{"id":1111,"date":"2007-07-13T00:00:00","date_gmt":"2007-07-13T00:00:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2017-07-13T11:39:28","modified_gmt":"2017-07-13T15:39:28","slug":"muzyka-liturgiczna-w-posoborowym-kosciele-wywiad-z-ks-robertem-c-pasley-khs","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=1111","title":{"rendered":"Muzyka liturgiczna w posoborowym Ko\u015bciele – wywiad z ks. Robertem C. Pasley, KHS<\/em>"},"content":{"rendered":"

Od po\u0142owy lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych katolicy w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej mogli ju\u017c ogl\u0105da\u0107 „msze ludowe\u201d przy akompaniamencie gitar akustycznych, \u201emsze z polk\u0105\u201d przy d\u017awi\u0119kach akordeonu czy \u201emsze dla nastolatk\u00f3w\u201d z opraw\u0105 muzyczn\u0105 w wykonaniu amatorskich zespo\u0142\u00f3w rockowych. Czy Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II wzywa\u0142 do tego typu eksperyment\u00f3w? Co w\u0142a\u015bciwie soborowe dokumenty m\u00f3wi\u0105 o muzyce liturgicznej?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ks. Robert Pasley<\/strong>: Nie, dokumenty soborowe nie wzywa\u0142y do wprowadzenia tego typu muzyki. Dokumenty ko\u015bcielne m\u00f3wi\u0105 o dopuszczeniu do wykonywania nowych kompozycji w j\u0119zykach narodowych. Ta my\u015bl pojawi\u0142a si\u0119 zreszt\u0105 ju\u017c wcze\u015bniej, jednak\u017ce oficjalne teksty Ko\u015bcio\u0142a deklaruj\u0105, \u017ce \u015bpiew gregoria\u0144ski cieszy si\u0119 uprzywilejowan\u0105 pozycj\u0105 w liturgii. Aprobuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c inne dzie\u0142a nale\u017c\u0105ce do naszego dziedzictwa, w szczeg\u00f3lno\u015bci polifoniczn\u0105 muzyk\u0119 ch\u00f3raln\u0105, kt\u00f3ra jest najbli\u017csza chora\u0142owi. Nawet kompozycje na ch\u00f3r i orkiestr\u0119 s\u0105 dozwolone, dop\u00f3ki nie odci\u0105gaj\u0105 uwagi od mszy i nie staj\u0105 si\u0119 same w sobie odr\u0119bnym od niej wyst\u0119pem.<\/p>\r\n

Najnowszy dokument Watykanu dotycz\u0105cy muzyki ko\u015bcielnej nosi tytu\u0142 Musicam Sacram<\/em>, pochodzi z 1967 roku i nie wspomina s\u0142owem o zespo\u0142ach rockowych lub mszach przy akompaniamencie gitar. Wyznacza on w\u0142a\u015bciwie priorytety w kwestii tego, kt\u00f3re cz\u0119\u015bci mszy maj\u0105 by\u0107 \u015bpiewane. Po pierwsze, je\u017celi ju\u017c cokolwiek jest \u015bpiewane podczas mszy, to powinny to by\u0107 w pierwszej kolejno\u015bci: znak krzy\u017ca na pocz\u0105tku, modlitwy kap\u0142ana, dialogi kap\u0142ana z wiernymi, aklamacje przy Ewangelii[1]<\/a>, dialog prefacji, prefacja i \u015awi\u0119ty<\/em>, Modlitwa Pa\u0144ska oraz rozes\u0142anie.<\/p>\r\n

W drugiej kolejno\u015bci powinny by\u0107 natomiast \u015bpiewane: Kyrie<\/em>, Gloria<\/em>, Agnus Dei<\/em>, Credo<\/em> oraz modlitwa wiernych. W ko\u0144cu, jako trzecie w hierarchii wa\u017cno\u015bci, dokument wymienia pie\u015b\u0144 na wej\u015bcie i \u015bpiew podczas procesji komunijnej (przez pie\u015b\u0144 rozumie si\u0119 tu jednak Introit <\/em>oraz antyfon\u0119 na komuni\u0119 z Gradua\u0142u Rzymskiego<\/em> lub psalmy w Graduale Simplex<\/em> albo antyfon\u0119 na wej\u015bcie i na komuni\u0119 znajduj\u0105ce si\u0119 w Mszale Rzymskim), \u015bpiewy mi\u0119dzy czytaniami (psalm responsoryjny lub Gradua\u0142 czy te\u017c Traktus z Graduale Romanum<\/em>), werset Offertorium z Gradua\u0142u Rzymskiego<\/em> oraz czytania, w tym Ewangelia. Dokument \u00f3w stanowi ponadto, \u017ce je\u017celi wszystkie wymienione wy\u017cej cz\u0119\u015bci s\u0105 \u015bpiewane, mo\u017cna doda\u0107 do ca\u0142o\u015bci hymny.<\/p>\r\n

Niemal wszystkie wskazania Musicam Sacram<\/em> zosta\u0142y zignorowane i \u015bpiew, kt\u00f3ry by\u0142 wyj\u0105tkiem i [mia\u0142 by\u0107] w\u0142\u0105czany do mszy jako ostatni w kolejno\u015bci – hymn – w efekcie sta\u0142 si\u0119 pierwszym i jedynym \u015bpiewem, kt\u00f3ry w og\u00f3le jest wykonywany. Wprowadzi\u0142o to do liturgii wszystkie rodzaje muzyki \u015bwieckiej i tonalno\u015bci, kt\u00f3rych przedtem nawet sobie nie wyobra\u017cano.<\/p>\r\n

Czy nie jest sprzeczno\u015bci\u0105 oczekiwa\u0107 chora\u0142u gregoria\u0144skiego oraz polifonicznej muzyki ch\u00f3ralnej na mszy i jednocze\u015bnie wymaga\u0107 od zgromadzenia aktywnego uczestniczenia w Eucharystii?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ks. Pasley: C\u00f3\u017c, zale\u017cy co rozumie si\u0119 przez aktywne uczestniczenie. W j\u0119zyku angielskim przyj\u0119\u0142o si\u0119 t\u0142umaczenie tych s\u0142\u00f3w Soboru jako \u201eaktywne uczestniczenie\u201d, ale [\u0142aci\u0144ski] orygina\u0142 to participatio actuosa<\/em>, kt\u00f3ry oznacza \u201erzeczywiste uczestniczenie\u201d. Gdy za\u015b o nim mowa, faktycznie odzwierciedla ono my\u015blenie Piusa XII wyra\u017cone w jego encyklice na temat liturgii, Mediator Dei<\/em> [1947]. W Mediator Dei<\/em> mowa jest o tym, \u017ce w mszy nieodzowny jest udzia\u0142 ludu, \u017ce nie jest on tylko biernym obserwatorem. Jednak\u017ce \u00f3w udzia\u0142 odnosi si\u0119 przede wszystkim do prze\u017cywania wewn\u0119trznego, a dopiero w drugiej kolejno\u015bci do zewn\u0119trznych czynno\u015bci.<\/p>\r\n

Nawet w tradycyjnej mszy s\u0105 cz\u0119\u015bci, kt\u00f3re m\u00f3g\u0142 \u015bpiewa\u0107 lud, np. Kyrie<\/em>. \u015apiewa si\u0119 je po grecku i jest bardzo proste: \u201ePanie, zmi\u0142uj si\u0119 nad nami, Chryste, zmi\u0142uj si\u0119 nad nami.\u201d Nie wymaga praktycznie \u017cadnej nauki. Nast\u0119pnie Sanctus<\/em>: po kilku wykonaniach lud wiedzia\u0142by, co znacz\u0105 \u0142aci\u0144skie s\u0142owa. Podobnie jest z Agnus Dei<\/em>. By\u0107 mo\u017ce Gloria<\/em> i Credo<\/em> by\u0142yby dla ludu z pocz\u0105tku troch\u0119 trudne do zrozumienia, ale ten medal ma dwie strony. Po pierwsze, nawet najnowsze Og\u00f3lne wprowadzenie do Msza\u0142u rzymskiego<\/em> z 2000 roku stwierdza, \u017ce schola mo\u017ce sama \u015bpiewa\u0107 Gloria<\/em> i Credo<\/em> (dodam, \u017ce OWMR m\u00f3wi, i\u017c Credo<\/em> powinno by\u0107 „\u015bpiewane lub odmawiane\u201d – zwracam tu uwag\u0119 na pierwsze\u0144stwo \u015bpiewu). Schola mo\u017ce \u015bpiewa\u0107 d\u0142u\u017cszy tekst po \u0142acinie, podczas gdy lud mo\u017ce wykonywa\u0107 refren. To przyk\u0142ad zewn\u0119trznego uczestniczenia. Ale, co wa\u017cniejsze, je\u017celi lud ma w \u0142awkach obok wersji \u0142aci\u0144skiej t\u0142umaczenie, mo\u017ce siedzie\u0107 tam i medytowa\u0107 nad tymi s\u0142owami, podczas gdy schola – jako „eksperci\u201d – \u015bpiewa je. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi nie ma dobrego g\u0142osu i czuje si\u0119 niezr\u0119cznie \u015bpiewaj\u0105c. Tak, mog\u0105 za\u015bpiewa\u0107 znany im hymn, przy wsparciu organ\u00f3w. Ale prawdziwe aktywne uczestniczenie pojawia si\u0119, gdy lud medytuje, u\u017cywaj\u0105c zmys\u0142u s\u0142uchu do s\u0142uchania, wzroku do czytania, kiedy lud jednoczy si\u0119 z wprawionymi w \u015bpiewie kantorami, kiedy wierni wznosz\u0105 swe serca do Boga tak, \u017ce efektem nie jest bezustanne zaanga\u017cowanie, ale faktyczne uczestniczenie. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II rzeczywi\u015bcie wzywa\u0142 do wi\u0119kszego uczestniczenia, ale s\u0105dz\u0119, \u017ce Ojcowie mieli tu na my\u015bli raczej \u015bpiewanie chora\u0142u oraz wprowadzenie jakiej\u015b nowszej muzyki sakralnej, kt\u00f3ra by\u0142aby podobna do chora\u0142u, utrzymana w jego duchu.<\/p>\r\n

Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 najpi\u0119kniejszej muzyki tradycyjnej Ko\u015bcio\u0142a posz\u0142a w odstawk\u0119, gdy mo\u017cliwe sta\u0142o si\u0119 odprawianie mszy w j\u0119zyku narodowym. Jak t\u0142umaczy\u0142by Ksi\u0105dz nieprzyjazne nastawienie do muzyki z \u0142aci\u0144skimi tekstami w\u015br\u00f3d cz\u0119\u015bci duchowie\u0144stwa tak\u017ce dzisiaj?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ks. Pasley: S\u0105dz\u0119, \u017ce nast\u0105pi\u0142o odrzucenie \u0142aciny jako j\u0119zyka obcego, kt\u00f3rego lud nie rozumia\u0142, jako czego\u015b zbyt trudnego i wymagaj\u0105cego. By\u0142a ona r\u00f3wnie\u017c symbolem przesz\u0142o\u015bci. Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 papie\u017c Benedykt XVI, jeszcze jako kardyna\u0142 Ratzinger, napisa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 zatytu\u0142owan\u0105 Nowa pie\u015b\u0144 dla Pana<\/em>. Pyta w niej, dlaczego przeciwstawia si\u0119 sobie okres przed i po soborze, jakby dzieli\u0142a je przepa\u015b\u0107. W istocie powinna istnie\u0107 mi\u0119dzy nimi ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107, a mimo to wielu ludzi dostrzega tu luk\u0119. Ultratradycjonali\u015bci postrzegaj\u0105 j\u0105 jako zerwanie z tradycj\u0105; ultralibera\u0142owie lub te\u017c \u201epost\u0119powi\u201d kap\u0142ani widz\u0105 w niej zerwanie z przesz\u0142o\u015bci\u0105, do kt\u00f3rego sk\u0105din\u0105d nie powinno doj\u015b\u0107. Bywa, \u017ce za zupe\u0142nym odrzuceniem \u0142aciny jako zbyt \u201eformalnej\u201d sta\u0142a swoista mentalno\u015b\u0107 ideologiczna. \u0179yjemy w czasach, w kt\u00f3rych wszystko ma by\u0107 bardziej wsp\u00f3lnotowe, bardzo nieformalne, w kt\u00f3rych nie ma sensu jakakolwiek odr\u0119bno\u015b\u0107; wszystko powinno by\u0107 wsp\u00f3lne. Tak wi\u0119c \u00f3w \u201eformalizm\u201d \u0142aciny by\u0142 postrzegany jako przeszkoda. W praktyce, je\u017celi pozb\u0119dziemy si\u0119 tekstu \u0142aci\u0144skiego i lud odzwyczaja si\u0119 od s\u0142uchania \u0142aciny, nie wykonujemy r\u00f3wnie\u017c \u0142aci\u0144skiej muzyki, bo jest to jeszcze bardziej \u201eformalne\u201d. Jest ona cz\u0119\u015bci\u0105 dziedzictwa cywilizacji zachodniej i wielu ludzi dopracowywa\u0142o j\u0105 przez wieki z ogromn\u0105 precyzj\u0105. K\u0142\u00f3ci si\u0119 z nowoczesn\u0105 mentalno\u015bci\u0105 pod tytu\u0142em \u201eHej, ludziska, jestem waszym kumplem\u201d. [\u015amiech]<\/p>\r\n

W tym roku znowu, w uroczysto\u015b\u0107 Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny, sprawowa\u0142 Ksi\u0105dz uroczyst\u0105 sum\u0119 w ko\u015bciele katedralnym Ksi\u0119dza diecezji, z wykwalifikowan\u0105<\/em> schola cantorum [grup\u0105 kantor\u00f3w], intonuj\u0105c\u0105 odpowiednie modlitwy w chorale gregoria\u0144skim, oraz ch\u00f3rem zawodowych<\/em> muzyk\u00f3w, \u015bpiewaj\u0105cych Palestrin\u0119.<\/em> Sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 taki zwyczaj?<\/em> Jak uzasadnia Ksi\u0105dz spory wydatek, jakim jest organizacja takiej wspania\u0142ej mszy chora\u0142owej?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ks. Pasley: Gdy pewnego dnia spacerowa\u0142em z dyrektorem muzycznym Misji Mater Ecclesiae<\/em>, powiedzia\u0142em: \u201eSzkoda, \u017ce nasza kaplica jest tak ma\u0142a; ch\u0119tnie odprawi\u0142bym msz\u0119 z muzyk\u0105 autorstwa Haydna lub Mozarta. Obawiam si\u0119, \u017ce nigdy nie b\u0119dziemy w stanie tego zrobi\u0107\u201d. Odpowiedzia\u0142: „Dlaczego wi\u0119c nie spr\u00f3bujemy zorganizowa\u0107 wi\u0119kszej mszy z ch\u00f3rem w katedrze, z okazji kt\u00f3rego\u015b \u015bwi\u0119ta, kiedy \u017cadne inne uroczysto\u015bci nie by\u0142yby planowane w tym czasie?\u201d. A Wniebowzi\u0119cie jest uroczysto\u015bci\u0105, podczas kt\u00f3rej wszyscy s\u0105 na wybrze\u017cu New Jersey, by uczestniczy\u0107 w b\u0142ogos\u0142awieniu oceanu. Pomy\u015bla\u0142em r\u00f3wnie\u017c, \u017ce by\u0142by to dobry spos\u00f3b na zademonstrowanie \u0142\u0105czno\u015bci parafii z diecezj\u0105 oraz potwierdzenia przez diecezj\u0119, \u017ce jeste\u015bmy jej kanoniczn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105. By\u0142aby to msza dzi\u0119kczynna za utworzenie Misji Mater Ecclesiae<\/em> i stwarza\u0142aby okazj\u0119 do uwydatnienia roli muzyki liturgicznej. Poszed\u0142em zatem do boa DiMarzio, \u00f3wczesnego ordynariusza diecezji Cadmen, kt\u00f3ry wr\u0119cz zachwyci\u0142 si\u0119 tym pomys\u0142em. By\u0142o to w roku 2001. W tym roku natomiast celebrowali\u015bmy nasz\u0105 pi\u0105t\u0105, doroczn\u0105 uroczyst\u0105 msz\u0119 dzi\u0119kczynn\u0105.
\r\n Kiedy zak\u0142adano Misj\u0119 Mater Ecclesiae<\/em>, jednym z powod\u00f3w naszego istnienia, jednym z czterech apostolat\u00f3w, by\u0142o wspieranie dobrej muzyki liturgicznej, zgodnie z oczekiwaniami Watykanu. W istocie tezy Vaticanum II<\/em> nie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 zbytnio od wypowiedzi Piusa XII, za wyj\u0105tkiem nieco wi\u0119kszego nacisku po\u0142o\u017conego przez sob\u00f3r na j\u0119zyki narodowe; utrzymuje si\u0119 on zasadniczo w g\u0142\u00f3wnym nurcie nauczania, maj\u0105cym swoje \u017ar\u00f3d\u0142o jeszcze u Piusa X.<\/p>\r\n

Ja natomiast zawsze kocha\u0142em chora\u0142 i zajmowa\u0142em si\u0119 muzyk\u0105 ko\u015bcieln\u0105. Kiedy zatem zosta\u0142em mianowany rektorem Misji Mater Ecclesiae<\/em>, kt\u00f3ra poprzednio by\u0142a kaplic\u0105, w kt\u00f3rej odprawiano \u0142aci\u0144skie msze, pomy\u015bla\u0142em, \u017ce by\u0142aby podatnym gruntem dla takiej muzyki, poniewa\u017c \u0142acina jest tam intensywnie u\u017cywana, a wi\u0119c mo\u017cemy wykonywa\u0107 muzyk\u0119 tradycyjn\u0105. Mieli\u015bmy ju\u017c ucz\u0119szczaj\u0105cych na msz\u0119 wiernych, kt\u00f3rzy interesowali si\u0119 chora\u0142em. Teraz mamy w\u0142asn\u0105 schol\u0119 oraz ludzi we wsp\u00f3lnocie, kt\u00f3rzy lubi\u0105 w\u0142\u0105cza\u0107 si\u0119 w \u015bpiew. Ale dla muzyki chora\u0142owej rzeczywi\u015bcie ponosimy wi\u0119ksze koszty, by wynaj\u0105\u0107 zawodowych \u015bpiewak\u00f3w.<\/p>\r\n

Czujemy, \u017ce nasz lud naprawd\u0119 anga\u017cuje si\u0119 w dobroczynno\u015b\u0107. Anga\u017cuje si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 Rycerzy Kolumba, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 si\u0119 zbi\u00f3rk\u0105 \u017cywno\u015bci oraz niezb\u0119dnych artyku\u0142\u00f3w dla biednych i upo\u015bledzonych umys\u0142owo. Pilnujemy, by jednym z naszych cel\u00f3w ka\u017cdego roku by\u0142o hojne wsparcie biskupiego funduszu charytatywnego, a nawet udawa\u0142o nam si\u0119 co roku przekracza\u0107 planowan\u0105 kwot\u0119, od pocz\u0105tku naszego zaanga\u017cowania. Staramy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przeznacza\u0107 pieni\u0105dze na potrzeby, kt\u00f3re dostrzegamy wok\u00f3\u0142 parafii, doz\u00f3r nad budynkami, pomoc materialn\u0105 dla ubogich, itd. S\u0105dzimy, \u017ce przy\u0142o\u017cyli\u015bmy si\u0119 do tych obowi\u0105zk\u00f3w (cho\u0107 zawsze mo\u017cna oczywi\u015bcie zrobi\u0107 wi\u0119cej). Jednak\u017ce czujemy, \u017ce w obecnych czasach, maj\u0105c na uwadze ub\u00f3stwo muzyki liturgicznej, musimy s\u0142u\u017cy\u0107 Bogu i Ko\u015bcio\u0142owi, inwestuj\u0105c w dobr\u0105 muzyk\u0119 liturgiczn\u0105. Ko\u015bci\u00f3\u0142 wydaje pieni\u0105dze na programy socjalne, administracj\u0119, szaty liturgiczne, architektur\u0119 i sztuk\u0119; my\u015bl\u0119, \u017ce powinien r\u00f3wnie\u017c wyasygnowa\u0107 fundusze na najwi\u0119ksz\u0105 ze sztuk – t\u0119, kt\u00f3ra stanowi integraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 liturgii, a kt\u00f3r\u0105 jest muzyka sakralna. Wszystkie inne sztuki s\u0105 pomocnicze, pomagaj\u0105 nam w oddawaniu czci Bogu, ale tylko jedna sztuka jest okre\u015blana jako ars integra<\/em>, co\u015b, co jest cz\u0119\u015bci\u0105 samej liturgii, a jest ni\u0105 muzyka.<\/p>\r\n

Jak jeszcze Misja <\/em>Mater Ecclesiae pomaga zachowywa\u0107 tradycyjn\u0105 muzyk\u0119 liturgiczn\u0105?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ks. Pasley: W ka\u017cd\u0105 niedziel\u0119 na mszy mamy chora\u0142 gregoria\u0144ski. Posiadamy r\u00f3wnie\u017c system pozyskiwania datk\u00f3w na specjalne dni \u015bwi\u0105teczne w ci\u0105gu roku. Celebrujemy od 20 do 25 dni \u015bwi\u0105tecznych, na przyk\u0142ad jesieni\u0105: \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a, Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny R\u00f3\u017ca\u0144cowej, Chrystusa Kr\u00f3la, Wszystkich \u015awi\u0119tych oraz Dzie\u0144 Zaduszny, Bo\u017ce Narodzenie. Staramy si\u0119 organizowa\u0107 specjalne msze chora\u0142owe na te dni. Zach\u0119camy ludzi do sk\u0142adania ofiar, kt\u00f3re publikujemy w biuletynie, na chora\u0142ow\u0105 msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 w zam\u00f3wionej przez nich intencji. Mamy r\u00f3wnie\u017c muzyk\u00f3w, kt\u00f3rzy przybywaj\u0105 na te msze, by na nich \u015bpiewa\u0107.<\/p>\r\n

Za\u0142o\u017cyli\u015bmy r\u00f3wnie\u017c dzieci\u0119cy ch\u00f3r, \u015bpiewaj\u0105cy chora\u0142 gregoria\u0144ski, pod dyrekcj\u0105 Nicholasa Becka, naszego dyrektora muzycznego oraz, od niedawna, absolwenta Westminster Choir College. Stale \u015bpiewa w nim oko\u0142o dziesi\u0119ciorga m\u0142odych ludzi.
\r\n Nosimy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z zamiarem zainicjowania w\u0142asnego ch\u00f3ru dla doros\u0142ych. \u015awietnie spe\u0142niali swoje zadanie, \u015bpiewaj\u0105c hymny podczas mszy zwyk\u0142ej o godzinie 9.00 w niedziele, a teraz zaczn\u0105 uczy\u0107 si\u0119 chora\u0142u gregoria\u0144skiego oraz innych mszy ch\u00f3ralnych tak, by\u015bmy mogli lepiej wykorzysta\u0107 ich g\u0142osy. Tworzymy r\u00f3wnie\u017c bibliotek\u0119 muzyki liturgicznej. Mam ponadto nadziej\u0119 na nawi\u0105zanie wsp\u00f3\u0142pracy z wielk\u0105 bibliotek\u0105 muzyki sakralnej, kt\u00f3r\u0105 stworzy\u0142 wielebny Schuler w ko\u015bciele \u015bw. Agnieszki w St. Paul w stanie Minnesota. Chcia\u0142bym si\u0119 przekona\u0107, co mo\u017cemy zrobi\u0107, by wykorzysta\u0107 te zasoby.<\/p>\r\n

Stowarzyszenie sympatyk\u00f3w mszy trydenckiej w Europie, zwane \u201eJuventutem\u201d, wys\u0142a\u0142o delegacj\u0119 na ubieg\u0142oroczne \u015awiatowe Dni M\u0142odzie\u017cy i celebrowa\u0142o tradycyjn\u0105 msz\u0119 \u0142aci\u0144sk\u0105 codziennie podczas tych obchod\u00f3w, w pobli\u017cu Duesseldorfu. Czy spodziewa si\u0119 Ksi\u0105dz rozkwitu liturgii trydenckiej za pontyfikatu papie\u017ca Benedykta XVI?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ks. Pasley: Mam tak\u0105 nadziej\u0119. Dotychczas da\u0142o si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 wiele dobrych znak\u00f3w. Pierwsze przem\u00f3wienie Ojca \u015awi\u0119tego do kardyna\u0142\u00f3w, po jego wyborze na Stolic\u0119 Piotrow\u0105, zosta\u0142o wyg\u0142oszone po \u0142acinie. Msza inauguruj\u0105ca pontyfikat oraz wcze\u015bniejsza msza pogrzebowa papie\u017ca Jana Paw\u0142a II by\u0142y zar\u00f3wno pi\u0119kne, jak i bardzo dostojne oraz bardzo wzruszaj\u0105ce. Przeniesienie cia\u0142a z Sali Klementy\u0144skiej do Bazyliki \u015bw. Piotra, z towarzysz\u0105cym mu Miserere oraz \u015bpiewanym chora\u0142em, zapiera\u0142o dech w piersiach, zatem by\u0142em bardzo zadowolony z przebiegu tego obrz\u0119du. Wiem, \u017ce Benedykt XVI powiedzia\u0142, \u017ce lud powinien zna\u0107 podstawowe modlitwy po \u0142acinie. S\u0105dz\u0119 wi\u0119c, \u017ce stan\u0105 si\u0119 naprawd\u0119 cudowne rzeczy. Zn\u00f3w jednak b\u0119dzie musia\u0142 i\u015b\u0107 pod pr\u0105d. Ponadto, jak \u015bw. Benedykt, tw\u00f3rca monastycyzmu, zainicjowa\u0142 powstawanie ma\u0142ych wsp\u00f3lnot, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y zmienia\u0107 Europ\u0119, tak i dzi\u015b na ca\u0142ym \u015bwiecie powstaj\u0105 ma\u0142e wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3re dokonaj\u0105 podobnych zmian.<\/p>\r\n

Gdy kard. Joseph Ratzinger pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 prefekta Kongregacji Nauki Wiary, napisa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 zatytu\u0142owan\u0105 <\/em>Duch Liturgii. Mniej znanym faktem jest to, \u017ce pisa\u0142 obszernie r\u00f3wnie\u017c o muzyce liturgicznej. Czy mo\u017ce Ksi\u0105dz powiedzie\u0107 kilka s\u0142\u00f3w o jego nauczaniu dotycz\u0105cym tego tematu?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ks. Pasley: Przeczyta\u0142em Ducha liturgii<\/em>, Raport o stanie wiary<\/em>, \u015awi\u0119to wiary<\/em> i Now\u0105 pie\u015b\u0144 dla Pana<\/em> [inne zbiory pism kardyna\u0142a Ratzingera] i – kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c – wydaje mi si\u0119, i\u017c jest on zdecydowanie przeciwny idei, wed\u0142ug kt\u00f3rej lud musi robi\u0107 wszystko, by uczestniczy\u0107 aktywnie w liturgii; pokazuje, \u017ce ten pogl\u0105d jest absolutnie nietrafiony, \u017ce nie tego chcia\u0142 Sob\u00f3r. Wyja\u015bnia, \u017ce ch\u00f3r mo\u017ce spe\u0142nia\u0107 sw\u0105 pos\u0142ug\u0119, reprezentuj\u0105c lud poprzez talent, kt\u00f3ry posiada, poprzez wykszta\u0142cenie muzyczne, kt\u00f3re otrzyma\u0142. Cz\u0142onkowie ch\u00f3ru mog\u0105 by\u0107 swego rodzaju namiastk\u0105 ludu wielbi\u0105cego Boga tak, aby lud m\u00f3g\u0142 \u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z nimi wewn\u0119trznie i w ten spos\u00f3b wy\u015bpiewywa\u0107 chwa\u0142\u0119 Bogu w spos\u00f3b, w jaki sam nigdy nie potrafi\u0142by tego czyni\u0107.<\/p>\r\n

To w\u0142a\u015bnie uderzy\u0142o mnie najbardziej. Ch\u00f3r nie \u015bpiewa sam dla siebie, podczas gdy lud jest w jaki\u015b spos\u00f3b oddzielony od akcji liturgicznej. Kiedy ludzie zag\u0142\u0119biaj\u0105 si\u0119 w sam\u0105 msz\u0119, a ch\u00f3r spe\u0142nia swoj\u0105 pos\u0142ug\u0119, wtedy wsp\u00f3\u0142graj\u0105 ze sob\u0105 i dochodzi do pi\u0119knego po\u0142\u0105czenia wszystkich tych cudownych rzeczy.<\/p>\r\n

Lud nie wypowiada s\u0142\u00f3w Kanonu Rzymskiego wraz z kap\u0142anem. Dlaczego wi\u0119c nie m\u00f3g\u0142by s\u0142ucha\u0107 r\u00f3wnie\u017c ch\u00f3ru? Nie chodzi o to, \u017ce \u015bpiew zarezerwowany by\u0142by wy\u0142\u0105cznie dla ch\u00f3ru. Na uroczystej Mszy Wniebowzi\u0119cia w katedrze, lud \u015bpiewa\u0142 wszystkie odpowiedzi, \u015bpiewa\u0142 hymny, a\u017c dr\u017ca\u0142y mury, ale by\u0142y r\u00f3wnie\u017c chwile odpoczynku i s\u0142uchania.<\/p>\r\n

Kolejn\u0105 spraw\u0105, o kt\u00f3rej obszernie m\u00f3wi Papie\u017c, jest potrzeba ciszy. W nowej liturgii czasem wydaje si\u0119, \u017ce momenty ciszy trzeba wprowadza\u0107 niejako na si\u0142\u0119, by lud mia\u0142 czas na refleksj\u0119. Z drugiej strony, je\u017celi ch\u00f3r wykonuje tradycyjn\u0105 muzyk\u0119 sakraln\u0105, a lud s\u0142ucha i jednoczy si\u0119 z nim w ten spos\u00f3b, to jest to czas jego osobistego milczenia, w kt\u00f3rym ch\u00f3r stanowi t\u0142o dla medytacji ludu. Zatem ch\u00f3r naprawd\u0119 sprzyja poczuciu czci w liturgii.<\/p>\r\n

Ojciec \u015awi\u0119ty wymienia r\u00f3wnie\u017c kilka praktycznych \u015brodk\u00f3w, kt\u00f3re zaobserwowa\u0142 w katedrze w niemieckim Regensburgu, gdzie jego brat Georg przez wiele lat kierowa\u0142 ch\u00f3rem. Ratzinger nie widzi problemu, by – na przyk\u0142ad – ch\u00f3r wykonywa\u0142 kunsztowny, polifoniczny \u015bpiew Agnus Dei<\/em> w ca\u0142o\u015bci. Z zasady zabronione jest zmuszanie kap\u0142ana do czekania przy o\u0142tarzu, a\u017c \u015bpiew dobiegnie ko\u0144ca. Proponowane przez Ratzingera rozwi\u0105zanie polega na tym, \u017ce pierwsze Baranku Bo\u017cy<\/em> \u015bpiewane jest we w\u0142a\u015bciwym mu czasie; potem nast\u0119puje pauza, w kt\u00f3rej ksi\u0105dz wypowiada s\u0142owa Oto Baranek Bo\u017cy<\/em>. Nast\u0119pnie ch\u00f3r kontynuuje \u015bpiew drugiego i trzeciego powt\u00f3rzenia, podczas gdy lud przyst\u0119puje do komunii.<\/p>\r\n

Papie\u017c Benedykt XVI stwierdza ponadto, \u017ce muzyka sakralna jest \u201elogocentryczna\u201d. Innymi s\u0142owy, jest s\u0142u\u017cebnic\u0105 S\u0142owa. Jest s\u0142u\u017cebnic\u0105 i no\u015bnikiem, winnym przekazywa\u0107 s\u0142owa Pisma \u015awi\u0119tego i modlitwy liturgiczne, w gruncie rzeczy – samego Chrystusa.
\r\n Jej nadrz\u0119dnym celem nie jest dostarczanie emocjonalnych uniesie\u0144 i rozrywki, nie jest ona przeznaczona dla nas, ale ma za zadanie wychwala\u0107 Boga, nast\u0119pnie wznosi\u0107 ku Niemu nasze umys\u0142y i serca, by wzbudza\u0107 w nas pragnienie otwarcia si\u0119 na wcielenie si\u0119 S\u0142owa w nasze dusze.<\/p>\r\n

Dlatego w\u0142a\u015bnie chora\u0142 gregoria\u0144ski jest muzyk\u0105 liturgiczn\u0105 najwy\u017cszego kalibru. Jego celem jest przekazywanie s\u0142\u00f3w Pisma i w ten spos\u00f3b tak\u017ce samego S\u0142owa. Tak znaczna cz\u0119\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnej muzyki nie ma prawie \u017cadnej tre\u015bci. Je\u017celi ju\u017c j\u0105 posiada, to kwestia tego, jaka ma\u0142a doktryna jest w niej wyra\u017cona, cz\u0119sto bywa wysoce w\u0105tpliwa i jest nierzadko wykorzystywana do emocjonalnego pobudzenia t\u0142umu jak na swoistym, liturgicznym wiecu. Muzyka liturgiczna musi by\u0107 „logocentryczna\u201d.<\/p>\r\n

Jaki jest cel Stowarzyszenia Liturgii \u0141aci\u0144skiej (Latin Liturgy Association)? Kto i w jaki spos\u00f3b mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 jego cz\u0142onkiem?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ks. Pasley: LLA zosta\u0142o za\u0142o\u017cone w 1975 roku; celem by\u0142o wyra\u017cenie poparcia dla u\u017cywania \u0142aciny w liturgii, w \u015bwietle nauczania Soboru Watyka\u0144skiego II, i danie ludziom kochaj\u0105cym liturgi\u0119 \u0142aci\u0144sk\u0105 mo\u017cliwo\u015bci spotkania si\u0119 i dyskusji nad problemami i trudno\u015bciami, proponowania rozwi\u0105za\u0144 i wzajemnego wspierania si\u0119.<\/p>\r\n

Pami\u0119tam, jak dowiedzia\u0142em si\u0119 o nim, b\u0119d\u0105c klerykiem w seminarium \u015bw. Karola w Filadelfii; zapisa\u0142em si\u0119 i od tamtego czasu jestem jego cz\u0142onkiem. Ka\u017cdy mo\u017ce nim zosta\u0107. Maj\u0105 swoj\u0105 stron\u0119 w Internecie. Rozsy\u0142aj\u0105 pi\u0119kny biuletyn dwa lub trzy razy do roku.<\/p>\r\n

Generalna konwencja ma miejsce co roku; w przysz\u0142ym roku LLA spotyka si\u0119 w St. Louis. Istniej\u0105 lokalne oddzia\u0142y LLA; my, po\u0142udniowe New Jersey, przynale\u017cymy do oddzia\u0142u w Filadelfii. Doktor Rudy Masciantonio, przewodnicz\u0105cy, jest r\u00f3wnie\u017c cz\u0142onkiem Mater Ecclesiae<\/em>.<\/p>\r\n

Tradycyjni katolicy z ca\u0142ego trzystanowego obszaru New Jersey, Pennsylvanii i Delaware przychodz\u0105 do Misji Mater Ecclesiae, by do\u015bwiadczy\u0107 uroczystej atmosfery i pi\u0119kna celebrowanej tam liturgii. Co radzi Ksi\u0105dz tym, kt\u00f3rzy chcieliby zabra\u0107 z sob\u0105 cz\u0105stk\u0119 tamtej muzyki do w\u0142asnych parafii? W jaki spos\u00f3b zgromadzenie uczy si\u0119 na nowo \u015bpiewu po \u0142acinie?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ks. Pasley: Kilka rzeczy. Na poziomie praktycznym, Ameryka\u0144skie Stowarzyszenie Muzyki Katolickiej (Catholic Music Association of America – CMAA) posiada stron\u0119 internetow\u0105 www.musicasacra.com<\/a>. Staje si\u0119 ona bogatym \u017ar\u00f3d\u0142em zasob\u00f3w. Dysponujemy rzesz\u0105 ludzi w ca\u0142ym kraju, kt\u00f3rzy mog\u0105 wyg\u0142asza\u0107 konferencje w parafiach i przekazywa\u0107 parafianom pewne podstawowe informacje z tego zakresu. Posiadamy du\u017c\u0105 grup\u0119 prelegent\u00f3w na P\u00f3\u0142nocnym Wschodzie, w Connecticut, Massachusetts, w stanie Nowy Jork, w New Jersey i Pennsylvanii, wi\u0119c dost\u0119pnych jest mn\u00f3stwo wyk\u0142adowc\u00f3w. Za\u0142o\u017cony przez CMAA blog jest wspania\u0142y, mn\u00f3stwo ludzi pisze do\u0144 z r\u00f3\u017cnymi pomys\u0142ami. Cz\u0142onkowie Jeffrey Tucker i Arlene Oost-Zinner tworz\u0105 wspania\u0142e artyku\u0142y, a ponadto znajduj\u0105 dla tych wszystkich idei bardzo praktyczne zastosowanie w ich w\u0142asnej parafii w Alabamie. To jedna sprawa.<\/p>\r\n

Druga sprawa to: id\u017acie do domu i przeczytajcie dokument Soboru Watyka\u0144skiego II m\u00f3wi\u0105cy o liturgii, Sacrosanctum Concilium<\/em>. Wszyscy o nim m\u00f3wi\u0105, m\u00f3wi\u0105 o duchu Soboru, ale trzeba go przeczyta\u0107. Po przeczytaniu b\u0119dziecie odrobin\u0119 zszokowani tym, kt\u00f3re spo\u015br\u00f3d jego zalece\u0144 nie s\u0105 wykonywane.<\/p>\r\n

Po trzecie: zdob\u0105d\u017acie egzemplarz Musicam Sacram<\/em> (1967), kt\u00f3ry jest dost\u0119pny w Internecie. Mo\u017cna znale\u017a\u0107 go na kilku stronach, kt\u00f3re archiwizuj\u0105 dokumenty pontyfikalne [np. ewtn.com]. Przeczytajcie Musicam Sacram<\/em>. To niezmiernie wa\u017cne, poniewa\u017c jest ona cz\u0119sto cytowana we Og\u00f3lnym Wprowadzeniu do Msza\u0142u Rzymskiego.<\/p>\r\n

W ko\u0144cu, spr\u00f3bujcie znale\u017a\u0107 kogo\u015b – nie byle amatora – kto zna si\u0119 troch\u0119 na muzyce i kto wam pomo\u017ce. I zaczynajcie powoli. Ludzie czuj\u0105 si\u0119 nieswojo wobec zmian, nawet je\u015bli s\u0105 to zmiany na lepsze. Przyzwyczajaj\u0105 si\u0119 do pewnych rzeczy. Obawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c rzeczy sobie nieznanych. Wielu ludzi skrywa w sobie g\u0142\u0119boko zakorzenione przekonanie, i\u017c \u0142acina jest tak trudna, \u017ce nigdy si\u0119 jej nie naucz\u0105. M\u00f3wi\u0119 to nawet ludziom w Mater Ecclesiae<\/em>: sp\u00f3jrzcie – kiedy tu przychodzicie, je\u017celi \u0142acina nie jest wam znana, zajmie wam to najwy\u017cej miesi\u0105c lub dwa, by w ko\u0144cu poczu\u0107 si\u0119 dobrze i j\u0105 zaakceptowa\u0107; potem wszystko zaczyna si\u0119 uk\u0142ada\u0107 i pasowa\u0107 do siebie.<\/p>\r\n

Zatem radz\u0119: nie spieszcie si\u0119 i zaczynajcie od ma\u0142ych rzeczy. Mo\u017ce nauczcie si\u0119 jakich\u015b pi\u0119knych Kyrie<\/em> i zacznijcie je \u015bpiewa\u0107 podczas mszy. Mo\u017ce nauczcie si\u0119 kilku Alleluja<\/em>, kt\u00f3re b\u0119dziecie mogli \u015bpiewa\u0107 po komunii, je\u015bli s\u0105 zbyt d\u0142ugie, by \u015bpiewa\u0107 je przed Ewangeli\u0105. Mo\u017ce nauczcie si\u0119 kilku paru prostych hymn\u00f3w, kt\u00f3rych ludzie nie s\u0142yszeli ca\u0142e lata, takich jak Adoro te devote<\/em> lub Jesu dulcis memoria<\/em> i pi\u0119kne, kr\u00f3tkie hymny. A kiedy ju\u017c to zrobicie, upewnijcie si\u0119, \u017ce macie kartki z repertuarem, kt\u00f3re mo\u017cecie rozda\u0107 parafianom, z \u0142aci\u0144skim tekstem z jednej strony i t\u0142umaczeniem z drugiej. Ludzie m\u00f3wi\u0105 \u201eNo c\u00f3\u017c, jak lud ma cokolwiek rozumie\u0107, skoro wszystko jest po \u0142acinie?\u201d. Ot\u00f3\u017c w Mater Ecclesiae<\/em> mamy mszalik, kt\u00f3ry zawiera z jednej strony tekst \u0142aci\u0144ski, a z drugiej jego angielskie t\u0142umaczenie, wi\u0119c lud mo\u017ce \u015bledzi\u0107 tekst i wychwytywa\u0107 poszczeg\u00f3lne my\u015bli. Ale je\u017celi po prostu \u015bpiewacie po \u0142acinie ni z tego, ni z owego, bez \u017cadnego przygotowania, lud si\u0119 wy\u0142\u0105czy, poniewa\u017c nie b\u0119dzie tego rozumia\u0142, nie b\u0119dzie wiedzia\u0142, co si\u0119 dzieje. Je\u017celi natomiast zaczniecie z wyczuciem, od prostych rzeczy, rozdaj\u0105c wiernym t\u0142umaczenie tak, by mogli \u015bledzi\u0107 tekst, ludzie pokochaj\u0105 ten \u015bpiew.<\/p>\r\n

Rozmowa: Michale J. Miller<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Ks. Robert C. Pasley<\/strong> jest kap\u0142anem diecezji Cadmen w New Jersey oraz rektorem Misji Mater Ecclesiae, odpowiednika parafii bez okre\u015blonego terytorium, gdzie sprawuje codzienn\u0105 msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 oraz inne sakramenty w klasycznym rycie rzymskim. Od ponad 25 lat jest cz\u0142onkiem Stowarzyszenia Liturgii \u0141aci\u0144skiej, ponadto zasiada w zarz\u0105dzie Ameryka\u0144skiego Stowarzyszenia Muzyki Sakralnej. We wrze\u015bniu 2004 zosta\u0142 pasowany na Rycerza Grobu Pa\u0144skiego.<\/em><\/em><\/p>\r\n

Wywiad zosta\u0142 opublikowany w wydaniu \u201eCatholic World Report\u201d ze stycznia 2006 roku.<\/em><\/p>\r\n

T\u0142umaczenie: Jakub Kubica<\/em><\/p>\r\n

\r\n

[1]<\/a> Dialog przed Ewangeli\u0105: \u201e- Pan z Wami – I z duchem Twoim – S\u0142owa Ewangelii wed\u0142ug \u015bw. N. – Chwa\u0142a Tobie, Panie\u201d oraz po niej: \u201e- Oto S\u0142owo Pa\u0144skie – Chwa\u0142a Tobie, Chryste\u201d [przyp. t\u0142um.].<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Za: http:\/\/www.liturgia.dominikanie.pl<\/a> Dokument zosta\u0142 dodany dn. 17-05-2007.<\/span><\/p>\r\n

(Dost\u0119pne r\u00f3wnie\u017c w:<\/span> Rzymski Katolik<\/a>)<\/p>\r\n

 <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Od po\u0142owy lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych katolicy w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej mogli ju\u017c ogl\u0105da\u0107 „msze ludowe\u201d przy akompaniamencie gitar akustycznych, \u201emsze z polk\u0105\u201d przy d\u017awi\u0119kach akordeonu czy \u201emsze dla nastolatk\u00f3w\u201d z opraw\u0105 muzyczn\u0105 w wykonaniu amatorskich zespo\u0142\u00f3w rockowych. Czy Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II wzywa\u0142 do tego typu eksperyment\u00f3w? Co w\u0142a\u015bciwie soborowe dokumenty m\u00f3wi\u0105 o muzyce liturgicznej? Ks. Robert Pasley: Nie, dokumenty soborowe nie wzywa\u0142y […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[4],"tags":[97,24,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1111"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1111"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1111\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1111"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1111"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}