{"id":112988,"date":"2020-03-28T21:01:34","date_gmt":"2020-03-29T01:01:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=112988"},"modified":"2020-04-02T11:14:54","modified_gmt":"2020-04-02T15:14:54","slug":"rzecznik-praw-obywatelskich-ograniczenie-praktyk-religijnych-sa-wydane-niezgodnie-z-konstytucja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=112988","title":{"rendered":"Rzecznik Praw Obywatelskich: niekt\u00f3re zakazy, w tym ograniczenie praktyk religijnych s\u0105 wydane niezgodnie z Konstytucj\u0105"},"content":{"rendered":"<h4 id=\"page-title\" class=\"title\">Koronawirus. RPO: rozporz\u0105dzenia Ministra Zdrowia bez podstawy w specustawie o COVID-19. To \u0142amanie Konstytucji<\/h4>\r\n<div id=\"block-system-main\" class=\"block block-system block-main block-system-main odd block-without-title\">\r\n<div class=\"block-inner clearfix\">\r\n<div class=\"content clearfix\">\r\n<div id=\"node-artykul-17088\" class=\"ds-1col node node-artykul view-mode-full jak_artykul node-published node-not-promoted node-not-sticky author-agnieszka-j\u0119drzejczyk odd clearfix clearfix\">\r\n<div class=\"field field-name-field-data field-type-datestamp field-label-inline clearfix\">\r\n<div class=\"field-label\">Data: <span class=\"date-display-single\">2020-03-27<\/span><\/div>\r\n<\/div>\r\n<div class=\"field field-name-block-social-media field-type-ds field-label-hidden\">\r\n<div class=\"field-items\">\r\n<div class=\"field-item even\">\r\n<div class=\"view view-SocialMedia view-id-SocialMedia view-display-id-block view-dom-id-13f116fca35e4441152dda3cd2bc548a\">\r\n<div class=\"view-content\">\r\n<div class=\"views-row views-row-1 views-row-odd views-row-first views-row-last\">&nbsp;<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<div class=\"field field-name-body field-type-text-with-summary field-label-hidden\">\r\n<div class=\"field-items\">\r\n<div class=\"field-item even\">\r\n<ul>\r\n\t<li><strong>Zakaz przemieszczania si\u0119 po kraju, rozporz\u0105dzanie o kwarantannie i ograniczenie praktyk religijnych s\u0105 wydane niezgodnie z uchwalon\u0105 3 tygodnie temu specustaw\u0105 \u201ekoronawirusow\u0105\u201d. <\/strong><\/li>\r\n\t<li><strong>A to oznacza, \u017ce s\u0105 niezgodne z Konstytucj\u0105, kt\u00f3ra pozwala na ograniczenie wolno\u015bci obywateli, ale tylko wtedy, kiedy wynika to z ustawy.<\/strong><\/li>\r\n\t<li><strong>Po to mamy ustawy o stanach nadzwyczajnych, by w sytuacji kryzysu pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 nimi. One daj\u0105 w\u0142adzom jasne podstawy do dzia\u0142a\u0144.<\/strong><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p>W wyst\u0105pieniu do premiera Mateusza Morawieckiego Rzecznik Praw Obywatelskich pisze: &#8211; Nie kwestionuj\u0119 wprowadzanych zakaz\u00f3w z punktu widzenia zwalczania epidemii COVID-19. Moim obowi\u0105zkiem jest jednak wskazanie, \u017ce powinno si\u0119 to odbywa\u0107 si\u0119 w ramach porz\u0105dku prawnego, do przestrzegania kt\u00f3rego zobowi\u0105zani s\u0105 nie tylko obywatele, lecz przedstawiciele w\u0142adzy.<\/p>\r\n<p>RPO przypomina, \u017ce pa\u0144stwo ma gotowe narz\u0119dzia do dzia\u0142ania w stanach nadzwyczajnych. Konstytucja m\u00f3wi, \u017ce w sytuacjach szczeg\u00f3lnych zagro\u017ce\u0144 mo\u017cna wprowadzi\u0107 stan nadzwyczajny: wojenny, wyj\u0105tkowy lub stan kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej. Dla ka\u017cdego z tych stan\u00f3w nadzwyczajnych jest ju\u017c specjalna ustawa, na jej podstawie mo\u017cna wyda\u0107 rozporz\u0105dzenie, kt\u00f3re podlega podaniu do publicznej wiadomo\u015bci (art. 228 Konstytucji). W ten spos\u00f3b Konstytucja zapewnia, \u017ce nawet w sytuacji nadzwyczajnej zachowany jasny porz\u0105dek i prawa obywateli: je\u015bli trzeba je ogranicza\u0107, to tylko na podstawie ustaw.<\/p>\r\n<p>Dzi\u015b zdaniem RPO s\u0105 przes\u0142anki do skorzystania z narz\u0119dzi dotycz\u0105cych stan\u00f3w nadzwyczajnych. W\u0142adze postanowi\u0142y jednak rozwi\u0105za\u0107 problem przy pomocy zwyk\u0142ych narz\u0119dzi prawnych &#8211; przyjmuj\u0105c szybko ca\u0142kiem now\u0105 ustaw\u0119. 2 marca Sejm przyj\u0105\u0142 specustaw\u0119 \u201ekoronawirusow\u0105\u201d (o szczeg\u00f3lnych rozwi\u0105zaniach zwi\u0105zanych z zapobieganiem, przeciwdzia\u0142aniem i zwalczaniem COVID-19, Dz. U. poz. 374). Ta ustawa &#8211; zauwa\u017ca jednak RPO w wyst\u0105pieniu do premiera &#8211; nie jest jednak teraz respektowana. Minister zdrowia wydaje rozporz\u0105dzenia, do kt\u00f3rych nie ma prawa, bo pos\u0142owie mu go nie dali. Ogranicza wi\u0119c prawa i wolno\u015bci obywateli bez umocowania w ustawie i tym samym niestety \u0142amie Konstytucj\u0119.<\/p>\r\n<ul>\r\n\t<li>Minister Zdrowia nie mo\u017ce zakaza\u0107 w rozporz\u0105dzeniu poruszania si\u0119 po kraju. Specustawa dala mu tylko prawo do czasowego ograniczania sposobu przemieszczania si\u0119. Sposobu &#8211; a nie przemieszczania si\u0119 w og\u00f3le.<\/li>\r\n\t<li>Ten sam problem dotyczy kwarantanny, w tym kwarantanny dla powracaj\u0105cych z zagranicy. Umieszczenie cz\u0142owieka w izolacji na 14 dni jest ograniczeniem jego wolno\u015bci, a tu Konstytucja m\u00f3wi jasno: wolno\u015b\u0107 mo\u017cna ograniczy\u0107, ale na podstawie ustawy. A specustawa dala prawo do zarz\u0105dzania kwarantanny &#8211; ALE ca\u0142ej Radzie Ministr\u00f3w, a nie jednemu ministrowi.<\/li>\r\n\t<li>Minister nie mia\u0142 podstaw do ograniczenia praktyk religijnych i wskazywania, ilu cz\u0142onk\u00f3w mo\u017ce w danym momencie liczy\u0107 kongregacja religijna. Wolno\u015b\u0107 praktyk religijnych mo\u017cna ograniczy\u0107, ale zn\u00f3w &#8211; na podstawie ustawy. Specustawa m\u00f3wi tylko o zakazywaniu organizowania zgromadze\u0144 ludno\u015bci, a to nie daje podstaw do wprowadzania ogranicze\u0144 w realizacji konstytucyjnej wolno\u015bci uzewn\u0119trzniania religii. \u0179aden organ w\u0142adzy wykonawczej, w tym Minister Zdrowia, nie ma prawa regulowania granic wolno\u015bci uzewn\u0119trzniania religii.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p>W taki spos\u00f3b, bez ustawowej podstawy, w\u0142adze ograniczy\u0142y trzy wa\u017cne wolno\u015bci obywateli &#8211; wolno\u015b\u0107 (art. 30 Konstytucji), wolno\u015b\u0107 poruszania si\u0119 po terytorium Rzeczypospolitej (art. 52 Konstytucja) oraz wolno\u015b\u0107 sumienia i wyznania (art. 53 Konstytucji). Konstytucja za\u015b m\u00f3wi tu jasno: to zbyt wa\u017cne prawa, by decydowa\u0142o o nich minister.&nbsp;<\/p>\r\n<p>Niekonstytucyjny zakaz przemieszczania si\u0119 na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ma te\u017c bezpo\u015bredni wp\u0142yw na mo\u017cliwo\u015b\u0107 przeprowadzenia wybor\u00f3w. Bowiem Minister Zdrowia decyduje faktycznie o tym, czy uzupe\u0142niaj\u0105ce wybory lokalne mog\u0105 si\u0119 odby\u0107, skoro osoba, kt\u00f3ra ma prawo wyborcze i chce g\u0142osowa\u0107, zosta\u0142a poddana kwarantannie albo nie mo\u017ce si\u0119 przemie\u015bci\u0107 do miejsca g\u0142osowania.<\/p>\r\n<p>Tak przyj\u0119te przepisy nie pozwol\u0105 kara\u0107 tych, kt\u00f3rzy je \u0142ami\u0105 (chocia\u017c tak\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za nara\u017canie innych na odpowiedzialno\u015b\u0107 niew\u0105tpliwie powinny ponie\u015b\u0107). Bo odpowiedzialno\u015b\u0107 mo\u017cna ponosi\u0107 tylko na podstawie prawid\u0142owo wydanych przepis\u00f3w. Je\u015bli nie, kara nie ostoi si\u0119 przed s\u0105dem. S\u0119dziowie podlegaj\u0105 bowiem tylko Konstytucji i ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP), nie podlegaj\u0105 za\u015b aktom wykonawczym wydanym z naruszeniem ustawy lub Konstytucji.<\/p>\r\n<p>Po drugie, nie mo\u017cna wykluczy\u0107, \u017ce osoby, kt\u00f3re ponios\u0105 szkod\u0119 w wyniku zastosowania tak wydanych rozporz\u0105dze\u0144, zechc\u0105 skorzysta\u0107 z konstytucyjnego prawa do odszkodowania za szkody wyrz\u0105dzone przez niezgodne z prawem dzia\u0142anie w\u0142adzy publicznej (art. 77 ust. 1 Konstytucji).<\/p>\r\n<p>W ko\u0144cu o przyj\u0119ciu regulacji nadzwyczajnych nale\u017cy powiadomi\u0107 Rad\u0119 Europy. Szereg pa\u0144stw ju\u017c to zrobi\u0142o: w dniach 16-23 marca notyfikacje przes\u0142a\u0142y w zwi\u0105zku z COVID-19: Armenia, Estonia, Gruzja, \u0141otwa, Mo\u0142dowa i Rumunia. Brak odpowiedniego odwo\u0142ania si\u0119 do mechanizmu derogacji (uchylenia) na gruncie Konwencji Europejskiej, mo\u017ce prowadzi\u0107 w przysz\u0142o\u015bci do stwierdzania przez Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka naruszenia przez Polsk\u0119 praw i wolno\u015bci gwarantowanych w Konwencji, je\u015bli wdro\u017cy\u0142a ona \u015brodki przekraczaj\u0105ce przepisy o mo\u017cliwych ograniczeniach praw cz\u0142owieka.<\/p>\r\n<p>Zar\u00f3wno ograniczania praw i wolno\u015bci jednostki, jak i cz\u0119\u015bciowe, jednocze\u015bnie czasowe zawieszenie niekt\u00f3rych z nich, z czym faktycznie mamy do czynienia aktualnie w Polsce, musz\u0105 spe\u0142nia\u0107 kryterium proporcjonalno\u015bci i \u015bci\u015ble odpowiada\u0107 wymogom sytuacji &#8211; podkre\u015bla Rzecznik Praw Obywatelskich<\/p>\r\n<p>VII.565.1.2020<\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<div id=\"block-views-da290af498987fefed0896ff43f14edf\" class=\"block block-views block-da290af498987fefed0896ff43f14edf block-views-da290af498987fefed0896ff43f14edf even block-without-title\">\r\n<div class=\"block-inner clearfix\">\r\n<div class=\"content clearfix\">\r\n<div class=\"view view-widok-blok-lewy-zalczniki-wersja-3 view-id-widok_blok_lewy_zalczniki_wersja_3 view-display-id-block view-dom-id-5ba42fe8d993a8d5bae1dd4d98d7ed6b\">\r\n<div class=\"view-content\">\r\n<div class=\"views-row views-row-1 views-row-odd views-row-first views-row-last\">\r\n<div class=\"views-field views-field-field-zalaczniki\">\r\n<p class=\"views-label views-label-field-zalaczniki\"><strong>Za\u0142\u0105czniki:<\/strong><\/p>\r\n<div class=\"field-content\">\r\n<div class=\"item-list\">\r\n<ol>\r\n\t<li class=\"first last\"><span class=\"file\"><a href=\"https:\/\/www.rpo.gov.pl\/sites\/default\/files\/Rozporz%C4%85dzenia%20MZ%20COVID-19%2027.03.2020.pdf\" type=\"application\/pdf; length=185892\">Rozporz\u0105dzenia MZ COVID-19 27.03.2020.pdf<\/a><\/span><\/li>\r\n<\/ol>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Koronawirus. RPO: rozporz\u0105dzenia Ministra Zdrowia bez podstawy w specustawie o COVID-19. To \u0142amanie Konstytucji Data: 2020-03-27 &nbsp; Zakaz przemieszczania si\u0119 po kraju, rozporz\u0105dzanie o kwarantannie i ograniczenie praktyk religijnych s\u0105 wydane niezgodnie z uchwalon\u0105 3 tygodnie temu specustaw\u0105 \u201ekoronawirusow\u0105\u201d. A to oznacza, \u017ce s\u0105 niezgodne z Konstytucj\u0105, kt\u00f3ra pozwala na ograniczenie wolno\u015bci obywateli, ale tylko [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[98,169],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/112988"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=112988"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/112988\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=112988"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=112988"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=112988"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}