Od 1 lipca 2020 roku NATO przechodzi na nowy, bardziej nowoczesny system identyfikacji radiolokacyjnej. Mimo i\u017c wiedziano o tym od kilkunastu lat, polskie si\u0142y zbrojne wci\u0105\u017c s\u0105 nieprzygotowane do tej zmiany technologicznej. Zaniechanie to mo\u017ce doprowadzi\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej lotnictwo NATO nie b\u0119dzie w stanie pom\u00f3c Polsce w razie ataku na nasz kraj, poniewa\u017c stary system identyfikacji u\u017cywany w Polsce nie b\u0119dzie odr\u00f3\u017cnia\u0142 natowskich maszyn (w tym tak\u017ce polskich u\u017cywaj\u0105cych ju\u017c nowego systemu) od maszyn wroga. Z kolei nowocze\u015bniejszy system u\u017cywany przez NATO nie b\u0119dzie rozpoznawa\u0142 polskich obiekt\u00f3w u\u017cywaj\u0105cych starego systemu. Grozi to bratob\u00f3jczym ogniem pomi\u0119dzy sojusznikami.<\/p>\r\n
Spraw\u0119 opisano we wtorek na portalu Defence24.pl. Chodzi o system identyfikacji radiolokacyjnej \u201esw\u00f3j-obcy\u201d IFF (Identification Friend or Foe) u\u017cywany w lotnictwie i marynarce wojennej. Dzia\u0142a on na zasadzie \u201ezapytanie-odpowied\u017a\u201d – zakodowane zapytanie wysy\u0142a urz\u0105dzenie zwane interrogatorem a odpowiedzi udziela transponder. Komunikacja jest zabezpieczana tzw. modami. Do niedawna najwa\u017cniejszym z nich by\u0142 mod 4 (system IFF Mark XII), opracowany jeszcze w latach 60. XX wieku. Obecnie zast\u0119powany on jest przez nowocze\u015bniejszy, bardziej odporny na zak\u0142\u00f3cenia i oferuj\u0105cy wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci mod 5 (system IFF Mark XIIA).<\/p>\r\n
Wymiana urz\u0105dze\u0144 radiolokacyjnych powinna zako\u0144czy\u0107 si\u0119 do po\u0142owy przysz\u0142ego roku, poniewa\u017c kilkana\u015bcie lat temu Amerykanie og\u0142osili, \u017ce od 1 lipca 2020 roku przestan\u0105 dystrybuowa\u0107 klucze do modu 4. Portal Defence24.pl uzyska\u0142 potwierdzenie z NATO, \u017ce zapowied\u017a ta jest aktualna i Sojusz obecnie ocenia, czy i w jaki spos\u00f3b wp\u0142ynie to na operacje NATO.<\/p>\r\n
Tymczasem, jak twierdzi portal, polskie si\u0142y zbrojne nie s\u0105 przygotowane do przej\u015bcia na nowy system, mimo i\u017c polski sektor zbrojeniowy dysponuje potencja\u0142em do zapewnienia wymiany urz\u0105dze\u0144. Wed\u0142ug ustale\u0144 portalu po 1 lipca 2020 roku z modem 5 b\u0119dzie pracowa\u0142o jedynie 100 polskich platform: samoloty F-16, niekt\u00f3re MiGi-29 (ale bez mo\u017cliwo\u015bci \u201ezapytania\u201d), prawdopodobnie dwa okr\u0119ty oraz stacje radiolokacyjne TRS-15, So\u0142a i Bystra. Dla por\u00f3wnania, gdy Wojsko Polskie przechodzi\u0142o na mod 4, natowskie urz\u0105dzenia IFF otrzyma\u0142o ponad 300 platform.<\/p>\r\n
Nowego systemu w po\u0142owie 2020 roku nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y m.in. zestawy przeciwlotnicze Kub, Newa i OSA.<\/p>\r\n
Defence24.pl otrzyma\u0142o kuriozaln\u0105 odpowied\u017a z Dow\u00f3dztwa Generalnego Rodzaj\u00f3w Si\u0142 Zbrojnych (DGRSZ) na pytanie o spos\u00f3b identyfikacji po 1 lipca 2020 przez platformy nie dysponuj\u0105ce nowym systemem. Wed\u0142ug DGRSZ wojsko b\u0119dzie mog\u0142o u\u017cywa\u0107 mod\u00f3w jawnych – mod 1, mod 2, mod 3\/A, mod C i mod S. Niekt\u00f3re z nich s\u0105 cywilne i \u0142atwe do oszukania przez przeciwnika. W praktyce nie b\u0119dzie ich mo\u017cna u\u017cywa\u0107 w dzia\u0142aniach bojowych.<\/p>\r\n
Wed\u0142ug DGRSZ wymiana urz\u0105dze\u0144 radiolokacyjnych na nowy standard jest planowana \u201esukcesywnie\u201d w latach 2020-2025 roku, a wi\u0119c w czasie, gdy nie b\u0119dzie mo\u017cna ju\u017c korzysta\u0107 z modu 4.<\/p>\r\n
Jak twierdzi Defence24.pl polski przemys\u0142 zbrojeniowy jest w stanie samodzielnie wyprodukowa\u0107 potrzebne transpondery i interrogatory, jednak MON postawi\u0142o na powoln\u0105 wymian\u0119 urz\u0105dze\u0144 drog\u0105 bie\u017c\u0105cych zakup\u00f3w. Portal sugeruje, \u017ce zaniechania w wymianie systemu IFF s\u0105 wynikiem ra\u017c\u0105cych zaniedba\u0144 albo celowego dzia\u0142ania maj\u0105cego wymusi\u0107 interwencyjny zakup urz\u0105dze\u0144 \u201ez p\u00f3\u0142ki\u201d za granic\u0105 z pomini\u0119ciem polskiego przemys\u0142u.<\/p>\r\n
Polsk\u0119 mo\u017ce uratowa\u0107 jeszcze ewentualna rezygnacja USA z porzucenia wspierania starego systemu, tym bardziej, \u017ce op\u00f3\u017anienia we wdro\u017ceniu modu 5 maj\u0105 tak\u017ce inne pa\u0144stwa NATO.<\/p>\r\n