{"id":110912,"date":"2019-11-30T11:21:09","date_gmt":"2019-11-30T16:21:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=110912"},"modified":"2020-01-11T10:18:21","modified_gmt":"2020-01-11T15:18:21","slug":"nowojorski-taniec-smierci-michal-golebiowski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=110912","title":{"rendered":"Nowojorski taniec \u015bmierci &#8211; <em>Micha\u0142 Go\u0142\u0119biowski<\/em>"},"content":{"rendered":"<p>Punktem wyj\u015bcia dla <em>Irlandczyka<\/em> jest dobrze znana i sprawdzona formu\u0142a. Sprawdzona, poniewa\u017c w zasadzie wszystkie filmy mafijne Martina Scorsesego (w tym tak\u017ce <em>Wilk z Wall Street<\/em>, kt\u00f3ry jest r\u00f3wnie\u017c filmem mafijnym) to w gruncie rzeczy kazanie na ewangeliczn\u0105 przypowie\u015b\u0107 o bogaczu i \u0141azarzu (zob. \u0141k 16,19-31), a w zakresie poszczeg\u00f3lnych w\u0105tk\u00f3w to wci\u0105\u017c kolejne warianty innych \u0141ukaszowych opowie\u015bci, zw\u0142aszcza za\u015b s\u0142\u00f3w: <em>I powiem sobie: Masz wielkie zasoby d\u00f3br, na d\u0142ugie lata z\u0142o\u017cone; odpoczywaj, jedz, pij i u\u017cywaj. Lecz B\u00f3g rzek\u0142 do niego: G\u0142upcze, jeszcze tej nocy za\u017c\u0105daj\u0105 twojej duszy od ciebie; komu wi\u0119c przypadnie to, co\u015b przygotowa\u0142<\/em> (\u0141k 12,19-20). Dlatego zawsze uwa\u017ca\u0142em, \u017ce filmy Scorsesego wyrastaj\u0105 z katolickiego gruntu. Dodatkowo wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce naj\u015bwie\u017csze dokonania tw\u00f3rcy <em>Ostatniego kuszenia Chrystusa<\/em> z ca\u0142\u0105 moc\u0105 udowadniaj\u0105 taki stan rzeczy, niespecjalnie kryj\u0105c si\u0119 z tym, \u017ce niegdysiejsze dylematy, zw\u0105tpienia czy zgorszenia z powodu z\u0142a nieukaranego przez Bosk\u0105 sprawiedliwo\u015b\u0107, ostatecznie spotykaj\u0105 si\u0119 z tak czy inaczej wyra\u017conym Boskim S\u0105dem.<\/p>\r\n<p>Kiedy m\u00f3wi\u0119 o katolickiej formacji odczuwania i my\u015blenia u Scorsesego, to bynajmniej nie chodzi mi o to, \u017ce jego filmy mo\u017cna by uzna\u0107 za kino konfesyjne, ani tym bardziej za manifest ortodoksji. Nie chodzi tu r\u00f3wnie\u017c o natarczywie pojawiaj\u0105c\u0105 si\u0119 w kluczowych scenach dzie\u0142 re\u017cysera ikonografi\u0119 ko\u015bcieln\u0105. Jak ju\u017c powszechnie wiadomo, \u015bwi\u0119te obrazy towarzysz\u0105ce scenom przemocy (jak np. w <em>Ulicach n\u0119dzy<\/em> czy <em>Infiltracji<\/em>), zab\u00f3jstw (<em>Irlandczyk<\/em>) czy zdrady ma\u0142\u017ce\u0144skiej (<em>W\u015bciek\u0142y byk<\/em>) to niemal znak firmowy ameryka\u0144skiego re\u017cysera. Za ka\u017cdym razem s\u0105 one przypomnieniem o obecno\u015bci milcz\u0105cego Boga po\u015br\u00f3d z\u0142a tego \u015bwiata. Jednak\u017ce we wspomnianej \u201ekatolickiej formacji\u201d chodzi przede wszystkim o to, \u017ce Scorsese za ka\u017cdym razem wchodzi w samo centrum konfliktu mi\u0119dzy Rzymem i Ko\u015bcio\u0142em, w to napi\u0119cie pomi\u0119dzy pragnieniem ziemskich rozkoszy a potrzeb\u0105 wyboru \u201ew\u0105skiej drogi\u201d do zbawienia wiecznego (rozdarcie to zosta\u0142o doskonale zobrazowane chocia\u017cby w <em>Tha\u00c3\u00afs<\/em> Anatola France\u2019a). Cz\u0119stokro\u0107 bohaterowie film\u00f3w Scorsesego si\u0119gaj\u0105 po s\u0142odki owoc grzechu. Nietrudno jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce zmys\u0142 moralny re\u017cysera wyra\u017anie sk\u0142ania si\u0119 ku nauce o \u201emarno\u015bci\u201d, <em>vanitati<\/em>. Takie by\u0142o <em>Kasyno<\/em>, kt\u00f3rego zako\u0144czenie stawia nam przed oczyma wielki monument lwa w Las Vegas, owego \u201ez\u0142otego cielca\u201d, poga\u0144skiego bo\u017cka i Molocha, kt\u00f3remu \u201etrojaka po\u017c\u0105dliwo\u015b\u0107\u201d codziennie sk\u0142ada krwaw\u0105 ofiar\u0119. Taki by\u0142 brudny, rockandrollowy i bezczelnie immoralny <em>Wilk z Wall Street<\/em>, w kt\u00f3rym nie mog\u0142o jednak zabrakn\u0105\u0107 pytania o sprawiedliwo\u015b\u0107 Boga pozornie b\u0142ogos\u0142awi\u0105cego ludziom z\u0142ym. Za ka\u017cdym razem moralne dylematy Scorsesego rozstrzygane s\u0105 z pasj\u0105 kaznodziei, w duchu dziedzictwa \u015bw. Augustyna, i to nawet w\u00f3wczas, gdy religijny obraz \u015bwiata wcale nie wysuwa si\u0119 na pierwszy plan.<\/p>\r\n<p>Jak ju\u017c wspomnia\u0142em, <em>Irlandczyk<\/em> z pocz\u0105tku snuje swoj\u0105 opowie\u015b\u0107 zgodnie ze sprawdzon\u0105 formu\u0142\u0105 film\u00f3w mafijnych. A jednak z czasem okazuje si\u0119, \u017ce najnowsze dzie\u0142o Scorsesego t\u0119 formu\u0142\u0119 \u015bwiadomie przekracza. Mniej wi\u0119cej w po\u0142owie seansu zdajemy sobie bowiem spraw\u0119, \u017ce ogl\u0105damy nie tyle opowie\u015b\u0107 o gangsterach, co po prostu moralitet o staro\u015bci. Pod koniec filmu widz traci nawet perspektyw\u0119 zbrodniczej przesz\u0142o\u015bci Franka Sheerana, a zaczynamy \u015bledzi\u0107 los starca, jednego z tych zniedo\u0142\u0119\u017cnia\u0142ych dziadk\u00f3w doros\u0142ych c\u00f3rek i wnuk\u00f3w, codziennie \u0142ykaj\u0105cego odpowiedni\u0105 dawk\u0119 lek\u00f3w i z trudem nad\u0105\u017caj\u0105cego za zielonym \u015bwiat\u0142em na pasach dla pieszych, m\u0119\u017cczyzny, kt\u00f3ry codziennie zadaje sobie pytanie, czy <em>jeszcze tej nocy za\u017c\u0105daj\u0105 jego duszy<\/em> (zob. \u0141k 12,20). Natomiast zako\u0144czenie <em>Irlandczyka<\/em> to ju\u017c kino jawnie religijne, znacznie bardziej <em>Milczenie<\/em> ani\u017celi <em>Ch\u0142opcy z ferajny<\/em>, takie, kt\u00f3re w dos\u0142owny spos\u00f3b w\u0142\u0105cza problematyk\u0119 odkupienia, a przy tym zachowuje powolne tempo medytacji. Osobi\u015bcie ogromnie ceni\u0119 duchow\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107, z jak\u0105 Scorsese obrazuje spowied\u017a. Rozdzieraj\u0105cy serce moment sakramentalnej pokuty by\u0142 moj\u0105 ulubion\u0105 scen\u0105, jak i w og\u00f3le ulubionym motywem w <em>Milczeniu<\/em>, dziele tw\u00f3rcy ewidentnie czu\u0142ego na problem zdrady (Boga, samego siebie, bli\u017anich), \u017calu i odkupienia. W najnowszym filmie dostajemy nieoczekiwanie podobny w\u0105tek. Zarazem jednak to jedyna scena filmowa, jak\u0105 znam, w kt\u00f3rej do spowiedzi zach\u0119cany jest socjopata, czyli cz\u0142owiek, kt\u00f3ry wcale nie czuje, \u017ce \u017ale robi\u0142, nie do\u015bwiadcza \u017calu, gdy\u017c zosta\u0142 pozbawiony odpowiedniego poziomu empatii, cho\u0107 wci\u0105\u017c &#8211; jak wyra\u017anie sugeruje Scorsese &#8211; mo\u017ce uzyska\u0107 przebaczenie przez to, \u017ce sam\u0105 decyzj\u0105 woli oddzieli z\u0142o od dobra, ciemno\u015b\u0107 od \u015bwiat\u0142o\u015bci. Mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce do tego jednego momentu prowadzi\u0142a nie tylko ca\u0142a w\u0119dr\u00f3wka Sheerana, ale tak\u017ce wszystkie te chwile zgorszenia, w kt\u00f3rych re\u017cyser ukazywa\u0142 cynicznie tryumfuj\u0105ce z\u0142o.<\/p>\r\n<p>Od wcze\u015bniejszych mafijnych film\u00f3w Scorsesego <em>Irlandczyka<\/em> odr\u00f3\u017cnia tak\u017ce to, \u017ce w ca\u0142ej narracji pojawiaj\u0105 si\u0119 wyraziste elementy satyry, kt\u00f3re odbieraj\u0105 mafijnemu \u015bwiatu powag\u0119 i groz\u0119. \u015awiat zbrodni nie jest tak demoniczny, jak chocia\u017cby w <em>Kasynie<\/em>, ani nawet tak drapie\u017cny, jak w <em>Ch\u0142opcach z ferajny<\/em>. Du\u017co wi\u0119cej jest tutaj humoru i pob\u0142a\u017cliwych komentarzy re\u017cysera. Kiedy na scen\u0119 wychodzi kolejna gruba ryba w latach swej \u015bwietno\u015bci, zrazu dowiadujemy si\u0119, jak \u017ca\u0142osny koniec \u017cycia i kariery przypad\u0142 jej w udziale. A to wywo\u0142uje \u015bmiech. O wielkich rz\u0105dcach tego \u015bwiata, jak cho\u0107by o Jimmy\u2019m Hoffie, zwi\u0105zkowcu niegdy\u015b \u201er\u00f3wnie popularnym, co Beatlesi\u201d, tak \u0142atwo zapomnie\u0107. Po jego \u015bmierci niewielu ju\u017c potrafi przypomnie\u0107 sobie jego nazwiska. Staje si\u0119 on po prostu jednym z wielu, kt\u00f3rzy pojawili si\u0119, a nast\u0119pnie odeszli. Wszystko to sprawia, \u017ce \u015bwiat mo\u017cnych i wp\u0142ywowych ukazany zosta\u0142 na spos\u00f3b \u015bredniowiecznego ta\u0144ca \u015bmierci. Jak to uj\u0105\u0142 Claudio Magris, tutaj \u201eka\u017cdy m\u00f3g\u0142by siedzie\u0107 na miejscu drugiego; za mask\u0105 spo\u0142ecznego statusu twarz, naznaczona latami, jest mniej wi\u0119cej taka sama\u201d[1]. Raptem wszyscy okazuj\u0105 r\u00f3wnie \u015bmieszni i bezradni; zar\u00f3wno wp\u0142ywowi, jak i s\u0142abi, bogaci i biedni, ka\u017cdy starzeje si\u0119 tak samo, wszyscy z czasem niedo\u0142\u0119\u017cniej\u0105 i staj\u0105 si\u0119 dziecinni, ka\u017cdemu pisany jest ten sam koniec, a Bo\u017cy S\u0105d (kt\u00f3ry anonimowo pojawia si\u0119 w filmie chocia\u017cby pod postaci\u0105 przeszywaj\u0105cego wzroku c\u00f3rki) przypomni uczynki wszystkich. Zamiast z\u0142otej legendy mafii, tyle\u017c fascynuj\u0105cej, co budz\u0105cej przera\u017cenie, mamy tutaj niemal \u015bredniowieczne misterium o banalnej anonimowo\u015bci ka\u017cdego w obliczu staro\u015bci i \u015bmierci.<\/p>\r\n<p>A wi\u0119c powt\u00f3rz\u0119 raz jeszcze: Scorsese w ka\u017cdej ze swoich ods\u0142on to w gruncie rzeczy katolicki moralista. Wida\u0107 to wyra\u017anie na przyk\u0142adzie <em>Irlandczyka<\/em>, kt\u00f3ry okaza\u0142 si\u0119 czym\u015b pomi\u0119dzy mafijnymi przypowie\u015bciami ameryka\u0144skiego re\u017cysera, a utrzymanym w rytmie r\u00f3\u017ca\u0144ca <em>Milczeniem<\/em>. Ale warto wspomnie\u0107 jeszcze <em>Wilka z Wall Street<\/em>, kt\u00f3rego wielu widz\u00f3w ch\u0119tnie uzna\u0142o za dow\u00f3d na to, \u017ce stary Scorsese wci\u0105\u017c potrafi ta\u0144czy\u0107 ekstatycznego rock and rolla. W tej trzygodzinnej orgii niemal wszystkich grzech\u00f3w g\u0142\u00f3wnych pojawia si\u0119 bodaj tylko jeden moment, prawie dwie minuty, w trakcie kt\u00f3rych do g\u0142osu dochodzi sumienie. Oto ocalony z morskiej katastrofy protagonista wyobra\u017ca sobie p\u0142on\u0105cy samolot, a nast\u0119pnie m\u00f3wi do widza w akcie jakiej\u015b ukrytej modlitwy: \u201eWidzieli\u015bcie, to by\u0142 samolot, kt\u00f3ry pocz\u0105tkowo mia\u0142 nas zabra\u0107. Eksplodowa\u0142, bo mewa wlecia\u0142a do silnika: trzech zabitych. Wierzycie w znaki od Boga? Po tym wszystkim zrozumia\u0142em, co chce mi powiedzie\u0107\u201d. Lecz wok\u00f3\u0142 trwa zabawa, z g\u0142o\u015bnik\u00f3w bije odblaskowy dance, a do kieliszk\u00f3w leje si\u0119 w\u00f3dka. Znak niebios nie zosta\u0142 dostrze\u017cony przez nikogo pr\u00f3cz g\u0142\u00f3wnego zainteresowanego, Belforda, kt\u00f3ry zalicza w\u0142a\u015bnie \u201eepicki zjazd\u201d. <em>Irlandczyk<\/em> jest natomiast jak gdyby negatywem <em>Wilka z Wall Street<\/em>. Punktem w\u0119z\u0142owym pozostaje oczywi\u015bcie w\u0142adza, pieni\u0105dze i przemoc. Ale <em>Irlandczyk<\/em> jest cichy, powolny, sceptyczny wobec u\u0142udy \u015bwiata, a znaki niebios przestaj\u0105 by\u0107 w nim ledwie dostrzegalne. One pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej domagaj\u0105 si\u0119 uwagi.<\/p>\r\n<p><em><strong>Micha\u0142 Go\u0142\u0119biowski<\/strong><\/em><\/p>\r\n<p>[1] C. Magris, <em>Migawki<\/em>, t\u0142um. J. Ugniewska, Krak\u00f3w 2016, s. 19.<\/p>\r\n<p>&#8212;&#8211;&nbsp;<\/p>\r\n<p>Drogi Czytelniku, skoro jeste\u015bmy ju\u017c razem tutaj, na ko\u0144cu tekstu prosimy jeszcze o chwil\u0119 uwagi. Udost\u0119pniamy ten i inne nasze teksty za darmo. Dzieje si\u0119 tak dzi\u0119ki wsparciu naszych czytelnik\u00f3w. Jest ono konieczne je\u015bli nadal mamy to robi\u0107.<\/p>\r\n<p><a href=\"http:\/\/christianitas.org\/static\/zamow-christianitas\/\">Zam\u00f3w &#8222;Christianitas&#8221; (pojedynczy numer lub prenumerat\u0119)<\/a><\/p>\r\n<p><a href=\"http:\/\/christianitas.org\/static\/wesprzyj-nas\">Wesprzyj &#8222;Christianitas&#8221;<\/a><\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">Za: <a href=\"http:\/\/christianitas.org\/news\/nowojorski-taniec-smierci\/\">Christianitas.pl (2019.11.30)<\/a><\/p>\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<hr style=\"background-color: #000000; border-width: 0; color: #000000; height: 2px; line-height: 0; text-align: center; width: 100%;\">\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<blockquote>\r\n<p><strong>KOMENTARZ <em>BIBU\u0141Y<\/em><\/strong>: Nie b\u0119dziemy si\u0119 rozpisywali na temat najnowszego filmu Scorsese, cho\u0107 z b\u00f3lem obejrzeli\u015bmy go &#8211; jest za d\u0142ugi i za nudny, nawet w niczym i nikomu nie pomog\u0142o wstawianie &#8222;kolorytu&#8221; przez re\u017cysera wciskaj\u0105cego w co drugie s\u0142owo ka\u017cdego z wyst\u0119puj\u0105cych aktor\u00f3w <em>fuck<\/em>&#8217;owanie. Nie pomagaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c ograne, opatrzone bo\u017cyszcze t\u0142um\u00f3w &#8211; De Niro czy Al Pacino, kt\u00f3rzy nie potrafi\u0105 ju\u017c nic nowego wnie\u015b\u0107 do kina. Poza tym film nie jest w pe\u0142ni zgodny historycznie, np. przyjmuj\u0105c najbardziej nieprawdopodobn\u0105 z mo\u017cliwych wersji \u015bmierci Jimmiego Hoffa. A czy re\u017cyser jest &#8222;katolickim moralist\u0105&#8221; &#8211; jak zastanawia si\u0119 Autor powy\u017cszej recenzji &#8211; wielce w\u0105tpimy. Tak jak w katolicyzm w\u0105tpi sam re\u017cyser obijaj\u0105cy si\u0119 o \u015bciany i nie potrafi\u0105cy znale\u017a\u0107 swego miejsca.<\/p>\r\n<p>Tutaj jeszcze dodatkowa uwaga, ciekawostka, kt\u00f3ra przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 widz\u00f3w i recenzent\u00f3w nie zosta\u0142a zauwa\u017cona. W filmie bowiem pojawia si\u0119 w scenach chrztu w ko\u015bciele katolickim pewien ksi\u0105dz &#8211; od razu rzuci\u0142a si\u0119 nam w oczy facjata arcy-wielebnego ojca jezuity. Tak, w filmie wyst\u0119puje sam o. James Martin, SJ. Co dziwne, w \u017cadnym spisie aktor\u00f3w, czy r\u00f3l pomocniczych (a np. IMDB wymienia nazwiska a\u017c 490 os\u00f3b graj\u0105cych w filmie; do tego wylicza 845 os\u00f3b pomagaj\u0105cych w produkcji filmu), nie ma przewielebnego ojca Martina. Czy on sam chcia\u0142 takiego ukrycia, a mo\u017ce by\u0142a to jego taktyka aby tym sposobem zwr\u00f3ci\u0107 na siebie uwag\u0119? S\u0105dzimy, \u017ce to drugie, bardziej pasuj\u0105ce do tego celebryty. Na swoim twitterze o. Martin przyzna\u0142 bowiem, \u017ce zosta\u0142 zaproszony przez re\u017cysera i jego rola jest dla niego &#8222;wyr\u00f3\u017cnieniem&#8221;. A z\u0142o\u015bliwi zadaj\u0105 pytanie jakiego mia\u0142 konsultanta katolickiego ten lewicowy ksi\u0105dz, niszcz\u0105cy w realnym \u017cyciu wszystko co katolickie, kt\u00f3ry w filmie bezb\u0142\u0119dnie udziela\u0142 chrztu w przedsoborowym rycie, po \u0142acinie (zreszt\u0105, w pi\u0119knym ko\u015bciele i co oczywiste w tamtych czasach, bez posoborowego sto\u0142u, wt\u0142oczonego do dzisiejszych ko\u015bcio\u0142\u00f3w i nazywanego prze\u015bmiewczo o\u0142tarzem). Jak o. Martin chce by\u0107 zapami\u0119tany &#8211; jako lewicowy aktywista czy jako ksi\u0105dz wierny Tradycji? Mamy nadziej\u0119, \u017ce dylematy tego rodzaju towarzysz\u0105 mu nieustannie.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<hr style=\"background-color: #000000; border-width: 0; color: #000000; height: 2px; line-height: 0; text-align: center; width: 100%;\">\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<h2>Uchylone drzwi. Ko\u015bci\u00f3\u0142 kompromisu Martina Scorsese<\/h2>\r\n<p><strong>Co \u0142\u0105czy \u201eIrlandczyka\u201d, Japoni\u0119, o. Jamesa Martina SJ i Netflixa? Dlaczego katolicyzm wed\u0142ug wizji Martina Scorsese to jedyny obraz Ko\u015bcio\u0142a na jaki zgodzi si\u0119 Hollywood?<\/strong><strong>&nbsp;<\/strong><\/p>\r\n<p><strong>Twoja twarz brzmi znajomo<\/strong><\/p>\r\n<p>Jedna ze scen z najnowszego dzie\u0142a Martina Scorsese \u201eIrlandczyk\u201d wci\u0105\u017c nie dawa\u0142a mi spokoju. Kiedy filmowi gangsterzy chrzcili swoje dziecko w jednym z nowojorskich ko\u015bcio\u0142\u00f3w, moj\u0105 uwag\u0119 przyku\u0142a twarz obsadzonego w roli ksi\u0119dza aktora. Wygl\u0105da\u0142a na dziwnie znajom\u0105. Kiedy w ko\u0144cu zdecydowa\u0142em si\u0119 wr\u00f3ci\u0107 do tego miejsca i w\u0142\u0105czy\u0107 \u201estop klatk\u0119\u201d, nast\u0105pi\u0142o ol\u015bnienie. Ksi\u0119dza w \u201eIrlandczyku\u201d wcale nie gra\u0142 aktor, ale prawdziwy ksi\u0105dz. I to nie \u201epierwszy z brzegu\u201d! T\u0105 twarz widzia\u0142em ju\u017c wiele razy &#8211; oto moim oczom ukaza\u0142 si\u0119 nie kto inny jak sam James Martin SJ. Jezuita, najpopularniejszy promotor agendy LGBT w Ko\u015bciele. Obecno\u015b\u0107 akurat tego kap\u0142ana potwierdzi\u0142a to co ju\u017c dawno czu\u0142em. \u0179e jedyny \u201epozytywny\u201d obraz Ko\u015bcio\u0142a na jaki dzisiaj zgodzi si\u0119 Hollywood, to katolicyzm wed\u0142ug Martina Scorsese.<\/p>\r\n<p><strong>\u201eMilczenie\u201d w sprawach najistotniejszych<\/strong><\/p>\r\n<p>O ile \u201eOstatnie kuszenie Chrystusa\u201d (1988 r.), ekranizacja blu\u017anierczej powie\u015bci Nikosa Kazantzakisa dotyczy\u0142a obrazu samego Jezusa, o tyle Scorsese przez d\u0142ugi czas sk\u0105pi\u0142 nam w\u0142asnej wizji Ko\u015bcio\u0142a katolickiego. Prze\u0142om nast\u0105pi\u0142 w 2016 wraz z premier\u0105 \u201eMilczenia\u201d. Do tej pory re\u017cyser w\u0142oskiego pochodzenia bawi\u0142 nas opowie\u015bciami o mafii, gangach, kasynach czy wielkim biznesie.<\/p>\r\n<p>Historia trzech misjonarzy dzia\u0142aj\u0105cych w&nbsp; XVII &#8211; wiecznej Japonii, w kt\u00f3rej chrze\u015bcijanie poddani s\u0105 straszliwym prze\u015bladowaniom jest w istocie pochwa\u0142\u0105 apostazji. I to odebranej z aprobat\u0105 i zrozumieniem ze strony samego Chrystusa. Scorsese stawiaj\u0105c otwarte pytanie o sens cierpienia, pokusi\u0142 si\u0119 wr\u0119cz o podanie w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 sensu m\u0119cze\u0144stwa milion\u00f3w chrze\u015bcijan. I nie spos\u00f3b nie zgodzi\u0107 si\u0119 z Edwardem Kabieszem z \u201eGo\u015bcia Niedzielnego\u201d &#8211; \u201ew jego uj\u0119ciu [ re\u017cysera &#8211; red.] akt apostazji staje si\u0119 aktem chrze\u015bcija\u0144skiej mi\u0142o\u015bci\u201d. Nie tak dawno obchodzili\u015bmy \u015bwi\u0119to \u015bw. Szczepana, pierwszego m\u0119czennika. Co roku w okolicach Bo\u017cego Narodzenia z brutalno\u015bci\u0105 mordowani s\u0105 chrze\u015bcijanie, kt\u00f3rzy mogliby si\u0119 uratowa\u0107 jedynie recytuj\u0105c muzu\u0142ma\u0144skie wyznanie wiary. Najwyra\u017aniej nie ogl\u0105dali filmu Scorsese.<\/p>\r\n<p>Ale re\u017cyser w \u201eMilczeniu\u201d idzie jeszcze dalej. Przekonuje, \u017ce nawet przechodz\u0105c na \u201estron\u0119 wroga\u201d, mo\u017cna zachowa\u0107 wiar\u0119 w Chrystusa. O. Rodriguez po dokonaniu aktu apostazji wyznaje buddyzm, \u017ceni si\u0119 i pracuje jako urz\u0119dnik oddelegowany do tropienia japo\u0144skich krypto-chrze\u015bcijan. W scenie pogrzebu wiekowego ju\u017c by\u0142ego jezuity dowiadujemy si\u0119, \u017ce &#8211; mimo przyczyniania si\u0119 w\u0142asnor\u0119cznie do prze\u015bladowa\u0144 &#8211; nigdy nie wypar\u0142 si\u0119 wiary w Chrystusa (sic!). Z historii b\u0119d\u0105cej niejako przeciwie\u0144stwem los\u00f3w \u015bw. Paw\u0142a wynika, \u017ce lepiej \u201ewyrzec si\u0119 swojej dumy\u201d &#8211; czym okre\u015blana jest \u015bmier\u0107 za wiar\u0119 i kontynuowa\u0107 rzekome na\u015bladowanie Chrystusa w pokorze i cicho\u015bci.<\/p>\r\n<p>Ciekawego komentarza udzieli\u0142 ju\u017c wspomniany James Martin SJ, prywatnie przyjaciel Scorsese i konsultant filmowy. Jego zdaniem, akt \u201eapostazji\u201d dokonuje si\u0119 za spraw\u0105 polecenia Chrystusa. G\u0142os, kt\u00f3ry o. Rodriguez s\u0142yszy w g\u0142owie ka\u017ce mu dokona\u0107 rzeczy, kt\u00f3ra wydawa\u0142a by si\u0119 mu nieprawdopodobna, przekre\u015blaj\u0105ca ca\u0142kowicie to, co B\u00f3g da\u0142 o sobie pozna\u0107 na kartach Pisma \u015awi\u0119tego.<\/p>\r\n<p>A Jezus m\u00f3wi wyra\u017anie: \u201ekto si\u0119 przyzna do Mnie przed lud\u017ami, przyznam si\u0119 i Ja przed moim Ojcem, kt\u00f3ry jest w niebie. Lecz kto si\u0119 Mnie zaprze przed lud\u017ami, tego zapr\u0119 si\u0119 i Ja przed moim Ojcem, kt\u00f3ry jest w niebie (\u2026) B\u0119dziecie w nienawi\u015bci u wszystkich z powodu mego imienia. Lecz kto wytrwa do ko\u0144ca, ten b\u0119dzie zbawiony\u201d (Mt 10, 22-33).<\/p>\r\n<p>O. Martin przekonuje, \u017ce misjonarze, kt\u00f3rzy wyszli z bia\u0142o-czarnego \u015bwiata, nie radz\u0105 sobie podczas konfrontacji z \u201eodcieniami szaro\u015bci\u201d. Dlatego \u201eszary \u015bwiat\u201d, specyfika danej sytuacji wymaga zupe\u0142nie innego podej\u015bcia &#8211; i to usankcjonowanego samym g\u0142osem Chrystusa! Widzimy, \u017ce takie podej\u015bcie &#8211; s\u0142uchania g\u0142osu Boga, kt\u00f3ry zdaje przeczy\u0107 samemu sobie &#8211; doskonale uwidacznia si\u0119 w podej\u015bciu ameryka\u0144skiego jezuity do kwestii nauczania Ko\u015bcio\u0142a o homoseksualizmie. Jego zdaniem nale\u017cy ponownie \u201ews\u0142ucha\u0107 si\u0119 w g\u0142os Chrystusa\u201d, kt\u00f3ry &#8211; w jego opinii &#8211; dzisiaj pragnie zmiany dotychczasowego Magisterium.<\/p>\r\n<p><strong>Czy m\u00f3g\u0142by ksi\u0105dz zostawi\u0107 uchylone drzwi?<\/strong><\/p>\r\n<p>W \u201eIrlandczyku\u201d jest podobnie. Co prawda w filmie po\u015bwi\u0119conym historii zawodowego zab\u00f3jcy b\u0119d\u0105cego cynglem najwi\u0119kszych \u00f3wczesnych mafios\u00f3w, religia i Ko\u015bci\u00f3\u0142 pojawia si\u0119 fragmentarycznie, to jest to obraz bardzo czytelny. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki nie daje pocieszenia. Pojednanie z Bogiem je\u017celi ju\u017c nast\u0119puje, to nie rodzi owoc\u00f3w w postaci nawet pr\u00f3by nawr\u00f3cenia i zmiany post\u0119powania. Nast\u0119puje usprawiedliwienie bez \u201e\u017calu za grzechy i mocnego postanowienia poprawy\u201d. Brakuje pokuty. A przecie\u017c tytu\u0142owy \u201eIrlandczyk\u201d, Frank Sheeran w swoim \u017cyciu zabi\u0142 dziesi\u0105tki os\u00f3b. Jedyny wyrzut sumienia wywo\u0142uje zab\u00f3jstwo jednego z przyjaci\u00f3\u0142, a nast\u0119pnie ok\u0142amanie jego rodziny. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w \u201eIrlandczyku\u201d jest nic nieznacz\u0105cym dodatkiem, kulturow\u0105 pozosta\u0142o\u015bci\u0105. G\u0142osz\u0105c herezj\u0119 fa\u0142szywego mi\u0142osierdzia, g\u0142aszcze po g\u0142owie z min\u0105 pe\u0142n\u0105 zrozumienia. I tyle.<\/p>\r\n<p>I ju\u017c nie dziwi dlaczego jako konsultant do filmu zosta\u0142 zaproszony w\u0142a\u015bnie przedstawiciel takiego Ko\u015bcio\u0142a, o. James Martin. Nie \u0142ud\u017amy si\u0119. Fabryka z\u0142a inwestuj\u0105c tak powa\u017cne \u015brodki (140 milion\u00f3w dolar\u00f3w) w produkcj\u0119 Scorsese, nie mo\u017ce pozwoli\u0107 sobie na pokazanie Ko\u015bcio\u0142a takim, jaki jest naprawd\u0119. Ko\u015bcio\u0142a zbawiaj\u0105cego, przynosz\u0105cego Chrystusa, a wraz z nim wiar\u0119, nadziej\u0119 i mi\u0142o\u015b\u0107. Ko\u015bcio\u0142a stawiaj\u0105cego wymagania ale i daj\u0105cego si\u0142\u0119 do ich wype\u0142nienia. Mel Gibson poprzez nakr\u0119cenie \u201ePasji\u201d rzuci\u0142 wyzwanie ameryka\u0144skiej bestii. Wszyscy widzieli\u015bmy jak\u0105 cen\u0119 zap\u0142aci\u0142.<\/p>\r\n<p>Ca\u0142o\u015bci dope\u0142nia fakt, \u017ce film dost\u0119pny jest tak\u017ce dla u\u017cytkownik\u00f3w <a href=\"https:\/\/www.pch24.pl\/netflix---fabryka-beznadziei,66674,i.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Netflixa &#8211; serialowej \u201efabryki beznadziei\u201d<\/a>, kt\u00f3ra nic sobie nie robi z wspierania jawnie blu\u017anierczej produkcji (pokazuj\u0105cej Jezusa &#8211; homoseksualisty i Maryi jako cudzo\u0142o\u017cnicy).<\/p>\r\n<p>W ostatniej scenie \u201eIrlandczyka\u201d re\u017cyser &#8211; mniej lub bardziej \u015bwiadomie &#8211; zdaje si\u0119 nam zdradza\u0107 swoje motywacje. Stary i schorowany Sheeran prosi odwiedzaj\u0105cego go ksi\u0119dza, by wychodz\u0105c pokoju zostawi\u0142 uchylone drzwi. Ko\u0144cz\u0105ca film scena wyra\u017anie ma wymiar symboliczny. Czy\u017cby to sam re\u017cyser po latach sukces\u00f3w przyzna\u0142, \u017ce dla kariery w Hollywood musia\u0142 zostawi\u0107 \u201euchylone drzwi\u201d dla pewnych \u201ekompromis\u00f3w\u201d? \u0179e radykalizm i bezkompromisowo\u015b\u0107 jak\u0105 niesie ze sob\u0105 p\u00f3j\u015bcie za Chrystusem przeszkadza?<\/p>\r\n<p>A mo\u017ce jest zupe\u0142nie inaczej? Mo\u017ce Scorsese, maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107 swoich b\u0142\u0119d\u00f3w, poprzez s\u0142owa g\u0142\u00f3wnego bohatera, prosi ksi\u0119dza &#8211; postaci reprezentuj\u0105cej Ko\u015bci\u00f3\u0142 &#8211; o otrzymanie ostatniej szansy? By\u0107 mo\u017ce takie jest znaczenie uchylonych drzwi. \u201eB\u00f3g nie chce \u015bmierci grzesznika, ale by si\u0119 nawr\u00f3ci\u0142 i \u017cy\u0142\u201d; mo\u017ce dla re\u017cysera okre\u015blaj\u0105cego si\u0119 mianem \u201eupad\u0142ego katolika\u201d nie jest jeszcze za p\u00f3\u017ano.<\/p>\r\n<p><em><strong>Piotr Relich<\/strong><\/em><\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">Za: <a href=\"https:\/\/www.pch24.pl\/uchylone-drzwi--kosciol-kompromisu-martina-scorsese,73286,i.html\">PoloniaChristiana &#8211; pch24.pl (2020-01-11)<\/a><\/p>\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<hr style=\"background-color: #000000; border-width: 0; color: #000000; height: 2px; line-height: 0; text-align: center; width: 100%;\">\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Punktem wyj\u015bcia dla Irlandczyka jest dobrze znana i sprawdzona formu\u0142a. Sprawdzona, poniewa\u017c w zasadzie wszystkie filmy mafijne Martina Scorsesego (w tym tak\u017ce Wilk z Wall Street, kt\u00f3ry jest r\u00f3wnie\u017c filmem mafijnym) to w gruncie rzeczy kazanie na ewangeliczn\u0105 przypowie\u015b\u0107 o bogaczu i \u0141azarzu (zob. \u0141k 16,19-31), a w zakresie poszczeg\u00f3lnych w\u0105tk\u00f3w to wci\u0105\u017c kolejne warianty [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[159],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110912"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=110912"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110912\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=110912"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=110912"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=110912"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}