{"id":113096,"date":"2020-04-02T11:13:49","date_gmt":"2020-04-02T15:13:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=113096"},"modified":"2020-08-19T13:52:39","modified_gmt":"2020-08-19T17:52:39","slug":"nieracjonalne-ograniczenia-kosciol-kozlem-ofiarnym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=113096","title":{"rendered":"Nieracjonalne ograniczenia. Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u201ekoz\u0142em ofiarnym”?"},"content":{"rendered":"

To efekt czystego populizmu w\u0142adzy, kt\u00f3ra \u015bwiadomie wybra\u0142a tak\u0105 odpowied\u017a na narastaj\u0105c\u0105 fal\u0119 poszukiwania koz\u0142a ofiarnego dla sfrustrowanej epidemi\u0105 opinii publicznej. Tym populistycznym koz\u0142em ofiarnym sta\u0142y si\u0119 ko\u015bcio\u0142y i praktyki religijne – tak komentuje zwi\u0105zane z pandemi\u0105 koronawirusa, ograniczenie liczby uczestnik\u00f3w praktyk religijnych do pi\u0119ciu os\u00f3b mec. Jerzy Kwa\u015bniewski, prezes Ordo Iuris.<\/strong><\/p>\r\n

\"Nieracjonalne<\/p>\r\n

Fot. PCh24.pl \/GF<\/em><\/p>\r\n

Widzimy jak dynamicznie zmienia si\u0119 sytuacja zwi\u0105zana z pandemi\u0105 wirusa SARS-CoV-2 w Polsce. Rz\u0105d przygotowuje nas na kolejne obostrzenia, przy jednoczesnym braku perspektyw na szybkie zako\u0144czenie takiego stanu rzeczy. Na ile uzasadnione jest wprowadzanie tak drastycznych decyzji? <\/em><\/strong><\/p>\r\n

Temat jest niezwykle z\u0142o\u017cony. Z jednej strony – pomijaj\u0105c kwestie formalne i proceduralne wprowadzania tego typu ogranicze\u0144 – od zawsze panuje konsensus co do tego, \u017ce w\u0142adza wykonawcza czasie epidemii zagra\u017caj\u0105cej \u017cyciu lub zdrowiu obywateli, ma nadzwyczajne prerogatywy. Mo\u017ce si\u0119gn\u0105\u0107 o wiele dalej w obszar regulacyjny, co oznacza ograniczanie praw i wolno\u015bci obywateli, a nawet doprowadzi\u0107 do szk\u00f3d w maj\u0105tku obywateli i wywo\u0142a\u0107 swymi dzia\u0142aniami np. straty u przedsi\u0119biorc\u00f3w.<\/p>\r\n

Widzimy na podstawie analizy por\u00f3wnawczej, kt\u00f3r\u0105 przygotowa\u0142 zesp\u00f3\u0142 bioetyczny Ordo Iuris, gdzie analizowali\u015bmy kraje azjatyckie i europejskie na pocz\u0105tku tej pandemii, \u017ce daleko id\u0105ce dzia\u0142ania regulacyjne, ograniczenia stosowane w pa\u0144stwach azjatyckich takich jak Singapur czy Korea Po\u0142udniowa, dawa\u0142y efekty w postaci rzeczywistego ograniczenia efektu pandemii. Oczywi\u015bcie opisujemy r\u00f3wnie\u017c skrajne regulacje chi\u0144skie, jednak wobec braku rzetelnych danych dotycz\u0105cych ofiar czy zachorowa\u0144 w Chinach, lepiej odnosi\u0107 si\u0119 do regulacji przyjmowanych w Korei Po\u0142udniowej, Singapurze czy na Tajwanie. To pa\u0144stwa du\u017co bardziej transparentne i rzeczywi\u015bcie mo\u017cna tam zaobserwowa\u0107, \u017ce daleko id\u0105ce ograniczenia – wydaje si\u0119, \u017ce Europie trudne do przyj\u0119cia – daj\u0105 pozytywne rezultaty.<\/p>\r\n

Jednocze\u015bnie w Europie, takim pa\u0144stwem, kt\u00f3re odpowiednio wcze\u015bnie wdra\u017ca takie ograniczenia jest Polska. Pytanie o to, czy b\u0119dzie to d\u0142ugofalowo skuteczna metoda pozostaje otwarte. Rz\u0105d, kt\u00f3ry takie drastyczne decyzje podejmuje powinien czyni\u0107 to w oparciu o bardzo kompleksow\u0105 analiz\u0119 danych i prognoz\u0119 ryzyka. A ostatecznym trybuna\u0142em, przed kt\u00f3rym ocenione zostan\u0105 dzia\u0142ania w\u0142adzy b\u0119d\u0105 demokratyczne wybory i odpowiedzialno\u015b\u0107 polityczna w\u0142adzy. Tak, to rozwi\u0105zanie niedoskona\u0142e, ale innego w tym ustroju nie ma. Dopiero z perspektywy kilku lat ocenimy rzetelnie, czy efekt w postaci jakiej\u015b g\u0142\u0119bokiej recesji gospodarczej i powa\u017cnych reperkusji dotycz\u0105cych \u017cycia osobistego, rodzinnego Polak\u00f3w by\u0142y wystarczaj\u0105co uzasadnione stopniem zagro\u017cenia.<\/p>\r\n

Sytuacja jest bowiem bezprecedensowa; mamy do czynienia z epidemi\u0105, kt\u00f3ra nie jest tak \u015bmiertelna jak poprzednie epidemie historyczne. Z drugiej strony, mamy do czynienia z epidemi\u0105, kt\u00f3ra dotyka tych najwra\u017cliwszych, starszych i chorych. Ju\u017c dzisiaj prof. Piotr Rieske por\u00f3wna\u0142 to do trafnie do tzw. dylematu wagonika, w kt\u00f3rym rozp\u0119dzony wagonik mo\u017ce przejecha\u0107 b\u0105d\u017a to cz\u0142owieka, b\u0105d\u017a gospodark\u0119. Na ile trafna to analogia, oka\u017ce si\u0119 w najbli\u017cszych miesi\u0105cach.<\/p>\r\n

Od strony formalnej, od samego pocz\u0105tku zwracam uwag\u0119, \u017ce daleko id\u0105ce ograniczenia praw i wolno\u015bci obywatelskich mog\u0105 by\u0107 wdra\u017cane jedynie w zgodno\u015bci z tzw. klauzulami limitacyjnymi Konstytucji RP, to jest art. 31, ust. 3. Jest tam mowa o tym, \u017ce wszelkie ograniczenia praw i wolno\u015bci mog\u0105 by\u0107 wprowadzane wy\u0142\u0105cznie w drodze ustawy i musz\u0105 zda\u0107 zar\u00f3wno test proporcjonalno\u015bci do zagro\u017cenia jak i konieczno\u015bci w danych okoliczno\u015bciach.<\/p>\r\n

Dodatkowo, nie jest mo\u017cliwe delegowanie prawa do wprowadzania ogranicze\u0144 praw i wolno\u015bci na w\u0142adz\u0119 wykonawcz\u0105, na rz\u0105d. A z tym mamy dzisiaj do czynienia. Specustawa o koronawirusie, czy p\u00f3\u017aniejsze rozporz\u0105dzenia wydawane na czas epidemii, tak de facto <\/em>oddaj\u0105 w r\u0119ce ministra albo rz\u0105du mo\u017cliwo\u015b\u0107 regulowania naszego \u017cycia, praw i wolno\u015bci. <\/em><\/strong><\/p>\r\n

Nawet Rzecznik Praw Obywatelskich, Adam Bodnar stwierdzi\u0142, \u017ce wydawane rozporz\u0105dzenia s\u0105 niezgodne z Konstytucj\u0105, w\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du na spos\u00f3b w jaki zosta\u0142y uchwalone. Niekonstytucyjno\u015b\u0107 ma si\u0119 przejawia\u0107 w dzia\u0142aniu w oparciu o specustaw\u0119, oraz og\u0142aszanie ich przez poszczeg\u00f3lnych ministr\u00f3w, a nie Rad\u0119 Ministr\u00f3w.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ja bym poszed\u0142 nawet dalej. Tego typu ogranicze\u0144 nie mo\u017ce wydawa\u0107 nawet Rada Ministr\u00f3w czy poszczeg\u00f3lni ministrowie. Mo\u017cna to wprowadzi\u0107 wy\u0142\u0105cznie w drodze ustawy, a je\u017celi sytuacja jest na tyle z\u0142o\u017cona i dynamiczna, \u017ce nie jest mo\u017cliwe uchwalanie specustaw przy ka\u017cdym kolejnym ograniczeniu, to jest to przes\u0142anka za przej\u015bciem w inny tryb przewidziany przez Konstytucj\u0119, czyli tryb stanu nadzwyczajnego.<\/p>\r\n

Konstytucja przewiduje, \u017ce gdy sytuacja wymaga g\u0142\u0119bokiego, nag\u0142ego i dynamicznego reagowania na kryzys a odpowiednio szybkie dzia\u0142anie parlamentu nie jest mo\u017cliwe, w\u0142adza wykonawcza powinna wzi\u0105\u0107 na siebie pe\u0142ni\u0119 odpowiedzialno\u015bci – wprowadzaj\u0105c stan nadzwyczajny.<\/p>\r\n

I je\u017celi gdzie\u015b mo\u017cna w\u0142adzy postawi\u0107 zarzut dzia\u0142ania niezgodnego z Konstytucj\u0105 to w\u0142a\u015bnie w upartej odmowie si\u0119gni\u0119cia po konstrukcj\u0119 stanu nadzwyczajnego, przy jednoczesnym si\u0119ganiu po w\u0105tpliwe konstytucyjnie rozporz\u0105dzenia ograniczaj\u0105ce prawa i wolno\u015bci obywateli poza schematem stany nadzwyczajnego. To wygl\u0105da na brak gotowo\u015bci do przej\u0119cia przez rz\u0105d pe\u0142nej odpowiedzialno\u015bci za stan rzeczy w Polsce w czasie epidemii i po jej ustaniu.<\/p>\r\n

M\u00f3wi\u0142 Pan o zasadzie proporcjonalno\u015bci. Chcia\u0142em poruszy\u0107 w\u0105tek szczeg\u00f3lnie wa\u017cny dla nas, katolik\u00f3w, mianowicie chodzi o ograniczenie liczby wiernych w Ko\u015bcio\u0142ach do pi\u0119ciu os\u00f3b. Czy w tym przypadku ta zasada nie zosta\u0142a naruszona? Widzimy o wiele mniej drastyczne ograniczenia np. w komunikacji publicznej, sklepach czy w miejscach pracy.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Nie mam w tej sprawie cienia w\u0105tpliwo\u015bci. Obserwujemy nieproporcjonalny, niekonieczny i nieadekwatny atak na wolno\u015b\u0107 praktyk religijnych. Tym jest wprowadzone ograniczenie do pi\u0119ciu os\u00f3b liczby wiernych obecnych w \u015bwi\u0105tyni. Trzeba przede wszystkim podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie ma to nic wsp\u00f3lnego z dzia\u0142aniem racjonalnym i proporcjonalnym do ogranicze\u0144 wdra\u017canych w innych sferach \u017cycia. To efekt czystego populizmu w\u0142adzy, kt\u00f3ra \u015bwiadomie wybra\u0142a tak\u0105 odpowied\u017a na narastaj\u0105c\u0105 fal\u0119 poszukiwania koz\u0142a ofiarnego dla sfrustrowanej epidemi\u0105 opinii publicznej. Tym populistycznym koz\u0142em ofiarnym sta\u0142y ko\u015bcio\u0142y i praktyki religijne.<\/p>\r\n

Tymczasem rz\u0105d m\u00f3g\u0142 przecie\u017c racjonalnie argumentowa\u0107 wdro\u017cenie w sferze praktyk religijnych ogranicze\u0144 podobnych do tych, jakie obowi\u0105zuj\u0105 gdzie indziej. Unikn\u0119liby\u015bmy w\u00f3wczas sytuacji, w kt\u00f3rej wielkie ko\u015bcio\u0142y – jak Bazylika Archikatedralna \u015bw. Jana czy \u015awi\u0105tynia Opatrzno\u015bci Bo\u017cej – stoj\u0105 puste, a w sklepach, miejscach pracy, autobusach i tramwajach k\u0142\u0119bi\u0105 si\u0119 w pe\u0142ni legalnie dziesi\u0105tki os\u00f3b.<\/p>\r\n

To oczywi\u015bcie narusza konstytucyjn\u0105 wolno\u015b\u0107 publicznego sprawowania kultu i uczestniczenia w ceremoniach religijnych. Nie mam te\u017c w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce jest to efekt populizmu, kt\u00f3ry wkrada si\u0119 w procesy rz\u0105dzenia, gdy narasta kryzys. Wracaj\u0105c do por\u00f3wnania do koz\u0142a ofiarnego warto przywo\u0142a\u0107 francuskiego antropologa i filozofa Rene Girard\u2019a, wed\u0142ug kt\u00f3rego mechanizm koz\u0142a ofiarnego to nieproporcjonalna reakcja, kara wymierzona temu, na kim skupi\u0142a si\u0119 skumulowana emocja t\u0142umu. Ta ofiara ma zreszt\u0105 u Girarda funkcj\u0119 jednocz\u0105c\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwo w chwili wielkiego przesilenia. Zreszt\u0105 zgodnie z mechanizmem koz\u0142a ofiarnego, ofiarowanie go na o\u0142tarzu populistycznych emocji rzeczywi\u015bcie doprowadzi\u0142o do wstrz\u0105su, zrozumienia \u017ce mamy do czynienia z sytuacj\u0105 nadzwyczajn\u0105. Niestety, rola koz\u0142a ofiarnego w tym scenariuszu, za przyzwoleniem w\u0142adz, przypad\u0142a \u015bwi\u0105tyniom i praktykom religijnym. Faktycznie wyeliminowano swobodne zbiorowe praktyki religijne. I sta\u0142o si\u0119 to po dw\u00f3ch tygodniach medialnej mantry wzywaj\u0105cej do zamykania ko\u015bcio\u0142\u00f3w, tak jakby by\u0142o to jedyn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 \u201eoczyszczenia z zarazy\u201d.<\/p>\r\n

To zarz\u0105dzenie ma oczywi\u015bcie swoje konsekwencje w postaci ograniczenia dost\u0119pu do sakrament\u00f3w. Mamy powa\u017cne ograniczenie dost\u0119pu do pos\u0142ugi kap\u0142a\u0144skiej, chocia\u017cby z namaszczeniem chorych. Jest problem z dost\u0119pno\u015bci\u0105 spowiedzi. Bez nadzwyczajnych \u015brodk\u00f3w, np. konfesjona\u0142 w samochodzie lub zapisy online na spowied\u017a w ko\u015bciele, trudno sobie z tym jako\u015b poradzi\u0107. Jest to dla nas szczeg\u00f3lnie bolesne w\u0142a\u015bnie w czasie Wielkiego Postu. Co wa\u017cne, wprowadzone ograniczenia – wbrew temu co pisa\u0142 red. Tomasz Krzy\u017cak w \u201eRzeczpospolitej\u201d – nie ko\u0144cz\u0105 si\u0119 w Niedziel\u0119 Zmartwychwstania. Wtedy planowany jest jedynie powr\u00f3t do ograniczenia liczby wiernych do 50 os\u00f3b.<\/p>\r\n

O ile przy ograniczeniu 50-osobowym mo\u017cna by\u0142o uzna\u0107, \u017ce jest to w pewnym zakresie adekwatne, to przy ograniczeniu do pi\u0119ciu os\u00f3b trzeba uzna\u0107, \u017ce jest to tak naprawd\u0119 przekre\u015blenie swobody kultu religijnego.<\/p>\r\n

Powsta\u0142 specjalny poradnik prawny Instytutu Ordo Iuris na czas epidemii. Jak\u0105 pomoc otrzyma dzi\u0119ki niemu osoba zainteresowana i kto mo\u017ce z niej skorzysta\u0107?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Zaraz po og\u0142oszeniu stanu zagro\u017cenia epidemicznego powsta\u0142a pierwsza wersja poradnika oraz uruchomili\u015bmy specjaln\u0105 infolini\u0119 i kana\u0142 mailowy, na kt\u00f3rych mo\u017cna zadawa\u0107 pytania odno\u015bnie kwestii prawnych zwi\u0105zanych z zaistnia\u0142\u0105 sytuacj\u0105. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zapotrzebowanie na tego typu pomoc jest ogromne. Nie spodziewali\u015bmy si\u0119 takiego odzewu, dostajemy po kilkadziesi\u0105t maili i telefon\u00f3w dziennie i to z ka\u017cdego niemal obszaru prawa. To sprawy zwi\u0105zane z edukacj\u0105, w tym specyficzn\u0105 edukacj\u0105 domow\u0105 w jakiej dzisiaj znalaz\u0142y si\u0119 polskie rodziny, to pytania o regulacje odno\u015bnie kwarantanny, o dost\u0119pno\u015b\u0107 opieki zdrowotnej. Z pytaniami zwracaj\u0105 si\u0119 osoby pracuj\u0105ce dotychczas na umowie o dzie\u0142o, kt\u00f3re po utracie pracy nie maj\u0105ce ubezpieczenia zdrowotnego i nie wiedz\u0105, czy b\u0119d\u0105 musia\u0142y pokry\u0107 koszty leczenia w razie zachorowania na koronawirusa. Tych pyta\u0144, bardzo praktycznych jest ca\u0142a masa. Np. odno\u015bnie chocia\u017cby legitymacji studenckich, czy trzeba jecha\u0107 do dziekanatu podbi\u0107 piecz\u0105tki, dosta\u0107 hologramy. To s\u0105 pytania, czasem wydaje si\u0119 banalnie proste, ale dla osoby zadaj\u0105cej pytanie to jest cz\u0119sto by\u0107 albo nie by\u0107.<\/p>\r\n

S\u0105 te\u017c oczywi\u015bcie du\u017co bardziej z\u0142o\u017cone tematy, np. przedsi\u0119biorcy chc\u0105 renegocjowa\u0107 d\u0142ugoterminowe kontrakty, obni\u017ca\u0107 lub odracza\u0107 inne cykliczne op\u0142aty, to s\u0105 te\u017c pytania rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy s\u0105 w toku post\u0119powa\u0144 rodzinnych, staraj\u0105 si\u0119 o uzyskanie dzieci z opieki zast\u0119pczej a s\u0105dy zawieszaj\u0105 terminy i nie odbywaj\u0105 posiedze\u0144.<\/p>\r\n

Na wiele z tych pyta\u0144 starali\u015bmy si\u0119 odpowiedzie\u0107 w pierwszej edycji poradnika tydzie\u0144 temu, ci\u0105gle odpowiadamy na infolinii. Wkr\u00f3tce wyjdzie jego kolejna edycja, co tydzie\u0144 b\u0119dziemy wydawa\u0107 jego zaktualizowan\u0105 wersj\u0119, bo sytuacja prawna jest bardzo dynamiczna.<\/p>\r\n

Niezale\u017cnie od tego poradnika powstaje te\u017c osobny poradnik dla parafii, os\u00f3b wierz\u0105cych, pokazuj\u0105cy w jaki spos\u00f3b stra\u0107 si\u0119 pogodzi\u0107 obowi\u0105zki wynikaj\u0105ce z ogranicze\u0144 z konieczno\u015bci\u0105 umo\u017cliwienia kultu religijnego, dost\u0119pu do sakrament\u00f3w.<\/p>\r\n

Dostrzegli\u015bmy te\u017c inne zjawisko. Dzwoni\u0105cy na infolini\u0119 zaczynaj\u0105 od s\u0142\u00f3w \u201eO! To do Was mo\u017cna si\u0119 dodzwoni\u0107?\u201d Maj\u0105 bowiem wcze\u015bniejsze do\u015bwiadczenie licznych pr\u00f3b uzyskania podobnych porad na rz\u0105dowych infoliniach. Jak wynika z tych rozm\u00f3w, pr\u00f3b zupe\u0142nie bezowocnych.<\/p>\r\n

W ka\u017cdym razie nasz zesp\u00f3\u0142 ma teraz co robi\u0107.<\/p>\r\n

Bardzo dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119   <\/em><\/strong><\/p>\r\n

Rozmawia\u0142 Piotr Relich<\/strong><\/p>\r\n

\r\n

[Wybrane wypowiedzi internaut\u00f3w pod w\/w tekstem na stronie \u017ar\u00f3d\u0142owej:<\/strong>]<\/p>\r\n

@emu w 100% zgoda, dzisiaj wybra\u0142em si\u0119 do ko\u015bcio\u0142a, a moja parafia nie jest ma\u0142a, ko\u015bci\u00f3\u0142 do\u015b\u0107 du\u017cy, ludzi w \u015brodku by\u0142o mo\u017ce 7 os\u00f3b, a siedzieli od siebie w odleg\u0142o\u015bci powy\u017cej 10 metr\u00f3w. Ksi\u0105dz bardzo kulturalnie popatrzy\u0142 na mnie i pokiwa\u0142 g\u0142ow\u0105, wi\u0119c wyszed\u0142em. Nie mam do niego pretensji, bo co mia\u0142 zrobi\u0107. Szkoda \u017ce hierarchowie odpu\u015bcili temat, bo jak wida\u0107 w komunikacji czy w sklepach nie ma problemu \u017ceby chodzi aby zachowa\u0107 2 metrowy odst\u0119p. a co jak ta kwarantanna potrwa nast\u0119pne 2 miesi\u0105ce, a co jak zaraz po wakacjach znowu si\u0119 zacznie jak w Hongkongu, a mo\u017ce wcale si\u0119 nie sko\u0144czy przez najbli\u017cszy rok, tylko tak si\u0119 b\u0119dzie tli\u0142o?
\r\nbjs<\/em>
\r\n
\r\njak mo\u017cna policzy\u0107 ludzi w ko\u015bciele kt\u00f3ry ma kaplice boczne czy wi\u0119cej ni\u017c jedn\u0105 naw\u0119? W\u0142adza maso\u0144ska chce zniech\u0119ci\u0107 ludzi do chodzenia do ko\u015bcio\u0142a.
\r\nTom<\/em>
\r\n
\r\nNiestety, ale wg mnie ww. artyku\u0142 oddaje rzeczywisty stan rzeczy. Konstytucja to tylko kawa\u0142ek papieru. Z uwagi na poziom og\u00f3lno\u015bci norm konstytucyjnych niewiele z nich wynika. Maj\u0105 charakter \u017cyczeniowy. Smutne jest to, \u017ce polscy hierarchowie ko\u015bcielni, nie wyrazili sprzeciwu wobec tej sytuacji. Przeciwnie, wyra\u017caj\u0105 oni aprobat\u0119 dla sytuacji, ostatnio w Polsacie mo\u017cna by\u0142o obejrze\u0107 newsa, w kt\u00f3rym pokazano prawie pust\u0105 \u015awi\u0105tyni\u0119 Opatrzno\u015bci Bo\u017cej, a by\u0142o tam 50 os\u00f3b.
\r\nemu<\/em>
\r\n
\r\nKoz\u0142em Ofiarnym mo\u017cna by\u0107 bez swojej wiedzy i zgody Tutaj zgoda JE by\u0142a jak najbardziej! Biskup Ry\u015b nawo\u0142uj\u0105cy \/\/ B\u0142agam nie wychod\u017acie z dom\u00f3w w niedziel\u0119\/\/ Taka jest nasza wiara, m\u00f3wimy na Mszach\/ zakazanych\/
\r\nAnnaG<\/em>
\r\n
\r\n5 os\u00f3b? luksus, u mnie jest: „ko\u015bci\u00f3\u0142 zamkni\u0119ty do odwo\u0142ania”
\r\npowiem tak<\/em>
\r\n
\r\nLudzie bardzo do serca sobie wzi\u0119li te zakazy… Bo\u017ckiem sta\u0142 si\u0119 koronawirus. My z m\u0119\u017cem chodzimy do ko\u015bcio\u0142a i przyjmujemy Pana Jezusa tradycyjnie do ust. Ludzie bardziej boj\u0105 si\u0119 wirusa ni\u017c grzechu, a chyba wa\u017cniejsze jest zbawienie duszy od panicznego strachu o zdrowie..
\r\nmaja<\/em>
\r\n
\r\nZasadnicza r\u00f3\u017cnica zawiera si\u0119 w stwierdzeniu ”KK koz\u0142em ofiarnym” a celem i adresem ca\u0142ej tej wojny!
\r\nAndrzejBR<\/em>
\r\n
\r\nwierni domagaja sie mszy i sakramentow a du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 pasterzy i arcypasterzy pod parasolem totalitarnego demokratycznego pa\u0144stwa stara sie czynnie pozbawic ich tego
\r\npb<\/em>
\r\n
\r\nPowo\u0142ywanie si\u0119 na autorytet opinii Rzecznika Przywilej\u00f3w LGBT, Bodnara troch\u0119 o\u015bmiesza Ordo luris
\r\nLustro<\/em>
\r\n
\r\nZamiast w ka\u017cdej kaplicy odprawia\u0107 msze dodatkowe biskupi i ksi\u0119\u017ca odci\u0119li wiernych od mszy
\r\nTom<\/em><\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"To efekt czystego populizmu w\u0142adzy, kt\u00f3ra \u015bwiadomie wybra\u0142a tak\u0105 odpowied\u017a na narastaj\u0105c\u0105 fal\u0119 poszukiwania koz\u0142a ofiarnego dla sfrustrowanej epidemi\u0105 opinii publicznej. Tym populistycznym koz\u0142em ofiarnym sta\u0142y si\u0119 ko\u015bcio\u0142y i praktyki religijne – tak komentuje zwi\u0105zane z pandemi\u0105 koronawirusa, ograniczenie liczby uczestnik\u00f3w praktyk religijnych do pi\u0119ciu os\u00f3b mec. Jerzy Kwa\u015bniewski, prezes Ordo Iuris. Fot. PCh24.pl \/GF Widzimy […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[132,433,98,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/113096"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=113096"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/113096\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=113096"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=113096"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=113096"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}