{"id":111719,"date":"2020-01-21T13:57:38","date_gmt":"2020-01-21T18:57:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=111719"},"modified":"2020-04-28T09:36:06","modified_gmt":"2020-04-28T13:36:06","slug":"czas-wrocic-do-czystych-zrodel-objawienia-pisma-swietego-i-tradycji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=111719","title":{"rendered":"Czas wr\u00f3ci\u0107 do czystych \u017ar\u00f3de\u0142 Objawienia: Pisma \u015awi\u0119tego i Tradycji!"},"content":{"rendered":"

Najog\u00f3lniej rzecz ujmuj\u0105c w zakres zainteresowania katolickiej nauki spo\u0142ecznej wchodzi ca\u0142okszta\u0142t \u017cycia spo\u0142eczno-politycznego, z tym \u017ce poj\u0119cie \u201e\u017cycie spo\u0142eczne\u201d nale\u017cy rozumie\u0107 szeroko, a wi\u0119c wchodz\u0105 we\u0144 zagadnienia nie tylko spo\u0142eczne, ale i gospodarcze, kulturalne, prawne itd. KNS interesuje wszystko, co dotyczy \u017cycia jednostki w spo\u0142ecze\u0144stwie. Wa\u017cny jest przy tym aspekt etyczny, poniewa\u017c korzystaj\u0105c z docieka\u0144 nauk szczeg\u00f3\u0142owych KNS formu\u0142uje, ostatecznie w oparciu o Objawienie, wskazania natury moralnej. Tak by\u0142o zawsze, od powstania chrze\u015bcija\u0144stwa. Pierwsi teologowie, Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a i p\u00f3\u017aniejsi scholastycy czy morali\u015bci badali najrozmaitsze zjawiska, instytucje i warunki \u017cycia spo\u0142eczno-politycznego, aby w konkretnej istniej\u0105cej sytuacji sformu\u0142owa\u0107 wskazania w\u0142a\u015bciwego moralnie post\u0119powania<\/em> – m\u00f3wi Grzegorz Kulik, autor ksi\u0105\u017cki Wo\u0142anie o prawo i sprawiedliwo\u015b\u0107. Ksi\u0119gi i apokryfy Starego Testamentu, pisma z Qumran<\/em>. Rozmawia Janusz Przytu\u0142a.<\/strong><\/p>\r\n

Obecnie panuje powszechne przekonanie, \u017ce spo\u0142eczne nauczanie Ko\u015bcio\u0142a rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 od encykliki Leona XIII <\/em>Rerum novarum. Pan jednak w swojej ksi\u0105\u017cce nieco inaczej ujmuje t\u0119 kwesti\u0119?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Pierwsze zdanie w mojej ksi\u0105\u017cce brzmi: \u201eO ile historia katolickiej nauki spo\u0142ecznej si\u0119ga swymi pocz\u0105tkami pontyfikatu papie\u017ca Leona XIII, o tyle dzieje katolickiej my\u015bli politycznej i spo\u0142ecznej s\u0105 znacznie d\u0142u\u017csze\u201d. Jak zatem wida\u0107, nie podwa\u017cam powszechnie przyjmowanej opinii. Wprawdzie sama nazwa \u201edisciplina socialis catholica\u201d zosta\u0142a u\u017cyta dopiero przez papie\u017ca Piusa XI w encyklice Quadragesimo anno<\/em> z 1931 r., ale papie\u017c ten nieustannie nawi\u0105zywa\u0142 do Leona XIII i jego encykliki Rerum novarum<\/em> z 1891 r. jako w\u0142a\u015bciwego momentu, od kt\u00f3rego rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 w Ko\u015bciele pog\u0142\u0119bianie studi\u00f3w teologii spo\u0142ecznej. Poprzez rozpocz\u0119cie serii \u201eHistoria katolickiej my\u015bli spo\u0142eczno-politycznej\u201d pragn\u0119 z kolei wskaza\u0107, \u017ce katolicka nauka spo\u0142eczna nie wzi\u0119\u0142a si\u0119 znik\u0105d. W ca\u0142ej swej historii Ko\u015bci\u00f3\u0142 musia\u0142 zajmowa\u0107 okre\u015blone stanowisko wobec pojawiaj\u0105cych si\u0119 r\u00f3\u017cnych zjawisk spo\u0142ecznych czy politycznych. Tak\u0105 pierwsz\u0105 kwesti\u0105 spo\u0142eczn\u0105 by\u0142o np. niewolnictwo. Ko\u015bci\u00f3\u0142 musia\u0142 si\u0119 do tego ustosunkowa\u0107. To rodzi\u0142o potrzeb\u0119 refleksji nad tym i innymi pojawiaj\u0105cymi si\u0119 problemami. W ca\u0142ej wi\u0119c historii Ko\u015bcio\u0142a mamy do czynienia z my\u015bl\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i polityczn\u0105, kt\u00f3ra ma charakter teologiczny. Jest to dziedzina wiedzy bardzo s\u0142abo znana i niemal nieopracowana naukowo w ca\u0142o\u015bci w postaci syntezy. Nawet teolodzy specjalizuj\u0105cy si\u0119 w KNS zazwyczaj ograniczaj\u0105 si\u0119 do wsp\u00f3\u0142czesnych zagadnie\u0144, a historia my\u015bli teologicznej dotycz\u0105cej spraw spo\u0142eczno-politycznych jest im bardzo s\u0142abo znana. Tymczasem warto j\u0105 pozna\u0107.<\/p>\r\n

Jakie zagadnienia czy tematy s\u0105 typowe dla spo\u0142ecznego nauczania Ko\u015bcio\u0142a? Jakie kwestie to nauczenie zarazem szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105 i s\u0105 dla\u0144 charakterystyczne?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Najog\u00f3lniej rzecz ujmuj\u0105c w zakres zainteresowania KNS wchodzi ca\u0142okszta\u0142t \u017cycia spo\u0142eczno-politycznego, z tym \u017ce poj\u0119cie \u201e\u017cycie spo\u0142eczne\u201d nale\u017cy rozumie\u0107 szeroko, a wi\u0119c wchodz\u0105 we\u0144 zagadnienia nie tylko spo\u0142eczne, ale i gospodarcze, kulturalne, prawne itd. KNS interesuje wszystko, co dotyczy \u017cycia jednostki w spo\u0142ecze\u0144stwie. Wa\u017cny jest przy tym aspekt etyczny, poniewa\u017c korzystaj\u0105c z docieka\u0144 nauk szczeg\u00f3\u0142owych KNS formu\u0142uje, ostatecznie w oparciu o Objawienie, wskazania natury moralnej. Tak by\u0142o zawsze, od powstania chrze\u015bcija\u0144stwa. Pierwsi teologowie, Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a i p\u00f3\u017aniejsi scholastycy czy morali\u015bci badali najrozmaitsze zjawiska, instytucje i warunki \u017cycia spo\u0142eczno-politycznego, aby w konkretnej istniej\u0105cej sytuacji sformu\u0142owa\u0107 wskazania w\u0142a\u015bciwego moralnie post\u0119powania. Podam kilka przyk\u0142ad\u00f3w. Wojny towarzysz\u0105 dziejom cz\u0142owieka od niepami\u0119tnych czas\u00f3w. Badanie zagadnienia wojen i ich przyczyn w kontek\u015bcie moralno\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej ju\u017c bardzo wcze\u015bnie prowadzi\u0142o do wypracowania teorii wojny sprawiedliwej, kt\u00f3ra by\u0142a rozwijana od \u015bw. Augustyna przez kolejne stulecia i dostosowywana do specyficznej sytuacji narod\u00f3w, tak\u017ce zwi\u0105zanej z rozwojem samych sposob\u00f3w prowadzenia wojny. Z kolei gdy po odkryciu Ameryki rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 i zacz\u0105\u0142 wzrasta\u0107 handel niewolnikami murzy\u0144skimi, teologowie katoliccy zaj\u0119li si\u0119 tym tematem rozr\u00f3\u017cniaj\u0105c pomi\u0119dzy moralnie dopuszczalnymi sposobami zniewalania i niegodziwymi, kt\u00f3re uznawano za grzech \u015bmiertelny. Ponadto zaj\u0119li si\u0119 oni okre\u015bleniem wzajemnych praw, i obowi\u0105zk\u00f3w, niewolnik\u00f3w i ich w\u0142a\u015bcicieli, co doprowadzi\u0142o w XVII w. do sformu\u0142owania powszechnie przyjmowanego przez teolog\u00f3w katolickich nauczania o godziwym sposobie pozyskiwania niewolnik\u00f3w, ich warunkach \u017cycia i pracy. W tym podsumowania status niewolnik\u00f3w niewiele si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0142 od sytuacji zale\u017cnych ch\u0142op\u00f3w. Najwi\u0119kszy wk\u0142ad do rozwoju tego nauczania mieli Dominik de Soto, Dominik Banes, Ludwik Molina, Tomasz Sanchez, Leonard Lessius, Jan de Lugo, Ferdynand Rebellus i wielu innych. Nauczanie tych teolog\u00f3w nie tylko o kwestii niewolnictwa, ale i o innych problemach \u017cycia spo\u0142ecznego jest ca\u0142kowicie nieznane, stad powstaj\u0105 przer\u00f3\u017cne mity i wr\u0119cz dezinformacje, kt\u00f3rym ulegaj\u0105 nieraz ca\u0142kiem wybitni wsp\u00f3\u0142cze\u015bni historycy. Badanie dziej\u00f3w nauczania Ko\u015bcio\u0142a na r\u00f3\u017cne tematy spo\u0142eczne nie jest dzi\u015b popularne, ani mile widziane nawet w samym Ko\u015bciele. A wynika to z faktu zmian w nauczaniu spo\u0142ecznym, kt\u00f3re czasami maj\u0105 charakter wr\u0119cz rewolucyjny, wywracaj\u0105c ca\u0142e wcze\u015bniejsze nauczanie do g\u00f3ry nogami.<\/p>\r\n

Prymas Wyszy\u0144ski twierdzi\u0142, \u017ce to nie Ko\u015bci\u00f3\u0142 powinien si\u0119 przystosowa\u0107 do \u015bwiata, tylko \u015bwiat powinien si\u0119 dostosowa\u0107 do Ewangelii. Jak\u0105 Pan widzi szans\u0119, \u017ce spo\u0142eczne nauczanie Ko\u015bcio\u0142a b\u0119dzie stosowane we wsp\u00f3\u0142czesnej polityce i \u017cyciu codziennym ludzi, spo\u0142ecze\u0144stw, narod\u00f3w?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

W istocie w pytaniu zawarte s\u0105 dwie kwestie: pierwsza – \u015bwiat powinien dostosowa\u0107 si\u0119 do nauczania Ko\u015bcio\u0142a, a nie na odwr\u00f3t. Druga – jakie s\u0105 na to szanse. Odpowiem najpierw na pierwsze zagadnienie. Ju\u017c Chesterton powiedzia\u0142: \u201eWe do not want a church that will move with the world. We want a church that will move the world<\/em>\u201d. Przez wieki nauczanie Ko\u015bcio\u0142a zmienia\u0142o ludzi i \u015bwiat. Dzi\u015b jest odwrotnie. Ko\u015bci\u00f3\u0142 dostosowuje si\u0119 do zupe\u0142nie nowej sytuacji, jaka powsta\u0142a wraz z wytworzeniem si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stw masowych. Nie mam nic przeciwko dostosowaniu si\u0119 strukturalnemu czy w sposobie g\u0142oszenia Ewangelii. Problem polega na tym, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 zacz\u0105\u0142 od czas\u00f3w Soboru Watyka\u0144skiego II dostosowywa\u0107 tak\u017ce sw\u0105 doktryn\u0119 do zmienionych wymaga\u0144 obecnych czas\u00f3w. Najpierw przejawia\u0142o si\u0119 to g\u0142\u00f3wnie w zaniku przedstawiania pewnych tre\u015bci teologicznych, dzi\u015b niepopularnych (jak np. nauczanie o Bogu, kt\u00f3ry za dobro wynagradza, ale za z\u0142e karze, w zwi\u0105zku z czym po \u015bmierci opr\u00f3cz \u017cycia wiecznego z Bogiem, alternatyw\u0105 mo\u017ce by\u0107 wieczne pot\u0119pienie w piekle), zmienianie pewnych mniej wa\u017cnych nauk ko\u015bcielnych (np. o wolno\u015bci religijnej), a dzi\u015b mamy wr\u0119cz praktyczne podwa\u017canie przez papie\u017ca Franciszka nauczania moralnego Ko\u015bcio\u0142a o nierozerwalno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Ju\u017c kilka lat po soborze zjawisko to by\u0142o na tyle wyra\u017ane, \u017ce katolicki filozof Jacques Maritain stwierdzi\u0142, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 znajduje si\u0119 \u201ena kolanach przed \u015bwiatem\u201d (Wie\u015bniak znad Garonny<\/em>, \u201eW drodze\u201d 2017, s. 73). Dotkn\u0119\u0142o to tak\u017ce katolick\u0105 nauk\u0119 spo\u0142eczn\u0105. Odstawiono na bok doktryn\u0119 prawa naturalnego i arystotelesowsko-tomistyczne rozumienie sprawiedliwo\u015bci, a w to miejsce wstawiono doktryn\u0119 o godno\u015bci osoby ludzkiej (kt\u00f3rej spos\u00f3b rozumienia znacz\u0105co r\u00f3\u017cni si\u0119 od tradycyjnie nauczanego w Ko\u015bciele) i prawa cz\u0142owieka. Takie przeformu\u0142owanie samych podstaw nauczania spo\u0142ecznego mia\u0142o na celu uatrakcyjnienie go w oczach ludzi stoj\u0105cych poza Ko\u015bcio\u0142em, aby ich do niego przyci\u0105gn\u0105\u0107, a ca\u0142emu \u015bwiatu pokaza\u0107 docenianie przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 znaczenia osoby i jej praw. Jednak\u017ce zarzucenie czy te\u017c umniejszanie znaczenia nauczania o prawie naturalnym i sprawiedliwo\u015bci w jej klasycznym rozumieniu spowodowa\u0142o niespodziewanie nowe k\u0142opoty, ju\u017c nie tylko w samym nauczaniu spo\u0142ecznym, ale szerzej, tak\u017ce w innych dzia\u0142ach teologii. Skutkuje to dalszym rozmywaniem doktryny, a w\u0142a\u015bciwie jej przekszta\u0142caniem, tak \u017ce dzisiejsze nauczanie wielu teolog\u00f3w jest ju\u017c pozbawione w du\u017cej mierze katolicko\u015bci. Ko\u015bci\u00f3\u0142 powoli przekszta\u0142ca si\u0119, rezygnuj\u0105c ze swych funkcji religijnych na rzecz typowych dla organizacji po\u017cytku spo\u0142ecznego, a obecny pontyfikat walnie si\u0119 do tego przyczynia.<\/p>\r\n

W tym kontek\u015bcie druga kwestia traci jak gdyby racj\u0119 bytu. Ko\u015bci\u00f3\u0142 coraz bardziej przekszta\u0142ca swe nauczanie, aby dostosowa\u0107 je do wymaga\u0144 \u015bwiata i przypodoba\u0107 si\u0119 mu. Popularne s\u0105 dzi\u015b kwestie ekologiczne i ochrony klimatu. T\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 pod\u0105\u017ca te\u017c papie\u017c Franciszek promuj\u0105c sw\u0105 agend\u0119 ekologiczn\u0105. Podejmowanie rozwa\u017ca\u0144 teologicznych na tematy ekologiczne samo w sobie nie jest z\u0142e, a wr\u0119cz powinno zosta\u0107 nale\u017cycie docenione i rozwijane. Pytanie tylko, na ile robi si\u0119 to, aby faktycznie rozwin\u0105\u0107 i pog\u0142\u0119bi\u0107 refleksj\u0119 Ko\u015bcio\u0142a na te tematy, a na ile, aby przypodoba\u0107 si\u0119 \u015bwiatu i g\u0142osi\u0107 to, co mu odpowiada.<\/p>\r\n

W Ewangelii \u015bw. \u0141ukasza (\u0141k 12, 13-14) mo\u017cna przeczyta\u0107 nast. przypowie\u015b\u0107: \u201eWtedy kto\u015b z t\u0142umu rzek\u0142 do Niego: \u00bbNauczycielu, powiedz mojemu bratu, \u017ceby si\u0119 podzieli\u0142 ze mn\u0105 spadkiem\u00ab. Lecz On mu odpowiedzia\u0142: \u00bbCz\u0142owieku, kt\u00f3\u017c Mi\u0119 ustanowi\u0142 s\u0119dzi\u0105 albo rozjemc\u0105 nad wami?\u00ab\u201d. W tym miejscu nast\u0119puje przypowie\u015b\u0107 o bogaczu, kt\u00f3ry w okresie urodzaju mia\u0142 zamiar zburzy\u0107 stare spichrze i zbudowa\u0107 nowe, aby pomie\u015bci\u0142y zbiory oraz upomnienie Boga, \u017ce ju\u017c tej nocy mo\u017ce umrze\u0107. Drugi cytat pochodzi z encykliki Piusa XI<\/em> O odnowieniu ustroju spo\u0142ecznego i dostosowaniu go do normy prawa Ewangelii, gdzie czytamy m.in.: \u201eMamy prawo i obowi\u0105zek s\u0105dzenia najwy\u017csz\u0105 Swoj\u0105 w\u0142adz\u0105 w sprawach spo\u0142ecznych i gospodarczych\u201d Z kolei w li\u015bcie \u015bw. Paw\u0142a mo\u017cemy przeczyta\u0107: \u201ebojownik Bo\u017cy nie wik\u0142a si\u0119 w sprawy tego \u015bwiata\u201d (2 Tm 2,4). Jak Pan wyt\u0142umaczy sprzeczno\u015bci mi\u0119dzy tymi wypowiedziami? Czy opinia wyra\u017cona przez \u015bw. Paw\u0142a nie podcina fundament\u00f3w KNS?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Nie ma tu sprzeczno\u015bci. Wszak\u017ce w innym miejscu w Ewangelii Jezus poleci\u0142, aby odda\u0107 cesarzowi to, co cesarskie, a Bogu, to co boskie (Mt 22, 21). Ani Jezus, ani potem Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie rozstrzyga w kwestiach szczeg\u00f3\u0142owych zatarg\u00f3w. Natomiast jest oczywiste, \u017ce do Ko\u015bcio\u0142a nale\u017cy okre\u015blanie tego, co mo\u017cna i nie mo\u017cna czyni\u0107, aby uzyska\u0107 \u017cycie wieczne. W zakres tego wchodzi te\u017c etyka spo\u0142eczna. Ma ona inny charakter ni\u017c etyka indywidualna, bo nie odnosi si\u0119 do poszczeg\u00f3lnych jednostek, ale jednostek dzia\u0142aj\u0105cych w kontek\u015bcie spo\u0142ecznym i do ca\u0142ych spo\u0142eczno\u015bci. St\u0105d te\u017c trudniejsze jest jej wprowadzenie w \u017cycie, gdy\u017c cz\u0119sto zale\u017cy to dzi\u015b od r\u00f3\u017cnego rodzaju cia\u0142 sprawuj\u0105cych w\u0142adz\u0119 polityczn\u0105, spo\u0142eczn\u0105 czy gospodarcz\u0105. A w zwi\u0105zku z tym, \u017ce \u017cyjemy w spo\u0142eczno\u015bciach pluralistycznych tym trudniej jest przebi\u0107 si\u0119 z postulatami motywowanymi wiar\u0105 katolick\u0105 i nauczaniem Ko\u015bcio\u0142a. To ostatnie zreszt\u0105, jak wcze\u015bniej powiedzia\u0142em, prze\u017cywa dzi\u015b g\u0142\u0119boki kryzys.<\/p>\r\n

Badaj\u0105c my\u015bl spo\u0142eczn\u0105 Ko\u015bcio\u0142a we wcze\u015bniejszych wiekach zauwa\u017cam jeszcze jedn\u0105 dodatkow\u0105 trudno\u015b\u0107. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie nauczanie spo\u0142eczne Ko\u015bcio\u0142a niejednokrotnie ma charakter bardzo og\u00f3lny i cz\u0119sto stroni od wchodzenia w bardziej konkretne sytuacje \u017cyciowe, co jest oczywi\u015bcie zrozumia\u0142e, gdy\u017c nie spos\u00f3b wypowiedzie\u0107 si\u0119 o wszystkich poszczeg\u00f3lnych kwestiach w zr\u00f3\u017cnicowanym \u015bwiecie. Brakuje jednak w\u0142a\u015bnie tego wi\u0119kszego zanurzenia si\u0119 w rozmaite sytuacje i podania dr\u00f3g rozwi\u0105zywania bardziej konkretnych problem\u00f3w. Tak w\u0142a\u015bnie czynili niegdy\u015b teolodzy analizuj\u0105c wiele kazus\u00f3w. P\u00f3\u017aniej skrytykowano ten spos\u00f3b i teraz mamy same og\u00f3lne wskazania, co niestety nie jest te\u017c dobrym wyj\u015bciem. Potrzebne s\u0105 bardziej konkretne wskazania w r\u00f3\u017cnych dziedzinach \u017cycia spo\u0142ecznego, politycznego i ekonomicznego, ale to wymaga z kolei lepszego przygotowania fachowego, nie tylko teologicznego, teolog\u00f3w katolickich zajmuj\u0105cych si\u0119 KNS.<\/p>\r\n

Mo\u017cna zatem powiedzie\u0107, \u017ce w spo\u0142ecznym nauczaniu Ko\u015bcio\u0142a zawiera si\u0119 taka koncepcja budowy instytucji \u017cycia spo\u0142ecznego i ich samych, by by\u0142y dla cz\u0142owieka pomoc\u0105, a nie przeszkod\u0105 w osi\u0105gni\u0119ciu przeze\u0144 jego celu ostatecznego?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Problem nie jest bynajmniej tak prosty jakby si\u0119 wydawa\u0142o. \u015aw. Tomasz w swojej Summa Theologiae <\/em>napisa\u0142: \u201eFinis autem humanae vitae et societatis est Deus\u201d (ST I-II, q. 100, a. 6). Dla cz\u0142owieka wierz\u0105cego jest oczywiste, \u017ce jego celem jest B\u00f3g, ale mo\u017ce nie dla ka\u017cdego jest r\u00f3wnie oczywiste, \u017ce B\u00f3g jest tak\u017ce celem ostatecznym dla spo\u0142ecze\u0144stwa. Katolicka Nauka Spo\u0142eczna powinna dostarcza\u0107 odpowiedzi na pytanie, jak zorganizowa\u0107 \u017cycie spo\u0142eczno-polityczne spo\u0142ecze\u0144stwa, aby mog\u0142o ono osi\u0105gn\u0105\u0107 sw\u00f3j cel ostateczny – Boga. I tu jest problem, o kt\u00f3rym wspomina\u0142em wcze\u015bniej, bo obecnie w Kompendium Nauki Spo\u0142ecznej Ko\u015bcio\u0142a <\/em>wydanej w 2004 r. przez Papiesk\u0105 Komisj\u0119 Iustitia et Pax<\/em> stwierdza si\u0119 przytaczaj\u0105c s\u0142owa Piusa XII, \u017ce to cz\u0142owiek jest podmiotem, fundamentem i celem \u017cycia spo\u0142ecznego (nr 106). Czy to oznacza, \u017ce B\u00f3g nie jest ju\u017c celem spo\u0142ecze\u0144stwa tylko cz\u0142owiek? By\u0107 mo\u017ce cenn\u0105 odpowiedzi\u0105 jest encyklika papie\u017ca Benedykta XVI Spe salvi<\/em>, w kt\u00f3rej omawia on m.in. r\u00f3\u017cne nowo\u017cytne koncepcje zbudowania \u201eKr\u00f3lestwa Bo\u017cego na ziemi\u201d, ale bez udzia\u0142u Boga, a nawet przeciw Niemu, co swoj\u0105 kulminacj\u0119 znalaz\u0142o w marksistowskiej doktrynie rewolucyjnego przewrotu maj\u0105cego ustanowi\u0107 na ziemi \u201eNowe Jeruzalem\u201d. Sko\u0144czy\u0142o si\u0119 na totalitaryzmie, kt\u00f3ry poch\u0142on\u0105\u0142 miliony ofiar. B\u0142\u0105d Marksa polega\u0142 na materializmie: \u201ecz\u0142owiek nie jest bowiem tylko produktem warunk\u00f3w ekonomicznych i nie jest mo\u017cliwe jego uzdrowienie wy\u0142\u0105cznie od zewn\u0105trz, przez stworzenie korzystnych warunk\u00f3w ekonomicznych\u201d (Spe salvi<\/em> nr 21). A wi\u0119c mo\u017ce jednak \u201efinis societatis et humanae vitae est Deus\u201d?<\/p>\r\n

Od czas\u00f3w Monteskiusza dominuje przekonanie, \u017ce ludzko\u015b\u0107 znalaz\u0142a spos\u00f3b na zapanowanie nad w\u0142adz\u0105, dzi\u0119ki jej podzia\u0142owi na w\u0142adz\u0119 ustawodawcz\u0105, wykonawcz\u0105 i s\u0105downicz\u0105. W praktyce nie jest to wcale proste, czego dzi\u015b do\u015bwiadczamy tak\u017ce w Polsce w zwi\u0105zku z dysfunkcjonalno\u015bci\u0105 w\u0142adzy s\u0105downiczej. Jak problem w\u0142adzy przedstawia\u0142 si\u0119 w okresie przez Pana badanym i opisanym w ksi\u0105\u017cce? Jaki charakter mia\u0142a \u00f3wczesna w\u0142adza? Czy te\u017c j\u0105 dzielono? A je\u015bli tak, to w jakim celu?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Dla staro\u017cytnych autor\u00f3w \u017cydowskich ksi\u0105g religijnych (Stary Testament i jego apokryfy) najwa\u017cniejsze jest, aby w\u0142adza polityczna by\u0142a pos\u0142uszna Bogu i Jego prawu. Prawo Bo\u017ce jest sprawiedliwe, wi\u0119c jego przestrzeganie przez w\u0142adz\u0119 zapewni sprawiedliwo\u015b\u0107 ludowi Bo\u017cemu. Pos\u0142usze\u0144stwo nakazom i zakazom Prawa Bo\u017cego jest te\u017c w\u0142a\u015bciwie jedynym kryterium oceny w\u0142adzy. Spo\u015br\u00f3d za\u015b przykaza\u0144 najwa\u017cniejsze jest pierwsze: nakaz oddawania czci jedynie prawdziwemu Bogu i zakaz jakiejkolwiek idolatrii. W zwi\u0105zku z tym, \u017ce niemal wszyscy kr\u00f3lowie Izraela i wi\u0119kszo\u015b\u0107 w\u0142adc\u00f3w Judy oddawa\u0142o cz\u0119\u015b\u0107 tak\u017ce innym b\u00f3stwom, B\u00f3g zgodnie ze swymi zapowiedziami kara\u0142 ich, a w ko\u0144cu pozbawi\u0142 w\u0142asnej pa\u0144stwowo\u015bci. Izraelici znale\u017ali si\u0119 w ten spos\u00f3b w niewoli asyryjskiej, a Judejczycy w babilo\u0144skiej. Rozwa\u017caj\u0105c na obczy\u017anie przyczyny upadku ich pa\u0144stwa, elita spo\u0142ecze\u0144stwa judzkiego dosz\u0142a do wniosku, \u017ce by\u0142 to skutek ba\u0142wochwalstwa ca\u0142ego narodu, kt\u00f3remu przewodzili kr\u00f3lowie. To w\u0142a\u015bnie kr\u00f3lowie – jako przyw\u00f3dcy polityczni i religijni (kr\u00f3lowie mieli zwierzchno\u015b\u0107 nad kultem) – byli najbardziej odpowiedzialni za ba\u0142wochwalstwo i upadek pa\u0144stwa. W odrodzonym pa\u0144stwie \u017cydowskim nale\u017ca\u0142o zatem ograniczy\u0107 w\u0142adz\u0119 monarchy tak, aby nowa w\u0142adza mog\u0142a lepiej s\u0142ucha\u0107 Boga i wype\u0142nia\u0107 Jego nakazy. St\u0105d te\u017c powsta\u0142a koncepcja czw\u00f3rpodzia\u0142u w\u0142adzy. Jest ona opisana w Ksi\u0119dze Powt\u00f3rzonego Prawa. W\u0142adza mia\u0142a zosta\u0107 podzielona na kr\u00f3lewsk\u0105, s\u0105downicz\u0105, kap\u0142a\u0144sk\u0105 i prorock\u0105. Najwa\u017cniejsz\u0105 w\u0142adz\u0105 mia\u0142a by\u0107 w\u0142adza prorocka. Prorocy za\u015b byli \u201eustami Boga\u201d – przekazywali s\u0142owo bo\u017ce, a wi\u0119c polecenia Boga skierowane do Jego ludu. Os\u0142abienie w\u0142adzy kr\u00f3la i wysuni\u0119cie na pierwsze miejsce prorok\u00f3w mia\u0142o zapobiec nawrotowi w przysz\u0142o\u015bci do niepos\u0142usze\u0144stwa wobec Boga, co skutkowa\u0142oby kar\u0105. W praktyce nie dosz\u0142o do zrealizowania tej koncepcji, gdy\u017c \u017bydzi wyzwoleni z niewoli babilo\u0144skiej znale\u017ali si\u0119 nast\u0119pnie pod panowaniem perskim, a p\u00f3\u017aniej w\u0142adc\u00f3w hellenistycznych. Odbudowana w II wieku przed Chrystusem monarchia \u017cydowska pod panowaniem Machabeuszy jednoczy\u0142a w r\u0119ku monarchy w\u0142adz\u0119 kr\u00f3lewsk\u0105 i kap\u0142a\u0144sk\u0105, gdy tymczasem urz\u0105d prorok\u00f3w dawno ju\u017c zanik\u0142.<\/p>\r\n

Szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105c\u0105 wydaje si\u0119 w\u0142adza reprezentowana przez prorok\u00f3w. Czy zgodzi\u0142by si\u0119 Pan z tez\u0105, \u017ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie odpowiada jej w\u0142adza reprezentowana przez media i lobbyst\u00f3w?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Absolutnie nie! Sk\u0105d w og\u00f3le ten pomys\u0142? Przecie\u017c prorocy starotestamentowi byli przekazicielami s\u0142\u00f3w Boga. Czy wsp\u00f3\u0142czesne media przekazuj\u0105 s\u0142owa Boga? Czy te\u017c raczej wszelkimi sposobami je zwalczaj\u0105? Nie neguj\u0119, \u017ce istniej\u0105 media katolickie, kt\u00f3re maj\u0105 sw\u00f3j udzia\u0142 w funkcji prorockiej Ko\u015bcio\u0142a, je\u015bli przekazuj\u0105 nauczanie Ko\u015bcio\u0142a. Ale dominuj\u0105 \u015brodki masowego przekazu oboj\u0119tne lub wrogie nauczaniu Ko\u015bcio\u0142a, wi\u0119c co najwy\u017cej mo\u017cna by je nazwa\u0107 mianem fa\u0142szywych prorok\u00f3w.<\/p>\r\n

Kto za\u015b dzi\u015b pe\u0142ni funkcje prorockie? Oczywi\u015bcie Ko\u015bci\u00f3\u0142 w swym przepowiadaniu pe\u0142ni t\u0119 funkcj\u0119. Ale gdyby\u015bmy, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 rysopisem starotestamentalnego proroka, spr\u00f3bowali wskaza\u0107, gdzie jeszcze ulokowana jest ta funkcja, to wskaza\u0142bym na objawienia prywatne. Wizjonerzy przekazuj\u0105 s\u0142owa od Boga, podobnie jak to by\u0142o w przypadku prorok\u00f3w starotestamentalnych. W or\u0119dziach zasadniczymi motywami jest nawo\u0142ywanie do zaniechania grzeszenia i nawr\u00f3cenia – tak samo by\u0142o u prorok\u00f3w. Wizjonerzy zapowiadaj\u0105, \u017ce w przypadku braku nawr\u00f3cenia nast\u0105pi kara bo\u017ca – tak samo prorocy. Niekiedy wizjonerzy zapowiadaj\u0105 przysz\u0142e losy os\u00f3b czy ca\u0142ych narod\u00f3w i pa\u0144stw – tak jak robili to prorocy. Podaj\u0105 te\u017c konkretne wskaz\u00f3wki, co nale\u017cy uczyni\u0107 w bie\u017c\u0105cej sytuacji – prorocy r\u00f3wnie\u017c wskazywali na konkretne rozwi\u0105zania. I w ko\u0144cu istnieje zawsze problem, czy dane objawienia prywatne s\u0105 prawdziwe – i tak te\u017c by\u0142o w czasach biblijnych.<\/p>\r\n

Pomys\u0142 \u201eobarczenia\u201d medi\u00f3w i lobbyst\u00f3w funkcjami prorockimi jest by\u0107 mo\u017ce na sw\u00f3j spos\u00f3b szalony, ale jego podstaw\u0105 s\u0105 – o czym Pan zreszt\u0105 wspomnia\u0142 – spotykani w czasach Starotestamentowych fa\u0142szywi prorocy oraz, co mo\u017ce jest wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie wa\u017cniejsze, zastosowanie poj\u0119\u0107 o rodowodzie teologicznym w j\u0119zyku wsp\u00f3\u0142czesnych analiz politologicznych i polityki jako takiej. Obawiam si\u0119, \u017ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bni prorokom mogli mie\u0107 trudno\u015bci z odr\u00f3\u017cnieniem tych prawdziwych, wyst\u0119puj\u0105cych rzeczywi\u015bcie w imieniu Boga, od fa\u0142szywych, cho\u0107 twierdz\u0105cych, \u017ce wyst\u0119puj\u0105 w Jego imieniu. Z kolei obecnie, w dobie masowej manipulacji, mamy do czynienia zar\u00f3wno z ub\u00f3stwieniem pewnych form ustrojowych, jak i przypisaniem do ich obrony w\u0142a\u015bnie medi\u00f3w i lobbyst\u00f3w\u2026 Prorocy, o kt\u00f3rych dowiadujemy si\u0119 z kart Starego testamentu i innych pism, powo\u0142ani byli, by wzmocni\u0107 w\u0142adz\u0119 Boga nad swym ludem. Podobnie dzi\u015b media i lobby\u015bci uznaj\u0105 si\u0119 za powo\u0142anych, by wzmocni\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwie dominacj\u0119 idei, kt\u00f3re ludowi prezentowane s\u0105 jako wype\u0142niaj\u0105ce tre\u015b\u0107 poj\u0119cia Boga. Sytuacj\u0119 niejasno\u015bci pog\u0142\u0119bia te\u017c zjawisko \u201eprzepowiedni samospe\u0142niaj\u0105cej si\u0119\u201d\u2026 W ka\u017cdym razie W swej ksi\u0105\u017cce wspomina Pan o prorokach nie tylko jako o ludziach Bo\u017cych, ale tak\u017ce o fa\u0142szywych prorokach. Na czym polega\u0142a r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy nimi? Czy by\u0142a jasna dla im wsp\u00f3\u0142czesnych? A jak to pa\u0144skim zdaniem wygl\u0105da dzi\u015b w odniesieniu do medi\u00f3w i lobbingu?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Fa\u0142szywi prorocy og\u0142aszali swe wyrocznie podobnie jak prawdziwi. Jedynym sprawdzianem prawdziwo\u015bci przekazu proroka by\u0142o spe\u0142nienie si\u0119 lub niespe\u0142nienie zapowiadanych przez niego wydarze\u0144 (Pwt 18, 21-22). Taki przyk\u0142ad znajdujemy w Ksi\u0119dze Jeremiasza, kiedy to fa\u0142szywy prorok Chananiasz zapowiedzia\u0142 z\u0142amanie przez Boga pot\u0119gi kr\u00f3la babilo\u0144skiego i przywr\u00f3cenie w ci\u0105gu dw\u00f3ch lat utraconych \u015bwi\u0119tych naczy\u0144 do \u015bwi\u0105tyni jerozolimskiej (Jr 28). W tym przypadku sam B\u00f3g ukara\u0142 fa\u0142szywego proroka, ale jedynym sprawdzianem jego proroctwa by\u0142o odczekanie owych dw\u00f3ch lat, a przecie\u017c w tym czasie kr\u00f3l judejski musia\u0142 prowadzi\u0107 jak\u0105\u015b polityk\u0119. Zaufanie s\u0142owom niew\u0142a\u015bciwego proroka mog\u0142oby sprowadzi\u0107 na pa\u0144stwo niebezpiecze\u0144stwo.<\/p>\r\n

Odnosz\u0105c si\u0119 za\u015b do czas\u00f3w nam wsp\u00f3\u0142czesnych – jak widzimy w przypadku prywatnych objawie\u0144, problem wci\u0105\u017c jest ten sam – nie ma niestety innego, lepszego sposobu weryfikacji prawdziwo\u015bci objawie\u0144. Natomiast w przypadku medi\u00f3w czy grup nacisku sprawa jest o wiele prostsza – jest ni\u0105 zwyczajne sprawdzenie, czy g\u0142oszone w nich pogl\u0105dy s\u0105 zgodne z odwiecznym nauczaniem Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n

Ma Pan racj\u0119 m\u00f3wi\u0105c, \u017ce dzi\u015b mamy do czynienia z manipulacjami wr\u0119cz na masow\u0105 skal\u0119, kt\u00f3re dokonywane s\u0105 w interesie rozmaitych centr\u00f3w decyzyjnych. Na ich us\u0142ugach stoj\u0105 wsp\u00f3\u0142cze\u015bni fa\u0142szywi prorocy dzia\u0142aj\u0105cy w imi\u0119 fa\u0142szywych bo\u017ck\u00f3w ukazywanych ludziom jako namiastka prawdziwej religii.<\/p>\r\n

Chcia\u0142bym natomiast zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na to, \u017ce fa\u0142szywi prorocy we wsp\u00f3\u0142czesnych nam czasach znajduj\u0105 si\u0119 ju\u017c w samym Ko\u015bciele. Nie jest to bynajmniej wy\u0142\u0105cznie m\u00f3j pogl\u0105d. W niedawno opublikowanej ksi\u0105\u017cce tak o tym m\u00f3wi kardyna\u0142 Roberta Sarah: \u201eFa\u0142szywi prorocy usi\u0142uj\u0105 dzisiaj oczarowa\u0107 i u\u015bpi\u0107 lud Bo\u017cy, rozwadniaj\u0105c Ewangeli\u0119 w dwuznacznym i m\u0119tnym j\u0119zyku, zagra\u017caj\u0105c odebraniem wierze smaku po to, \u017ceby uzyska\u0107 \u017cyczliw\u0105 uwag\u0119 \u015bwiata… Istniej\u0105 dzisiaj fa\u0142szywi prorocy, kt\u00f3rzy z powod\u00f3w ideologicznych, po to, \u017ceby podoba\u0107 si\u0119 ludziom lub uczyni\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 bardziej poci\u0105gaj\u0105cym, fa\u0142szuj\u0105 s\u0142owo Bo\u017ce. O nich m\u00f3wi tak\u017ce Jeremiasz: \u201eProrocy ci g\u0142osz\u0105 k\u0142amstwo w moje imi\u0119\u201d (Jr 14, 14) (Wiecz\u00f3r si\u0119 zbli\u017ca i dzie\u0144 ju\u017c si\u0119 chyli<\/em>, Warszawa 2019, s. 158-159). Jeszcze wyra\u017aniej m\u00f3wi o tym bp Athanasius Schneider w kontek\u015bcie zada\u0144 Kongregacji d\/s Doktryny Wiary: \u201eThe work of the Congregation for the Doctrine of the Faith is a help to protect the little ones in the Church from the wolves, who frequently today are bishops and priests, and who are promoting heretical or confusing ideas in the Church and are thereby giving scandal to the little ones\u201d (Christus vincit<\/em>, Angelico Press 2019, s. 168).<\/p>\r\n

Kardyna\u0142 Sarah i bp Schneider potwierdzaj\u0105 to, o czym wspomnia\u0142em wcze\u015bniej: od czas\u00f3w Soboru Watyka\u0144skiego II Ko\u015bci\u00f3\u0142 prze\u017cywa permanentny kryzys przekszta\u0142caj\u0105c swoj\u0105 doktryn\u0119, aby przypodoba\u0107 si\u0119 \u015bwiatu. Fa\u0142szywi prorocy zajmuj\u0105 dzi\u015b niejednokrotnie wysokie stanowiska ko\u015bcielne i okupuj\u0105 katedry naukowe w katolickich uczelniach. Jedynym sposobem, aby odr\u00f3\u017cni\u0107 ich m\u0119tne nauczanie od prawdziwej nauki katolickiej jest zwr\u00f3cenie si\u0119 do czystych \u017ar\u00f3de\u0142 Objawienia: Pisma \u015awi\u0119tego i Tradycji (nauczanie sobor\u00f3w i papie\u017cy z okresu przed zam\u0119tem). W serii ksi\u0105\u017cek o historii katolickiej my\u015bli spo\u0142ecznej czytelnicy b\u0119d\u0105 mogli zapozna\u0107 si\u0119 z rozwojem teologii spo\u0142ecznej i politycznej Ko\u015bcio\u0142a na przestrzeni wiek\u00f3w i por\u00f3wna\u0107 nauczanie Ko\u015bcio\u0142a w tym zakresie z tym, co si\u0119 g\u0142osi obecnie.<\/p>\r\n

Wiele miejsca w swej ksi\u0105\u017cce po\u015bwi\u0119ca Pan ideologii kr\u00f3lewskiej. Czy jest ona jeszcze w jakikolwiek spos\u00f3b aktualna dla wsp\u00f3\u0142czesnego \u017cycia politycznego?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Mo\u017ce si\u0119 to wyda\u0107 zaskakuj\u0105ce, ale ideologia kr\u00f3lewska stworzona na monarszych dworach staro\u017cytnych pa\u0144stw Bliskiego Wschodu i Egiptu, a panuj\u0105ca tak\u017ce na kartach Starego Testamentu mo\u017ce tak\u017ce ludziom wsp\u00f3\u0142czesnym przekaza\u0107 istotne warto\u015bci dotycz\u0105ce w\u0142a\u015bciwego sposobu post\u0119powania w\u0142adzy pa\u0144stwowej. Mam tu na my\u015bli takie obowi\u0105zki w\u0142adzy jak stanowienie sprawiedliwego prawa i jego wprowadzanie w \u017cycie, dbanie o pomy\u015blno\u015b\u0107 i dobrobyt pa\u0144stwa, i jego mieszka\u0144c\u00f3w, trosk\u0119 o dobro wsp\u00f3lne i urz\u0105dzenia u\u017cyteczno\u015bci publicznej, ale i oddawanie w\u0142a\u015bciwej czci Bogu i dbanie o religi\u0119. Wszystko to s\u0105 elementy staro\u017cytnej ideologii kr\u00f3lewskiej, powsta\u0142e przesz\u0142o trzy tysi\u0105ce lat temu! Wielu ludzi z pewno\u015bci\u0105 zgodzi si\u0119 ze mn\u0105, \u017ce nie straci\u0142y one nic z aktualno\u015bci i nadal pozostaj\u0105 postulatem zdrowego \u017cycia politycznego.<\/p>\r\n

A co ze sprawami spo\u0142ecznymi? Czy autorzy <\/em>Starego Testamentu maj\u0105 nam dzi\u015b co\u015b wa\u017cnego do przekazania, je\u015bli chodzi o zagadnienia w\u0142asno\u015bci czy ma\u0142\u017ce\u0144stwa? Bo m.in. te instytucje \u017cycia spo\u0142ecznego opisuje Pan w swej ksi\u0105\u017cce.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Co do w\u0142asno\u015bci to podj\u0119ty w XIX w. sp\u00f3r o form\u0119 w\u0142asno\u015bci – czy ma by\u0107 ona prywatna czy te\u017c wsp\u00f3lna – znajduje swe rozwi\u0105zanie w opisie sposobu obdarowania Izraelit\u00f3w ziemi\u0105 przez Boga. Ot\u00f3\u017c ka\u017cda rodzina izraelska otrzyma\u0142a sw\u00f3j kawa\u0142ek ziemi do uprawy, a rolnictwo by\u0142o w\u00f3wczas podstaw\u0105 utrzymania. Mo\u017cna st\u0105d wyci\u0105gn\u0105\u0107 wniosek, \u017ce ulubionym systemem gospodarczym Pana Boga jest upowszechnienie w\u0142asno\u015bci prywatnej \u015brodk\u00f3w produkcji. Inn\u0105 my\u015bl\u0105, kt\u00f3ra stale pojawia si\u0119 w wielu miejscach Starego Testamentu jest wskazanie na Boga jako zwierzchniego w\u0142a\u015bciciela wszystkiego, co stworzy\u0142. Pisarze biblijni cz\u0119sto podkre\u015blaj\u0105, \u017ce wszystko, co ma cz\u0142owiek – tak\u017ce \u015brodki produkcji – zawdzi\u0119cza Bogu, kt\u00f3ry pozostaje ich W\u0142a\u015bcicielem. Z tego wynika jasne wskazanie, \u017ce u\u017cytkowanie tych d\u00f3br powinno by\u0107 zgodne z wol\u0105 bo\u017c\u0105. W\u0142asno\u015b\u0107 wi\u0119c jest cz\u0142owiekowi niejako \u201ezadana\u201d, aby z niej korzysta\u0142 dla w\u0142asnego dobra duszy i cia\u0142a, dobra wsp\u00f3lnego i na wi\u0119ksz\u0105 chwa\u0142\u0119 Boga. Naprawd\u0119 wielka szkoda, \u017ce te wspania\u0142e my\u015bli Starego Testamentu s\u0105 tak rzadko przypominane wiernym, bo nie straci\u0142y nic ze swej aktualno\u015bci.<\/p>\r\n

Stary Testament podaje nam tak\u017ce biblijn\u0105 my\u015bl o ma\u0142\u017ce\u0144stwie: jest ono ustanowione przez Boga, aby zapobiega\u0107 ludzkiej samotno\u015bci, a jego g\u0142\u00f3wnym celem jest wzbudzenie licznego potomstwa, kt\u00f3re traktowane jest jak bo\u017ce b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo. Wsp\u00f3\u0142czesne wygodnictwo i niech\u0119\u0107 do jakichkolwiek po\u015bwi\u0119ce\u0144 spo\u0142ecze\u0144stw europejskich spowodowa\u0142o gwa\u0142towny spadek dzietno\u015bci. Efektem jest starzenie si\u0119 ludno\u015bci Europy, na co remedium ma by\u0107 przyjmowanie imigrant\u00f3w, co z kolei rodzi kolejne problemy zwi\u0105zane z trudno\u015bciami w asymilacji obcych przybysz\u00f3w, cz\u0119sto nastawionych roszczeniowo. A przecie\u017c wystarczy pos\u0142ucha\u0107 Biblii, kt\u00f3ra za g\u0142\u00f3wny cel ma\u0142\u017ce\u0144stwa uzna\u0142a w\u0142a\u015bnie wzbudzenie licznego potomstwa. Dla autor\u00f3w biblijnych nie do pomy\u015blenia s\u0105 natomiast jakiekolwiek zwi\u0105zki udaj\u0105ce ma\u0142\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3rych dzi\u015b krzykliwie domagaj\u0105 si\u0119 organizacje homoseksualist\u00f3w.<\/p>\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

<\/a>   <\/p>\r\n

Grzegorz Kulik, Historia katolickiej my\u015bli spo\u0142eczno-politycznej, t. 1. Wo\u0142anie o prawo i sprawiedliwo\u015b\u0107. Ksi\u0119gi i apokryfy Starego Testamentu, pisma z Qumran<\/em>, Wydawnictwo von borowiecky, Warszawa-Radzymin 2019.<\/a><\/p>\r\n

Za: PoloniaChristiana – pch24.pl (2020-01-21)<\/a><\/p>\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

KOMENTARZ BIBU\u0141Y<\/em><\/strong>: Nie czytali\u015bmy ksi\u0105\u017cki, lecz na pierwszy rzut oka wydaje si\u0119 interesuj\u0105ca. Odniesiemy si\u0119 teraz jednak tylko do jednego fragmentu wywiadu. Najpierw pozytywy. Ot\u00f3\u017c dobrze, \u017ce Autor zauwa\u017ca i podkre\u015bla, \u017ce „Problem polega na tym, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 zacz\u0105\u0142 od czas\u00f3w Soboru Watyka\u0144skiego II dostosowywa\u0107 tak\u017ce sw\u0105 doktryn\u0119 do zmienionych wymaga\u0144 obecnych czas\u00f3w.<\/em>” To oczywiste, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 w szale soborowej rewolucji zainicjowanej przez jak\u017ce \u015bwi\u0119tych papie\u017cy, pad\u0142 na kolana przed \u015bwiatem. Teraz co\u015b dyskusyjnego.<\/p>\r\n

W wywiadzie pada pytanie: „Prymas Wyszy\u0144ski twierdzi\u0142, \u017ce to nie Ko\u015bci\u00f3\u0142 powinien si\u0119 przystosowa\u0107 do \u015bwiata, tylko \u015bwiat powinien si\u0119 dostosowa\u0107 do Ewangelii.<\/em>” Niestety, nie mo\u017cemy w pe\u0142ni zgodzi\u0107 si\u0119 na takie zestawienie i przywo\u0142ywanie jako autorytetu w tym zakresie, postaci kard. Wyszy\u0144skiego. Z ca\u0142ym szacunkiem dla Jego wielu wielkich dokona\u0144 i niez\u0142omnej postawy w czasach stalinowskich, to jednak w sprawie wprowadzania Novus Ordo<\/em> – przyznajmy to szczerze, bo jako\u015b nikt nie chce tego otwarcie uczyni\u0107 – po prostu zawi\u00f3d\u0142.<\/strong> Nawet Jego najwi\u0119ksi biografowie nie potrafi\u0105 wskaza\u0107 na cho\u0107by jeden fragment Jego pami\u0119tnik\u00f3w czy notatek oraz publicznych wypowiedzi i dzia\u0142a\u0144, z kt\u00f3rych wynika\u0142oby, \u017ce pr\u00f3buje On przeciwdzia\u0142a\u0107 szybkiemu wprowadzeniu reform posoborowych, w tym destrukcyjnej nowej Mszy. Wr\u0119cz przeciwnie, z tego co wiadomo, NOM<\/em> wprowadzany by\u0142 we wszystkich diecezjach na absolutnie autorytarne i bezdyskusyjne wytyczne Prymasa. Apologeci b\u0119d\u0105 t\u0142umaczy\u0107 to jedynie konieczno\u015bci\u0105 wprowadzenia w Polsce tego co p\u0142yn\u0119\u0142o z Watykanu, ale przecie\u017c mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107 wiele dobrego: spowolni\u0107 proces, powo\u0142a\u0107 jakie\u015b komisje maj\u0105ce „d\u0142ugo i wnikliwie” rozpatrywa\u0107 np. spos\u00f3b wprowadzania NOM<\/em>-u na terenie Polski, da\u0107 wi\u0119ksz\u0105 swobod\u0119 ksi\u0119\u017com przy zachowaniu nie\u015bmiertelnej Mszy \u015bwi\u0119tej, itd itp. Nic z tego nie uczni\u0142 Prymas Wyszy\u0144ski.<\/strong> A przecie\u017c, czytaj\u0105c przedsoborowe kazania kard. Wyszy\u0144skiego jeste\u015bmy pe\u0142ni podziwu wobec Jego m\u0105dro\u015bci. Przypomnijmy jedn\u0105 z wypowiedzi, tutaj dotycz\u0105c\u0105 muzyki i \u015bpiewu gregoria\u0144skiego.<\/p>\r\n

W pi\u0119knym kazaniu do Og\u00f3lnopolskiej Pielgrzymki Organist\u00f3w na Jasn\u0105 G\u00f3r\u0119, wyg\u0142oszonym 25 wrze\u015bnia 1958 roku, padaj\u0105 s\u0142owa:<\/p>\r\n

„[…] Do Was nale\u017cy ucisza\u0107 \u015bpiewem i muzyk\u0105 burze serc ludzkich. […] Pomy\u015blcie o cz\u0142owieku, kt\u00f3ry przychodzi dzi\u015b do \u015bwi\u0105tyni i przynosi ca\u0142\u0105 m\u0119k\u0119 tej ziemi i ca\u0142y jej niepok\u00f3j. Ucieka niekiedy od ha\u0142asu i krzyku \u015bwiata, aby schroni\u0107 si\u0119 cho\u0107 na chwil\u0119 w cieniu wynios\u0142ych kolumn i sklepie\u0144. Ma nadziej\u0119, \u017ce w powszechnej niepewno\u015bci przynajmniej tu znajdzie jak\u0105\u015b odrobin\u0119 pewno\u015bci. Cz\u0142owiek wsp\u00f3\u0142czesny jest zm\u0119czony i zgoniony jak zaj\u0105c. Nie jest zdolny skupi\u0107 si\u0119 i utrzyma\u0107 my\u015bli bodaj na moment. Ca\u0142a organizacja \u017cycia wsp\u00f3\u0142czesnego tym si\u0119 odznacza, \u017ce rabuje cz\u0142owiekowi reszt\u0119 pokoju i ciszy. W takiej sytuacji jedynym przybytkiem pozostaje \u015bwi\u0105tynia. […] Wy pierwsi uciszycie i uspokoicie burz\u0119 serc delikatnym muskaniem d\u017awi\u0119k\u00f3w organowych. U\u015bpicie j\u0105 tak, jak wyrozumia\u0142a matka usypia w swych ramionach sp\u0142akane dzieci\u0119. Czy nie do Was nale\u017cy ucisza\u0107 burze, kt\u00f3re miotaj\u0105 si\u0119 nad g\u0142owami ludzkimi i wdzieraj\u0105 si\u0119 do serc jak sztormy rani\u0105ce wybrze\u017ce?<\/p>\r\n

Jeste\u015bcie, Najmilsi, aposto\u0142ami modlitwy \u015bpiewnej i muzycznej dla udr\u0119czonych ludzi!<\/em> Pami\u0119tajcie o tym. Gdy przyk\u0142adacie wasze sprawne palce do g\u0142os\u00f3w organowych, to tak, jak gdyby piel\u0119gniarka przyk\u0142ada\u0142a swoje delikatne d\u0142onie do ci\u0119\u017ckich ran cz\u0142owieka. […]<\/p>\r\n

Jest tu otwarte wielkie zagadnienie, kt\u00f3re trafnie postawi\u0142 Ojciec \u015bw. Pius XII w jednej ze swoich encyklik, po\u015bwi\u0119conych \u015bpiewowi ko\u015bcielnemu. Jak wiele przejaw\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej sztuki, tak te\u017c muzyka i \u015bpiew wsp\u00f3\u0142czesny prze\u017cywaj\u0105 jak\u0105\u015b m\u0119k\u0119, szarpanin\u0119 i niepok\u00f3j. Rzecz znamienna: cz\u0142owiek dzisiejszy poddaje si\u0119 tej szarpaninie, szuka w niej nadziei i uspokojenia, ale nie znajduje. Bo gdy do szarpaniny m\u00f3zg\u00f3w i nerw\u00f3w do\u0142\u0105czy si\u0119 jeszcze szarpanina nieskooordynowanych ton\u00f3w i melodii, kt\u00f3re rani\u0105  i kol\u0105, to w\u00f3wczas szale\u0144stwo mo\u017ce ogarn\u0105\u0107 ludzi i \u015bwiat. Kto\u015b musi to wszystko uspokoi\u0107, uciszy\u0107.<\/p>\r\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119ty ma wspania\u0142e narz\u0119dzia uspokajania serc ludzkich. Jest nim \u015bpiew gregoria\u0144ski. <\/em>[…] Ma on w sobie szczeg\u00f3ln\u0105 donios\u0142o\u015b\u0107 i dostojn\u0105 powag\u0119 spokojnego Ko\u015bcio\u0142a. Ma przedziwn\u0105 dojrza\u0142o\u015b\u0107 wiek\u00f3w i jakie\u015b wielkie zamodlenie. Dzi\u0119ki temu uczy nas modlitwy, przywraca umiej\u0119tno\u015b\u0107 skupienia, skoncentrowania i skierowania zbola\u0142ej duszy ku Bogu. \u015apiew gregoria\u0144ski jest wybitnie wychowawczy, spo\u0142eczny i uspokajaj\u0105cy. Wnosi pok\u00f3j do serc i do \u017cycia spo\u0142ecznego. […]<\/p>\r\n

Ojciec \u015bwi\u0119ty ma g\u0142\u0119bokie zrozumienie dla \u015bpiewu polifonicznego, narodowego i ludowego. Zreszt\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119ty zawsze i wsz\u0119dzie, a szczeg\u00f3lnie w Ojczy\u017anie naszej, piel\u0119gnowa\u0142 \u015bpiew ludowy w \u015bwi\u0105tyniach. \u015awiadcz\u0105 o tym Godzinki<\/em> i Gorzkie \u017cale<\/em>, nasze kol\u0119dy i \u015bpiewy okres\u00f3w liturgicznych. Ale obok tych wybitnie donios\u0142ych warto\u015bci wychowawczych i modlitewnych, szczeg\u00f3lne znaczenie ma dzisiaj, w\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119d\u00f3w wychowawczych i spo\u0142ecznych, nios\u0105cy pok\u00f3j \u015bpiew gregoria\u0144ski. […]<\/p>\r\n

Jeszcze jedn\u0105 uwag\u0119 chcia\u0142bym Wam dorzuci\u0107: pami\u0119tajcie, \u017ce \u015bpiew gregoria\u0144ski, to jest artyzm duszy, to jest, \u017ce si\u0119 tak wyra\u017c\u0119, kwiat duszy, jaki\u015b szczyt usposobienia duchowego i modlitewnego. Wyr\u00f3s\u0142 on z modlitwy i ze znajomo\u015bci ducha Ko\u015bcio\u0142a<\/em>. Dlatego trzeba go piel\u0119gnowa\u0107 w jego wspania\u0142ej, z\u0142otej oprawie liturgii Ko\u015bcio\u0142a \u015bw<\/em>. Bez znajomo\u015bci liturgii i ducha roku ko\u015bcielnego nie uda si\u0119 Wam dobrze wykona\u0107 \u015bpiewu gregoria\u0144skiego.[…]”<\/p>\r\n

[Podkre\u015blenia jak w tek\u015bcie oryginalnym.<\/em>]<\/p>\r\n

S\u0142yszymy w s\u0142owach kard. Wyszy\u0144skiego konieczno\u015b\u0107 utrwalania tego, czym Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u017cy\u0142 przez wieki, co dawa\u0142o modlitewne ukojenie wiernym – o pi\u0119knej ko\u015bcielnej muzyce i \u015bpiewie gregoria\u0144skim. Nawo\u0142ywa\u0142 aby je podtrzyma\u0107, kontynuowa\u0107, piel\u0119gnowa\u0107. Lecz gdzie podzia\u0142y si\u0119 one w posoborowym Ko\u015bciele? Gdzie s\u0105 obecne w Novus Ordo<\/em>? Zosta\u0142y ca\u0142kowicie wyrzucone z Ko\u015bcio\u0142a! Czy nie mo\u017cna by\u0142o przewidzie\u0107 los\u00f3w muzyki ko\u015bcielnej, kt\u00f3ra musia\u0142a<\/em> zosta\u0107 zast\u0105piona w Nowej Mszy ba\u0142aganem kakofonii i \u015bwiatowej muzyki? Musia\u0142a, bo sama NOM<\/em> jest bez\u0142adem i bezprawiem i musi otacza\u0107 si\u0119 tymi samymi inspiracjami. Czy nie mo\u017cna by\u0142o – nie trzeba by\u0142o! – reagowa\u0107 gdy dzia\u0142o si\u0119 to wielkie Z\u0142o w Ojczy\u017anie, kiedy to zago\u015bci\u0142y od razu po wprowadzeniu NOM<\/em>-u, big-beatowe msze, infantylne msze dla dzieci, kiedy to zacz\u0119\u0142y panoszy\u0107 si\u0119 zakonnice ze swoimi gitarami, kiedy porzucano organy ko\u015bcielne na rzecz gitar,  b\u0119benk\u00f3w i pianinek? Kiedy to w ramach „odrodzenia Ko\u015bcio\u0142a” zainstalowano wsz\u0119dzie, nawet w najpi\u0119kniejszym i najmniejszym wiejskim ko\u015bci\u00f3\u0142ku koszmarne tablice i rzutniki, aby lud „nauczy\u0142 si\u0119 nowych pie\u015bni”?? Mo\u017cna i trzeba by\u0142o, lecz i w tej materii hierarchia zawiod\u0142a<\/strong>, zwiedzona maso\u0144skimi hase\u0142kami „odnowy Ko\u015bcio\u0142a”. Gdzie ich m\u0105dro\u015b\u0107??<\/p>\r\n

<\/span><\/p>\r\n

A gdy masowo rozwalano pi\u0119kne marmurowe o\u0142tarze, gdy niszczono dekoracje aby „upro\u015bci\u0107” prezbiterium, gdy likwidowano „przestarza\u0142e” ambony, gdy niszczono „bezu\u017cyteczne” balaski, gdy przenoszono w „lepsze miejsca” Taberankulum, gdy zacz\u0119to w ekspresowym tempie budowa\u0107 tysi\u0105ce ohydnych modernistycznych hal nazywanych ko\u015bcio\u0142ami – gdzie byli nasi dostojnicy? Po kt\u00f3rej stronie stali – po stronie niszczycieli czy tych, kt\u00f3rzy pragn\u0105 co\u015b jeszcze zachowa\u0107? No i pytanie, od kt\u00f3rego zacz\u0119li\u015bmy: Gdzie w tym wszystkim by\u0142 Prymas Polski Stefan kardyna\u0142 Wyszy\u0144ski? Niew\u0105tpliwie, w imi\u0119 b\u0142\u0119dnie poj\u0119tego pos\u0142usze\u0144stwa wykonywa\u0142 wytyczne Paw\u0142a VI i jego maso\u0144sko-komunistycznych koleg\u00f3w. Nie sprzeciwi\u0142 si\u0119. Nie zadba\u0142 o zachowanie pozosta\u0142o\u015bci. Odrzuci\u0142 cisz\u0119 i pi\u0119kno architektoniczne ko\u015bcio\u0142\u00f3w, nie dostrzeg\u0142, \u017ce w nowym bez\u0142adzie nie ma miejsca na cienie wynios\u0142ych kolumn i sklepie\u0144. Czy zap\u0142aka\u0142? Mo\u017ce, ale tego nie wiemy. Wiemy natomiast to co pozostawi\u0142 po sobie: pi\u0119kn\u0105 postaw\u0119 i kazania przedsoborowe oraz – niestety – uleg\u0142o\u015b\u0107 wobec rewolucji w Ko\u015bciele.<\/p>\r\n

W czasie gdy rozgrzewaj\u0105 si\u0119 nadzieje na rych\u0142\u0105 beatyfikacj\u0119 kard. Wyszy\u0144skiego, tak\u0105 postaw\u0119 te\u017c trzeba bra\u0107 pod uwag\u0119. Niestety – tak jak w przypadku kard. Wojty\u0142y i Jana Paw\u0142a II, u kt\u00f3rego zupe\u0142nie nie zainteresowano si\u0119 jego pro-marksistowskimi inklinacjami, jego zauroczeniami francuskimi ksi\u0119\u017cmi-robotnikami, jego odrzucenia Tradycji i nie\u015bmiertelnej Mszy \u015bwi\u0119tej (Kard. Wojty\u0142a i JP2 po wprowadzeniu NOM<\/em> ani razu w swym \u017cyciu nie odprawi\u0142 ju\u017c Mszy \u015bwi\u0119tej!) – tak te\u017c i w przypadku kard. Wyszy\u0144skiego, proces beatyfikacyjny jest \u015blepy na jedno oko.<\/p>\r\n

I jeszcze uwaga og\u00f3lniejsza, nie tylko dotycz\u0105ca kard. Wyszy\u0144skiego czy kard. Wojty\u0142y, ale ca\u0142ej – bez wyj\u0105tku! – hierarchii i chyba wszystkich duchownych (nie znamy niestety wyj\u0105tk\u00f3w, cho\u0107 bardzo chcieliby\u015bmy pozna\u0107…) Jest doprawdy niezrozumia\u0142e, \u017ce kap\u0142ani, kt\u00f3rzy byli od dziecka wychowani, potem ukszta\u0142towani w tomistycznych seminariach, stali si\u0119 biskupami i kardyna\u0142ami (a kard. Wyszy\u0144ski by\u0142 kardyna\u0142em od prawie 20 lat podczas wprowadzania Novus Ordo<\/em>!), kt\u00f3rzy uczestniczyli b\u0105d\u017a sami odprawiali Msze \u015bwi\u0119te Wszechczas\u00f3w w nie\u015bmiertelnym tradycyjnym rycie (a \u0142atwo obliczy\u0107, \u017ce kard. Wyszy\u0144ski do momentu wprowadzenia Novus Ordo<\/em> odprawi\u0142 w swym \u017cyciu oko\u0142o 20 tysi\u0119cy Mszy \u015bwi\u0119tych!<\/strong>), nagle – tak zupe\u0142nie nagle, z dnia na dzie\u0144, jakby nigdy nic – strz\u0105sn\u0119li z siebie ten „baga\u017c historii\u201d i zacz\u0119li wyst\u0119py aktorskie odwr\u00f3ceni od Boga.<\/strong> To jakie\u015b niepoj\u0119te, jak mo\u017cna by\u0142o bez \u017cadnych opor\u00f3w – nawet przyjmuj\u0105c naciski z Watykanu – zapomnie\u0107 o kilkudziesi\u0119cioletniej praktyce, liturgii i nade wszystko, katolicko\u015bci najpi\u0119kniej wyra\u017conej w\u0142a\u015bnie w Mszy \u015bwi\u0119tej Wszechczas\u00f3w. Niestety, nie ma \u017cadnych, ale to \u017cadnych wspomnie\u0144, notatek, biografii \u015bwiadcz\u0105cych o tym, \u017ce hierarchowie w Polsce, w tym przede wszystkim kard. Wyszy\u0144ski, wyra\u017cali swoje obawy, celowo przesuwali terminy wprowadzenia tej zgubnej zmiany, czy zacz\u0119li np. kwestionowa\u0107 prawne podstawy promulgacji Nowej Mszy przez Paw\u0142a VI – a ju\u017c wtedy by\u0142y i dalej s\u0105 powody do dyskusji na ten temat – czy wprowadzali z oporami, stopniowo\u2026 Nic, absolutnie nic, tylko \u015blepe, bierne i t\u0119pe pos\u0142usze\u0144stwo i sprzeniewierzenie si\u0119 ca\u0142ej Tradycji.<\/strong><\/p>\r\n

Teraz przysz\u0142a kolej na szybkie znalezienie cud\u00f3w. Jako\u015b dziwnie si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce Pan B\u00f3g upodoba\u0142 sobie w\u0142a\u015bnie posoborowych hierarch\u00f3w i papie\u017cy w czynieniu cud\u00f3w, zupe\u0142nie nie zwa\u017caj\u0105c na ich odst\u0119pstwa.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

 <\/h4>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Najog\u00f3lniej rzecz ujmuj\u0105c w zakres zainteresowania katolickiej nauki spo\u0142ecznej wchodzi ca\u0142okszta\u0142t \u017cycia spo\u0142eczno-politycznego, z tym \u017ce poj\u0119cie \u201e\u017cycie spo\u0142eczne\u201d nale\u017cy rozumie\u0107 szeroko, a wi\u0119c wchodz\u0105 we\u0144 zagadnienia nie tylko spo\u0142eczne, ale i gospodarcze, kulturalne, prawne itd. KNS interesuje wszystko, co dotyczy \u017cycia jednostki w spo\u0142ecze\u0144stwie. Wa\u017cny jest przy tym aspekt etyczny, poniewa\u017c korzystaj\u0105c z docieka\u0144 […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[135,328],"tags":[196,424,81],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111719"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=111719"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111719\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=111719"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=111719"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=111719"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}