{"id":110605,"date":"2019-11-10T15:47:59","date_gmt":"2019-11-10T20:47:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=110605"},"modified":"2019-11-10T15:47:59","modified_gmt":"2019-11-10T20:47:59","slug":"rammstein-deutschland-tomasz-gabis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=110605","title":{"rendered":"Rammstein \u201eDEUTSCHLAND” – Tomasz Gabi\u015b<\/em>"},"content":{"rendered":"

Pesymista to cz\u0142owiek, kt\u00f3ry op\u0142akuje przysz\u0142o\u015b\u0107
\r\nIsabelle C. Dickson<\/em><\/p>\r\n

P<\/strong>o dziesi\u0119ciu latach, wiosn\u0105 tego [2019] roku, powr\u00f3ci\u0142a na rynek muzyczny, znana na ca\u0142ym \u015bwiecie (popularna zw\u0142aszcza w USA), niemiecka grupa Rammstein. I to powr\u00f3ci\u0142a w swoim stylu – g\u0142o\u015bno i prowokacyjnie. Og\u0142oszony ju\u017c przed laty \u201eniemieckim kulturalnym towarem eksportowym nr 1\u201d zesp\u00f3\u0142 wyda\u0142 now\u0105 p\u0142yt\u0119, kt\u00f3rej ukazanie si\u0119 poprzedzi\u0142 zamieszczony na jutubie wideoklip pt. \u201eDeutschland\u201d; zawita\u0142 na kanale 28 marca i w ci\u0105gu tygodnia osi\u0105gn\u0105\u0142 (wed\u0142ug kryteri\u00f3w jutuba) kilka milion\u00f3w wy\u015bwietle\u0144 – do ko\u0144ca czerwca ponad 63 miliony. Wielki \u201ecome back\u201d Rammsteinu, starannie przygotowany pod wzgl\u0119dem marketingowym uda\u0142 si\u0119 znakomicie (gor\u0105co zach\u0119cam do obejrzenia wideoklipu – https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=NeQM1c-XCDc<\/span><\/a>).<\/p>\r\n

Wyst\u0119py grupy to zawsze sceniczny performance. Cz\u0142onkowie zespo\u0142u w archaicznych quasi-uniformach, sk\u00f3rzanych kamizelkach nabijanych \u0107wiekami, w ci\u0119\u017ckich sznurowanych wojskowych butach wmaszerowywali na scen\u0119 z flagami, pochodniami, wystawiaj\u0105c heavy-metalow\u0105 operetk\u0119 z pirotechnicznymi pokazami i innymi efektami specjalnymi – sceptycy podejrzewaj\u0105, \u017ce pirotechniczne sztuczki, dym i decybele maj\u0105 odwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 s\u0142uchaczy od niezbyt wyrafinowanej muzyki.<\/p>\r\n

Rammstein gra \u201eteuto\u0144skiego rocka\u201d, inscenizuje swoje muzyczno-sceniczne \u201eja\u201d ogrywaj\u0105c klisze i stereotypy niemiecko\u015bci, nak\u0142ada turboniemiecki kostium, prezentuje to, co \u015bwiat uwa\u017ca za \u201etypisch deutsch\u201d, ale ewidentnie przerysowane, na granicy autokarykatury jakby cz\u0142onkowie zespo\u0142u odgrywali \u201eniemieckich m\u0119\u017cczyzn\u201d, bohater\u00f3w znanej ksi\u0105\u017cki Klausa Theweleita M\u0119skie fantazje – owe \u201epostacie ze stali\u201d i \u201ezmaszynizowane cia\u0142a\u201d . Stylizuj\u0105 si\u0119 na hipermaskulinistycznych, agresywnych, drapie\u017cnych \u201ebrutalos\u201d, by ten wizerunek skontrastowa\u0107 sentymentalnymi wstawkami , liryczn\u0105 melancholi\u0105, przyprawi\u0107 go odrobin\u0105 mistyki i ubarwi\u0107 rekwizytami z niemieckiego romantyzmu. Poniewa\u017c w RFN \u201enazi card” jest zawsze kart\u0105 bior\u0105c\u0105 , w wideoklipie do singla Stripped (1998) u\u017cyli fragment\u00f3w s\u0142ynnego filmu Leni Riefenstahl Olimpia. Je\u015bli do tego wszystkiego doda\u0107 gard\u0142owe \u201er\u201d wokalisty Tilla Lindemanna, brzmi\u0105ce jak u spikera kronik filmowych (Wochenschau) okresu Trzeciej Rzeszy, to nie dziwi, \u017ce \u201eliberalni\u201d \u017curnali\u015bci do\u015b\u0107 rutynowo zarzucali cz\u0142onkom zespo\u0142u gloryfikacj\u0119 przemocy, \u201ekryptonacjonalizm” i odwo\u0142ywanie si\u0119 do \u201efaszystowskiej\u201d estetyki, czemu ci , tak samo rutynowo, zaprzeczali.<\/p>\r\n

Warto mie\u0107 te\u017c na uwadze, \u017ce, wywodz\u0105cy si\u0119 z punkowej sceny w NRD, Rammstein to nie tylko zesp\u00f3\u0142 muzyczny, to globalna marka i ca\u0142e, wielkie przedsi\u0119biorstwo rozrywkowe. Od 25 lat nale\u017cy do wytw\u00f3rni Universal Music, kt\u00f3ra nale\u017cy do konglomeratu medialnego Vivendi z siedzib\u0105 we Francji. Ich mega-koncerty to megaspektakle (co\u015b w rodzaju Gesamtkunstwerk dla mas) wymagaj\u0105ce dobrze przemy\u015blanej logistyki i zgranej rzeszy wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w.<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

Dwa dni przed umieszczeniem wideoklipu \u201eDeutschland\u201d na jutubie Rammstein \u201ewrzuci\u0142 na fejsa\u201d jego zwiastun – czterech wi\u0119\u017ani\u00f3w w obozowych pasiakach na szubienicy: homoseksualista, \u017byd, wi\u0119zie\u0144 polityczny i jeden o niejasnym statusie. Prowokacja chwyci\u0142a, o wideoklipie natychmiast poinformowa\u0142a bulwar\u00f3wka \u201eBild\u201d. Znane osobisto\u015bci \u017cycia publicznego zarzuci\u0142y zespo\u0142owi bagatelizowanie i trywializowanie zbrodni, szkodzenie niemieckiej kulturze pami\u0119ci, cyniczne wykorzystywanie cierpienia i \u015bmierci do cel\u00f3w reklamowych i komercyjnych. Historyk Michael Wolffsohn okre\u015bli\u0142 post\u0119powanie zespo\u0142u jako \u201eform\u0119 profanacji zw\u0142ok”. Zwiastun pos\u0142u\u017cy\u0142 jako wabik, wywo\u0142a\u0142 \u201eskandal\u201d, dobrze naoliwiona maszyneria marketingowa zosta\u0142a puszczona w ruch, grunt pod wej\u015bcie na jutuba z ca\u0142ym wideoklipem – przygotowany.<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

Nad wyprodukowaniem wideoklipu musia\u0142 pracowa\u0107 zesp\u00f3\u0142 profesjonalist\u00f3w, dopracowuj\u0105cy szczeg\u00f3\u0142y. Re\u017cyseria, scenariusz, aktorzy, staty\u015bci, dekoracje, kostiumy (na ko\u0144cu napisy jak w pe\u0142nometra\u017cowym filmie). Wszystko to kosztowa\u0142o du\u017co czasu i pieni\u0119dzy. Trwaj\u0105cy 9 min.22 sek. film jest szale\u0144czym galopem przez 2000 lat niemieckich dziej\u00f3w. Ma zaburzon\u0105 struktur\u0119 chronologiczn\u0105, miesza p\u0142aszczyzny czasowe, sceny i w\u0105tki powtarzaj\u0105 si\u0119 i przenikaj\u0105, sceny realistyczne przeplataj\u0105 si\u0119 z symbolicznymi, fantastycznymi, alegorycznymi. Zaczyna si\u0119 od bitwy pod Idistaviso (16 r. po Chr. ) a ko\u0144czy zamieszkami ulicznymi i p\u0142on\u0105cymi barykadami w RFN.<\/p>\r\n

Cz\u0142onkowie Rammsteinu wcielaj\u0105 si\u0119 w kolejne emblematyczne figury; przez etapy i stacje niemieckiej historii prowadzi widza, personifikuj\u0105ca \u201eniemieckiego ducha\u201d, Germania grana przez czarnosk\u00f3r\u0105 Ruby Commey z Berliner Ensemble, kt\u00f3ra zmienia przebrania, kostiumy i uniformy : germa\u0144ska szamanka, kr\u00f3lowa na czele rycerstwa, czarownica, funkcjonariuszka SS (jednooka \u201eNazi Domina\u201d), oficerka Stasi, ofiara uprowadzenia przez terroryst\u00f3w RAF-u itd. Na muzyczne intro wybrano \u201eOur Darkness\u201d Anne Clark, zapowiadaj\u0105ce, \u017ce oto zanurzamy si\u0119 w ciemno\u015b\u0107 niemieckiej historii; wi\u0119kszo\u015b\u0107 postrz\u0119pionej akcji – dodajmy – rozgrywa si\u0119 w ciemno\u015bciach, w p\u00f3\u0142mroku, przy pochodniach lub w sztucznym \u015bwietle, w kryptach i podziemiach. Film, jako mroczny \u201eDeutschland-show\u201d, pokazuje wy\u0142\u0105cznie \u201edark side of German history\u201d: przemoc, okrucie\u0144stwo, zepsucie moralne, patologie, katastrofy, bratob\u00f3jcze konflikty.<\/p>\r\n

Charakterystyczne, \u017ce pomini\u0119to zwyci\u0119sk\u0105 bitw\u0119 w Lesie Teutoburskim (9 r. po Chr.) zaliczan\u0105 w poczet wielkich narodowych mit\u00f3w – co ciekawe w niemieckiej wikipedii figuruje ona jako \u201ebitwa Warusa\u201d a nie \u201ebitwa Hermanna Cheruska\u201d: to mniej wi\u0119cej tak jakby\u015bmy w Polsce nasz\u0105 zwyci\u0119sk\u0105 bitw\u0119 pod Grunwaldem nazwali zamiast \u201ebitw\u0105 Jagie\u0142\u0142y\u201d \u201ebitw\u0105 Ulricha von Jungingena\u201d – co by\u0142oby oczywistym przyj\u0119ciem perspektywy zwyci\u0119\u017conego wroga. Widzimy jedynie krajobraz po bitwie w Lesie Teutoburskim oczami rzymskich legionist\u00f3w przyby\u0142ych, by stoczy\u0107 bitw\u0119 pod Idistaviso. Na drzewach wisz\u0105 trupy ich koleg\u00f3w, kt\u00f3rzy dostali si\u0119 do niewoli i zostali przez \u201ebarbarzy\u0144c\u00f3w\u201d z\u0142o\u017ceni w ofierze Wotanowi, a czarnosk\u00f3ra germa\u0144ska szamanka-wojowniczka odrzyna no\u017cem g\u0142ow\u0119 legioni\u015bcie, zapewne Warusowi. Tym samym z heroicznego narodowego mitu za\u0142o\u017cycielskiego, kt\u00f3ry by\u0142 natchnieniem dla walki wyzwole\u0144czej przeciwko obcym potencjom – np. w walce przeciwko Napoleonowi – osta\u0142a si\u0119 barbarzy\u0144ska masakra, kt\u00f3ra powodem do chwa\u0142y ani patriotyczn\u0105 inspiracj\u0105 by\u0107 nie mo\u017ce.<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

\u201eDeutschland\u201d b\u0119d\u0105cy swego rodzaju dystopi\u0105 rzutowan\u0105 w przesz\u0142o\u015b\u0107, jest utworem wieloznacznym, otwartym na r\u00f3\u017cne interpretacje i nadinterpretacje. W zale\u017cno\u015bci od \u015bwiatopogl\u0105du odbiorca mo\u017ce r\u00f3\u017cnorako odczytywa\u0107 znaczenia jego symboli, ba, wpisywa\u0107 we\u0144 w\u0142asne oczekiwania i utwierdza\u0107 si\u0119 we w\u0142asnych przekonaniach. Na przyk\u0142ad z punktu widzenia \u201eprawdziwych Niemc\u00f3w\u201d ha\u0142as medialny, jaki wybuch\u0142 wok\u00f3\u0142 wideoklipu mia\u0142 ten skutek, \u017ce na kilka tygodni uda\u0142o si\u0119 skierowa\u0107 uwag\u0119 wielu obywateli w przesz\u0142o\u015b\u0107, odci\u0105gaj\u0105c tym samym od pal\u0105cych problem\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci i od machinacji na szczytach w\u0142adzy. Ataki na zwiastun to w rzeczywisto\u015bci \u201eustawka\u201d, \u017ceby podbi\u0107 zespo\u0142owi klikalno\u015b\u0107. Ca\u0142\u0105 akcj\u0119 nale\u017cy te\u017c widzie\u0107, zdaniem \u201eprawdziwych Niemc\u00f3w\u201d, w kontek\u015bcie zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 wybor\u00f3w do Parlamentu Europejskiego – chodzi\u0142o o pokazanie zagro\u017cenia ze strony \u201enacjonalizmu\u201d w ramach kampanii przeciwko Alternatywie dla Niemiec.<\/p>\r\n

Wed\u0142ug \u201eprawdziwych Niemc\u00f3w\u201d \u201eDeutschland\u201d jest jeszcze jednym z niezliczonych przyk\u0142ad\u00f3w pedagogiki wstydu, opluwa i zohydza wszystko co autentycznie niemieckie. W filmie nie ma nic, absolutnie nic, za co mo\u017cna by kocha\u0107 w\u0142asny kraj, \u017cadnego dobra, \u017cadnego pi\u0119kna, \u017cadnej prawdy, nic warto\u015bciowego, z czego Niemiec m\u00f3g\u0142by by\u0107 dumny. Nieobecne s\u0105 pierwiastki heroiczne i martyrologiczne. Tw\u00f3rcy wideoklipu odmawiaj\u0105 Niemcom prawa do jakiejkolwiek pozytywnej narodowej identyfikacji, do, cho\u0107by szcz\u0105tkowej, narodowej dumy. Kiedy pokazuj\u0105 mnich\u00f3w, kt\u00f3rych mo\u017cna po habitach rozpozna\u0107 albo jako benedyktyn\u00f3w albo augustian\u00f3w (zakon Lutra), to nie s\u0105 to ani \u201ebudowniczowie Europy\u201d, ani wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcy protestantyzmu jako si\u0142y kulturotw\u00f3rczej w Niemczech i w Europie, lecz obrzydliwe typy ob\u017ceraj\u0105ce si\u0119 kiszon\u0105 kapust\u0105 i \u201ewurstem\u201d, a do tego brataj\u0105ce si\u0119 z SA-manami – sugestia, \u017ce nie istniej\u0105 \u017cadne niemieckie tradycje religijne i duchowe warte kontynuowania.<\/p>\r\n

Kiedy tw\u00f3rcy \u201eDeutschland\u201d prezentuj\u0105 osi\u0105gni\u0119cia niemieckiej techniki, wybieraj\u0105 niszczycielskie rakiety (aluzja do V1 i V2), do tego okupione cierpieniem i \u015bmierci\u0105 pracuj\u0105cych wi\u0119\u017ani\u00f3w ; kiedy demonstruj\u0105 sterowiec to tylko dlatego, \u017ce lot zako\u0144czy\u0142 si\u0119 katastrof\u0105 – realnie p\u0142onie sterowiec, za\u015b symbolicznie osoba, kt\u00f3rej imi\u0119 nosi\u0142 – feldmarsza\u0142ek i prezydent Hindenburg, czyli, jak interpretuj\u0105 scen\u0119 \u201eprawdziwi Niemcy\u201d, p\u0142onie posta\u0107 wielkiego Niemca, \u017carliwego patrioty – w ostatnich latach w ramach \u201edenazyfikacji\u201d zmienia si\u0119 nazwy ulic nosz\u0105cych jego imi\u0119 (tych, kt\u00f3re jeszcze przetrwa\u0142y). W scenie z wi\u0119zienia pojawia si\u0119 Germania jako zwierzchnik feldmarsza\u0142ka Hindenburga, cesarz Wilhelm II, w\u0142a\u015bciwie ex-cesarz, bo po abdykacji, wygl\u0105daj\u0105cy nieco groteskowo w paradnym uniformie, z\u0142otym szamerunku i pi\u00f3ropuszu. Aby w symbolicznym skr\u00f3cie przedstawi\u0107 NRD, mo\u017cna by\u0142o pokaza\u0107 np. budow\u0119 i upadek muru berli\u0144skiego, tymczasem w filmie NRD reprezentowana jest przez partyjno-policyjno-wojskow\u0105 narad\u0119, zamieniaj\u0105ca si\u0119 w pijack\u0105 orgi\u0119, w trakcie kt\u00f3rej jeden z funkcjonariuszy napastuje seksualnie psa.<\/p>\r\n

To, \u017ce nie wyst\u0119puj\u0105 obrazy represji aparatu bezpiecze\u0144stwa, \u017ce nie pokazano ofiar re\u017cimu komunistycznego, zgodne jest z oficjalnym dyskursem, kt\u00f3rego stra\u017cnicy dbaj\u0105 pilnie o to, aby nic nawet odrobin\u0119 nie przes\u0142oni\u0142o Trzeciej Rzeszy i jej niegodziwo\u015bci, obrazowanych przez scen\u0119 egzekucji wi\u0119\u017ani\u00f3w. Jedyny czyn, z kt\u00f3rego Niemcy mog\u0105 by\u0107 dumni to zemsta na oprawcach : powieszeni wi\u0119\u017aniowie obozu \u201ezmartwychwstaj\u0105\u201d jako m\u015bciciele i rozstrzeliwuj\u0105 swoich niemieckich kat\u00f3w, w\u015br\u00f3d nich czarn\u0105 Germani\u0119 paraduj\u0105c\u0105 w esesma\u0144skim mundurze. Oznacza to, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesnemu Niemcowi wolno by\u0107 jedynie \u201eantyfaszyst\u0105\u201d, co dzisiaj r\u00f3wnoznaczne jest – wed\u0142ug \u201eprawdziwych Niemc\u00f3w\u201d – ze zwalczaniem wszystkiego, co \u201eprawdziwie niemieckie\u201d, patriotyczne, narodowe, tradycyjne.<\/p>\r\n

Rammstein swoim teledyskiem pluje w twarz ka\u017cdemu Niemcowi wiernemu narodowi i ojczy\u017anie; popularyzowany przez zesp\u00f3\u0142 patetyczny hurraantypatriotyzm, negatywny nacjonalizm, etnomasochizm prowadzi do tego, \u017ce nikt ju\u017c nie powie: \u201eJestem dumny, \u017ce jestem Niemcem\u201d a jedynie \u201eWstydz\u0119 si\u0119, \u017ce jestem Niemcem i jestem dumny z tego, \u017ce si\u0119 wstydz\u0119\u201d . W sytuacji, kiedy nie znajduj\u0105 \u017cadnego oparcia dla pozytywnej to\u017csamo\u015bci narodowej, wielu ludzi – ubolewaj\u0105 \u201eprawdziwi Niemcy\u201d – zrywa z sam\u0105 ide\u0105 narodow\u0105, co najlepiej manifestuje si\u0119 w ideologii politycznej najbardziej radykalnych grup tzw. anty-Niemc\u00f3w, m\u0142odych ludzi krzycz\u0105cych na demonstracjach i pisz\u0105cych na transparentach Deutschland verrecke! (Niemcy scze\u017anijcie !), Nie wieder Deutschland! (Nigdy wi\u0119cej Niemiec!) , Deutsche raus! (Niemcy won!). Na pytanie , czy kochaj\u0105 swoj\u0105 ojczyzn\u0119, odpowiadaj\u0105: \u201enie jeste\u015bmy nekrofilami\u201d. Ich hymnem jest piosenka punkowej grupy Slime Deutschland mu\u00c3\u0178 sterben, damit wir leben k\u00f6nnen (Niemcy musz\u0105 umrze\u0107, aby\u015bmy my mogli \u017cy\u0107), kt\u00f3rej tytu\u0142 jest odwr\u00f3ceniem wersu pochodz\u0105cego z patriotycznego wiersza Soldatenabschied Heinricha Lerscha z 1914 roku: \u201eNiemcy musz\u0105 \u017cy\u0107, cho\u0107by\u015bmy my mieli umrze\u0107\u201d. To takie wideoklipy jak \u201eDeutschland\u201d Rammsteinu tworz\u0105 atmosfer\u0119, w kt\u00f3rej w Dre\u017anie, na demonstracjach przeciwko \u201eprawdziwym Niemcom\u201d oddaj\u0105cym ho\u0142d ofiarom bombardowania miasta, wznosi si\u0119 transparent z napisem Bomber Harris do it again!<\/p>\r\n

Dlaczego Germania jest czarna? Nie tylko dlatego, \u017ce w zamy\u015ble tw\u00f3rc\u00f3w jej czer\u0144 ma wyobra\u017ca\u0107 czer\u0144 historii Niemiec. Stosuj\u0105 oni – zdaniem \u201eprawdziwych Niemc\u00f3w\u201d – praktyk\u0119 obsadzania czarnych aktor\u00f3w filmowych i teatralnych w rolach bia\u0142ych bohater\u00f3w zakorzenionych w tradycji europejskiej historii i kultury. Wymieni\u0107 tu mo\u017cna Joann\u0119 d\u2019Arc odgrywan\u0105 przez Mulatk\u0119 Mathilde Edey Gamassou, czy te\u017c wprowadzenie wizerunk\u00f3w czarnej Marianny. \u201eSus\u0142owowie\u201d panuj\u0105cej ideologii (anty)rasizmu i (anty)rasistowskiej polityki to\u017csamo\u015bci pragn\u0105 w ten spos\u00f3b zablokowa\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 identyfikacji rdzennych Europejczyk\u00f3w z tymi postaciami, dewaluuj\u0105c \u201ebia\u0142o\u015b\u0107\u201d a gloryfikuj\u0105c rasow\u0105 \u201eodmienno\u015b\u0107\u201d. Czo\u0142owym reprezentantem tego nurtu w malarstwie jest murzy\u0144ski malarz z USA Kehinde Wiley, kt\u00f3ry przerabia klasyczne obrazy malarstwa europejskiego wymieniaj\u0105c bia\u0142e postaci na czarne.<\/p>\r\n

Zdaniem \u201eprawdziwych Niemc\u00f3w\u201d, Rammstein zawsze by\u0142 i pozosta\u0142 na antypatriotycznej lewicy, zawsze p\u0142yn\u0105\u0142 g\u0142\u00f3wnym nurtem, zawsze w doskona\u0142ej symbiozie z mediami. Jego prowokacje by\u0142y p\u0142askie i nudne, to jedynie pseudo-prowokacje typowe dla wsp\u00f3\u0142czesnych masowych liberalnych demokracji – kazirodztwo, kanibalizm, nekrofilia, piromania, BDMS itp. \u0179adnych rzeczywistych tabu zesp\u00f3\u0142 naprawd\u0119 nigdy nie \u0142ama\u0142, jest produktem i wyrazicielem \u201eliberalizmu\u201d oraz nihilizmu. Z tak\u0105, pod wzgl\u0119dem muzycznym ma\u0142o oryginaln\u0105, \u201eestablishmentow\u0105\u201d, konformistyczn\u0105 kapel\u0105 \u201eprawdziwi Niemcy\u201d nie chc\u0105 mie\u0107 nic wsp\u00f3lnego.<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

Zupe\u0142nie inaczej ni\u017c \u201eprawdziwi Niemcy\u201d odebrali wideoklip ich przeciwnicy, \u201epost-Niemcy\u201d, czyli bardziej umiarkowana odmiana \u201eanty-Niemc\u00f3w\u201d. Powitali go z ogromnym entuzjazmem jako film \u201eantynacjonalistyczny”, \u201eantyto\u017csamo\u015bciowy\u201d i \u201eantyfaszystowski\u201d, bezlito\u015bnie ods\u0142aniaj\u0105cy i pi\u0119tnuj\u0105cy ciemne strony niemieckiej historii, o kt\u00f3rych stale nale\u017cy przypomina\u0107 i z nimi si\u0119 rozlicza\u0107. Przemoc, o kt\u00f3rej gloryfikowanie oskar\u017ca si\u0119 czasami zesp\u00f3\u0142, to nie heroiczna przemoc w s\u0142u\u017cbie narodu czy imperium, nie przemoc maj\u0105ca dopom\u00f3c rzekomemu Dobru w tryumfie, lecz przekle\u0144stwo z\u0142ego czynu, kt\u00f3ry ci\u0105gle na nowo rodzi z\u0142o – oto prawdziwa historia Niemiec. I j\u0105 w\u0142a\u015bnie wizualnie udokumentowa\u0142 Rammstein. Wideoklip jest kamieniem milowym w rozwoju niemieckiej \u015bwiadomo\u015bci zbiorowej; trafi\u0142, zdaniem \u201epost-Niemc\u00f3w\u201d, idealnie na moment ofensywy \u201eprawicowego populizmu\u201d, mo\u017ce by\u0107 skutecznym lekarstwem przeciwko Alternatywie dla Niemiec, przeciwko starym i nowym \u201enazistom\u201d. Filmik najch\u0119tniej widzieliby \u201epost-Niemcy\u201d jako obowi\u0105zkowy materia\u0142 na lekcjach historii, kt\u00f3rego edukacyjny walor dla wychowanego w obrazkowej popkulturze m\u0142odego odbiorcy jest nie do przecenienia.<\/p>\r\n

Je\u015bli chodzi o pocz\u0105tkowe sekwencje odnosz\u0105ce si\u0119 do bitwy w Lesie Teutoburskim i do bitwy pod Idistaviso, to zdaniem \u201epost-Niemc\u00f3w\u201d, zwyci\u0119stwa germa\u0144skich wojownik\u00f3w nale\u017ca\u0142oby raczej op\u0142akiwa\u0107, poniewa\u017c stanowi\u0142y one w rzeczywisto\u015bci kl\u0119sk\u0119 rzymskiej misji cywilizacyjnej w Europie \u015arodkowej: gdyby Germanie nie pokonali rzymskich legion\u00f3w, gdyby obszary Germanii uleg\u0142y latynizacji, w 1933 roku Adolf Hitler nie doszed\u0142by do w\u0142adzy.<\/p>\r\n

Du\u017ce uznanie w oczach \u201epost-Niemc\u00f3w\u201d znalaz\u0142o obsadzenie czarnosk\u00f3rej Comney w roli Germanii. \u201ePrawdziwych Niemc\u00f3w\u201d marz\u0105cych o ho\u017cej blond-dziewoi z or\u0142em Rzeszy na piersi, spotka\u0142a przykra niespodzianka: dostali Murzynk\u0119, kt\u00f3ra reprezentuje wyzyskiwan\u0105, kolonizowan\u0105 Afryk\u0119 przybywaj\u0105c\u0105 dzi\u015b, w postaci mas imigrant\u00f3w, do Europy. \u201eZnegryzowanie\u201d Germanii jest niszcz\u0105cym ciosem w ideologi\u0119 \u201earyjsko\u015bci\u201d i \u201eetnicznej homogeniczno\u015bci\u201d. \u201ePrawdziwi Niemcy\u201d doprowadzeni do furii, \u201eto\u017csamo\u015bciowcy\u201d i \u201erasi\u015bci\u201d pieni\u0105 si\u0119 z w\u015bciek\u0142o\u015bci. Brawo Rammstein! Heil Black Queen!<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

Pewna grupa odbiorc\u00f3w wideoklipu \u201eDeutschland\u201d, doszukuje si\u0119 w nim uniwersalnego przes\u0142ania i krytyki wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci ukrytej pod historycznym kostiumem. Zdaniem tych \u201eaktualizator\u00f3w\u201d, teledysk opowiada o wsp\u00f3\u0142czesnych Niemczech z ich dekadencj\u0105, arbitralno\u015bci\u0105 rz\u0105dz\u0105cych, przemoc\u0105 na ulicach i w kinie. Quasi-kanibalistyczne \u201ewielkie \u017carcie\u201d w wydaniu \u015bredniowiecznych mnich\u00f3w symbolizuje zar\u00f3wno powszechny dzi\u015b konsumpcjonizm, jak i obecny stan dzisiejszych instytucji ko\u015bcielnych, kt\u00f3re zatraci\u0142y ducha, \u017cyj\u0105 z podatk\u00f3w, sta\u0142y si\u0119 de facto cz\u0119\u015bci\u0105 aparatu partyjno-pa\u0144stwowego RFN. Pod sto\u0142em, na kt\u00f3rym spoczywa, ob\u0142o\u017cona typowo niemieckimi kulinariami, Czarna Germania, k\u0142\u0119bi\u0105 si\u0119, zamkni\u0119ci w czym\u015b na kszta\u0142t akwarium \u201eniewolnicy\u201d, bij\u0105cy si\u0119 o och\u0142apy; ich maski sado-maso sugeruj\u0105, \u017ce s\u0105 seksualnymi niewolnikami klasy panuj\u0105cej. \u201eCia\u0142o narodu\u201d jest po\u017cerane przez paso\u017cytnicze elity, nar\u00f3d niemiecki (Volk) by\u0142 i jest niewolony, oszukiwany, zdradzany przez klasy rz\u0105dz\u0105ce. Eleganccy bankierzy, przedstawiciele wielkiego kapita\u0142u z u\u015bmiechem obstawiaj\u0105 wynik walki bokser\u00f3w (oboz\u00f3w polityczno-ideologicznych), spokojni, kiedy p\u0142onie sterowiec, zarobi\u0105 nawet na katastrofie.<\/p>\r\n

Scena palenia czarownicy na stosie m\u00f3wi w rzeczywisto\u015bci o eliminowaniu ze sfery publicznej ludzi nie poddaj\u0105cych si\u0119 dyktaturze poprawno\u015bci politycznej, scena z paleniem ksi\u0105\u017cek ma kierowa\u0107 uwag\u0119 widza na rozmaite wsp\u00f3\u0142czesne formy cenzury i ograniczania wolno\u015bci s\u0142owa. Germania wydaje na \u015bwiat psie szczeni\u0119ta, co mo\u017cna odczytywa\u0107 jako aluzj\u0119 do faktu, \u017ce Niemki rodz\u0105 coraz mniej dzieci, przedk\u0142adaj\u0105c nad nie swoich psich ulubie\u0144c\u00f3w. Motyw szczeni\u0105cej si\u0119 Germanii widzie\u0107 nale\u017cy w kontek\u015bcie sprawy by\u0142ego cz\u0142onka zarz\u0105du Tureckiego Stowarzyszenia Rodzic\u00f3w w Hamburgu niejakiego Malika Karabuluta, kt\u00f3ry w 2016 roku na fejsbuku nazwa\u0142 Niemc\u00f3w \u201eras\u0105 kundli\u201d. Pewien Niemiec poczu\u0142 si\u0119 tym obra\u017cony i doni\u00f3s\u0142 na niego do prokuratury, \u017ce \u201epod\u017cega do nienawi\u015bci na tle narodowo\u015bciowym\u201d. Jednak prokuratura \u015bledztwo umorzy\u0142a , czym dowiod\u0142a, i\u017c sama jest \u201eskundlona\u201d, gdyby bowiem kto\u015b w Niemczech nazwa\u0142 \u017byd\u00f3w, Turk\u00f3w czy Murzyn\u00f3w \u201eras\u0105 kundli\u201d, to grzywna lub wi\u0119zienie by go nie omin\u0119\u0142y. Germania rodz\u0105ca psie szczeni\u0119ta jest symbolem samoskundlenia Niemc\u00f3w. Na to samo wskazuje scena, w kt\u00f3rej Czarna Domina stoi nad m\u0119\u017cczyznami posuwaj\u0105cymi si\u0119 na czworakach niczym psy.<\/p>\r\n

Znacz\u0105ca jest tak\u017ce, wed\u0142ug \u201eaktualizator\u00f3w\u201d, posta\u0107, asystuj\u0105cego przy powiciu psich szczeni\u0105t, m\u0119\u017cczyzny w purpurze. Tym akuszerem bardziej ni\u017c katolicki kardyna\u0142, jest ubrany w swoj\u0105 czerwon\u0105 tog\u0119 cz\u0142onek Trybuna\u0142u Konstytucyjnego – to s\u0119dziowie Trybuna\u0142u s\u0105 dzi\u015b prawdziwymi \u201ekardyna\u0142ami\u201d, czuwaj\u0105cymi, wraz z Urz\u0119dem Ochrony Konstytucji, \u017ceby potulne psy (skundleni Niemcy) nie zamieni\u0142y si\u0119 w \u201ewilczych\u201d wrog\u00f3w konstytucji.<\/p>\r\n

Germania zostaje uprowadzona przez terroryst\u00f3w z RAF, czyli ideologicznych fanatyk\u00f3w, b\u0119d\u0105cych stale aktualnym zagro\u017ceniem, Germania jedzie na w\u00f3zku inwalidzkim – niepe\u0142nosprawne, na wp\u00f3\u0142 sparali\u017cowane Niemcy, Germania z pi\u0119cioma brytanami, a za ni\u0105 pi\u0119ciu uzbrojonych po z\u0119by policjant\u00f3w-antyterroryst\u00f3w – symbol pa\u0144stwa policyjnego, na czele kt\u00f3rego stoi dzisiaj niemiecka Wielka Czarna Mamu\u015bka (\u201eczarni\u201d to okre\u015blenie chadek\u00f3w), czyli kobiecy w\u00f3dz Angela Merkel. Kiedy zawiedzie policja, do akcji wejdzie armia – na ulice miasta ogarni\u0119tego przez zamieszki wje\u017cd\u017ca czo\u0142g Bundeswehry Leopard.<\/p>\r\n

Naczelne przes\u0142anie wideoklipu jest, wed\u0142ug \u201eaktualizator\u00f3w\u201d, nast\u0119puj\u0105ce: Niemcy s\u0105 swoim w\u0142asnym najwi\u0119kszym wrogiem. Obca pot\u0119ga pojawia si\u0119 tylko raz w pocz\u0105tkowej sekwencji; w wideoklipie nie umieszczono ani jednej sceny batalistycznej z pierwszej lub drugiej wojny \u015bwiatowej. S\u0105 tylko Niemcy przeciwko Niemcom, Niemcy, kt\u00f3rzy ruszaj\u0105 na siebie i nawzajem si\u0119 wyrzynaj\u0105. Do walki prowadzi ich Czarna Walkiria, raz zabija i zagrzewa do przemocy, innym razem sama jest ofiar\u0105 – zjadana, palona, uprowadzana, ale nie przez wrog\u00f3w zewn\u0119trznych, tylko przez kolejne grupy i obozy wy\u0142aniaj\u0105ce si\u0119 z niemieckiej historii. Germania jest albo przedmiotem, o kt\u00f3ry walcz\u0105, albo podmiotem inicjuj\u0105cym konflikt – wskrzesza wojownik\u00f3w, aby jeszcze raz rzucili si\u0119 sobie do gard\u0142a. Ostateczny rezultat tej zaciek\u0142ej, w sumie bratob\u00f3jczej, walki pokazuje ko\u0144cowa sekwencja: Czarna Germania panuje nad ruinami Niemiec. Deutschland kaputt, \u201eNiemcy likwiduj\u0105 si\u0119 same\u201d (Thilo Sarrazin). W ko\u0144c\u00f3wce Germania p\u0142acze nad Niemcami. Wed\u0142ug \u201eaktualizator\u00f3w\u201d \u201eDeutschland\u201d ma sta\u0107 dla Niemc\u00f3w przestrog\u0105, pragnie ich obudzi\u0107 z letargu, pobudzi\u0107 do my\u015blenia i dzia\u0142ania.<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

Wieloznaczno\u015b\u0107 i niejasno\u015b\u0107 symboliki wideoklipu, nak\u0142adanie si\u0119 na siebie miejsc i epok, mieszanina historii i mitu, anachronizmy, nasycenie aluzjami i odniesieniami do historii oraz wsp\u00f3\u0142czesnej kultury, wywo\u0142a\u0142y na plan \u201edeszyfrant\u00f3w\u201d staraj\u0105cych si\u0119 odgadn\u0105\u0107 znaczenie nawet najdrobniejszych, cz\u0119sto zagadkowych, szczeg\u00f3\u0142\u00f3w.<\/p>\r\n

W pocz\u0105tkowej sekwencji pojawia si\u0119 napis \u201eGermania Magna. 16 A.D\u201d. Dat\u0119 umieszczono w formie \u201e16 A.D.\u201d a nie zgodnie z konwencj\u0105 \u201eA.D.16\u201d, co odczyta\u0107 mo\u017cna jako wskaz\u00f3wk\u0119, i\u017c opowiedziana historia b\u0119dzie histori\u0105 odwr\u00f3con\u0105, czy raczej wywr\u00f3con\u0105 na lew\u0105 stron\u0119, czyli opowie\u015bci\u0105 o \u201eniemieckiej odr\u0119bnej drodze\u201d (Sonderweg).<\/p>\r\n

W tle obozowej egzekucji wida\u0107 startuj\u0105ce rakiety, przy produkcji kt\u00f3rych wykorzystywano prac\u0119 wi\u0119\u017ani\u00f3w, mo\u017ce to si\u0119 kojarzy\u0107 z rakietami V1 i V2, tyle \u017ce tutaj startuj\u0105 ono pionowo jak stworzone dopiero po wojnie w USA rakiety Saturn V – rakiety V1 i V2 by\u0142y wystrzeliwane z poziomej rampy startowej. \u0141\u0105cznikiem pomi\u0119dzy oboma typami rakiet jest Werner von Braun.<\/p>\r\n

Spo\u017cywanie Germanii mo\u017ce mie\u0107 odniesienie do artystycznego wydarzenia zorganizowanego w 2011 r. w Museum of Contemporary Art (MoCA) w Los Angeles, w trakcie kt\u00f3rego \u015bpiewa\u0142a Deborah Harry z nieistniej\u0105cego ju\u017c zespo\u0142u Blondie, a nast\u0119pnie podano ciasta uformowane na naturalnej wielko\u015bci nagie cia\u0142a Deborah Harry i Mariny Abramovi\u0107, kt\u00f3re krojono d\u0142ugimi no\u017cami i serwowano go\u015bciom.<\/p>\r\n

Przez ca\u0142y film przewija si\u0119 odci\u0119ta g\u0142owa (w tej roli g\u0142owa Tilla Lindemanna); najpierw jest to odci\u0119ta przez Germani\u0119 g\u0142owa Warusa, nast\u0119pnie Germania nami\u0119tnie ca\u0142uje g\u0142ow\u0119, trzyma j\u0105 na kolanach, przyk\u0142ada do niej pistolet. Jest to niew\u0105tpliwe nawi\u0105zanie do biblijnej Judyty obcinaj\u0105cej g\u0142ow\u0119 Holofernesowi, a ponadto do Salome z g\u0142ow\u0105 Jana Chrzciciela. Wspomniany wy\u017cej murzy\u0144ski malarz Kehinde Wiley namalowa\u0142 (wed\u0142ug Caravaggia) obraz, na kt\u00f3rym czarna kobieta trzyma w r\u0119ku obci\u0119t\u0105 g\u0142ow\u0119 bia\u0142ej kobiety. Mo\u017ce to by\u0107 te\u017c odniesienie do znanej fotografii zrobionej w 1945 r. w Berlinie przez korespondenta agencji TASS Jewgenija Chaldeja, przedstawiaj\u0105cej \u017co\u0142nierza sowieckiego trzymaj\u0105cego pod pach\u0105, odr\u0105ban\u0105 z pomnika, g\u0142ow\u0119 Adolfa Hitlera. Przed kilkunastoma laty zdarzy\u0142o si\u0119, \u017ce pewien m\u0142ody cz\u0142owiek urwa\u0142 g\u0142ow\u0119 woskowej figurze Hitlera w berli\u0144skim gabinecie Madame Tussaud. Z kolei Kathy Griffin sfotografowa\u0142a si\u0119 z obci\u0119t\u0105 g\u0142ow\u0119 Donalda Trumpa (\u201eameryka\u0144skiego Tweetlera\u201d).<\/p>\r\n

\u201eDeszyfranci\u201d zwracaj\u0105 uwag\u0119 na to, \u017ce jeden z walcz\u0105cych bokser\u00f3w ma kastet na jednej r\u0119ce, drugi na obu. Co to mo\u017ce znaczy\u0107? Dlaczego postaci grane przez Lindemanna maj\u0105 k\u00f3\u0142ko w nosie? Czy\u017cby aluzja do ksi\u0105\u017cki Armina Mohlera K\u00f3\u0142ko w nosie. W g\u0105szczu rozrachunku z przesz\u0142o\u015bci\u0105 opisuj\u0105cej sposoby politycznej instrumentalizacji tytu\u0142owego \u201erozrachunku z przesz\u0142o\u015bci\u0105\u201d? Co oznaczaj\u0105 czerwone promienie, pod koniec filmu niczym gromy rzucane przez bog\u00f3w na ziemi\u0119? Dlaczego Germania ma opask\u0119 raz na jednym, a raz na drugim oku, tak jakby by\u0142a \u015blepa raz na lewe, raz na prawe ? W opasce na oku wyst\u0119puj\u0105 gwiazdy popu np. Madonna, co podobno ma jakie\u015b odniesienia do kaba\u0142y. W\u015br\u00f3d \u201edeszyfrant\u00f3w\u201d s\u0105 i tacy, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce na bardzo g\u0142\u0119bokim poziomie odnale\u017a\u0107 mo\u017cna w wideoklipie w\u0142a\u015bnie w\u0105tki kabalistyczne, dok\u0142adniej rzecz bior\u0105c, kaba\u0142y luria\u0144skiej, wprowadzone na zasadzie \u201einside jokes\u201d. Czarna Germania to wed\u0142ug nich nie kto inny jak Szechina. Jednak Szechina -zwracaj\u0105 uwag\u0119 inni \u201edeszyfranci\u201d – ma w siatce symbolicznych odniesie\u0144 sw\u00f3j kontrapunkt w postaci \u201epierwszej Ewy\u201d – mrocznej Lilith. To raczej \u017c\u0105dna krwi woj\u00f3w, demoniczna Lilith lepiej oddaje \u0142adunkiem asocjacji posta\u0107 czarnej Germanii, b\u0119d\u0105cej jej awatarem.<\/p>\r\n

Zanim Czarna Germania stanie si\u0119 \u201esuk\u0105\u201d i si\u0119 oszczeni, zst\u0119puje z wysoko\u015bci jako Lucyferzyca – kto w takim razie jest ojcem szczeni\u0105t? Czy\u017cby Germania kopulowa\u0142a z wilkiem Fenrirem? Czy ze sparzenia si\u0119 funkcjonariusza Stasi i psa narodzi si\u0119 \u201epsi Niemiec\u201d? Dlaczego m\u0119\u017cczy\u017ani stoj\u0105cy obok rodz\u0105cej Germanii nosz\u0105 ochronne kombinezony, jakby bali si\u0119, \u017ce zostan\u0105 zainfekowani? Ale czym? Scen\u0119 narodzin psich szczeni\u0105t, w kt\u00f3rej wyst\u0119puj\u0105 takie elementy jak aureola nad g\u0142ow\u0105 Germanii, krzy\u017c, zwierz\u0119ta i posta\u0107 niby-biskupa niekt\u00f3rzy \u201edeszyfranci\u201d odczytuj\u0105 jako blu\u017aniercz\u0105 parodi\u0119 narodzin Jezusa w Betlejem, przedstawiaj\u0105c\u0105 narodziny antychrysta lub innego demona. Jest to te\u017c nawi\u0105zanie do sceny porodu w Dziecku Rosemary Romana Pola\u0144skiego.<\/p>\r\n

Germania odlatuje w kosmos w kryszta\u0142owym sarkofagu, wnoszonego na pocz\u0105tku przez astronaut\u00f3w do bazy okr\u0119t\u00f3w podwodnych. Martwa czy tylko \u015bpi\u0105ca jak Kr\u00f3lewna \u015anie\u017cka w szklanej trumnie? Czy mo\u017ce z\u0142o\u017cono j\u0105 do szklanego sarkofagu niczym \u201ewiecznie \u017cywego\u201d Lenina? Czy b\u0119dzie kr\u0105\u017cy\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107 po orbicie czy te\u017c obudzi si\u0119, powr\u00f3ci i wszystko zacznie si\u0119 od pocz\u0105tku, w kolejnym cyklu. Jeste\u015bmy w p\u0119tli czasu, w k\u00f3\u0142ko mo\u017cna puszcza\u0107 teledysk, kt\u00f3rego tytu\u0142 \u201eDeutschland\u201d i ko\u0144cowy napis \u201eEnde\u201d zapisane s\u0105 w renesansowej teksturze wywo\u0142uj\u0105cej dzi\u015b, ze wzgl\u0119du na podobie\u0144stwo do szwabachy, automatyczne skojarzenie z niemiecko\u015bci\u0105. Czy wi\u0119c \u201eNiemcy\u201d i \u201ekoniec\u201d maj\u0105 si\u0119 jako\u015b \u0142\u0105czy\u0107? Finis Germaniae? A mo\u017ce Finis Germania (co mo\u017cna t\u0142umaczy\u0107 jako \u201eGermania czasu ko\u0144ca\u201d), jak brzmi tytu\u0142 wydanej po\u015bmiertnie w 2017 roku ksi\u0105\u017cki zmar\u0142ego samob\u00f3jcz\u0105 \u015bmierci\u0105 rok wcze\u015bniej socjologa i historyka Rolfa Petera Sieferlego, kt\u00f3ra \u201eomy\u0142kowo\u201d trafi\u0142a na list\u0119 bestseller\u00f3w \u201eSpiegla\u201d? Pytania, na kt\u00f3re nawet najbardziej dociekliwi \u201edeszyfranci\u201d nie znajduj\u0105 jednoznacznej odpowiedzi. Czy jest przypadkiem, \u017ce re\u017cyser teledysku Eric Remberg tworzy pod pseudonimem Specter Berlin? Wszak \u201especter\u201d to \u201ewidmo\u201d lub \u201eupi\u00f3r\u201d? Czyli to \u201eupi\u00f3r\u201d nakr\u0119ci\u0142 teledysk o upiornej historii Niemiec! Ba, w pewnym momencie Germania ma na palcu pier\u015bcie\u0144 z napisem \u201eSpecter\u201d, taki sam, jaki w \u201ew realu\u201d nosi re\u017cyser, co oznacza, \u017ce to z t\u0105 postaci\u0105 Specter Berlin si\u0119 identyfikuje.<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

Jeszcze inaczej podchodz\u0105 do wideoklipu \u201ekonserwatywni rewolucjoni\u015bci\u201d. Uwa\u017caj\u0105 oni, \u017ce w przypadku zwiastuna nie by\u0142o \u017cadnej \u201eustawki\u201d, a jedynie zr\u0119czne wykorzystanie mechanizm\u00f3w rz\u0105dz\u0105cych sfer\u0105 ideologiczno-medialn\u0105: znaj\u0105c, doskonale przewidywalne, reakcje zastawiono pu\u0142apk\u0119 na cz\u0142onk\u00f3w zwi\u0105zku \u201ezawodowych oburzonych\u201d, aby zakpi\u0107 z tych, kt\u00f3rzy posiadaj\u0105 \u201ecopyright\u201d na pewne tematy. Ci\u015bni\u0119to im gumow\u0105 ko\u015b\u0107, a oni nie zawiedli, rzucaj\u0105c si\u0119 na ni\u0105 niczym pies Paw\u0142owa, przez co si\u0119 tylko o\u015bmieszyli.<\/p>\r\n

W scenie egzekucji umieszczono na szubienicy tabliczk\u0119 \u201eFotografowanie zabronione\u201d, co jest oczywist\u0105 ironi\u0105, poniewa\u017c masowe powielanie podobnych obraz\u00f3w stanowi dzi\u015b norm\u0119, fotografowanie nie jest zakazane, przeciwnie, obowi\u0105zuje nakaz pami\u0119tania i filmowego utrwalania, wszak \u017cyjemy, by pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 sformu\u0142owaniem Waltera Benjamina \u201ew dobie masowej reprodukcji\u201d. W tym kontek\u015bcie \u201ekonserwatywni rewolucjoni\u015bci\u201d zwracaj\u0105 uwag\u0119 na to, \u017ce teledysk jest postmodernistycznym fajerwerkiem cytat\u00f3w i zapo\u017cycze\u0144 z pop kultury, w tym autocytat\u00f3w i przer\u00f3bek scen z innych wideoklip\u00f3w Rammsteinu. S\u0105 te\u017c elementy ewidentnie farsowe np. Till (Dyl) Lindemann jako terrorysta-transwestyta. W scenie z wi\u0119zienia jako staty\u015bci wyst\u0119puj\u0105 raperzy Olexesh, Manny Marc, Frauenarzt, DJ Maxxx i Harris, kt\u00f3rych obsadzi\u0142 , zapewne dla \u017cartu, re\u017cyser – autor rapowych film\u00f3w muzycznych, jak te\u017c klip\u00f3w reklamowych np. Welcome To Farewell – A Blind Man\u2019s Poem zrobiony na zlecenie koncernu Mercedes Benz Deutschland (https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=Rt2ITpeOQNQ). Jest tak, jakby tw\u00f3rcy brali wszystko w nawias, celowo nadawali teledyskowi umowny charakter gry, spektaklu w sztucznych dekoracjach – prawie wszystkie sekwencje rozgrywaj\u0105 si\u0119 w zamkni\u0119tych pomieszczeniach, wewn\u0105trz mur\u00f3w, ewentualnie w postindustrialnym pejza\u017cu.<\/p>\r\n

\u201eKonserwatywni rewolucjoni\u015bci\u201d uwa\u017caj\u0105, \u017ce atakuj\u0105cy Rammsteina za scen\u0119 egzekucji, mieli realne powody do obaw. Zastosowano bowiem nast\u0119puj\u0105cy zabieg: najpierw wyj\u0119to scen\u0119 z ca\u0142ej \u201efabu\u0142y\u201d eksponuj\u0105c j\u0105 w d\u0142ugim zwiastunie, nast\u0119pnie wprowadzono jako kilkusekundowe \u015bcinki w \u201efabu\u0142\u0119\u201d filmu, przez co sta\u0142a si\u0119 tylko jednym z epizod\u00f3w, zaczynaj\u0105cej si\u0119 bitw\u0105 w Lesie Teutoburskim, historii narodu niemieckiego; pokazane w niej wydarzenie traci w ten spos\u00f3b swoj\u0105 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 i unikalno\u015b\u0107 – w ca\u0142ym teledysku wszystkie epizody staj\u0105 si\u0119 jednakowo wa\u017cne (lub jednakowo niewa\u017cne). Przypomnijmy tu, \u017ce przewodnicz\u0105cy Alternatywy dla Niemiec Alexander Gauland nazwa\u0142 Rzesz\u0119 Hitlera \u201eptasi\u0105 kup\u0105\u201d (Vogelschi\u00c3\u0178) na ponad 1000-letniej, pe\u0142nej wielu osi\u0105gni\u0119\u0107 i sukces\u00f3w, historii Niemiec. Dzieje Niemiec przedstawione w teledysku mo\u017cna interpretowa\u0107 jako nast\u0119puj\u0105ce po sobie \u201eptasie kupy\u201d . Ponadto zamiast Auschwitz wybrano ob\u00f3z Mittelbau-Dora, kt\u00f3ry by\u0142 bardzo ci\u0119\u017ckim obozem, ale jednak obozem pracy. I wreszcie egzekucji dokonuje si\u0119 przez powieszenie, metod\u0105 znan\u0105 wszak ze wszystkich epok i kontynent\u00f3w – w pocz\u0105tkowej sekwencji wida\u0107 Rzymian powieszonych na drzewach przez germa\u0144skich barbarzy\u0144c\u00f3w. Wyeksponowanie tradycyjnej szubienicy jako narz\u0119dzia zadawania \u015bmierci w zwi\u0105zku z wydarzeniami z okresu II wojny \u015bwiatowej sprzyja relatywizacji i \u201ehistoryzacji\u201d tych\u017ce wydarze\u0144.<\/p>\r\n

Rozpatrywane \u0142\u0105cznie warstwa tekstowa i wizualna s\u0105 wyrazem ambiwalencji i rozdarcia niemieckiej samo\u015bwiadomo\u015bci narodowej. Rammstein \u015bpiewa: Niemcy – moje serce w p\u0142omieniach, chc\u0119 was kocha\u0107 i przeklina\u0107, Niemcy tak m\u0142ode a tak stare, w duchu podzielone, w sercu zjednoczone, mo\u017cna was kocha\u0107 i pragn\u0105\u0107 nienawidzi\u0107, wasza mi\u0142o\u015b\u0107 jest przekle\u0144stwem i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem, wiele p\u0142aka\u0142y\u015bcie, od dawien dawna jeste\u015bmy razem, nie chc\u0119 was nigdy porzuci\u0107.<\/p>\r\n

\u201ePost-Niemcy\u201d podkre\u015blaj\u0105, \u017ce programowym \u201eantynacjonalistycznym\u201d has\u0142em jest deklaracja: \u201eNiemcy – mojej mi\u0142o\u015bci \/\/ nie mog\u0119 wam da\u0107\u201d, ale i tu kryje si\u0119 pewna dwuznaczno\u015b\u0107, poniewa\u017c, je\u015bli uwzgl\u0119dni\u0107 przerzutni\u0119, pierwszy wers daje si\u0119 odczyta\u0107 (w oryginale) jako \u201eNiemcy – moja mi\u0142o\u015b\u0107\u201d. W refrenie piosenki padaj\u0105 s\u0142owa \u201eNiemcy, Niemcy ponad wszystkich\u201d, co jest, rzecz jasna, parafraz\u0105 pierwszego wersu niemieckiego hymnu zaczynaj\u0105cego si\u0119 od s\u0142\u00f3w \u201eNiemcy, Niemcy ponad wszystko, ponad wszystko w \u015bwiecie\u201d. Aby ich unikn\u0105\u0107, w RFN oficjalnie \u015bpiewa si\u0119 tylko trzeci\u0105 zwrotk\u0119. \u201ePost-Niemcy\u201d, nie m\u00f3wi\u0105c o \u201eanty-Niemcach\u201d, najch\u0119tniej w og\u00f3le wprowadziliby ca\u0142kiem nowy hymn. Tymczasem pierwotny sens s\u0142\u00f3w wiersza Fallerslebena by\u0142 jasny: \u201eNiemcy [zjednoczone] ponad wszystko, ponad wszystko w \u015bwiecie\u201d, czyli dok\u0142adnie taki jak w zdaniu \u201ekocham ci\u0119 ponad wszystko w \u015bwiecie\u201d. Nie implikowa\u0142 hierarchii narod\u00f3w, wy\u017cszo\u015bci czy dominacji jednego narodu nad innymi. Kto zatem tak dezinterpretuje ten wers, fa\u0142szuje intencj\u0119 poety, niewa\u017cne w jakim duchu to czyni: \u201etak, my jeste\u015bmy ponad wszystkie narody, dobrze prawi poeta\u201d, czy te\u017c \u201ejaki\u017c z poety szowinista, uwa\u017ca, \u017ce g\u00f3ruj\u0105 nad wszystkimi innymi narodami\u201d. W parafrazie ten, w obu przypadkach wypaczony sens, zostaje wyra\u017cony wprost, wydobyty na powierzchni\u0119 – tak jakby autor tekstu, omijaj\u0105c nieoficjaln\u0105 \u201ecenzur\u0119\u201d, pragn\u0105\u0142 , aby powr\u00f3cono do pierwotnego, prawdziwego znaczenia s\u0142\u00f3w hymnu.<\/p>\r\n

W interpretacji \u201ekonserwatywnych rewolucjonist\u00f3w\u201d pojawiaj\u0105ce si\u0119 w ca\u0142ym wideoklipie czerwone promienie skanuj\u0105 dzieje Niemiec. Mamy do czynienia z retrospektywn\u0105 analiz\u0105 niemieckiej historii obserwowanej z zewn\u0119trznej perspektywy. Astronauci odwiedzaj\u0105cy Ziemi\u0119 bior\u0105 udzia\u0142 w archeologicznej ekspedycji badawczej, szukaj\u0105 obraz\u00f3w i \u015blad\u00f3w zaginionego \u015bwiata, odkrywaj\u0105 pos\u0105gi niemieckich w\u0142adc\u00f3w i bohater\u00f3w narodowych w rumowiskach zatopionej Atlantydy. Reprezentuj\u0105 nowoczesne spo\u0142ecze\u0144stwo niemieckie, kt\u00f3re z nadrz\u0119dnej perspektywy \u201epo ko\u0144cu\u201d, \u015bledzi w\u0142asn\u0105 histori\u0119 i si\u0119 z ni\u0105 spiera. O\u015b czasu obr\u00f3ci\u0142a si\u0119 bezpowrotnie, dzi\u0119ki czemu Niemcy zyskuj\u0105 dystans wobec w\u0142asnej historii, podchodz\u0105 do niej naprawd\u0119 krytycznie, ale \u201ekrytyczny\u201d znaczy teraz – inaczej ni\u017c wcze\u015bniej, kiedy rozumiano go jako \u201esamooskar\u017cycielski\u201d – r\u00f3\u017cnicuj\u0105cy, historyzuj\u0105cy, relatywizuj\u0105cy, uniewa\u017cniaj\u0105cy obie skrajno\u015bci: narodow\u0105 autogloryfikacj\u0119 i narodowe samopot\u0119pienie. S\u0142owa z refrenu \u201eNiemcy, Niemcy ponad wszystkimi\u201d mo\u017cna rozumie\u0107 w ten spos\u00f3b, \u017ce Niemcy (Deutschland) jako idea polityczno-duchowa stoj\u0105 ponad konfliktami o interpretacj\u0119 historii, ponad zwalczaj\u0105cymi si\u0119 frakcjami, d\u0105\u017c\u0105cymi do zdobycia hegemonii interpretacyjnej.<\/p>\r\n

Je\u015bli chodzi o posta\u0107 Czarnej Germanii \u201ekonserwatywni rewolucjoni\u015bci\u201d zgadzaj\u0105 si\u0119 z opini\u0105, \u017ce chodzi\u0142o tak\u017ce o to, aby obsadzaj\u0105c w tej roli Murzynk\u0119, z g\u00f3ry uprzedzi\u0107 atak zoologicznych antyrasist\u00f3w, jednak\u017ce – w przeciwie\u0144stwie do \u201eprawdziwych Niemc\u00f3w\u201d – staraj\u0105 si\u0119 j\u0105 zreinterpretowa\u0107 w duchu \u201enowego patriotyzmu\u201d, wskazuj\u0105c na fakt, i\u017c wyst\u0119puje ona w z\u0142ocie i czerwieni ( imi\u0119 aktorki Ruby oznacza \u201erubinowy\u201d, \u201eczerwony\u201d) , co wraz z kolorem sk\u00f3ry daje barwy Niemiec (czarny-z\u0142oty-czerwony), symbolizuje zatem \u201ewieczne\u201d Niemcy.<\/p>\r\n

Wszyscy – m\u00f3wi\u0105 \u201ekonserwatywni rewolucjoni\u015bci\u201d – jeste\u015bmy dzie\u0107mi Czarnej Germanii, przyjmujemy do wiadomo\u015bci czer\u0144 naszej historii, akceptujemy jej jungowski cie\u0144, ale dla zachowania duchowej r\u00f3wnowagi, musimy mie\u0107 te\u017c prawo do cieszenia si\u0119 jasnymi stronami naszego narodowego bytu. \u201eKonserwatywni rewolucjoni\u015bci\u201d maja nadziej\u0119, \u017ce zar\u00f3wno hiperpatriotyzm \u201eprawdziwych Niemc\u00f3w\u201d, jak i negatywny patriotyzm \u201epost-Niemc\u00f3w\u201d, odchodz\u0105 w przesz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Poprzez teledysk \u201eDeutschland\u201d Rammstein sta\u0142 si\u0119 w oczach \u201ekonserwatywnych rewolucjonist\u00f3w\u201d medium niemieckiej historii. Tw\u00f3rcy teledysku skupili si\u0119 wprawdzie na jej ciemnych stronach, lecz nie uczynili tego w celu samooskar\u017cania i samopot\u0119piania, ale po to, by torowa\u0107 drog\u0119 \u201enowemu patriotyzmowi\u201d, kt\u00f3rego adherenci niczego z\u0142ego, co zdarzy\u0142o si\u0119 w ich historii, si\u0119 nie wypieraj\u0105, identyfikuj\u0105 si\u0119 z ca\u0142\u0105 histori\u0105 narodu, jednak na moralne oskar\u017cenia i bezustanne przypominanie dawnych win, powiedz\u0105: Na und? (So what?)<\/p>\r\n

Tomasz Gabi\u015b<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: nieco rozszerzona wersja tekstu, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 w \u201eArcanach\u201d nr 148 (2019)<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pesymista to cz\u0142owiek, kt\u00f3ry op\u0142akuje przysz\u0142o\u015b\u0107 Isabelle C. Dickson Po dziesi\u0119ciu latach, wiosn\u0105 tego [2019] roku, powr\u00f3ci\u0142a na rynek muzyczny, znana na ca\u0142ym \u015bwiecie (popularna zw\u0142aszcza w USA), niemiecka grupa Rammstein. I to powr\u00f3ci\u0142a w swoim stylu – g\u0142o\u015bno i prowokacyjnie. Og\u0142oszony ju\u017c przed laty \u201eniemieckim kulturalnym towarem eksportowym nr 1\u201d zesp\u00f3\u0142 wyda\u0142 now\u0105 p\u0142yt\u0119, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[132,166,39,412],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110605"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=110605"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110605\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=110605"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=110605"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=110605"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}