{"id":109921,"date":"2019-09-22T11:27:36","date_gmt":"2019-09-22T15:27:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=109921"},"modified":"2019-09-22T11:27:36","modified_gmt":"2019-09-22T15:27:36","slug":"kanibalizm-nomadyzm-i-swoboda-seksualna-problemy-z-katechizacja-indian","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=109921","title":{"rendered":"Kanibalizm, nomadyzm i swoboda seksualna. Problemy z katechizacj\u0105 Indian"},"content":{"rendered":"

Wed\u0142ug og\u00f3lnie przyj\u0119tych szacunk\u00f3w, Brazyli\u0119 w czasie odkrycia zamieszkiwa\u0142o oko\u0142o pi\u0119ciu milion\u00f3w Indian. Najwi\u0119kszymi przeszkodami dla ich nawr\u00f3cenia by\u0142y antropofagia, poligamia, pija\u0144stwo, sporadyczny nomadyzm, wojny pomi\u0119dzy s\u0105siednimi plemionami i niesta\u0142o\u015b\u0107 postanowie\u0144.<\/strong><\/p>\r\n

W roku 1556 pierwszy biskup Brazylii Dom Pero Fernandes Sardinha wsiad\u0142 na statek Nossa Senhora da Ajuda<\/em> [Matka Bo\u017ca Pomocy] w towarzystwie os\u00f3b duchownych, arystokrat\u00f3w oraz ca\u0142ych rodzin i po\u017ceglowa\u0142 do Portugalii.<\/p>\r\n

Wkr\u00f3tce po opuszczeniu przez nich wybrze\u017cy Salwadoru dosz\u0142o do fatalnej w skutkach katastrofy morskiej. Ci, kt\u00f3rzy z niej uszli – a by\u0142o ich wielu – zostali w ko\u0144cu schwytani i zjedzeni przez bezwzgl\u0119dnych Indian Caet\u00c3\u00a9 z lewego brzegu rzeki S\u00c3\u00a3o Miguel, kt\u00f3re to miejsce jest wci\u0105\u017c znane do dzi\u015b dzi\u0119ki powszechnej tradycji.<\/p>\r\n

To typowe wydarzenie, kt\u00f3re pokazuje, jaki by\u0142 stan cywilizacji Indian brazylijskich, gdy przybyli nasi pierwsi osadnicy i misjonarze.<\/p>\r\n

Aby da\u0107 wyobra\u017cenie, jak\u0105 zmian\u0119 wprowadzi\u0142 nap\u0142yw chrze\u015bcija\u0144stwa i cywilizacji, przedstawimy og\u00f3lny zarys sytuacji tubylc\u00f3w w czasie odkrycia Brazylii.<\/p>\r\n

Nomadyzm i swoboda seksualna<\/strong><\/p>\r\n

By\u0107 mo\u017ce najwi\u0119kszym odkryciem Portugalczyk\u00f3w, kiedy wyl\u0105dowali na naszym wybrze\u017cu, byli sami Indianie, typ cz\u0142owieka, kt\u00f3rego nie widziano nigdzie indziej na \u015bwiecie. Jedyna wiedza Indian dotyczy\u0142a \u017cycia w lesie. Celem ich \u017cycia by\u0142o jedzenie, picie, polowanie, walka i zabijanie.<\/p>\r\n

Wioski, kt\u00f3re budowali, zwane tabas<\/em>, trwa\u0142y nie d\u0142u\u017cej ni\u017c cztery lata: drewno gni\u0142o, palmy przykrywaj\u0105ce ich sza\u0142asy odpada\u0142y, a wskutek polowa\u0144 zwierzyna w okolicy by\u0142a niemal na wymarciu.<\/p>\r\n

Je\u015bli jakie\u015b plemi\u0119 niewprawnie anga\u017cowa\u0142o si\u0119 w rolnictwo, ziemia ulega\u0142a wyja\u0142owieniu, zmuszaj\u0105c Indian do przeprowadzki. Opr\u00f3cz tego, \u017ce z natury byli drapie\u017ccami o zwyczajach nomad\u00f3w, nasi Indianie nigdy nie do\u015bwiadczyli \u017cadnego rozwoju.<\/p>\r\n

Wi\u0119zi spo\u0142eczne, jakie ich jednoczy\u0142y, by\u0142y tak lu\u017ane, \u017ce te ma\u0142e plemiona stawa\u0142y si\u0119 coraz bardziej awanturnicze. Wzajemne i nieustanne wojny eksterminacyjne os\u0142abia\u0142y i zmniejsza\u0142y ich liczebno\u015b\u0107.<\/p>\r\n

W tych biednych duszach dominowa\u0142 instynkt zemsty. Gdy ju\u017c zacz\u0119\u0142y si\u0119 spory, przechodzi\u0142y one z rodzic\u00f3w na dzieci; nie mo\u017cna by\u0142o si\u0119 spodziewa\u0107 samozaparcia dla wsp\u00f3lnego dobra czy potomno\u015bci.<\/p>\r\n

Przeciwnie do pewnych idyllicznych wizji \u017cycia plemiennego, kt\u00f3re staraj\u0105 si\u0119 przekaza\u0107 autorzy wypowiadaj\u0105cy si\u0119 w imieniu rdzennej ludno\u015bci, charakteryzowa\u0142o si\u0119 ono ca\u0142kowit\u0105 swobod\u0105 seksualn\u0105, kt\u00f3ra jest przyczyn\u0105 wszelkiego rodzaju niemoralnych zachowa\u0144 i chor\u00f3b.<\/p>\r\n

Kilku kronikarzy tamtych czas\u00f3w donosi, \u017ce przed nawr\u00f3ceniem Indianie \u017cyli w d\u0142ugich domach – ocas.<\/em> Chata liczy\u0142a trzysta lub czterysta st\u00f3p (oko\u0142o 90-120 metr\u00f3w) d\u0142ugo\u015bci i pi\u0119\u0107dziesi\u0105t st\u00f3p (ok. 15 m) szeroko\u015bci; \u015bciany by\u0142y zrobione z trawy, a sufit pokryty li\u015b\u0107mi drzew palmowych. \u0179y\u0142o w nich w rozproszeniu od stu do dwustu Indian. Kiedy wchodzi\u0142o si\u0119 do chaty, widzia\u0142o si\u0119 w nich wszystkich i wszystko. Niekt\u00f3rzy \u015bpiewali, drudzy \u015bmiali si\u0119, inni p\u0142akali, niekt\u00f3rzy przygotowywali m\u0105k\u0119, jeszcze inni cauim<\/em> (urodzaj napoju alkoholowego) itp. Ze wszystkich stron by\u0142o wida\u0107 ma\u0142e ogniska, co nadawa\u0142o pomieszczeniu wygl\u0105du labiryntu albo ma\u0142ego piek\u0142a.<\/p>\r\n

Chaty te by\u0142y ciemne, cuchn\u0105ce i zadymione. Jako \u0142\u00f3\u017cek nieszcz\u0119\u015bni tubylcy u\u017cywali swego rodzaju sieci, kt\u00f3ry wydziela\u0142y przera\u017aliwy od\u00f3r. Mieszka\u0144cy byli tak leniwi, \u017ce nawet nie wstawali, aby si\u0119 wypr\u00f3\u017cni\u0107.<\/p>\r\n

Makabryczny kanibalizm<\/strong><\/p>\r\n

Byli oni lud\u017ami w pe\u0142ni pierwotnymi, dzikimi, sprytnymi, k\u0142amliwymi i zdradzieckimi. Co gorsza, uprawiali te\u017c kanibalizm.<\/p>\r\n

Uroczysto\u015bci publicznej masakry s\u0142u\u017cy\u0142y za pretekst do przyj\u0119\u0107 i zebra\u0144. St\u0105d nazwano je \u201eobrz\u0119dow\u0105 antropofagi\u0105\u201d. Ludy tubylcze zjada\u0142y swoich wrog\u00f3w z zemsty. Ich ekspedycje wojenne mia\u0142y tak\u017ce za zadanie dostarczenie ludzkiego mi\u0119sa.<\/p>\r\n

W czasie walki Indianie d\u0105\u017cyli g\u0142\u00f3wnie do pojmania wi\u0119\u017ani\u00f3w. Po wst\u0119pnej walce wojownicy po obu stronach rzucali si\u0119 na siebie nawzajem, staraj\u0105c si\u0119 rozbroi\u0107 przeciwnika i z\u0142apa\u0107 go \u017cywcem. Martwi i ranni na polu bitwy byli dziesi\u0105tkowani i od razu zjadani, wiele ich cz\u0119\u015bci pieczono i zabierano do domu. Zwyci\u0119ska ekspedycja triumfalnie wkracza\u0142a do wszystkich sojuszniczych tabas<\/em> po drodze. Po przybyciu do pierwotnej wioski oddzia\u0142y zmusza\u0142y wi\u0119\u017ani\u00f3w do okrzyk\u00f3w: \u201eJa, twoje jedzenie, przyby\u0142em!\u201d.<\/p>\r\n

Nikt z wi\u0119\u017ani\u00f3w nie m\u00f3g\u0142 uciec przed obrz\u0119dowym z\u0142o\u017ceniem w ofierze, dla kt\u00f3rej by\u0142 przeznaczony. Je\u015bli zachorowa\u0142, tubylcy nie\u015bli go do lasu, rozbijali jego czaszk\u0119, pozostawiaj\u0105c zw\u0142oki niepogrzebane. Okres niewoli znacznie si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0142; starcy byli zawsze zabijani kr\u00f3tko po powrocie z ekspedycji, podczas gdy m\u0142odzi mogli by\u0107 trzymani w niewoli przez kilka miesi\u0119cy, a nawet lat.<\/p>\r\n

Gdy ju\u017c wyznaczono dat\u0119 egzekucji, zapraszano wszystkich s\u0105siad\u00f3w i sojusznik\u00f3w do udzia\u0142u w uczcie. Poprzedzaj\u0105c\u0105 noc sp\u0119dzali na ta\u0144cu b\u0119d\u0105cym imitacj\u0105 oczekiwania, \u015bpiewaj\u0105c i pij\u0105c. O \u015bwicie kilka kobiet w\u015br\u00f3d wielkiej wrzawy prowadzi\u0142o ofiar\u0119 zwi\u0105zan\u0105 w pasie na plac strace\u0144 po\u0142o\u017cony w centrum wioski. Nast\u0119pnie kat wchodzi\u0142 ta\u0144cz\u0105c na dziedziniec z wielk\u0105 maczet\u0105 w d\u0142oni i roztrzaskiwa\u0142 czaszk\u0119 wi\u0119\u017ania pot\u0119\u017cnym uderzeniem.<\/p>\r\n

Gdy tylko ofiara pad\u0142a martwa, stare Indianki rzuca\u0142y si\u0119 ku niej otaczaj\u0105c j\u0105 z tykwami, by zebra\u0107 krew i m\u00f3zg, kt\u00f3re po\u0142ykano wci\u0105\u017c ciep\u0142e. Nast\u0119pnie zw\u0142oki pieczono niczym \u015bwini\u0119 i \u0107wiartowano, zabieraj\u0105c cz\u0119\u015bci do chat przy okrzykach rado\u015bci. Dzicy wierzyli, \u017ce jedz\u0105c cia\u0142o wroga przyw\u0142aszczali sobie jego cechy i okazywali sw\u0105 wy\u017cszo\u015b\u0107 nad nim.<\/p>\r\n

Kanibalizm domowy<\/strong><\/p>\r\n

Niekt\u00f3re plemiona zjada\u0142y cz\u0142onk\u00f3w swojej zmar\u0142ej rodziny dla kultu, my\u015bl\u0105c, \u017ce udzielaj\u0105 im godnego poch\u00f3wku w swoich \u017co\u0142\u0105dkach.<\/p>\r\n

Cz\u0119sto odkrywano ten domowy, magiczny albo uczestnicz\u0105cy kanibalizm u plemion, kt\u00f3re praktykowa\u0142y antropofagi\u0119. Wynika\u0142 on z wiary, \u017ce przyswajaj\u0105c sobie cia\u0142o jakiej\u015b osoby, do\u015bwiadcza\u0142o si\u0119 z ni\u0105 wi\u0119zi naj\u015bci\u015blejszej z mo\u017cliwych, a zatem mia\u0142o si\u0119 udzia\u0142 w jej cechach: odwadze, wigorze, zr\u0119czno\u015bci i tak dalej. St\u0105d na uroczystych ucztach odbywa\u0142y si\u0119 tajemne przyj\u0119cia, na kt\u00f3rych zjadano ludzi uwa\u017canych za ponadprzeci\u0119tnych: wodz\u00f3w, szaman\u00f3w, wojownik\u00f3w lub bohater\u00f3w, cz\u0119sto z tego samego plemienia.<\/p>\r\n

Zgodnie z tym, aby przybra\u0107 si\u0119 w upragnione cechy charakteru swoich przodk\u00f3w, r\u00f3\u017cne plemiona przyj\u0119\u0142y zwyczaj po\u0142ykania ich proch\u00f3w w specjalnych napojach w czasie obrz\u0119d\u00f3w pogrzebowych.<\/p>\r\n

Miesi\u0105c po pogrzebie krewnego odkopywano jego cia\u0142o w stanie zaawansowanego rozk\u0142adu i umieszczano w olbrzymim kotle nad ogniem, dop\u00f3ki mi\u0119kkie cz\u0119\u015bci si\u0119 nie roztopi\u0142y. Cuchn\u0105cy od\u00f3r wydzielany w czasie tego dzia\u0142ania dope\u0142nia\u0142 makabrycznego obrz\u0119du. Kiedy ko\u015bci uleg\u0142y zw\u0119gleniu, rozbijano je i mielono na proszek. Ten z kolei umieszczano w du\u017cych drewnianych tykwach pe\u0142nych napoju. Ca\u0142e grupy nast\u0119pnie wypija\u0142y t\u0119 mikstur\u0119 do ostatniej kropli, wierz\u0105c, \u017ce cnoty zmar\u0142ego przechodz\u0105 na ka\u017cdego, kto to po\u0142kn\u0105\u0142.<\/p>\r\n

Fundamenty wiosek<\/strong><\/p>\r\n

Taka z\u0142owieszcza panorama roztacza\u0142a si\u0119 przed oczami pierwszych misjonarzy, kt\u00f3rzy przybyli do Brazylii z zamiarem katechizowania tych tubylc\u00f3w i ustanowienia cywilizacji chrze\u015bcija\u0144skiej.<\/p>\r\n

Wed\u0142ug og\u00f3lnie przyj\u0119tych szacunk\u00f3w, Brazyli\u0119 w czasie odkrycia zamieszkiwa\u0142o oko\u0142o pi\u0119ciu milion\u00f3w Indian. Wielk\u0105 zas\u0142ug\u0105 Portugalii by\u0142o uczynienie z katechezy podstaw jej dzie\u0142a kolonizacyjnego. \u201eJednak\u017ce wydaje mi si\u0119, \u017ce najlepszym owocem, jaki zbierzemy, b\u0119dzie ocalenie tych ludzi i musi to by\u0107 g\u0142\u00f3wnym ziarnem, jakie Wasza Wysoko\u015b\u0107 musi zasia\u0107\u201d – pisa\u0142 Pero Vaz de Caminha do kr\u00f3la Portugalii, Dom Manuela, opisuj\u0105c odkrycie Ziemi Prawdziwego Krzy\u017ca.<\/p>\r\n

Najwi\u0119kszymi przeszkodami dla ich nawr\u00f3cenia by\u0142y antropofagia, poligamia, pija\u0144stwo, sporadyczny nomadyzm, wojny pomi\u0119dzy s\u0105siednimi plemionami i niesta\u0142o\u015b\u0107 postanowie\u0144.<\/p>\r\n

Gdyby misjonarze zadowolili si\u0119 jedynie przej\u015bciem przez wioski tubylc\u00f3w, zamiast stan\u0105\u0107 w obliczu wszelkiego rodzaju ryzyka, rezultat by\u0142by niebezpieczny. Z braku przyk\u0142adu czy praktyki to, czego nauczyli si\u0119 w jednym miesi\u0105cu, zosta\u0142oby utracone w nast\u0119pnym. Przy sporadycznym nomadyzmie Indian, gdy misjonarze wracali do plemienia, kt\u00f3re kr\u00f3tko przedtem katechizowali, zastawali jedynie popio\u0142y.<\/p>\r\n

Musieli osiedli\u0107 tubylc\u00f3w na miejscu tak szybko, jak to mo\u017cliwe, jednocze\u015bnie oddzielaj\u0105c ju\u017c ochrzczonych od wp\u0142ywu tych, kt\u00f3rzy pozostawali poganami. Inaczej nie zdo\u0142aliby wykorzeni\u0107 wahania i powrot\u00f3w do ich starych zwyczaj\u00f3w.<\/p>\r\n

Katecheza Indian by\u0142aby chimer\u0105, dop\u00f3ki osadnictwo organizowane by\u0142oby przy pomocy ich w\u0142asnych rz\u0105d\u00f3w i w\u0142adz. Pierwsze pr\u00f3by utworzenia lokalnych wiosek pojawi\u0142y si\u0119 w Bahii. By\u0142y one najskuteczniejszym i oryginalnym sposobem kolonizacji zastosowanym w Brazylii i pierwszym ziarnem s\u0142ynnych jezuickich redukcji.<\/p>\r\n

Aby by\u0107 skuteczn\u0105 i kompletn\u0105, dzia\u0142alno\u015b\u0107 misyjna wymaga\u0142a pomocy ze strony w\u0142adz publicznych. Trzeci generalny gubernator Brazylii, Mem de S\u00e1 (1558-1572), udzieli\u0142 wszelkiego moralnego i materialnego wsparcia pierwszym misjonarzom jezuickim, kt\u00f3rym przewodniczy\u0142 ojciec Manuel da N\u00f3brega.<\/p>\r\n

Pod wp\u0142ywem jezuit\u00f3w gubernator generalny udzieli\u0142 tym wioskom niby-miejskich przywilej\u00f3w. W rzeczywisto\u015bci posiada\u0142y one specjalne ustawodawstwo reguluj\u0105ce maj\u0105tek Indian, ich rozdzia\u0142 od Portugalczyk\u00f3w, handel i system pracy w\u015br\u00f3d nich, a wszystko opiera\u0142o si\u0119 na instytucjach portugalskich.<\/p>\r\n

Carlos Sodr\u00c3\u00a9 Lanna<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: panamazonsynodwatch.info<\/p>\r\n

T\u0142um. Jan J. Franczak<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wed\u0142ug og\u00f3lnie przyj\u0119tych szacunk\u00f3w, Brazyli\u0119 w czasie odkrycia zamieszkiwa\u0142o oko\u0142o pi\u0119ciu milion\u00f3w Indian. Najwi\u0119kszymi przeszkodami dla ich nawr\u00f3cenia by\u0142y antropofagia, poligamia, pija\u0144stwo, sporadyczny nomadyzm, wojny pomi\u0119dzy s\u0105siednimi plemionami i niesta\u0142o\u015b\u0107 postanowie\u0144. W roku 1556 pierwszy biskup Brazylii Dom Pero Fernandes Sardinha wsiad\u0142 na statek Nossa Senhora da Ajuda [Matka Bo\u017ca Pomocy] w towarzystwie os\u00f3b duchownych, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[13],"tags":[195,423,86,216],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109921"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=109921"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109921\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=109921"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=109921"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=109921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}