdej minucie naszego \u017cycia konsekwencje decyzji p\u0142yn\u0105cych moc\u0105 pa\u0144stwowych dekret\u00f3w. To, patrz\u0105c od strony samych polityk\u00f3w, jest wyj\u0105tkowo niebezpieczne. Przyzwyczaili\u015bmy si\u0119 do opinii, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesne pa\u0144stwo jest s\u0142abe, nie mo\u017ce ju\u017c wp\u0142ywa\u0107 na \u017cycie codzienne ludzi. Mamy globalizacj\u0119, erozj\u0119 klasycznej polityczno\u015bci, stoimy u progu nowej epoki.<\/p>\r\n Tymczasem dawka sprawczo\u015bci, kt\u00f3r\u0105 otrzymali politycy w pierwszych tygodniach pandemii powoduje, \u017ce poza ca\u0142ym tym zagro\u017ceniem zwi\u0105zanym z epidemi\u0105, zagro\u017ceniem dla samych polityk\u00f3w jest wola politycznej mocy. Jej upajaj\u0105ca energia, adrenalina, wyst\u0119powanie w roli m\u0119\u017ca stanu, decydowanie o losie milion\u00f3w ludzi. Wreszcie pojawi\u0142a si\u0119 prawdziwa polityka, a nie zakulisowe partyjne gry i k\u0142\u00f3tnie o ka\u017cdy nieistotny paragraf w ustawie.<\/p>\r\n Zdaje si\u0119, \u017ce iluzja obietnicy Nietzschea\u0144skiego nad-cz\u0142owieka ju\u017c zawita\u0142a pod strzechy. Oto niewydolne, kartonowe pa\u0144stwo nadal s\u0105dzi, \u017ce jest w stanie w kilka dni zorganizowa\u0107 korespondencyjne wybory dla ponad 30 mln os\u00f3b. Trwanie w iluzji mocy jest jednak kr\u00f3tkowzroczne. Wybory mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 organizacyjn\u0105 klap\u0105, skala ekonomicznych konsekwencji epidemii mo\u017ce prowokowa\u0107 spo\u0142eczny bunt, a wybranie prezydenta, kt\u00f3rego nie b\u0119d\u0105 uznawali Polacy, to gotowa recepta na polityczn\u0105 rewolucj\u0119. Pycha kroczy przed upadkiem. A ten wydaje si\u0119 mocno prawdopodobny.<\/p>\r\n Spodziewana rewolucja polskiej sceny politycznej sprowadza si\u0119 na ten moment do prawdopodobnej utraty w\u0142adzy przez PiS. Gdyby tak si\u0119 sta\u0142o, to zauwa\u017cmy, \u017ce ca\u0142\u0105 poprzedni\u0105 dekad\u0119 mo\u017cna opowiedzie\u0107, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 jednym politycznym mitem. PiS doszed\u0142 do w\u0142adzy przez negatywny mit imposybilizmu libera\u0142\u00f3w. Symbolem jest tutaj nieudolno\u015b\u0107 pa\u0144stwa najjaskrawiej wyra\u017cona przez reakcj\u0119 polskich w\u0142adz na katastrof\u0119 smole\u0144sk\u0105. Kartonowo\u015b\u0107 \u00f3wczesnego pa\u0144stwa zarz\u0105dzanego przez Platform\u0119 by\u0142a g\u0142\u00f3wnym paliwem politycznym PiS-u. \u201ePrze\u0142amiemy imposybilizm, b\u0119dziemy skuteczni, nasze rz\u0105dy to powr\u00f3t klasycznej polityki, kt\u00f3ra ma zmienia\u0107 \u015bwiat\u201d – g\u0142osi\u0142a Zjednoczona w 2014 r. prawica.<\/p>\r\n Czasy pierwszej kadencji up\u0142yn\u0119\u0142y pod znakiem 500 plus – przyk\u0142adu polityki mocy, realnego oddzia\u0142ywania na spo\u0142ecze\u0144stwo. Druga kadencja to czas skutecznej walki z pandemi\u0105. Jednak jej skala mo\u017ce ca\u0142\u0105 heroiczn\u0105 histori\u0119 prawicy zako\u0144czy\u0107 tragicznie. Podobnie jak Platforma w 2010 r., PiS pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej oka\u017ce si\u0119 politycznym nieudacznikiem. Po dekadzie zapowiadanej rewolucji podmiotowo\u015bci mo\u017cemy by\u0107 \u015bwiadkami spektakularnego upadku ekipy, dla kt\u00f3rej gwo\u017adziem do trumny b\u0119dzie brak politycznej skuteczno\u015bci. Skuteczno\u015bci, z kt\u00f3r\u0105 szli na sztandarach w 2015 r.<\/p>\r\n Je\u015bli trzyma\u0107 si\u0119 analogii do katastrofy smole\u0144skiej, to w\u0142a\u015bnie w\u00f3wczas, 10 lat temu, Polska prze\u017cy\u0142a ostatni tak wielki polityczny szok. W\u00f3wczas los spowodowa\u0142 tragiczn\u0105 \u015bmier\u0107 elit, teraz to elity musz\u0105 ratowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo przed losem. W\u0142a\u015bnie dlatego polityczne skutki pandemii mog\u0105 by\u0107 jeszcze bardziej powa\u017cne, a pami\u0119tajmy, \u017ce Smole\u0144sk to w naszej zbiorowej pami\u0119ci czas, po kt\u00f3rym debata publiczna sta\u0142a si\u0119 aren\u0105 ordynarnej i zaciek\u0142ej wojny.<\/p>\r\n Podwa\u017cenie trzech fundament\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej polityki – zapewniania bezpiecze\u0144stwa, dobrobytu i walki ze z\u0142em przychodz\u0105cym z zewn\u0105trz – zwiastuje polityczn\u0105 rewolucj\u0119. Rewolucj\u0119, przed kt\u00f3r\u0105 przestrzega\u0142 Tomasz Hobbes. Dlatego te\u017c podwa\u017cenie logiki nowo\u017cytnej pa\u0144stwowo\u015bci musi zwiastowa\u0107 co najmniej polityczne zawirowanie, a wi\u0119c w polskim kontek\u015bcie utrat\u0119 w\u0142adzy przez prawic\u0119.<\/p>\r\n To wszystko jednak w najbli\u017cszych dniach powinni\u015bmy od siebie jak najdalej odsun\u0105\u0107. Zdoby\u0107 si\u0119 na ten wysi\u0142ek i spr\u00f3bowa\u0107 zdystansowa\u0107 od okoliczno\u015bci, kt\u00f3re tak mocno utrudniaj\u0105 nam codzienne funkcjonowanie.<\/p>\r\n Istnieje du\u017ce prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce dzisiejsze pokolenie 30-latk\u00f3w – dzi\u0119ki wizytom u swoich dziadk\u00f3w – jest ostatnim, kt\u00f3re wie, czym jest gromnica. 2 lutego, w \u015bwi\u0119to Ofiarowania Pa\u0144skiego, odbywa si\u0119 obrz\u0119d po\u015bwi\u0119cenia \u015bwiec zwanych gromnicami. Ich p\u0142omie\u0144 symbolizuje Jezusa – \u201e\u015awiat\u0142o\u015b\u0107 \u015bwiata i \u015awiat\u0142o na o\u015bwiecenie pogan\u201d.<\/p>\r\n W ludowej religijno\u015bci rozpowszechniona by\u0142a opowie\u015b\u0107 o Matce Bo\u017cej Gromnicznej, kt\u00f3ra w lutowe noce chodzi po polach i miedzach z zapalon\u0105 \u015bwiec\u0105, chroni zbo\u017ca ozime przed wymarzni\u0119ciem i o\u015bwietla drog\u0119 zb\u0142\u0105kanym w\u0119drowcom. Same s\u0142owo \u201egromnica\u201d pochodzi ze staropolszczyzny, od przymiotnika \u201egromny\u201d, czyli \u201egrzmi\u0105cy\u201d. Gromnice zapalano w trakcie wiosennych burz – ich p\u0142omie\u0144 mia\u0142 wyprasza\u0107 opiek\u0119 Matki Boskiej i chroni\u0107 domostwa od nieokie\u0142znanych si\u0142 natury oraz nag\u0142ej i niespodziewanej \u015bmierci. Gromnica by\u0142a wi\u0119c odpowiedzi\u0105 na wydarzenia, kt\u00f3re mo\u017cna by\u0142oby nazwa\u0107\u2026 \u201eczarnymi \u0142ab\u0119dziami\u201d, u\u017cywaj\u0105c popularnego poj\u0119cia Nicolasa Taleba.<\/p>\r\n W rozpoczynaj\u0105cym si\u0119 Triduum warto zachowa\u0107 w\u0142a\u015bciwe proporcje. Jest bowiem Kto\u015b ponad wirusem i bezlitosn\u0105 moc\u0105 natury. Kto\u015b kto zwyci\u0119\u017cy\u0142 \u015bmier\u0107 i ofiarowuje nam perspektyw\u0119 \u017cycia wiecznego. Jezus Chrystus.<\/p>\r\nOd nag\u0142ej i niespodziewanej \u015bmierci, zachowaj nas Lewiatanie<\/strong><\/h4>\r\n
\r\n\u015awi\u0119ty a nie\u015bmiertelny<\/em>
\r\nZmi\u0142uj si\u0119 nad nami.<\/em><\/p>\r\n
\r\nWybaw nas, Panie.<\/em><\/p>\r\n
\r\nZachowaj nas, Panie.<\/em><\/p>\r\nApokalipsa wed\u0142ug COVID-19<\/strong><\/h4>\r\n
Inny w czasie Paschy<\/strong><\/h4>\r\n
Pycha kroczy przed upadkiem<\/strong><\/h4>\r\n
Pocz\u0105tek i koniec politycznego mitu<\/strong><\/h4>\r\n
Od nag\u0142ej i niespodziewanej \u015bmierci, zachowaj nas Panie<\/strong><\/h4>\r\n