{"id":112275,"date":"2020-02-28T10:23:56","date_gmt":"2020-02-28T15:23:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=112275"},"modified":"2020-02-28T10:23:56","modified_gmt":"2020-02-28T15:23:56","slug":"huta-pieniacka-zamordowani-dwa-razy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=112275","title":{"rendered":"Huta Pieniacka. Zamordowani dwa razy"},"content":{"rendered":"

Na pustym polu ukrytym pomi\u0119dzy lasami nie ma praktycznie niczego. Pojedyncze krzy\u017ce i pomniki wyrastaj\u0105 z ziemi na \u015brodku \u0142\u0105ki, tworz\u0105c wr\u0119cz surrealistyczne wra\u017cenie. Dzi\u015b trudno uwierzy\u0107, \u017ce kiedy\u015b to miejsce t\u0119tni\u0142o \u017cyciem. Teraz od\u017cywa raz na rok, kiedy na pustkowie przyje\u017cd\u017caj\u0105 dziesi\u0105tki os\u00f3b, aby odda\u0107 cze\u015b\u0107 zamordowanym przodkom.<\/strong><\/p>\r\n

Starszy cz\u0142owiek ubrany w d\u0142ug\u0105, szar\u0105 kurtk\u0119 stoi przed pomnikiem z\u0142o\u017conym z kamiennego krzy\u017ca i dw\u00f3ch tablic mieszcz\u0105cych nazwiska ofiar. Co chwil\u0119 kto\u015b podchodzi do staruszka, aby zapyta\u0107 o jego tragiczn\u0105 histori\u0119. Cho\u0107 kilka kamer i obiektyw\u00f3w jest ci\u0105gle skierowanych w jego stron\u0119, Franciszek B\u0105kowski m\u00f3wi pewnie i bez zaj\u0105kni\u0119cia. O wydarzeniach sprzed 76 lat opowiada tak sprawnie i ze szczeg\u00f3\u0142ami, jakby wydarzy\u0142y si\u0119 ca\u0142kiem niedawno.<\/p>\r\n

– By\u0142 28 lutego, 20 stopni mrozu, bardzo du\u017co \u015bniegu. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 o pi\u0105tej albo sz\u00f3stej rano. Przyszli Ukrai\u0144cy z \u201eSS Galizien\u201d, najpierw otoczyli wie\u015b, a potem zabierali ludzi z dom\u00f3w, zganiali do stod\u00f3\u0142 i do ko\u015bcio\u0142a. Dowodzi\u0142o nimi kilku Niemc\u00f3w. Do nas przyszed\u0142 oficer i z ojcem rozmawia\u0142, bo on umia\u0142 szprecha\u0107 z armii austriackiej. Ten oficer po niemiecku powiedzia\u0142, \u017ceby\u015bmy szli do ko\u015bcio\u0142a. Ale mama co\u015b przeczuwa\u0142a, \u017ce \u017ale si\u0119 dzieje. Wcze\u015bniej wiele razy biegali\u015bmy do ko\u015bcio\u0142a na alarm, bo to by\u0142 punkt zbi\u00f3rki dla mieszka\u0144c\u00f3w, kiedy samoobrona walczy\u0142a z bandziorami. Ale teraz, kiedy we wsi byli esesmani, to mog\u0142o oznacza\u0107 tylko jedno. Mama kaza\u0142a mi z bratem Kazikiem i\u015b\u0107 do s\u0105siadki, ale tam ju\u017c nikogo nie by\u0142o. Nagle przyszed\u0142 \u017co\u0142nierz w niemieckim mundurze m\u00f3wi\u0105cy po polsku, chyba \u015al\u0105zak, i powiedzia\u0142, \u017ceby\u015bmy si\u0119 ukryli pod kopcem ziemniak\u00f3w, bo inaczej Ukrai\u0144cy nas zabij\u0105. I tam przele\u017celi\u015bmy z bratem ca\u0142y dzie\u0144, potem uciekli\u015bmy. Zgin\u0119li nasi rodzice, zgin\u0105\u0142 drugi brat J\u00f3zek, zgin\u0105\u0142 m\u00f3j dziadek, wujek z kuzynami, stryjek\u2026 Tylko siostra Stefcia si\u0119 uratowa\u0142a. Uciek\u0142a z p\u0142on\u0105cej stodo\u0142y.<\/em><\/p>\r\n

Mord w Hucie Pieniackiej jest wydarzeniem wyj\u0105tkowym, nawet bior\u0105c pod uwag\u0119 skal\u0119 kresowego ludob\u00f3jstwa. To najwi\u0119ksza pod wzgl\u0119dem liczby ofiar pojedyncza zbrodnia ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w. Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych szacunk\u00f3w historyk\u00f3w, zgin\u0119\u0142o tam od o\u015bmiuset do tysi\u0105ca ludzi. 456 ofiar uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 z imienia i nazwiska. Wszystkich mo\u017cemy nigdy nie pozna\u0107, bo znaczn\u0105 ich cz\u0119\u015b\u0107 stanowili nie miejscowi, tylko uchod\u017acy z Wo\u0142ynia, kt\u00f3rzy liczyli, \u017ce w \u201espokojnej\u201d Galicji unikn\u0105 \u015bmierci. Zbrodniarze dopadli ich jednak setki kilometr\u00f3w od porzuconych i spalonych dom\u00f3w. W Hucie Pieniackiej mordowanie trwa\u0142o przez ca\u0142y dzie\u0144. Typowo polska wioska na zachodniej Tarnopolszyczy\u017anie ca\u0142kowicie znikn\u0119\u0142a z mapy. Razem z polskimi mieszka\u0144cami i uchod\u017acami zgin\u0119\u0142o tak\u017ce kilku ukrywanych przez nich \u017byd\u00f3w.<\/p>\r\n

Jest to zbrodnia szczeg\u00f3lna tak\u017ce z innych powod\u00f3w. Jej g\u0142\u00f3wnymi autorami byli \u017co\u0142nierze 4. Pu\u0142ku Policyjnego SS, z\u0142o\u017conego z ukrai\u0144skich ochotnik\u00f3w do 14. Dywizji Grenadier\u00f3w SS. Nie zostali oni przyj\u0119ci do jednostki liniowej ze wzgl\u0119du na wiek lub stan zdrowia. Do walki na froncie si\u0119 nie nadawali, ale do mordowania bezbronnych ludzi ju\u017c tak. \u015awiadkowie zwykle okre\u015blaj\u0105 zbiorczo wszystkie ukrai\u0144skie formacje policyjne w s\u0142u\u017cbie niemieckiej potocznym terminem \u201eSS Galizien\u201d – cho\u0107 nigdy nie by\u0142a to nazwa oficjalna. Do mordu przy\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c oddzia\u0142y Ukrai\u0144skiej Powsta\u0144czej Armii (UPA), ale dokona\u0142y go pod komend\u0105 Niemc\u00f3w i w \u201eniemieckim stylu\u201d – tak jak podczas akcji przeciwpartyzanckich w centralnej Polsce czy na Bia\u0142orusi, ludzi spalono \u017cywcem w stodo\u0142ach. Na og\u00f3\u0142 upowski repertuar tortur by\u0142 jeszcze bardziej urozmaicony. Zbrodni dokonano r\u00f3wnie\u017c w \u015bwietle dnia, na przek\u00f3r banderowskiego zwyczaju wyrzynania wiosek noc\u0105.<\/p>\r\n

Zamordowani dwa razy<\/strong><\/p>\r\n

Polski Ormianin Jan Zaleski, ojciec znanego ksi\u0119dza Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego, powiedzia\u0142, \u017ce \u201eKresowian zabito dwa razy, raz siekierami a drugi raz przez przemilczenie\u201d. S\u0142owa te mo\u017cna odnie\u015b\u0107 do walki o pami\u0119\u0107 po Hucie Pieniackiej, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c trwa, nawet 76 lat od zniszczenia wsi i wymordowania jej mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\r\n

Po wojnie pozostali przy \u017cyciu mieszka\u0144cy wsi, jak wszyscy Kresowiacy, zostali wysiedleni na Ziemie Odzyskane, a osierocone dzieci czeka\u0142a wieloletnia poniewierka po dolno\u015bl\u0105skich sieroci\u0144cach. Na pustym miejscu po Hucie Pieniackiej w\u0142adze sowieckie postawi\u0142y pomnik z czerwon\u0105 gwiazd\u0105. Napisy na monumencie nie wspomina\u0142y o narodowo\u015bci ofiar ani o sprawcach zbrodni. Podkre\u015bla\u0142y jedynie bohaterstwo operuj\u0105cej w tych okolicach sowieckiej partyzantki w walce z faszystami. Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci przez Ukrain\u0119 w 1991 roku pomnik rozebrano, jednak nazistowsko-komunistyczny mit o tym, \u017ce w Hucie Pieniackiej oddzia\u0142y SS walczy\u0142y z \u201eczerwonymi partyzantami\u201d, wci\u0105\u017c ma si\u0119 dobrze.<\/p>\r\n

– Ostatnio coraz cz\u0119\u015bciej si\u0119 s\u0142yszy, \u017ce tutaj by\u0142a walka z komunistami<\/em> – dodaje Franciszek B\u0105kowski. – Tylko \u017ce nikt w Hucie \u017cadnych komunist\u00f3w nie widzia\u0142.<\/em><\/p>\r\n

Historyk Grzegorz Motyka uwa\u017ca, \u017ce we wsi na kr\u00f3tki czas przed zbrodni\u0105 m\u00f3g\u0142 przez kilka dni stacjonowa\u0107 oddzia\u0142 sowieckiej partyzantki. Oczywi\u015bcie, wsp\u00f3\u0142praca z bolszewikami nie jest nigdy czynem zaszczytnym, ale mo\u017cliwe, \u017ce polskiej ludno\u015bci zagro\u017conej wymordowaniem nie pozosta\u0142o \u017cadne inne wyj\u015bcie, jak zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 o pomoc do ka\u017cdego, kto mia\u0142 bro\u0144 i nie chcia\u0142 jej od razu u\u017cy\u0107 przeciwko nim. Dok\u0142adnie tak samo nale\u017cy zapatrywa\u0107 si\u0119 na sporadyczne przypadki wsp\u00f3\u0142pracy Polak\u00f3w z Niemcami przeciwko banderowcom.<\/p>\r\n

Nawet je\u015bli przyj\u0105\u0107, \u017ce akcja kierowana przez Niemc\u00f3w mia\u0142a za zadanie zniszczenie lokalnej partyzantki, to nic nie zdejmuje odpowiedzialno\u015bci z ukrai\u0144skich \u017co\u0142nierzy SS, jacy tej zbrodni dokonali, a ju\u017c tym bardziej z bojownik\u00f3w UPA, kt\u00f3rzy przy\u0142\u0105czyli si\u0119 do niej na ochotnika. Od czas\u00f3w proces\u00f3w norymberskich powszechnie stosowana interpretacja mi\u0119dzynarodowego prawa wojennego wykazuje, \u017ce dzia\u0142anie na rozkaz nie jest okoliczno\u015bci\u0105 \u0142agodz\u0105c\u0105 dla osoby, kt\u00f3ra dopu\u015bci\u0142a si\u0119 zbrodni. Taki rozkaz jest nielegalny we wszystkich armiach \u015bwiata i \u017caden \u017co\u0142nierz nie ma obowi\u0105zku do niego si\u0119 dostosowa\u0107.<\/p>\r\n

Dla pe\u0142nej historycznej uczciwo\u015bci trzeba te\u017c wspomnie\u0107 o dwuznacznej roli Armii Krajowej w tych wydarzeniach. Miejscowa samoobrona kierowana przez in\u017cyniera Kazimierza Wojciechowskiego mia\u0142a oko\u0142o 60 sztuk broni d\u0142ugiej i kr\u00f3tkiej. By\u0142a bez szans w walce z batalionem SS uzbrojonym w niemieck\u0105 bro\u0144, karabiny maszynowe, granaty i mo\u017adzierze. Jednak na wie\u015b\u0107 o zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 pacyfikacji pieniacy nie dostali wsparcia od oddzia\u0142\u00f3w akowskich, a jedynie wiadomo\u015b\u0107 od \u0142\u0105cznika, kt\u00f3ry doradzi\u0142 dow\u00f3dcy samoobrony ucieczk\u0119. Trudno mie\u0107 dzi\u015b pretensje do in\u017c. Wojciechowskiego, \u017ce nie pope\u0142ni\u0142 ze swoimi lud\u017ami zbiorowego samob\u00f3jstwa na polu bitwy, ale dlaczego dow\u00f3dztwo AK nawet nie spr\u00f3bowa\u0142o Huty Pieniackiej broni\u0107, albo chocia\u017c ewakuowa\u0107 tylu mieszka\u0144c\u00f3w, ilu si\u0119 da?<\/p>\r\n

Wojna pomnik\u00f3w<\/strong><\/p>\r\n

Nowy pomnik w Hucie Pieniackiej zosta\u0142 ods\u0142oni\u0119ty w 2006 r. z inicjatywy dw\u00f3ch prezydent\u00f3w: Lecha Kaczy\u0144skiego i Wiktora Juszczenki. Cho\u0107 w mocno krytykowanym przem\u00f3wieniu g\u0142owy polskiego pa\u0144stwa nie by\u0142o s\u0142owa o sprawcach zbrodni – wspomniano tam nawet o Bia\u0142orusinach i \u0141otyszach, ale nie o ukrai\u0144skim SS – to wielkim prze\u0142omem dla rodzin ofiar by\u0142o samo powstanie upami\u0119tnienia, o kt\u00f3re walczono przez ponad pi\u0119tna\u015bcie lat od czasu przemian politycznych w Polsce i na Ukrainie. W awangardzie tych stara\u0144 sta\u0142o zawsze Stowarzyszenie Huta Pieniacka, za\u0142o\u017cone i kierowane przez Ma\u0142gorzat\u0119 Go\u015bniowsk\u0105-Kol\u0119, kt\u00f3rej matka ocala\u0142a ze zbrodni jako m\u0142oda dziewczyna, uciekaj\u0105c z p\u0142on\u0105cej stodo\u0142y.<\/p>\r\n

Ods\u0142oni\u0119cie pomnika wywo\u0142a\u0142o natychmiastowe protesty skrajnie nacjonalistycznej i faszyzuj\u0105cej partii Swoboda – w\u00f3wczas dosy\u0107 silnej, dzi\u015b znajduj\u0105cej si\u0119 ju\u017c na \u015bmietniku ukrai\u0144skiej sceny politycznej. Dzia\u0142acze Swobody \u201ezatroszczyli si\u0119\u201d o postawienie przy pomniku tablicy podaj\u0105cej fa\u0142szyw\u0105 informacj\u0119, \u017ce zbrodni w Hucie Pieniackiej dokonali wy\u0142\u0105cznie Niemcy i \u017ce spalono j\u0105 w odwecie za dzia\u0142ania czerwonej partyzantki. Tablicy nie da si\u0119 usun\u0105\u0107, bo nie stoi w obr\u0119bie terenu pomnika, do kt\u00f3rego ma prawo Stowarzyszenie Huta Pieniacka, tylko tu\u017c obok niego, a lokalne w\u0142adze umywaj\u0105 r\u0119ce, twierdz\u0105c, \u017ce jest problem z ustaleniem w\u0142asno\u015bci grunt\u00f3w.<\/p>\r\n

Jeszcze w okresie prezydentury Juszczenki przy \u015bcie\u017cce prowadz\u0105cej do polskiego pomnika postawiono drugi – ukrai\u0144ski. Tablica pod kamiennym krzy\u017cem informuje, \u017ce w okolicznych wsiach \u201epolscy szowini\u015bci\u201d oraz – jak\u017ceby inaczej – czerwoni partyzanci zamordowali ukrai\u0144skiego nauczyciela Iwana Warwina i grekokatolickiego ksi\u0119dza Martyna Ba\u0142ut\u0119 (w rzeczywisto\u015bci obaj zostali straceni na mocy wyroku s\u0105du podziemnego za kolaboracj\u0119 z Niemcami i pod\u017ceganie do mord\u00f3w na Polakach).             <\/p>\r\n

Jednak najwi\u0119ksze napi\u0119cie wok\u00f3\u0142 sprawy Huty Pieniackiej nast\u0105pi\u0142o po obj\u0119ciu fotela prezydenta Ukrainy przez Petra Poroszenk\u0119, niegdy\u015b zwi\u0105zanego z prorosyjsk\u0105 Parti\u0105 Region\u00f3w. Polityk i biznesowy magnat nieoczekiwanie jednak zmieni\u0142 barwy polityczne i sta\u0142 si\u0119 gorliwym nacjonalist\u0105. To za jego rz\u0105d\u00f3w w ukrai\u0144skim parlamencie pojawili si\u0119 weterani UPA w mundurach oraz wiwaty na ich cze\u015b\u0107, a w 2015 roku Rada Najwy\u017csza uchwali\u0142a ustaw\u0119 kaga\u0144cow\u0105, kt\u00f3ra zakazuje \u201eznies\u0142awiania ukrai\u0144skich bohater\u00f3w narodowych\u201d, czyli w praktyce m\u00f3wienia czy pisania o zbrodniach UPA. Ta w\u0142a\u015bnie ustawa doprowadzi\u0142a do najwi\u0119kszego po 1991 roku kryzysu w stosunkach polsko-ukrai\u0144skich oraz do zaistnienia zjawiska, kt\u00f3re prasa po obu stronach Bugu nazwa\u0142a \u201ewojn\u0105 pomnik\u00f3w\u201d. Ofiar\u0105 tej wojny mia\u0142 pa\u015b\u0107 polski pomnik w Hucie Pieniackiej, kt\u00f3ry w 2017 roku zosta\u0142 wysadzony w powietrze przez \u201enieznanych sprawc\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

To przypadek bez precedensu – \u017cadne inne polskie upami\u0119tnienie na Ukrainie nie zosta\u0142o zniszczone w taki spos\u00f3b. Pomnik jednak szybko odbudowano za pieni\u0105dze zebrane w publicznej zbi\u00f3rce przez okolicznych mieszka\u0144c\u00f3w, a nowy monument ustawili \u017co\u0142nierze armii ukrai\u0144skiej, kt\u00f3rzy wr\u00f3cili z frontu w Donbasie.<\/p>\r\n

Co szczeg\u00f3lnie cieszy, lokalna ludno\u015b\u0107 rzeczywi\u015bcie anga\u017cuje si\u0119 w spraw\u0119 pami\u0119ci i uczestniczy w uroczysto\u015bciach z du\u017cymi, ukrai\u0144skimi flagami. Tak\u017ce dzi\u0119ki miejscowym, co roku uczestnikom obchod\u00f3w udaje si\u0119 dotrze\u0107 na miejsce pami\u0119ci. Autokary wynaj\u0119te przez polski konsulat we Lwowie kursuj\u0105 tylko do wsi \u0179arowce. Dalej droga jest ju\u017c tak z\u0142a, \u017ce pokonaj\u0105 j\u0105 tylko ma\u0142e samochody i furmanki. Jest ju\u017c tradycj\u0105, i\u017c rokrocznie, kiedy nie ma \u015bniegu, na uroczysto\u015bci do Huty Pieniackiej doje\u017cd\u017ca si\u0119 furmankami, a gdy zima da o sobie zna\u0107 – saniami. Wszystko to przy wielkiej pomocy okazanej przez miejscowych Ukrai\u0144c\u00f3w.<\/p>\r\n

Roman Boriaczuk jest nauczycielem w szkole elementarnej (podstawowej) w pobliskim Podkamieniu, kt\u00f3ry broniony bohatersko kilka miesi\u0119cy przez polsk\u0105 samoobron\u0119, pad\u0142 w ko\u0144cu pod zmasowanymi atakami si\u0142 UPA. Historyk stoi przed polskim pomnikiem, trzymaj\u0105c \u017c\u00f3\u0142to-niebiesk\u0105 flag\u0119.<\/p>\r\n

– Ja w szkol\u0119 ucz\u0119 dzieci prawdy<\/em> – m\u00f3wi z powag\u0105.<\/p>\r\n

Zapytany o to, czy nie obawia si\u0119 reperkusji ze wzgl\u0119du na ustaw\u0119 Rady Najwy\u017cszej o bohaterach narodowych, dopowiada:<\/p>\r\n

– Nie wm\u00f3wi\u0105 nam nieprawdy. U nas do tej pory \u017cyj\u0105 starzy ludzie, kt\u00f3rzy pami\u0119taj\u0105, co tu si\u0119 dzia\u0142o, jak wok\u00f3\u0142 wszystkie wsie p\u0142on\u0119\u0142y. Tu si\u0119 sta\u0142a straszna tragedia i jako lokalna spo\u0142eczno\u015b\u0107 musimy o tym pami\u0119ta\u0107. A ci, kt\u00f3rzy tu protestowali kiedy\u015b, to nie byli miejscowi. Zwozili tych krzykaczy autobusami ze Lwowa, z ca\u0142ego wojew\u00f3dztwa. S\u0105 niestety na Ukrainie takie organizacje, kt\u00f3re nawo\u0142uj\u0105 do nienawi\u015bci wobec Polak\u00f3w, ja to przyznaj\u0119. Ale s\u0105 te\u017c w Polsce organizacje, kt\u00f3re szerz\u0105 nienawi\u015b\u0107 do Ukrai\u0144c\u00f3w.<\/em><\/p>\r\n

Motocykli\u015bci na stra\u017cy pami\u0119ci
\r\n<\/strong>Przez wiele lat, a\u017c do 2018 roku ka\u017cde obchody rocznicowe w Hucie Pieniackiej by\u0142y zak\u0142\u00f3cane przez ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w z czarno-czerwonymi flagami. Jednak od dw\u00f3ch lat jest ju\u017c spok\u00f3j. Obecny na tegorocznych uroczysto\u015bciach Zdzis\u0142aw F\u0105ka z Rajdu Katy\u0144skiego uwa\u017ca, \u017ce s\u0105 dwie przyczyny poprawy sytuacji:<\/p>\r\n

– Po pierwsze, ukrai\u0144ska policja zacz\u0119\u0142a wreszcie skutecznie ich blokowa\u0107 i zobaczyli, \u017ce nic nie wsk\u00f3raj\u0105. Po drugie, du\u017ce znaczenie ma zmiana w\u0142adzy w Polsce, a tak\u017ce ambasadora. Poprzedni ambasador w Kijowie, Jan Piek\u0142o, bardziej s\u0142u\u017cy\u0142 Ukrainie ni\u017c Polsce, ale z Bartoszem Cichockim jest zupe\u0142nie inna sytuacja.<\/em><\/p>\r\n

Nowy przedstawiciel Rzeczypospolitej tak\u017ce uczestniczy w obchodach. To jedna z tych postaci \u017cycia publicznego, kt\u00f3re naprawd\u0119 wykorzystuj\u0105 swoje stanowisko do zrobienia czego\u015b dobrego. Jest przy tym niezwykle skuteczny, anga\u017cuj\u0105c do oprotestowywania banderowskich upami\u0119tnie\u0144 na Ukrainie tak\u017ce ambasad\u0119 Izraela, albowiem ofiar\u0105 miejscowych nacjonalist\u00f3w padli nie tylko Polacy, ale w podobnej liczbie r\u00f3wnie\u017c \u017bydzi.<\/p>\r\n

Wspomniany tu wcze\u015bniej Zdzis\u0142aw F\u0105ka w Hucie Pieniackiej bywa dwa razy w roku: latem, wraz z ca\u0142ym Rajdem oraz w lutym, z mniejsz\u0105 grup\u0105, kt\u00f3ra przebywa tam specjalnie na rocznic\u0119 zbrodni.<\/p>\r\n

– Doje\u017cd\u017camy zawsze dzie\u0144 wcze\u015bniej i \u015bpimy w namiotach, o, tych po drugiej stronie \u015bcie\u017cki. W ten spos\u00f3b jako\u015b symbolicznie, na jedn\u0105 noc do tego miejsca wraca \u017cycie.<\/em><\/p>\r\n

Zapytany, czy nie boi si\u0119 atak\u00f3w ze strony miejscowych nacjonalist\u00f3w, odpowiada:<\/p>\r\n

– Nie, robimy tak od lat i jako\u015b jeszcze nie znale\u017ali si\u0119 odwa\u017cni, \u017ceby w stu ch\u0142opa p\u00f3j\u015b\u0107 na motocyklist\u00f3w<\/em> (\u015bmiech). Poza tym zawsze pilnuj\u0105 nas dwa radiowozy.<\/em><\/p>\r\n

B\u00f3g odzyska Hut\u0119 Pieniack\u0105<\/strong><\/p>\r\n

Rozpoczyna si\u0119 modlitwa \u017ca\u0142obna z udzia\u0142em duchowie\u0144stwa rzymskokatolickiego, grekokatolickiego i prawos\u0142awnego. Przewodniczy jej biskup pomocniczy \u0142aci\u0144skiej diecezji lwowskiej Edward Kawa, urodzony w pobo\u017cnej polskiej rodzinie z Mo\u015bcisk. Zar\u00f3wno w s\u0142owie do zebranych, jak i w rozmowach z dziennikarzami hierarcha m\u00f3wi o znaczeniu Huty Pieniackiej jako miejsca pami\u0119ci, a tak\u017ce o swoich planach z nim zwi\u0105zanych.<\/p>\r\n

– Przede wszystkim trzeba doko\u0144czy\u0107 ekshumacje, tak aby nie by\u0142o \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci co do liczby ofiar. Poza tym chcia\u0142bym wybudowa\u0107 tu kaplic\u0119. Cho\u0107by ma\u0142\u0105, ale \u017ceby by\u0142o tu miejsce po\u015bwi\u0119cone Bogu. Tutaj, w Hucie Pieniackiej, tak strasznie podeptano Bo\u017ce przekazania… B\u00f3g powinien wreszcie odzyska\u0107 to miejsce.<\/em><\/p>\r\n

Marcin Wi\u0119ckowski (fot.)<\/strong><\/p>\r\n

Read more: http:\/\/www.pch24.pl\/huta-pieniacka–zamordowani-dwa-razy,74252,i.html#ixzz6FGL9EcNE<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Na pustym polu ukrytym pomi\u0119dzy lasami nie ma praktycznie niczego. Pojedyncze krzy\u017ce i pomniki wyrastaj\u0105 z ziemi na \u015brodku \u0142\u0105ki, tworz\u0105c wr\u0119cz surrealistyczne wra\u017cenie. Dzi\u015b trudno uwierzy\u0107, \u017ce kiedy\u015b to miejsce t\u0119tni\u0142o \u017cyciem. Teraz od\u017cywa raz na rok, kiedy na pustkowie przyje\u017cd\u017caj\u0105 dziesi\u0105tki os\u00f3b, aby odda\u0107 cze\u015b\u0107 zamordowanym przodkom. Starszy cz\u0142owiek ubrany w d\u0142ug\u0105, szar\u0105 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[215],"tags":[65,188,167,17],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/112275"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=112275"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/112275\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=112275"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=112275"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=112275"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}