{"id":110476,"date":"2019-10-31T12:48:14","date_gmt":"2019-10-31T16:48:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=110476"},"modified":"2019-10-31T12:48:14","modified_gmt":"2019-10-31T16:48:14","slug":"obrzydliwosc-cenzury-historycznej-w-obronie-zychowicza-agnieszka-sztajer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=110476","title":{"rendered":"Obrzydliwo\u015b\u0107 cenzury historycznej. W obronie Zychowicza – Agnieszka Sztajer<\/em>"},"content":{"rendered":"

Jednym z moich ulubionych bon mot\u00f3w jest ten o historii, kt\u00f3ra ma powtarza\u0107 si\u0119 jako farsa; jakkolwiek trudno nazwa\u0107 fars\u0105 nieustannie dziej\u0105ce si\u0119 na \u015bwiecie gwa\u0142ty i niesprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3rym podlegaj\u0105 ca\u0142e narody, to niew\u0105tpliwie polityka pe\u0142na jest smakowitych i nie do ko\u0144ca powa\u017cnych analogii, kt\u00f3re – dlaczego nie –  mo\u017cna smakowa\u0107 w czasach pokoju.<\/p>\r\n

I tak nie podzielam narracji Grzegorza Brauna o tym, jakoby ob\u00f3z rz\u0105dz\u0105cy mo\u017ce by\u0107 nazwany \u201egrup\u0105 rekonstrukcji historycznej <Sanacja>\u201d, nie nale\u017c\u0119 te\u017c do jego zaciek\u0142ych wrog\u00f3w. Gdzie tam PiSowi do sanacji, gdzie Kaczy\u0144skiemu (z ca\u0142ym uznaniem dla jego umiej\u0119tno\u015bci prowadzenia rozgrywek politycznych i ascetycznego stylu \u017cycia)  do Marsza\u0142ka; gdzie w og\u00f3le Rzeczpospolitej pookr\u0105g\u0142osto\u0142owej do II RP; gdzie Rzym, gdzie Krym, m\u00f3wi\u0105c klasykiem epoki minionej. A jednak, ostatnie wypadki zdaj\u0105 si\u0119 przekonywa\u0107, \u017ce przynajmniej w Ministerstwie Kultury kto\u015b \u015bwiadomie lub p\u00f3\u0142\u015bwiadomie zabawia si\u0119 w sanacj\u0119, i to t\u0119 najgorsz\u0105, bo bez Marsza\u0142ka, kt\u00f3ry to by\u0142 jedynym usensawniaj\u0105cym i nadaj\u0105cym jej racj\u0119 bytu elementem\u2026 Chodzi o wycofanie z konkursu \u201eHistoryczna Ksi\u0105\u017cka Roku\u201d wy\u0142onionej przez internaut\u00f3w w g\u0142osowaniu ksi\u0105\u017cki \u201eWo\u0142y\u0144 zdradzony\u201d autorstwa Piotra Zychowicza. Uczyniono to w ostatniej niemal chwili i na tyle ukradkowo, \u017ce jeden z juror\u00f3w, S\u0142awomir Cenckiewicz, sk\u0142adaj\u0105c rezygnacj\u0119 z zasiadania w jury, wyrazi\u0142 zdziwienie, i\u017c Polskie Radio nie poinformowa\u0142o go o tej decyzji wcze\u015bniej. Uzasadnienie, jakie podano, jest do\u015b\u0107 kuriozalne – zasugerowano, \u017ce ksi\u0105\u017cka nie spodoba\u0142aby si\u0119 \u015bp. Lechowi Kaczy\u0144skiemu. Je\u015bli w takiej kwestii Ministerstwo ucieka si\u0119 do wywo\u0142ywania duch\u00f3w, nale\u017cy zada\u0107 sobie pytanie, o co w tym zamieszaniu w\u0142a\u015bciwie chodzi?<\/p>\r\n

Ksi\u0105\u017cka jest napisana bardzo po zychowiczowsku. Nie zamierzam pisa\u0107 pean\u00f3w na cze\u015b\u0107 tego autora, bo mam wobec niego ambiwalentne odczucia. Zychowicz pisze ksi\u0105\u017cki popularnonaukowe – nie ulega to najmniejszej w\u0105tpliwo\u015bci, ale osobi\u015bcie zaliczam t\u0119 jego cech\u0119 do zalet. Mimo d\u0142ugich wysi\u0142k\u00f3w nie uda\u0142o mi si\u0119 zosta\u0107 akademikiem, i nie ma chyba rzeczy, kt\u00f3rej bardziej nie \u017ca\u0142uj\u0119<\/em>. Na p\u00f3\u0142kach instytut\u00f3w kurzy si\u0119 zbyt wiele napisanych hermetycznym j\u0119zykiem monografii, kt\u00f3rych nikt nigdy nie przeczyta. Obroniono zbyt wiele powa\u017cnych doktorat\u00f3w i habilitacji, kt\u00f3rych nie przeczyta\u0142 nikt opr\u00f3cz delikwenta  pragn\u0105cego uzyska\u0107 stopie\u0144 naukowy, i – cho\u0107 nie jest to regu\u0142a – jego promotora i recenzenta; doktorat\u00f3w i powa\u017cnych prac naukowych, kt\u00f3re nigdy nikogo nie zainteresuj\u0105. Zychowicz ma lekkie pi\u00f3ro, posiada predylekcje do kontrowersji, a jego pisarstwo ma pewien charakterystyczny rys, kt\u00f3ry mo\u017cna nazwa\u0107 sk\u0142onno\u015bci\u0105 do idealizmu przemieszan\u0105 z neurotyczn\u0105 miejscami wra\u017cliwo\u015bci\u0105.<\/p>\r\n

Tego te\u017c dotyczy moja ambiwalencja: z jednej strony bardzo dobrze rozumiem odruchy moralne, kt\u00f3re ka\u017c\u0105 Zychowiczowi pochyla\u0107 si\u0119 nad ofiarami konflikt\u00f3w po wszystkich stronach barykady (jak w \u201eSkazach na Pancerzach\u201d); wi\u0119cej – uwa\u017cam, \u017ce w polskim interesie narodowym jest zdawa\u0107 sobie spraw\u0119 z nadu\u017cy\u0107 naszych bohater\u00f3w narodowych. Ich skala jest bowiem niepor\u00f3wnanie mniejsza ni\u017c nadu\u017cycia strony przeciwnej (mam tu na my\u015bli w szczeg\u00f3lno\u015bci konflikt polsko – ukrai\u0144ski); co mo\u017ce by\u0107 zreszt\u0105 lepszego ni\u017c m\u00f3c powiedzie\u0107: \u201ePrzepraszamy za Paw\u0142okom\u0119, Piskorowic\u0119, Wierzchowiska, i mamy moralne prawo \u017c\u0105da\u0107, \u017ceby\u015bcie wy, Ukrai\u0144cy, przeprosili nas za setki unicestwionych przysi\u00f3\u0142k\u00f3w i brutalnie wymordowanych rodak\u00f3w\u201d? W przezroczu pe\u0142nej transparencji Polacy wypadaj\u0105 tak czy inaczej wyj\u0105tkowo dobrze. Poniewa\u017c jednak s\u0105 lud\u017ami, nie anio\u0142ami, podlegaj\u0105 degeneracji i spaczeniom; trafiaj\u0105 si\u0119 w\u015br\u00f3d nas jednostki, a nawet ca\u0142e grupy ludzi z gruntu z\u0142ych. Realizm antropologiczny, \u017ceby m\u00f3g\u0142 by\u0107 realizmem, musi jednak w du\u017cej mierze sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z komponentu pesymistycznego. Nie ma mo\u017cliwo\u015bci, \u017ceby przed\u0142u\u017caj\u0105ca si\u0119 wojna i niedostatek nie wytworzy\u0142y w\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy degenerat\u00f3w, a w\u015br\u00f3d dow\u00f3dc\u00f3w tch\u00f3rzy i kunktator\u00f3w. B\u0142\u0119dem jest z jednej strony zaprzeczanie temu (a tak\u0105 postaw\u0119 zdaje si\u0119 przyjmowa\u0107 Ministerstwo), z drugiej za\u015b – zdziwienie tymi faktami i idealistyczne za\u0142o\u017cenie, \u017ce takie rzeczy i sytuacje jak opisane w \u201eSkazach\u201d czy \u201eWo\u0142yniu zdradzonym\u201d mog\u0142yby si\u0119 nie zdarza\u0107.<\/p>\r\n

Zdarzaj\u0105 si\u0119 i zdarza\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 – taka jest rzeczywisto\u015b\u0107. Historia jest beznami\u0119tna i sprawiedliwa w przewrotnym sensie – cen\u0105 za moraln\u0105 doskona\u0142o\u015b\u0107 jest przegran\u0105, cen\u0105 wygranej za\u015b – si\u0142a i up\u00f3r, id\u0105cy cz\u0119sto w parze z amoralno\u015bci\u0105. W \u201eWo\u0142yniu zdradzonym\u201d Zychowicz zarzuca Armii Krajowej brak dzia\u0142a\u0144 na Wo\u0142yniu – i s\u0142usznie! Z drugiej strony, nale\u017cy zdawa\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce jak wygl\u0105da\u0142aby sytuacja, gdyby AK jednak do walki ruszy\u0142a, poniewa\u017c istnia\u0142 na terenie RP taki obszar, gdzie postulowana przez Zychowicza sytuacja (AK w czynnej walce z UPA) mia\u0142a miejsce – to styk wschodniej Lubelszczyzny i Wo\u0142ynia Zachodniego, okolice Hrubieszowa i Zamo\u015bcia. W \u015bcis\u0142ym sensie nie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce tereny te zosta\u0142y dotkni\u0119te rzezi\u0105 wo\u0142y\u0144sk\u0105 – by\u0142a to raczej regularna wojna, z jednej strony UPA przeciwko ludno\u015bci cywilne, ale z drugiej strony UPA przeciw AK. Czasami konfiguracje si\u0119 zmienia\u0142y; w tych niespokojnych czasach koniec ko\u0144c\u00f3w toczy\u0142a si\u0119 wojna ka\u017cdego z ka\u017cdym – cywilnych Ukrai\u0144c\u00f3w z polskim wojskiem, polskich cywili z ukrai\u0144sk\u0105 partyzantk\u0105, zwyk\u0142ych Ukrai\u0144c\u00f3w z s\u0105siadami – Polakami; zdarza\u0142y si\u0119 te\u017c tragiczne pomy\u0142ki, friendly fire<\/em>, zw\u0142aszcza w czasie akcji odwetowych. By\u0142a to, nale\u017cy powt\u00f3rzy\u0107, regularna wojna podjazdowa, gdzie wykazywano si\u0119 ogromn\u0105 brutalno\u015bci\u0105 i nie brano je\u0144c\u00f3w. Ukrai\u0144scy partyzanci zmia\u017cd\u017cyli \u017cywcem w kieracie gospodarskim Stanis\u0142awa Basaja \u201eRysia\u201d; Polacy zabili (Ukrai\u0144cy twierdz\u0105, \u017ce r\u00f3wnie\u017c torturowali) popa Sergiusza Zacharczuka i sprofanowali cerkiew w Szychowicach. Ka\u017cdy mord poci\u0105ga\u0142 za sob\u0105 nast\u0119pne; w do\u015b\u0107 kr\u00f3tkim czasie mo\u017cna by\u0142o zapewne zatraci\u0107 logik\u0119 zbrodni i odwetu – Wo\u0142y\u0144 Zachodni zamieni\u0142 si\u0119 w teatr wzajemnych, do\u015b\u0107 brutalnych zab\u00f3jstw.<\/p>\r\n

To konieczna logika wojny plemiennej, najokrutniejszej spo\u015br\u00f3d wojen. Cen\u0105 pe\u0142nego zaanga\u017cowania struktur AK w konflikt polsko – ukrai\u0144ski si\u0142\u0105 rzeczy by\u0142a wi\u0119c utrata owej \u201emoralnej czysto\u015bci\u201d (poj\u0119cie obce w zasadzie sztuce wojennej, a na pewno polityce), na kt\u00f3r\u0105 w innych miejscach Zychowicz jest bardzo wra\u017cliwy. Dostrzegam wi\u0119c konieczne napi\u0119cie pomi\u0119dzy wyra\u017anym nakierowaniem na aktywne rozwi\u0105zywanie konfliktu a roszczenia do zachowania \u201eczystych r\u0105k\u201d.<\/p>\r\n

Dostrzegam, a jednocze\u015bnie rozumiem – doznaj\u0119 podobnej mieszanki uczu\u0107, kiedy zajmuj\u0119 si\u0119 tematem wo\u0142y\u0144skim, sk\u0105din\u0105d mi bliskim. W polskich \u017ar\u00f3d\u0142ach niemal nie spos\u00f3b jest odnale\u017a\u0107 spis\u00f3w os\u00f3b narodowo\u015bci ukrai\u0144skiej, kt\u00f3re straci\u0142y \u017cycie w walkach na Che\u0142mszczy\u017anie i Ziemi Hrubieszowskiej. A jednak istnieje wiele wspomnie\u0144 cywilnych mieszka\u0144c\u00f3w wsi, kt\u00f3re dzi\u015b s\u0105 niemal wyludnione; istniej\u0105 w ko\u0144cu owe spisy, litanie nazwisk i daty urodzenia ofiar. Jasno wynika z nich, \u017ce gin\u0119li nie tylko m\u0119\u017cczy\u017ani w sile wieku, ale te\u017c starcy, kobiety i dzieci. Ukrai\u0144cy maj\u0105 oczywi\u015bcie swoja wersj\u0119 wydarze\u0144: winni s\u0105 \u201epolscy bandyci\u201d; atmosfer\u0119 panuj\u0105c\u0105 w latach 1944 – 47 przedstawiaj\u0105 za\u015b podobnie jak polscy historycy, ale a rebours<\/em>: to Polacy mieli z\u0142owrogo kr\u0105\u017cy\u0107 wok\u00f3\u0142 wiosek, pali\u0107 zabudowania, stosowa\u0107 terror i tortury. I jakkolwiek niew\u0105tpliwie s\u0105 to w du\u017cej cz\u0119\u015bci kalumnie, nie mo\u017cna nie zada\u0107 sobie pytania: kto i w jakich okoliczno\u015bciach zada\u0142 \u015bmier\u0107 cywilnych mieszka\u0144com D\u0142u\u017cniowa, Budynina czy Nabro\u017ca? Dlaczego i jak te wsie sp\u0142on\u0119\u0142y? Co poprzedzi\u0142o te dzia\u0142ania?<\/p>\r\n

Odpowied\u017a jest dzi\u015b nie do ustalenia. Mo\u017cna te\u017c wyrazi\u0107 si\u0119 inaczej, a w\u00f3wczas odpowied\u017a jest bardzo prosta: na wojnie, kt\u00f3r\u0105 rozpocz\u0119li na Wo\u0142yniu Ukrai\u0144cy, za wiedz\u0105 i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem Niemc\u00f3w dokonuj\u0105c  czystek etnicznych, panowa\u0142a logika obrony, kontr defensywy  i odwetu. Na wojnie nie bierze si\u0119 je\u0144c\u00f3w, na wojnie p\u0142on\u0105 r\u00f3\u017ce, i p\u0142on\u0105 ca\u0142e lasy. Nie tylko Wo\u0142y\u0144, ale i wschodnia Lubelszczyzna oraz Podkarpacie stan\u0119\u0142y w ogniu; ustaleniem dok\u0142adnej prawdy historycznej (straty po obu stronach, metody stosowane przez ugrupowania partyzanckie, skala zbrodni) nie jest zainteresowana \u017cadna ze stron. I to te\u017c jest poniek\u0105d zrozumia\u0142e – \u017cycie narod\u00f3w opiera si\u0119 na wytworzonych przez nich mitach. Ukraina rozpaczliwie opiera si\u0119 na micie Bandery i UPA, z powodu zal\u0105\u017ckowej pa\u0144stwowo\u015bci si\u0119gaj\u0105c po w\u0105tpliwe wzorce. Strona polska, a przynajmniej ci, kt\u00f3rzy o Wo\u0142yniu m\u00f3wi\u0105 otwarcie, r\u00f3wnie\u017c maj\u0105 tendencj\u0119 do mitologizowania konfliktu – i to r\u00f3wnie\u017c jest zrozumia\u0142e. Ze wzgl\u0119du na skal\u0119 genocidum atrox<\/em> na Wo\u0142yniu wspominanie o konflikcie na wschodniej Lubelszczy\u017anie nie wydaje si\u0119 by\u0107 na miejscu; w odbiorze spo\u0142ecznym potrzeba komunikat\u00f3w jasnych i jednoznacznych, sp\u00f3jnych mit\u00f3w.<\/p>\r\n

Chyba, \u017ce komu\u015b le\u017cy na sercu sprawa tego kawa\u0142ka ziemi, zagubionego pomi\u0119dzy Sokalem, Hrubieszowem a Zamo\u015bciem. Chyba, \u017ce dla kogo\u015b tylko prawda jest ciekawa.<\/p>\r\n

Jednak w\u0142a\u015bnie tego rodzaju wra\u017cliwo\u015b\u0107 prowadzi do odkrywania fakt\u00f3w, kt\u00f3re pokazuj\u0105 potworn\u0105 wr\u0119cz z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 konfliktu polsko – ukrai\u0144skiego. Z\u0142o\u017cono\u015b\u0107, kt\u00f3ra nie da si\u0119 uj\u0105\u0107 ani w ramy mitu narodowego, ani tym bardziej w ramy polityki. I z tego nale\u017cy sobie zdawa\u0107 spraw\u0119, kiedy postuluje si\u0119 wolty w polityce historycznej. Tak wi\u0119c, reasumuj\u0105c: owszem, AK dzia\u0142a\u0142a opieszale na Wo\u0142yniu. I owszem, AK, dzia\u0142aj\u0105c aktywnie na wschodniej Lubelszczy\u017anie, prowadzi\u0142a wojn\u0119 w warunkach partyzanckich – a wi\u0119c niekiedy puszczaj\u0105c z dymem wsie lub stwarzaj\u0105c okazj\u0119 dla szabru. Mo\u017cna zapewne krytykowa\u0107 i jedno, i drugie, ale w jednoczesnej krytyce tych zjawisk – o ile przenosimy je z p\u0142aszczyzny \u017calu nad ludzkim losem, w oderwaniu od interes\u00f3w to\u017csamo\u015bciowych, na p\u0142aszczyzn\u0119 prowadzenia \u015bwiadomej polityki historycznej – kryje si\u0119 nieusuwalna sprzeczno\u015b\u0107.<\/p>\r\n

W tym tkwi j\u0105dro mojego osobistego problemu z odbiorem pisarstwa Piotra Zychowicza. Niemniej jednak, powiedziawszy powy\u017csze, musz\u0119 stwierdzi\u0107, \u017ce ewentualny sp\u00f3r z Zychowiczem jest mimo wszystko sporem po naszej stronie, sporem na prawicy, albo jeszcze szerzej: sporem w \u0142onie \u015brodowiska propolskiego.<\/p>\r\n

Nie do pomy\u015blenia jest dla mnie sytuacja, w kt\u00f3rej r\u00f3wnoleg\u0142y konkurs na najlepsz\u0105 publikacj\u0119 z humanistyki wygrywa ksi\u0105\u017cka o pogromie kieleckim, sugeruj\u0105ca wrodzony i zwierz\u0119cy antysemityzm Polak\u00f3w – i w przypadku tej ksi\u0105\u017cki nie stosuje si\u0119 r\u00f3wnie  kuriozalnej argumentacji (\u201enie spodoba\u0142aby si\u0119 \u015b.p. Lechowi Kaczy\u0144skiemu\u201d). Sprawa ma najwidoczniej wymiar polityczny – publikacja stawiaj\u0105ca Polak\u00f3w w niekorzystnym \u015bwietle  jest fetowana, gdy chodzi o sprawy polsko – \u017cydowskie; publikacja, kt\u00f3ra stawia w niekorzystnym \u015bwietle Ukrai\u0144c\u00f3w jest sekowana. Jakkolwiek ocenia si\u0119 polsk\u0105 polityk\u0119 zagraniczn\u0105, trzeba powiedzie\u0107 wyra\u017anie: mamy do czynienia z pewn\u0105 form\u0105 cenzury historycznej.<\/p>\r\n

W konkursie na historyczn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 roku mia\u0142a r\u00f3wnie\u017c bra\u0107 udzia\u0142 wznowiona publikacja W\u0142adys\u0142awa Studnickiego \u201eWobec nadchodz\u0105cej drugiej wojny \u015bwiatowej\u201d. Interesuj\u0105ce s\u0105 losy tej pracy – w czerwcu 1939 r. cenzura uniemo\u017cliwi\u0142a jej wydanie. Zgodnie z proroczymi s\u0142owami Marsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego, jego genera\u0142owie i politycy mieli przegra\u0107 wojn\u0119 z Niemcami, i to w najgorszym mo\u017cliwym stylu. Tch\u00f3rzliwie zamykaj\u0105c usta cz\u0142owiekowi, kt\u00f3ry w zasadzie powtarza\u0142 intuicje Marsza\u0142ka o tym, \u017ce siedzimy na dw\u00f3ch sto\u0142kach, a wiec w ko\u0144cu z kt\u00f3rego\u015b spadniemy, potwierdzili s\u0142owa swojego wielkiego mentora, kt\u00f3rego nie byli warci: \u201eWam kury szcza\u0107 prowadza\u0107, a nie polityk\u0119 robi\u0107.\u201d<\/p>\r\n

I ta ksi\u0105\u017cka po raz kolejny zosta\u0142a wycofana, A.D. 2019. Dlaczego i po co? Co mo\u017cna o tym powiedzie\u0107? Studnicki i jego publikacja potrzebuje lepszych, powa\u017cniejszych obro\u0144c\u00f3w ni\u017c ja. Ponowna cenzura pracy po 90 latach odkrywa przed naszymi oczyma groz\u0119 bezmy\u015blnej, tch\u00f3rzliwej polityki. Pozostawiam t\u0119 spraw\u0119 do rozwa\u017cenia, sam\u0105 za\u015b ksi\u0105\u017ck\u0119 -obie ksi\u0105\u017cki – najserdeczniej polecam; nic tak jak osobista lektura nie pozwala wyrobi\u0107 sobie na ten temat w\u0142a\u015bciwego os\u0105du.<\/p>\r\n

Agnieszka Sztajer<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jednym z moich ulubionych bon mot\u00f3w jest ten o historii, kt\u00f3ra ma powtarza\u0107 si\u0119 jako farsa; jakkolwiek trudno nazwa\u0107 fars\u0105 nieustannie dziej\u0105ce si\u0119 na \u015bwiecie gwa\u0142ty i niesprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3rym podlegaj\u0105 ca\u0142e narody, to niew\u0105tpliwie polityka pe\u0142na jest smakowitych i nie do ko\u0144ca powa\u017cnych analogii, kt\u00f3re – dlaczego nie –  mo\u017cna smakowa\u0107 w czasach pokoju. I […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[16,98,17,365],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110476"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=110476"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110476\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=110476"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=110476"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=110476"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}