{"id":111899,"date":"2020-02-02T21:25:54","date_gmt":"2020-02-03T02:25:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=111899"},"modified":"2020-02-02T21:25:54","modified_gmt":"2020-02-03T02:25:54","slug":"koniec-klasztorow-kontemplacyjnych-veronica-rasponi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=111899","title":{"rendered":"Koniec klasztor\u00f3w kontemplacyjnych? – Veronica Rasponi<\/em>"},"content":{"rendered":"

Od kiedy og\u0142oszono konstytucj\u0119 apostolsk\u0105 Vultum Dei querere, <\/em>traktuj\u0105c\u0105 o \u017ce\u0144skim \u017cyciu kontemplacyjnym, z wielu stron dochodzi\u0107 zacz\u0119\u0142y g\u0142osy zapowiadaj\u0105ce \u201esowietyzacj\u0119\u201d klasztor\u00f3w. Kolejny krok zosta\u0142 uczyniony wraz z og\u0142oszeniem Cor orans<\/em> – instrukcji o \u017ce\u0144skim \u017cyciu kontemplacyjnym, okre\u015blaj\u0105cej praktyczne normy stosowania Vultum Dei querere<\/em>. Opr\u00f3cz Aldo Valliego, kt\u00f3ry po\u015bwi\u0119ci\u0142 jej trzy artyku\u0142y na swoim blogu, niewielu komentator\u00f3w zda\u0142o sobie spraw\u0119 z powagi zaistnia\u0142ej sytuacji.<\/strong><\/p>\r\n

Powinni\u015bmy pami\u0119ta\u0107, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 od zawsze zach\u0119ca\u0142 zakonnik\u00f3w i zakonnice do prowadzenia \u017cycia kontemplacyjnego. Oddzielenie \u015bwiata od \u017cycia zakonnego stanowi doskona\u0142y stan, niezb\u0119dny w przypadku Ko\u015bcio\u0142a – Mistycznego Cia\u0142a Chrystusa – jako przejaw \u015bwi\u0119to\u015bci i sposobu sta\u0142ego wypraszania tak potrzebnych \u0142ask. Jedn\u0105 z podstawowych cech wsp\u00f3lnot monastycznych by\u0142a ich pozycja kanoniczna. Zgodnie z tradycj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a \u017ce\u0144skie klasztory funkcjonuj\u0105 sui iuris<\/em> – jako niezale\u017cne, autonomiczne domy rz\u0105dz\u0105ce si\u0119 w\u0142asnymi przepisami. Jedyn\u0105 form\u0105 zale\u017cno\u015bci by\u0142o podleganie biskupowi miejsca b\u0105d\u017a prze\u0142o\u017conemu m\u0119skiej ga\u0142\u0119zi danego zakonu. Odzwierciedla\u0142o to specyfik\u0119 ka\u017cdego klasztoru i oddzielenie si\u0119 od \u015bwieckiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Bycie mnichem albo mniszk\u0105 oznacza bycie samotnym – ka\u017cdy klasztor wznosi si\u0119 wi\u0119c na dw\u00f3ch filarach: modlitwie i samotno\u015bci.<\/p>\r\n

Klauzura to oddzielenie si\u0119 od \u015bwiata, ale nie od spo\u0142ecze\u0144stwa, wspieranego przecie\u017c modlitw\u0105 i pokut\u0105 zakonnic. To dlatego Pius XII w encyklice Sacra virginitas<\/em> z 25 marca 1954 roku wyja\u015bnia\u0142, \u017ce zakonnice – wyrzekaj\u0105c si\u0119 \u015bwiata i \u017cyj\u0105c pod ochron\u0105 klauzury – nie odcinaj\u0105 si\u0119 od spo\u0142ecze\u0144stwa. Przeciwnie, umo\u017cliwia to \u015bwiadczenie dobra spo\u0142ecze\u0144stwu i Ko\u015bcio\u0142owi. W konstytucji Sponsa Christi<\/em> z 21 listopada 1950 roku Pius XII przewidywa\u0142 powstanie federacji \u0142\u0105cz\u0105cej – ze wzgl\u0119du na zniszczenia wojenne – klasztory znajduj\u0105ce si\u0119 w izolacji, borykaj\u0105ce si\u0119 z trudno\u015bciami materialnymi. Do\u015bwiadczenia w tym zakresie nie by\u0142y najszcz\u0119\u015bliwsze – nios\u0142y raczej sugesti\u0119, i\u017c takie rozwi\u0105zanie nale\u017cy porzuci\u0107. Tymczasem za pontyfikatu papie\u017ca Franciszka liczba takich struktur wzros\u0142a, co stanowi \u015bmiertelne zagro\u017cenie dla klasztor\u00f3w \u017ce\u0144skich.<\/p>\r\n

Federacje, konferencje, konfederacje<\/h4>\r\n

Nowa dyscyplina, przewidziana przez instrukcj\u0119 Cor orans<\/em>, mo\u017ce zniszczy\u0107 autonomi\u0119, tworz\u0105c makrowsp\u00f3lnoty. Instrukcja ta szczeg\u00f3\u0142owo zreszt\u0105 podaje ca\u0142\u0105 list\u0119 biurokratycznych rozwi\u0105za\u0144 organizacyjnych, kt\u00f3re przy okazji rodz\u0105 r\u00f3\u017cne uci\u0105\u017cliwo\u015bci. Mamy wi\u0119c federacje klasztor\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105c wsp\u00f3lny charyzmat<\/em>, (\u2026) zrzeszone w federacji mog\u0105 unika\u0107 izolacji i wzmacnia\u0107 przestrzeganie regu\u0142y oraz \u017cycie kontemplacyjne<\/em>.<\/p>\r\n

Mamy te\u017c klasztory po\u0142\u0105czone – w tym celu, aby maj\u0105c ten sam charyzmat, klasztory po\u0142\u0105czone wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142y mi\u0119dzy sob\u0105 zgodnie ze statutem zatwierdzonym przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105<\/em>. Mamy konferencje klasztor\u00f3w, kt\u00f3rych celem jest wspieranie \u017cycia kontemplacyjnego i wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy klasztorami znajduj\u0105cymi si\u0119 na danym obszarze geograficznym lub pos\u0142uguj\u0105cymi si\u0119 tym samym j\u0119zykiem<\/em>. Mamy konfederacj\u0119 b\u0119d\u0105c\u0105 zwi\u0105zkiem federacji klasztor\u00f3w, stworzonym w celu wsp\u00f3lnego badania kwestii dotycz\u0105cych \u017cycia kontemplacyjnego w zakresie tego samego charyzmatu, aby nadawa\u0107 wsp\u00f3lny kierunek i koordynowa\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych federacji<\/em>. Mamy komisj\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 – organ scentralizowany, kt\u00f3rego celem jest badanie kwestii dotycz\u0105cych \u017cycia kontemplacyjnego w zakresie tego samego charyzmatu<\/em>. Mamy wreszcie kongregacj\u0119 monastyczn\u0105 – struktur\u0119 zarz\u0105du<\/em>, kierowan\u0105 przez przewodnicz\u0105c\u0105, kt\u00f3ra jest prawomocnie ustanowion\u0105 wy\u017csz\u0105 prze\u0142o\u017con\u0105 oraz przez kapitu\u0142\u0119 generaln\u0105, sprawuj\u0105c\u0105 najwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0119 w kongregacji monastycznej zgodnie z konstytucjami zatwierdzonymi przez Stolic\u0119 Apostolsk\u0105<\/em>.<\/p>\r\n

W punkcie 133 instrukcji czytamy: Komunia istniej\u0105ca pomi\u0119dzy klasztorami uwidacznia si\u0119 w zgromadzeniu federacji, kt\u00f3re jest znakiem jedno\u015bci w mi\u0142osierdziu, a kt\u00f3rego podstawowym zadaniem jest ochrona charyzmatycznego dziedzictwa instytutu w\u015br\u00f3d klasztor\u00f3w zrzeszonych w federacji oraz wspieranie adekwatnej odnowy w harmonii z tym dziedzictwem, przy czym \u017cadna federacja klasztor\u00f3w ani konfederacja federacji nie reprezentuje ca\u0142ego instytutu<\/em>.<\/p>\r\n

Obowi\u0105zek, nie mo\u017cliwo\u015b\u0107<\/h4>\r\n

Przynale\u017cno\u015b\u0107 do takich struktur biurokratycznych jest obligatoryjna. W ko\u0144cowych dyspozycjach Cor orans<\/em> doprecyzowano, \u017ce zarz\u0105dzenia konstytucji apostolskiej <\/em>Vultum Dei quaerere dla wszystkich klasztor\u00f3w odno\u015bnie do obowi\u0105zku przyst\u0105pienia do federacji klasztor\u00f3w maj\u0105 zastosowanie r\u00f3wnie\u017c do innych struktur komunii, takich jak klasztory po\u0142\u0105czone lub konferencja klasztor\u00f3w<\/em>. Wskutek obowi\u0105zkowej przynale\u017cno\u015bci do takich struktur klasztory de facto<\/em> trac\u0105 swoj\u0105 autonomi\u0119 i staj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 anonimowych makrowsp\u00f3lnot, w ramach kt\u00f3rych organizuje si\u0119 formacj\u0119, debaty, spotkania i konfrontacje.<\/p>\r\n

Ka\u017cda wsp\u00f3lnota zosta\u0142a wezwana do stworzenia programu formacji – ci\u0105g\u0142ej, systematycznej i integralnej, obejmuj\u0105cej ca\u0142o\u015b\u0107 osoby. Siostry maj\u0105 rzekomo potrzebowa\u0107 takiej ci\u0105g\u0142ej formacji<\/em> w celu kultywowania zdolno\u015bci duchowych i zawodowych, znajomo\u015bci doktryny oraz rozwoju i dojrza\u0142o\u015bci osoby prowadz\u0105cej \u017cycie kontemplacyjne, tak aby mog\u0142a coraz lepiej s\u0142u\u017cy\u0107 klasztorowi, Ko\u015bcio\u0142owi i \u015bwiatu<\/em>. Ka\u017cd\u0105 zakonnic\u0119 zach\u0119ca si\u0119 do odpowiedzialno\u015bci za wzrost osobowy, chrze\u015bcija\u0144ski i charyzmatyczny przez realizowanie osobistego programu \u017cycia, dialog z siostrami we wsp\u00f3lnocie monastycznej, a w szczeg\u00f3lno\u015bci z wy\u017csz\u0105 prze\u0142o\u017con\u0105<\/em>.<\/p>\r\n

Odpowiedzialno\u015b\u0107 za formacj\u0119 nale\u017cy w\u0142a\u015bnie do wy\u017cszej prze\u0142o\u017conej, kt\u00f3ra dba o formacj\u0119 ci\u0105g\u0142\u0105 wsp\u00f3lnoty za pomoc\u0105 kapitu\u0142y klasztornej, rekolekcji, rocznych \u0107wicze\u0144 duchowych, dzielenia si\u0119 S\u0142owem Bo\u017cym, okresowych rewizji \u017cycia, wsp\u00f3lnych rekreacji, dni po\u015bwi\u0119conych studiowaniu, osobistych rozm\u00f3w z siostrami oraz braterskich spotka\u0144<\/em>. Aby zagwarantowa\u0107 t\u0119 formacj\u0119 w praktyce, ogranicza si\u0119 klauzur\u0119 papiesk\u0105, zezwalaj\u0105c na wej\u015bcie do klasztoru osobom posiadaj\u0105cym kompetencje konieczne do prowadzenia formacji. Oznacza to zgod\u0119 na chaos we wsp\u00f3lnocie.<\/p>\r\n

Koniec z \u017cyciem kontemplacyjnym?<\/h4>\r\n

W tym kontek\u015bcie kluczowy charakter wydaj\u0105 si\u0119 mie\u0107 s\u0142owa: unikanie izolacji<\/em> (nr 7), prze\u017cywanie i przekazywanie charyzmatu w dynamicznej wierno\u015bci<\/em> (nr 70) oraz nieodzowna warto\u015b\u0107 komunii<\/em> (nr 86). Je\u015bli te wymagania nie zostan\u0105 spe\u0142nione, klasztor mo\u017ce zosta\u0107 zamkni\u0119ty. Z kolei wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3re przetrwaj\u0105, zostan\u0105 pozbawione atmosfery pokoju, skupienia i porz\u0105dku. To zniech\u0119ci same mniszki, jak r\u00f3wnie\u017c kandydatki do \u017cycia zakonnego.<\/p>\r\n

W przesz\u0142o\u015bci mniszki zawsze chcia\u0142y uzyska\u0107 rozpoznanie kanoniczne na poziomie diecezjalnym, a nast\u0119pnie zatwierdzenie papieskie – jako najwy\u017csz\u0105 gwarancj\u0119 stabilno\u015bci ich \u017cycia wsp\u00f3lnotowego. Dzi\u015b osoby pragn\u0105ce podj\u0105\u0107 \u017cycie kontemplacyjne – i niechc\u0105ce odej\u015b\u0107 od tego powo\u0142ania – b\u0119d\u0105 si\u0119 raczej zastanawia\u0107 nad stworzeniem stowarzyszenia niezale\u017cnego od w\u0142adzy ko\u015bcielnej. Z ostro\u017cno\u015bci unikaj\u0105c pr\u00f3\u015bb o rozpoznanie kanoniczne, kt\u00f3re oznacza\u0142oby koniec ich \u017cycia duchowego.<\/p>\r\n

Veronica Rasponi<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u00a9 Corrispondenza Romana<\/p>\r\n

Artyku\u0142 zosta\u0142 opublikowany w 67. numerze magazynu Polonia Christiana. <\/em>Aby zam\u00f3wi\u0107, kliknij TUTAJ<\/a><\/strong><\/span>.<\/p>\r\n