{"id":110199,"date":"2019-10-11T12:57:19","date_gmt":"2019-10-11T16:57:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=110199"},"modified":"2019-12-19T10:10:09","modified_gmt":"2019-12-19T15:10:09","slug":"nobel-dla-raspaila-marcin-srama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=110199","title":{"rendered":"Nobel dla Raspaila – Marcin\u00a0\u015arama<\/em>"},"content":{"rendered":"

Wybory komitetu noblowskiego zwykle s\u0105 do\u015b\u0107 dziwne. Nagrod\u0105 w dziedzinie literatury obdarzane s\u0105 s\u0142awy jednego sezonu, lub pisarze o pogl\u0105dach lewicowych. Tymczasem tw\u00f3rcy prawdziwie wybitni, ale o pogl\u0105dach uznawanych przez wsp\u00f3\u0142czesny mainstream za kontrowersyjne (c\u00f3\u017c, kt\u00f3ry prawdziwie wybitny cz\u0142owiek mie\u015bci si\u0119 w ciasnych ramach wyznaczonych ludziom przez politpoprawno\u015b\u0107?) nawet nie s\u0105 wspominani jako potencjalni laureaci presti\u017cowej nagrody, kt\u00f3r\u0105 w przesz\u0142o\u015bci otrzyma\u0142y takie znakomito\u015bci, jak Teodor Momsen, Henryk Sienkiewicz, Rodyard Kipling, Gerhart Hauptmann, czy William Faulkner[1]<\/sup><\/a>.<\/p>\r\n

\"\"Kto by\u0142by ich godnym nast\u0119pc\u0105? Odpowied\u017a jest oczywista – Jan Raspail<\/strong>, francuski pisarz, a przy tym genialny znawca ludzkiej natury i cywilizacji \u0142aci\u0144skiej, kt\u00f3ra od lat 60 XX wieku na jego oczach zacz\u0119\u0142a jeszcze gwa\u0142towniej ni\u017c wcze\u015bniej zmierza\u0107 ku marnemu upadkowi. Proces ten by\u0142 efektem roje\u0144 intelektualist\u00f3w i cz\u0119\u015bci polityk\u00f3w o odej\u015bciu od europocentryzmu i oddaniu ka\u017cdemu ludowi, cho\u0107by najbardziej prymitywnemu ziem niegdy\u015b przeze\u0144 zajmowanych. Jak tragiczna w skutki by\u0142a ta koncepcja wskazuj\u0105 cho\u0107by kolejne wojny domowe wybuchaj\u0105ce na opuszczonych przez kolonizator\u00f3w terenach, zajmowanych przez coraz to nowe re\u017cimy podkre\u015blaj\u0105ce sw\u00f3j zwi\u0105zek z panafryka\u0144skimi ideami, ale niepotrafi\u0105ce znale\u017a\u0107 porozumienia z najbli\u017cszymi s\u0105siadami. Jeszcze bardziej brzemienne w skutki by\u0142y podejmowane przez europejskich polityk\u00f3w decyzje o otwieraniu granic na imigrant\u00f3w z dawnych kolonii. O ile czym\u015b uczciwym by\u0142o przyj\u0119cie walcz\u0105cych po stronie francuskiej w wojnie o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Algierii, o tyle niezmiernie szkodliwe i kr\u00f3tkowzroczne by\u0142y decyzje o przyj\u0119ciu p\u00f3\u017aniejszych fal imigracji.<\/p>\r\n

We Francji, czyli w kraju, kt\u00f3ry w najwi\u0119kszym stopniu odczu\u0142 skutki tych decyzji, by\u0107 mo\u017ce tylko dwie osoby w pe\u0142ni u\u015bwiadamia\u0142y sobie powag\u0119 sytuacji. Pierwsz\u0105 z nich by\u0142 arcybiskup Marceli Lefebvre, kt\u00f3ry ju\u017c jako arcybiskup Dakaru ostrzega\u0142 genera\u0142a de Gaulle\u2019a przed zgubnymi skutkami szybkiej dekolonizacji[2]<\/sup><\/a>, a nast\u0119pnie w latach 80. zwraca\u0142 si\u0119 do ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa z gorzk\u0105 refleksj\u0105 dotycz\u0105c\u0105 przysz\u0142o\u015bci[3]<\/sup><\/a>. Arcybiskup nie by\u0142 w\u00f3wczas s\u0142uchany, a nawet wytoczono mu proces z powodu rzekomej ksenofobii.<\/p>\r\n

Drug\u0105 postaci\u0105, kt\u00f3ra w pe\u0142ni dostrzega\u0142a szkodliwo\u015b\u0107 zaistnia\u0142ej sytuacji by\u0142 Jan Raspail – pisarz, rojalista i g\u0142\u0119boko wierz\u0105cy Katolik (rzecz jasna w tradycyjnej postaci, gdy\u017c dostosowany do demokratycznej ideologii, ko\u015bci\u00f3\u0142 modernistyczny nie posiada jakiejkolwiek zdolno\u015bci przyci\u0105gania jednostek wyrastaj\u0105cych w znacznym stopniu ponad przeci\u0119tno\u015b\u0107), kt\u00f3ry tragiczn\u0105 wizj\u0119 przysz\u0142o\u015bci ukaza\u0142 w swej najwa\u017cniejszej powie\u015bci pt. Ob\u00f3z \u015bwi\u0119tych<\/em>.<\/p>\r\n

Szanownym czytelnikom zapewne nie trzeba jej jednak przedstawia\u0107, tak wiele by\u0142o wok\u00f3\u0142 niej dyskusji, tak wiele na jej temat napisano, jednak na przypomnienie zas\u0142uguje kilka kwestii zwi\u0105zanych zar\u00f3wno z ni\u0105, jak i z reszt\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci Jana Raspaila.<\/p>\r\n

<\/span><\/p>\r\n

Przede wszystkim ksi\u0105\u017cka ta w chwili publikacji we Francji wyda\u0142a si\u0119 nie do przyj\u0119cia. W tak wielkim stopniu elity tego kraju wypar\u0142y bowiem szkodliwo\u015b\u0107 swych dzia\u0142a\u0144. Dopiero kolejne wydarzenia, rozw\u00f3j terroryzmu, problemy z imigrantami sprawi\u0142y, \u017ce sta\u0142a si\u0119 ona popularniejsza, a sam Raspail zacz\u0105\u0142 w niekt\u00f3rych \u015brodowiskach by\u0107 postrzegany wr\u0119cz jako prorok (nie mnie ocenia\u0107, czy w rzeczywisto\u015bci otrzyma\u0142 od Boga \u00f3w dar). Mimo tego cz\u0119\u015b\u0107 lewicowych elit (cho\u0107 w\u0142asciwie raczej ,,elit\u2019\u2019), tak\u017ce intelektualnych pr\u00f3bowa\u0142a nie dostrzega\u0107 dzie\u0142a wielkiego Francuza. W Polsce najbardziej znanym przypadkiem takiej zapewne udawanej ignorancji by\u0142a prof.[4]<\/sup><\/a> Kazimiera Szczuka, kt\u00f3ra podczas telewizyjnej debaty podkre\u015bla\u0142a swoj\u0105 nieznajomo\u015b\u0107 jego tw\u00f3rczo\u015bci. Chcia\u0142a zapewne w ten spos\u00f3b udowodni\u0107 tez\u0119 swojego \u015brodowiska o tym, \u017ce Raspail jest pisarzem, kt\u00f3ry nic nie znaczy. W rzeczywisto\u015bci udowodni\u0142a jedynie to, \u017ce jedna z rzekomo najwybitniejszych specjalistek od literatury wsp\u00f3\u0142czesnej nie wie niczego o znamienitym pisarzu, laureacie Nagrody Goncourt\u00f3w, autorze powie\u015bci t\u0142umaczonych na wszystkie wa\u017cniejsze j\u0119zyki \u015bwiata. By\u0107 mo\u017ce nale\u017ca\u0142oby obci\u0105\u0107 jej zatem dotacje na badania jej ukochanych gender\u00f3w i innych nowomodnych wynalazk\u00f3w, przynajmniej dop\u00f3ki si\u0119 nie dokszta\u0142ci w kwestiach fundamentalnych, gdy\u017c w oderwaniu od tw\u00f3rczo\u015bci Raspaila nie w spos\u00f3b zrozumie\u0107 ogromnej grupy francuskich tradycjonalist\u00f3w i monarchist\u00f3w. Dzie\u0142a wybitnego pisarza rodem ze \u015brodkowej Francji s\u0105 wr\u0119cz kluczem do ich marze\u0144 i aspiracji, by\u0107 mo\u017ce nawet bardziej zrozumia\u0142ych z punktu widzenia Polaka, ni\u017c przedstawiciela innych narod\u00f3w europejskich, gdy\u017c przez 45 lat po II wojnie \u015bwiatowej nasz nar\u00f3d, podobnie jak francuscy legitymi\u015bci[5]<\/sup><\/a> m\u00f3g\u0142 odczu\u0107 bolesne rozdarcie mi\u0119dzy pays l\u00c3\u00a9gal <\/em>i pays r\u00c3\u00a9el<\/em>.<\/p>\r\n

Wystarczy wspomnie\u0107 tu cho\u0107by nieco bardziej hermetyczne, cho\u0107 doskona\u0142e pod wzgl\u0119dem stylu powie\u015bci o restauracji monarchii we Francji – Sire<\/em> i Kr\u00f3l zza morza<\/em>, czy doskona\u0142\u0105 opowie\u015b\u0107 o papie\u017cu Benedykcie, ostatnim z d\u0142ugiej linii nast\u0119pc\u00f3w g\u0142\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a obediencji awinio\u0144skiej, kt\u00f3rzy w\u0119drowali po \u015bwiecie, \u017cyj\u0105c w ub\u00f3stwie i maj\u0105c jedyn\u0105 pociech\u0119 w idei, kt\u00f3rej uciele\u015bnieniem byli (Pier\u015bcie\u0144 rybaka<\/em>). Filozoficzna idea, docenienie po\u015bwi\u0119cenia dla niej \u0142\u0105czy si\u0119 tu z prawd\u0105 i mitem, aby w rezultacie stworzy\u0107 co\u015b niezwyk\u0142ego – powie\u015bci, kt\u00f3re nale\u017c\u0105c do kultury wysokiej, mog\u0142yby zdetronizowa\u0107 na listach bestseller\u00f3w popularne czytad\u0142a.<\/p>\r\n

W\u0142a\u015bnie to po\u0142\u0105czenie historycznej prawdy i legend, rzeczywisto\u015bci i wyobra\u017ani, zar\u00f3wno pisarza, jak i bohater\u00f3w, wszak to ona w znacznej mierze tworzy rzeczywisto\u015b\u0107 o czym przekona\u0142o si\u0119 wielu spo\u015br\u00f3d bohater\u00f3w powie\u015bci Raspaila, kt\u00f3rzy przy tym nie s\u0105 wa\u017cni sami przez si\u0119, ale ich znaczenie mo\u017cna zrozumie\u0107 dopiero za spraw\u0105 uciele\u015bnianej przez nich idei, kt\u00f3ra czyni ich lud\u017ami elitarystycznymi, znajduj\u0105cymi si\u0119 ponad przeci\u0119tno\u015bci\u0105 wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, ale jednocze\u015bnie osamotnionymi, nienale\u017c\u0105cymi do elity, kt\u00f3ra skarla\u0142a i sta\u0142a si\u0119 swoim w\u0142asnym zaprzeczeniem.<\/p>\r\n

Nie wiem, czy Raspail kiedykolwiek zostanie doceniony przez literacki mainstream i otrzyma Nagrod\u0119, kt\u00f3rej presti\u017c dzi\u015b wynika ju\u017c g\u0142\u00f3wnie z tego, i\u017c jej laureatami wiele lat temu byli doprawdy wielcy literaci, ale pewne jest to, \u017ce je\u017celi dzi\u015b, w II dekadzie XXI wieku jest jeszcze jaki\u015b pisarz, kt\u00f3rego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 ma znaczenie i warto zachowa\u0107 j\u0105 dla przysz\u0142ych pokole\u0144 jako \u015bwiadectwo kondycji moralnej epoki oraz nauk\u0119 moraln\u0105, jest nim s\u0142awi\u0105cy warto\u015bci \u0142aci\u0144skiej cywilizacji Jan Raspail, a nie Olga Tokarczuk – laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury,  uczestnicz\u0105ca w manifestacjach skrajnej lewicy, b\u0119d\u0105cej wrogiem wszelkiego dobra i wszelkiego pi\u0119kna oraz piewczyni tego wszystkiego przed czym ostrzega nas Jan Raspail. Wobec tego nie podzielam powszechnego entuzjazmu spowodowanego nagrodzeniem pochodz\u0105cej z Polski pisarki presti\u017cow\u0105 nagrod\u0105. By\u0107 mo\u017ce autorka Biegun\u00f3w<\/em> i Ksi\u0105g Jakubowych <\/em>jest moim rodakiem, ale z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nale\u017cymy do dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych cywilizacji.<\/p>\r\n

Marcin \u015arama<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\r\n

 <\/p>\r\n

\r\n
\r\n

[1]<\/sup><\/a> Wypada zaznaczy\u0107, \u017ce by\u0142 on tw\u00f3rc\u0105 niezwykle interesuj\u0105cej tezy o prawie ka\u017cdego cz\u0142owieka do izolowania si\u0119 od przedstawicieli innych narod\u00f3w i religii (,,Przymusowa integracja nie jest wcale lepsza od przymusowej segregacji\u2019\u2019), kt\u00f3ra wsp\u00f3\u0142czesnych piewc\u00f3w politycznej poprawno\u015bci mog\u0142aby przyprawi\u0107 o zawa\u0142 serca, a w rezultacie pr\u0119dki zgon, zob. H. Arendt, Refleksja na temat Little Rock<\/em>, [w:] Odpowiedzialno\u015b\u0107 i w\u0142adza s\u0105dzenia<\/em>, red. J. Kohn, prze\u0142. W. Madej, M. Gody\u0144, Warszawa s.d., s. 232.<\/p>\r\n<\/div>\r\n

\r\n

[2]<\/sup><\/a> B. Tissier de Mallerais, Marcel Lefebvre. \u0179ycie<\/em>, D\u0119bog\u00f3ra 2010, s. 288-293.<\/p>\r\n<\/div>\r\n

\r\n

[3]<\/sup><\/a> Fragment konferencji prasowej arcybiskupa Lefebvre z 1989 roku: https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=yVt0dnwZMCo<\/a> [dost\u0119p 10.10.2019].<\/p>\r\n<\/div>\r\n

\r\n

[4]<\/sup><\/a> Te\u017c nie wiem jakim cudem ta pani zdoby\u0142a sw\u00f3j tytu\u0142\u2026<\/p>\r\n<\/div>\r\n

\r\n

[5]<\/sup><\/a> Rzecz jasna dotyczy to ca\u0142ego narodu francuskiego, ale tylko legitymi\u015bci i przedstawiciele innych nurt\u00f3w monarchistycznych zwracaj\u0105 na to uwag\u0119.<\/p>\r\n<\/div>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wybory komitetu noblowskiego zwykle s\u0105 do\u015b\u0107 dziwne. Nagrod\u0105 w dziedzinie literatury obdarzane s\u0105 s\u0142awy jednego sezonu, lub pisarze o pogl\u0105dach lewicowych. Tymczasem tw\u00f3rcy prawdziwie wybitni, ale o pogl\u0105dach uznawanych przez wsp\u00f3\u0142czesny mainstream za kontrowersyjne (c\u00f3\u017c, kt\u00f3ry prawdziwie wybitny cz\u0142owiek mie\u015bci si\u0119 w ciasnych ramach wyznaczonych ludziom przez politpoprawno\u015b\u0107?) nawet nie s\u0105 wspominani jako potencjalni laureaci […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[119,191,429],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110199"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=110199"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110199\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=110199"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=110199"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=110199"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}