{"id":111825,"date":"2020-01-26T14:38:14","date_gmt":"2020-01-26T19:38:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=111825"},"modified":"2020-01-30T10:57:25","modified_gmt":"2020-01-30T15:57:25","slug":"krucyfiks-nie-krzyz-jezus-nie-chrystus-wiara-nie-prawda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=111825","title":{"rendered":"Krucyfiks \u2013 nie krzy\u017c, Jezus \u2013 nie Chrystus, wiara \u2013 nie prawda…"},"content":{"rendered":"

Niedawno w rzymskim ko\u015bciele \u015awi\u0119tego Ambro\u017cego i \u015awi\u0119tego Karola Boromeusza przy Via del Corso zobaczy\u0142em co\u015b, co nigdy wcze\u015bniej jako\u015b nie rzuci\u0142o mi si\u0119 w oczy. Chodzi mianowicie o dziwny krucyfiks stoj\u0105cy obok sto\u0142u o\u0142tarzowego. Dlaczego go wcze\u015bniej nie dostrzeg\u0142em? Pewnie z powodu skupienia uwagi na dzie\u0142ach Cavalliniego, Pacilliego czy Le Bruna. To w ko\u0144cu naturalne – od samego Stw\u00f3rcy nam dane – \u017ce zmys\u0142y ludzkie ci\u0105gn\u0105 ku pi\u0119knu. A rzeczony krucyfiks jest szpetny.<\/strong><\/p>\r\n

\"Krucyfiks<\/p>\r\n

fot. Polonia Christiana<\/em><\/p>\r\n

Jak si\u0119 zachowa\u0107 w obliczu szpetoty? Co robi\u0107? Odwr\u00f3ci\u0107 g\u0142ow\u0119, zamkn\u0105\u0107 oczy, si\u0142\u0105 woli zablokowa\u0107 w sobie jej odbi\u00f3r? Protestowa\u0107 przeciw jej ekspansji na wszystkich mo\u017cliwych polach? Walczy\u0107 z ni\u0105 ogniem, m\u0142otem, dynamitem?<\/p>\r\n

San Carlo al Corso w Rzymie nie jest moim ko\u015bcio\u0142em parafialnym, przeto nie chodz\u0119 do\u0144 co niedziel\u0119 (ba, nie figuruje on nawet na li\u015bcie moich ulubionych, na skutek czego w istocie bywam tam nader rzadko), dlatego postanowi\u0142em przysi\u0105\u015b\u0107 sobie przed owym nieszcz\u0119snym krucyfiksem, by przez chwil\u0119 popatrze\u0107 na\u0144 oczyma tych, kt\u00f3rzy ogl\u0105daj\u0105 go regularnie czy to raz na tydzie\u0144, czy nawet codziennie.<\/p>\r\n

Nie oni jedni\u2026 – z miejsca ruszy\u0142a medytacja, bo tak ju\u017c mam, \u017ce je\u015bli tylko na chwil\u0119 gdzie\u015b przycupn\u0119 w ciszy, od razu popadam w zadum\u0119 – ot\u00f3\u017c nie oni jedni kalecz\u0105 sw\u00f3j wzrok, gust i spok\u00f3j duszy o szkarad\u0119 wyzieraj\u0105c\u0105 nagminnie z owoc\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci nazywanej dzi\u015b r\u00f3wnie bezwstydnie, co fa\u0142szywie sztuk\u0105 sakraln\u0105. W niezliczonych wszak ko\u015bcio\u0142ach ca\u0142ego \u015bwiata (Polska wcale nie jest na tym polu wyj\u0105tkiem) strasz\u0105 p\u0142ody chorej artystycznej weny.<\/p>\r\n

A to przecie\u017c obrazy Boga.<\/p>\r\n

Nolens volens<\/em> kontemplujemy je, nawet je\u015bli si\u0119 nam ze wszech miar nie podobaj\u0105 – bo taki sens ma s\u0142owo \u201ekontemplacja\u201d, czyli aktywno\u015b\u0107 poznawcza realizowana poprzez skupienie, zadum\u0119, analityczn\u0105 obserwacj\u0119 – zadaj\u0105c sobie dramatyczne pytanie: jaki cel przy\u015bwieca artystom tworz\u0105cym tak szpetne wizerunki naszego Pana?<\/p>\r\n

Deformacja estetyczna<\/strong><\/p>\r\n

Czy\u017cby tak Boga widzieli? Czy\u017cby tak w\u0142a\u015bnie postrzegali Jezusa? Owszem, nie mia\u0142 On wdzi\u0119ku ani te\u017c blasku, aby na Niego popatrze\u0107, ani wygl\u0105du, by si\u0119 nam podoba\u0142<\/em> (Iz 53, 2), ale przecie\u017c nie z przyrodzonej brzydoty, lecz wskutek cierpienia i sponiewierania – jako wzgardzony i odepchni\u0119ty przez ludzi m\u0105\u017c bole\u015bci, oswojony z cierpieniem, jak kto\u015b, przed kim si\u0119 twarze zakrywa, wzgardzony tak, i\u017c mieli\u015bmy Go za nic<\/em> (Iz 53, 3). Owszem, cz\u0142owiekowi obitemu i poha\u0144bionemu z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 daleko do estetycznego wyrafinowania, ale przedstawianie go jako odpychaj\u0105cej kuk\u0142y to zwyk\u0142e \u015bwi\u0144stwo.<\/p>\r\n

Co siedzi w g\u0142owach i duszach wsp\u00f3\u0142czesnych tw\u00f3rc\u00f3w (zamierza\u0142em napisa\u0107 katolickich, ale po zastanowieniu wol\u0119 u\u017cy\u0107 terminu: realizuj\u0105cych ko\u015bcielne zam\u00f3wienia), skoro taka postawa powtarza si\u0119 dzi\u015b nagminnie? Wypada\u0142oby ich zapyta\u0107: Co za my\u015bli nurtuj\u0105 w sercach waszych?<\/em> (\u0141k 5, 22). Cho\u0107 z drugiej strony, nie ma po co – przecie\u017c znamy odpowied\u017a.<\/p>\r\n

Z ich rozlicznych enuncjacji niezbicie wynika jeden komunikat: \u017ce prawdziwy Chrystus ich nie interesuje, a Jego ewangeliczny portret – odpycha. Dla nich Jezus to temat, kt\u00f3ry dopiero oni rozwin\u0105. Dopiero ich geniusz poka\u017ce \u015bwiatu to, czego zabrak\u0142o dzie\u0142om dawnych mistrz\u00f3w – ba, nawet to, co \u201eprzeoczyli\u201d ewangeli\u015bci, ojcowie i doktorzy Ko\u015bcio\u0142a oraz liczny zast\u0119p teolog\u00f3w (w czym s\u0142aba czy zgo\u0142a zerowa znajomo\u015b\u0107 ich dzie\u0142 nie stanowi najmniejszej przeszkody). O pycho, szata\u0144ska c\u00f3rko, pani tego \u015bwiata\u2026<\/p>\r\n

Wedle z\u0142o\u015bliwej historyjki opowiadanej przez dziewi\u0119tnastowiecznego warszawskiego facecjonist\u0119 Franca Fiszera, Pan Jezus mia\u0142 napomnie\u0107 pobo\u017cnego malarza Jana Styk\u0119 s\u0142owami: Ty mnie nie maluj na kolanach, ty mnie maluj dobrze<\/em>. W dzisiejszych czasach jak\u017ce zasadne wydaje si\u0119 cz\u0119\u015bciowe odwr\u00f3cenie owego bon motu<\/em>. Nieocenion\u0105 rzecz\u0105 dla wielu wsp\u00f3\u0142czesnych artyst\u00f3w podejmuj\u0105cych tematyk\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 by\u0142oby sp\u0119dzenie cho\u0107 kilku chwil na kolanach. To by im ustawi\u0142o perspektyw\u0119. Wtedy malowaliby dobrze.<\/p>\r\n

Deformacja ontyczna<\/strong><\/p>\r\n

Deformacja estetyczna rzadko dzia\u0142a samodzielnie – zazwyczaj towarzyszy jej deformacja ontyczna. Oto po chwili mimowolnej kontemplacji szpetnego krucyfiksu dostrzegam w nim aberracj\u0119 niepor\u00f3wnanie powa\u017cniejsz\u0105 ni\u017c szkaradne wynaturzenie ludzkiego cia\u0142a (cho\u0107by nawet Syna Cz\u0142owieczego), a mianowicie: \u017ce to krucyfiks bez krzy\u017ca!<\/p>\r\n

Jak to mo\u017cliwe – krucyfiks bez krzy\u017ca? Przecie\u017c krzy\u017c mocno tkwi ju\u017c w samej nazwie tego przedmiotu, kt\u00f3rej \u0142aci\u0144ski \u017ar\u00f3d\u0142os\u0142\u00f3w brzmi: crucifixus<\/em>, czyli \u201eukrzy\u017cowany\u201d, konkretnie: \u201edo krzy\u017ca (cruci<\/em>) przybity\u201d, a jeszcze dok\u0142adniej: \u201eprzymocowany\u201d (fixus<\/em>). Krzy\u017c za\u015b to nic innego jak dwie belki po\u0142\u0105czone pod k\u0105tem prostym. Skrzy\u017cowane.<\/p>\r\n

W rzymskim ko\u015bciele San Carlo al Corso obok posoborowego o\u0142tarza Jezus Chrystus wisi na kijku. Okropnie to brzmi, ale tak w\u0142a\u015bnie jest. Na kijku. Szok, zdumienie, niedowierzanie! To przecie\u017c wizerunek \u017cywcem wyj\u0119ty z nauk \u015bwiadk\u00f3w Jehowy, kt\u00f3rzy uporczywie twierdz\u0105, \u017ce Jezus umar\u0142 przybity do pala. Bli\u017csze ogl\u0119dziny i chwila zastanowienia ka\u017c\u0105 jednak odrzuci\u0107 jehowickie pochodzenie dzie\u0142a. Ukazana posta\u0107 ma bowiem ramiona roz\u0142o\u017cone pod k\u0105tem prostym w stosunku do tu\u0142owia, a powinna mie\u0107 r\u0119ce skrzy\u017cowane nad g\u0142ow\u0105 i przebite jednym gwo\u017adziem. Co wi\u0119cej, ma za plecami nie \u017caden pal, ale patyczek grubo\u015bci kija od szczotki, kt\u00f3ry z trudem utrzyma\u0142by co najwy\u017cej niemowlaka.<\/p>\r\n

Z r\u00f3\u017cd\u017cki owej wyrastaj\u0105 na boki niedu\u017ce ga\u0142\u0105zki. Mo\u017ce wi\u0119c – usi\u0142uj\u0119 w my\u015blach broni\u0107 tw\u00f3rcy – mamy do czynienia z drzewem \u017cycia? Taka forma krucyfiksu w postaci rozga\u0142\u0119zionego, ulistnionego pnia, zrodzona z inspiracji traktatem Drzewo \u017cycia<\/em> \u015bwi\u0119tego Bonawentury, cieszy\u0142a si\u0119 wszak w p\u00f3\u017ano\u015bredniowiecznej Europie spor\u0105 popularno\u015bci\u0105. Ale nie, to nie to. W tamtej postaci Chrystus mia\u0142 ramiona przybite do roz\u0142o\u017cystych konar\u00f3w (jak na wspania\u0142ym czternastowiecznym krucyfiksie ga\u0142\u0119ziowym w toru\u0144skim ko\u015bciele \u015awi\u0119tego Jakuba), tu za\u015b trudno w og\u00f3le m\u00f3wi\u0107 o ga\u0142\u0119ziach – to co najwy\u017cej odn\u00f3\u017cki czy s\u0119czki. Po co wi\u0119c ukrzy\u017cowany rozk\u0142ada ramiona? I jak si\u0119 w og\u00f3le trzyma tej \u017cerdki?<\/p>\r\n

Deformacja wiary<\/strong><\/p>\r\n

Ignorancja czy z\u0142a wola? Wydaje si\u0119, \u017ce obie pospo\u0142u. Tw\u00f3rcze poszukiwania czy realizacja programu? Wydaje si\u0119, \u017ce je\u017celi te pierwsze, to zdecydowanie w ramach tego drugiego. Bo jakiemu\u017c to celowi ma s\u0142u\u017cy\u0107 podobne post\u0119powanie, je\u017celi nie wypaczeniu wizerunku Zbawiciela – czemu od wiek\u00f3w niestrudzenie oddaj\u0105 si\u0119 janczarzy Rewolucji, pos\u0142uszni rozkazom tego, kt\u00f3ry ju\u017c w rajskim ogrodzie serwowa\u0142 pierwszym ludziom fa\u0142szywy obraz Boga?<\/p>\r\n

W\u015br\u00f3d chrze\u015bcijan s\u0105 atei\u015bci, kt\u00f3rzy przyjmuj\u0105 Jezusa, ale bez krzy\u017ca <\/em>– ostrzega\u0142 w roku 2008 w rozwa\u017caniach Drogi Krzy\u017cowej w rzymskim Koloseum kardyna\u0142 Joseph Zen Ze-kiun. Ostrzega\u0142, poniewa\u017c podobne postrzeganie i przedstawianie Syna Bo\u017cego to droga do katastrofy – nauka bowiem krzy\u017ca g\u0142upstwem jest dla tych, co id\u0105 na zatracenie<\/em> (1 Kor 1, 18). Ukazywanie Jezusa Chrystusa bez krzy\u017ca to jedna z najwi\u0119kszych i najbardziej niebezpiecznych herezji naszych czas\u00f3w.<\/p>\r\n

Jezus bez krzy\u017ca nie jest Chrystusem. Mo\u017ce by\u0107 kim\u015b na kszta\u0142t kumpla z hipisowskiej komuny lub towarzysza w ziemskiej w\u0119dr\u00f3wce. Albo Budd\u0105 Zachodu – jak przedstawia\u0142a Go wp\u0142ywowa angielska pisarka Iris Murdoch – ale z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie Mesjaszem. Taki Jezus nie jest Zbawicielem, zwyci\u0119zc\u0105 \u015bmierci, piek\u0142a i szatana<\/em>, kt\u00f3ry przez krzy\u017c i m\u0119k\u0119 swoj\u0105 \u015bwiat odkupi\u0107 raczy\u0142<\/em> i przed upad\u0142\u0105 ludzko\u015bci\u0105 na nowo bramy Raju otworzy\u0142.<\/p>\r\n

On si\u0119 obarczy\u0142 naszym cierpieniem, On d\u017awiga\u0142 nasze bole\u015bci, a my\u015bmy Go za skaza\u0144ca uznali, ch\u0142ostanego przez Boga i zdeptanego. Lecz On by\u0142 przebity za nasze grzechy, zdruzgotany za nasze winy. Spad\u0142a Na\u0144 ch\u0142osta zbawienna dla nas, a w Jego ranach jest nasze zdrowie<\/em> (Iz 53, 4-5). Oto Mesjasz – ecce Homo<\/em> (J 19, 5).<\/p>\r\n

\u015awiat jednak sobie takiego Jezusa nie \u017cyczy, gdy\u017c \u015bwiat le\u017cy w mocy Z\u0142ego<\/em> (1 J 5, 19), a ci, kt\u00f3rzy nale\u017c\u0105 do Chrystusa Jezusa, ukrzy\u017cowali cia\u0142o swoje z jego nami\u0119tno\u015bciami i po\u017c\u0105daniami<\/em> (Ga 5, 24). Tego za\u015b – okie\u0142znania rozszala\u0142ych ludzkich zmys\u0142\u00f3w – panicznie boi si\u0119 przeciwnik wasz, diabe\u0142, jak lew rycz\u0105cy<\/em> (1 P 5, 8), kt\u00f3ry dusz\u0119 i cia\u0142o mo\u017ce zatraci\u0107 w piekle<\/em> (Mt 10, 28). Trudno si\u0119 zatem dziwi\u0107, \u017ce na wszelkie sposoby stara si\u0119 fa\u0142szowa\u0107 prawd\u0119 o Chrystusie – maj\u0105c przy tym coraz pot\u0119\u017cniejsz\u0105 rzesz\u0119 pal\u0105cych si\u0119 wr\u0119cz do pomocy w tym dziele.<\/p>\r\n

Byle tylko jak najliczniejsi nie poznali Pana, byle tylko wypaczy\u0107 Jego portret cho\u0107by odrobin\u0119 (niejednemu tyle wystarczy do apostazji). Niech wi\u0119c b\u0119dzie odra\u017caj\u0105cy albo cukierkowy, pob\u0142a\u017cliwy albo oboj\u0119tny, irenistyczny albo kwietystyczny, wy\u0142\u0105cznie fizyczny albo doskonale eteryczny, nad podziw ekumeniczny\u2026 – byle nie prawdziwy.<\/p>\r\n

Jak ten krucyfiks nie krucyfiks obok o\u0142tarzowego sto\u0142u w rzymskim San Carlo al Corso\u2026<\/p>\r\n

Jerzy Wolak<\/strong><\/em><\/p>\r\n

\r\n

[Wybrane wypowiedzi internaut\u00f3w pod w\/w tekstem na stronie \u017ar\u00f3d\u0142owej:<\/strong>]<\/p>\r\n

Obecnie nie tylko krucyfiksy nie przypominaj\u0105 krzy\u017ca, ale nawet niekt\u00f3re nowoczesne ko\u015bcio\u0142y nie wygl\u0105daj\u0105 jak ko\u015bcio\u0142y, lecz jak hale widowiskowe lub teatralne. Brak w nich element\u00f3w kojarz\u0105cych si\u0119 z ko\u015bcio\u0142em, nie ma tradycyjnych o\u0142tarzy tylko s\u0105 sto\u0142y, nie ma figur, malowide\u0142 i obraz\u00f3w, a ca\u0142e wn\u0119trze zieje pustk\u0105. W takim ko\u015bciele trudno si\u0119 modli\u0107, raczej chce si\u0119 jak najszybciej wyj\u015b\u0107.
\r\ntradycja<\/em>
\r\n
\r\nCzy nie to samo autorstwa Chromego jest w Arce Pana w Krakowie? Monstrualna, przesadnie wygi\u0119ta figura Jezusa „ukrzy\u017cowanego” – r\u0119ce przybite do balkoniku, nogi do s\u0142upka. A wszyscy w zachwytach nad artyzmem rze\u017abiarza.
\r\njac<\/em><\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Niedawno w rzymskim ko\u015bciele \u015awi\u0119tego Ambro\u017cego i \u015awi\u0119tego Karola Boromeusza przy Via del Corso zobaczy\u0142em co\u015b, co nigdy wcze\u015bniej jako\u015b nie rzuci\u0142o mi si\u0119 w oczy. Chodzi mianowicie o dziwny krucyfiks stoj\u0105cy obok sto\u0142u o\u0142tarzowego. Dlaczego go wcze\u015bniej nie dostrzeg\u0142em? Pewnie z powodu skupienia uwagi na dzie\u0142ach Cavalliniego, Pacilliego czy Le Bruna. To w ko\u0144cu […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[13],"tags":[207,97,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111825"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=111825"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111825\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=111825"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=111825"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=111825"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}