{"id":112856,"date":"2020-03-24T10:54:29","date_gmt":"2020-03-24T14:54:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=112856"},"modified":"2020-03-24T10:54:29","modified_gmt":"2020-03-24T14:54:29","slug":"izraelski-mysliciel-w-przyszlosci-bedziemy-nosic-biometryczne-ubrania-przesylajace-dane-rzadowi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=112856","title":{"rendered":"Izraelski my\u015bliciel: w przysz\u0142o\u015bci b\u0119dziemy nosi\u0107 biometryczne ubrania przesy\u0142aj\u0105ce dane rz\u0105dowi"},"content":{"rendered":"

Yuval Noah Harari zwraca uwag\u0119 na kryzys zwi\u0105zany z pandemi\u0105 koronawirusa. Jego zdaniem stoimy w obliczu dw\u00f3ch wybor\u00f3w. Pierwszy to wyb\u00f3r mi\u0119dzy totalitarnym nadzorem a wzmocnieniem pozycji obywateli, drugi za\u015b – mi\u0119dzy solidarno\u015bci\u0105 na globaln\u0105 skal\u0119 a narodow\u0105 izolacj\u0105.<\/strong><\/p>\r\n

Wed\u0142ug historyka stoimy w obliczu \u201ezapewne najwi\u0119kszego kryzysu w naszym pokoleniu. Decyzje podejmowane przez ludzi i rz\u0105dy w najbli\u017cszych kilku tygodniach ukszta\u0142tuj\u0105 \u015bwiat na nadchodz\u0105ce lata. Ukszta\u0142tuj\u0105 nie tylko nasze systemy opieki zdrowotnej, lecz r\u00f3wnie\u017c nasz\u0105 ekonomi\u0119, polityk\u0119 i kultur\u0119\u201d. Zdaniem Harariego po zako\u0144czeniu obecnych zawirowa\u0144 znajdziemy si\u0119 w zupe\u0142nie innym \u015bwiecie. My\u015bliciel zauwa\u017ca, \u017ce w\u0142odarze wsp\u00f3\u0142czesnych pa\u0144stw podejmuj\u0105 w ci\u0105gu kilku godzin decyzje, kt\u00f3re ongi\u015b podejmowano by latami (jak cho\u0107by przestawienie uczelni na tryb online). Historyk i pisarz uwa\u017ca te\u017c, \u017ce nadz\u00f3r jest dzi\u015b mo\u017cliwy na o wiele szersz\u0105 skal\u0119. Pokazuje to przyk\u0142ad czy to kamer w chi\u0144skich  smartfonach, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 do monitorowania przemieszczania si\u0119 ludzi, czy te\u017c aplikacji pozwalaj\u0105cych ostrzega\u0107 ludzi o blisko\u015bci os\u00f3b zainfekowanych.<\/p>\r\n

Izraelski autor proponuje wyobra\u017cenie sobie rz\u0105du przysz\u0142o\u015bci nakazuj\u0105cego noszenie biometrycznego ubrania mierz\u0105cego temperatur\u0119. Dane od razu przesy\u0142ane by\u0142yby do rz\u0105du, kt\u00f3ry wiedzia\u0142by, z kim obywatel si\u0119 spotyka\u0142. Pozwoli\u0142oby to na natychmiastow\u0105 reakcj\u0119 w\u0142adz i zd\u0142awienie epidemii. Cen\u0105 by\u0142oby jednak drastyczne naruszenie prywatno\u015bci.<\/p>\r\n

Jak zauwa\u017ca Harari, nie jeste\u015bmy jednak zmuszeni do wybierania mi\u0119dzy zdrowiem a prywatno\u015bci\u0105. Mo\u017cemy dysponowa\u0107 i jednym, i drugim – dzi\u0119ki wykorzystaniu technologii przez dobrowolne dzia\u0142ania obywateli. Przyk\u0142ad wsp\u00f3\u0142czesny stanowi sukces Singapuru w walce z koronawirusem. Przyk\u0142ad historyczny to cho\u0107by mycie r\u0105k myd\u0142em.<\/p>\r\n

\u201ePomy\u015bl cho\u0107by o myciu r\u0105k myd\u0142em. To jedno z najwi\u0119kszych osi\u0105gni\u0119\u0107 ludzkiej higieny w dziejach. Ten prosty nawyk ocala miliony istnie\u0144 ka\u017cdego roku. Cho\u0107 przyjmujemy to jako oczywisto\u015b\u0107, to dopiero w XIX stuleciu naukowcy dostrzegli znaczenie mycia r\u0105k myd\u0142em. Wcze\u015bniej nawet lekarze i piel\u0119gniarki przechodzili od jednej operacji chirurgicznej do drugiej bez mycia r\u0105k. Dzi\u015b miliardy os\u00f3b myj\u0105 r\u0119ce nie z powodu obaw przed mydlan\u0105 policj\u0105, lecz poniewa\u017c rozumiej\u0105 fakty\u201d – pisze Izraelczyk.<\/p>\r\n

Wsp\u00f3\u0142czesna technologia umo\u017cliwia samodzielny pomiar swego stanu zdrowia i zapewnienie bezpiecze\u0144stwa dzi\u0119ki spo\u0142ecznej wsp\u00f3\u0142pracy. Wymaga to zaufania nadw\u0105tlonego przez populistycznych polityk\u00f3w. Jednak, o ile w normalnych warunkach odbudowa zaufania nie jest mo\u017cliwa, o tyle dzisiejsze warunki s\u0105 odleg\u0142e od normy.<\/p>\r\n

W tym przypadku mo\u017cna zastanowi\u0107 si\u0119, czy izraelski uczony nie popada w nadmierny optymizm. Wszak nie wszystkie narody zdolne s\u0105 do oddolnej organizacji na tak\u0105 skal\u0119 i w tak kr\u00f3tkim czasie. To kwestia kultury politycznej i obywatelskiej, a nie tylko powrotu zaufania. Niemniej s\u0142uszne wydaje si\u0119 ostrze\u017cenie przed ba\u0142wochwalcz\u0105 wiar\u0105 w pa\u0144stwo policyjne. Czerpanie przyk\u0142adu z Chin, kt\u00f3re jako pierwsze pokona\u0142y pandemi\u0119, mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 skuteczne, jednak d\u0142ugofalowe skutki trudno oszacowa\u0107.<\/p>\r\n

Izolacja kontra globalna solidarno\u015b\u0107<\/strong><\/p>\r\n

Kolejnym wyborem, przed jakim stoi ludzko\u015b\u0107, jest wyb\u00f3r mi\u0119dzy nacjonalistyczn\u0105 izolacj\u0105 i solidarno\u015bci\u0105 o charakterze globalnym. Jak zauwa\u017ca badacz, ludzie – w przeciwie\u0144stwie do wirus\u00f3w – mog\u0105 dzieli\u0107 si\u0119 informacjami ratuj\u0105cymi \u017cycie. Do tego dochodzi te\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy przez wysy\u0142anie sprz\u0119tu. Izraelczyk skrytykowa\u0142 tak\u017ce Stany Zjednoczone za abdykacj\u0119 z roli globalnego przyw\u00f3dcy. Amerykanie zakazuj\u0105cy podr\u00f3\u017cy z UE i stoj\u0105cy w obliczu oskar\u017ce\u0144 o pr\u00f3b\u0119 przekupstwa w celu uzyskania monopolu na szczepionk\u0119 przeciw COVID-19 nie nadaj\u0105 si\u0119 zreszt\u0105 do tej roli. Pog\u0142\u0119bia to problem braku globalnej jedno\u015bci, niezb\u0119dnej cho\u0107by do ustalenia globalnego porozumienia dotycz\u0105cego podr\u00f3\u017cy.<\/p>\r\n

Jak pisze historyk \u201eludzko\u015b\u0107 musi dokona\u0107 wyboru. Czy b\u0119dziemy jecha\u0107 w d\u00f3\u0142 \u015bcie\u017ck\u0105 braku jedno\u015bci czy przyjmiemy \u015bcie\u017ck\u0119 globalnej solidarno\u015bci? Je\u015bli to pierwsze, to nie tylko przed\u0142u\u017cymy kryzys, lecz r\u00f3wnie\u017c doprowadzimy do jeszcze gorszych katastrof w przysz\u0142o\u015bci. Je\u015bli jednak wybierzemy globaln\u0105 solidarno\u015b\u0107, to osi\u0105gniemy zwyci\u0119stwo nie tylko nad koronawirusem, lecz nad wszystkimi przysz\u0142ymi epidemiami i kryzysami, jakie mog\u0105 zaatakowa\u0107 ludzko\u015b\u0107 w XXI stuleciu\u201d.<\/p>\r\n

Na marginesie tekstu Harrariego warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce kryzys wywo\u0142any pandemi\u0105 COVID-19 pokaza\u0142 nie tylko egoizm narodowy USA, lecz r\u00f3wnie\u017c bezradno\u015b\u0107 cia\u0142 globalistycznych, takich jak Unia Europejska. Ujawni\u0142 te\u017c, \u017ce pa\u0144stwa narodowe troszcz\u0105 si\u0119 bardziej o w\u0142asne dobro ni\u017c o ludzko\u015b\u0107. Cho\u0107 mo\u017cna nad tym ubolewa\u0107, to remedium na kryzys stanowi wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzynarodowa, ale pomi\u0119dzy suwerennymi pa\u0144stwami narodowymi.<\/p>\r\n

Yuval Noah Harari, naukowiec, kt\u00f3ry swoj\u0105 wizj\u0105 jutra zaczarowa\u0142 ca\u0142y post\u0119powy \u015bwiat ,staje si\u0119 powoli jednym z \u201ediler\u00f3w idei\u201d m\u0142odego pokolenia. Historyk wojskowo\u015bci kilka lat temu sta\u0142 si\u0119 rozpoznawanym na ca\u0142ym \u015bwiecie \u201eekspertem od wszystkiego\u201d; \u0142\u0105cz\u0105c w swoich publikacjach elementy futurologii, kognitywistyki, nauk przyrodniczych oraz wielu innych dziedzin, przepowiada przysz\u0142o\u015b\u0107 gatunku ludzkiego. Jak wielu przed nim – wieszcz\u0105c koniec religii, zast\u0119puje dotychczasowe systemy w\u0142asnym wyobra\u017ceniem. Przekonuje do idei udoskonalonego technologi\u0105 i bioin\u017cynieri\u0105 cz\u0142owieka-boga (jak brzmi tytu\u0142 jednej z jego ksi\u0105\u017cek: Homo deus<\/em>), oraz powstania ca\u0142kowicie nowej religii  – dataizmu, czyli swego rodzaju kultu algorytm\u00f3w po\u0142\u0105czonych w jednej zbiorowej \u201eja\u017ani\u201d, gdzie cz\u0142owiek jest jedynie jednym z wielu mikroczip\u00f3w.<\/p>\r\n

Co wi\u0119cej, \u017cydowski naukowiec przekonuje o nieistnieniu ludzkiej duszy oraz przedstawia woln\u0105 wol\u0119 jako nic nieznacz\u0105c\u0105 iluzj\u0119. Jego zdaniem, do takich wniosk\u00f3w dosz\u0142a ju\u017c dzisiaj nauka. \u0179ycie osobiste Harariego stanowi niejako manifest jego pogl\u0105d\u00f3w. \u0179yj\u0105cy w sformalizowanym zwi\u0105zku homoseksualista i weganin, uwa\u017ca przemys\u0142owy ch\u00f3w zwierz\u0105t za najpilniejsz\u0105 kwesti\u0119 etyczn\u0105 naszych czas\u00f3w. Jak sam przyznaje, medytacja Vipassana, kt\u00f3r\u0105 zacz\u0105\u0142 stosowa\u0107 od 2000 r. zmieni\u0142a jego \u017cycie. Wraz z partnerem mieszka w moszawie (gdzie podobnie jak kibucach, \u017cyje si\u0119 na zasadach kolektywnych) Messillat Cijjon niedaleko Jerozolimy.<\/p>\r\n

Jest autorem ksi\u0105\u017cek: Homo deus kr\u00f3tka historia jutra, 21 lekcji na XXI wiek<\/em>, Sapiens od zwierz\u0105t do bog\u00f3w<\/em>. Jest promowany przez najwi\u0119ksze liberalne wydawnictwa tak\u017ce w Polsce. Udziela\u0142 wywiadu m.in. dla \u201ePolityki\u201d, \u201eNewsweeka\u201d czy \u201eWyborczej\u201d. Pismo z ul. Czerskiej w Warszawie nazwa\u0142o go \u201ejednym z najwi\u0119kszych my\u015blicieli XXI wieku\u201d.<\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: Financial Times \/ komentarz pch24.pl<\/p>\r\n

mjend\/PR<\/p>\r\n

Za: PoloniaChristiana – pch24.pl (2020-03-24)<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Yuval Noah Harari zwraca uwag\u0119 na kryzys zwi\u0105zany z pandemi\u0105 koronawirusa. Jego zdaniem stoimy w obliczu dw\u00f3ch wybor\u00f3w. Pierwszy to wyb\u00f3r mi\u0119dzy totalitarnym nadzorem a wzmocnieniem pozycji obywateli, drugi za\u015b – mi\u0119dzy solidarno\u015bci\u0105 na globaln\u0105 skal\u0119 a narodow\u0105 izolacj\u0105. Wed\u0142ug historyka stoimy w obliczu \u201ezapewne najwi\u0119kszego kryzysu w naszym pokoleniu. Decyzje podejmowane przez ludzi i […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[12],"tags":[351,77,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/112856"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=112856"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/112856\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=112856"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=112856"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=112856"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}