{"id":109803,"date":"2019-09-15T13:12:33","date_gmt":"2019-09-15T17:12:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=109803"},"modified":"2019-09-17T10:09:57","modified_gmt":"2019-09-17T14:09:57","slug":"synod-amazonski-problem-tkwi-w-laudato-si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=109803","title":{"rendered":"Synod Amazo\u0144ski: Problem tkwi w Laudato si<\/em>"},"content":{"rendered":"

Tak niepokoj\u0105cy dokument, jak Instrumentum laboris<\/em> dla Synodu Amazo\u0144skiego mo\u017cna pojmowa\u0107 tylko jako efekt sta\u0142ego wzrostu nurtu ekologicznego w Ko\u015bciele, kt\u00f3ry doczeka\u0142 si\u0119 oficjalnego uznania, a co za tym idzie – podniesienia do rangi doktryny w encyklice Laudato si<\/em> (2015).<\/strong> <\/strong><\/p>\r\n

Punkt zwrotny reprezentowany w encyklice na temat \u015brodowiska naturalnego<\/strong> wykracza daleko poza dba\u0142o\u015b\u0107 o nasz \u201ewsp\u00f3lny dom\u201d. W rzeczywisto\u015bci dystansuje si\u0119 on od tradycyjnej antropologii katolickiej, uwzgl\u0119dniaj\u0105c spo\u0142eczne i polityczne kategorie zakorzenione w spo\u0142ecznym darwinizmie. Laudato Si<\/em> jest niczym echo Karty Ziemi – deklaracji fundamentalnych zasad etycznych wynikaj\u0105cej z projektu opracowanego w Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych (ONZ). W tym dokumencie cz\u0142owiek traci centralne miejsce w Stworzeniu i staje si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 \u201ewsp\u00f3lnoty \u017cycia\u201d, w kt\u00f3rej ma t\u0119 sam\u0105 godno\u015b\u0107, co zwierz\u0119ta i ro\u015bliny. Jest to wizja fundamentalnie panteistyczna – do tego stopnia, \u017ce nale\u017cne nawi\u0105zanie encykliki do objawienia chrze\u015bcija\u0144skiego wydaje si\u0119 zaledwie zestawione z koncepcjami religijnymi, kt\u00f3re maj\u0105 zgo\u0142a inne korzenie.<\/p>\r\n

W katolicyzmie harmonia w Stworzeniu wynika z w\u0142a\u015bciwej relacji<\/strong> cz\u0142owieka z otaczaj\u0105cym go \u015brodowiskiem oraz z Bogiem, kt\u00f3ra zawiera si\u0119 w sformu\u0142owaniu \u201enatura jest dla cz\u0142owieka, lecz cz\u0142owiek jest dla Boga\u201d. Innymi s\u0142owy, w\u0142a\u015bciwa relacja cz\u0142owieka z natur\u0105 jest skutkiem rozpoznania przez niego przynale\u017cno\u015bci do Boga, wobec kt\u00f3rego jest on odpowiedzialny za spos\u00f3b, w jaki korzysta z dar\u00f3w natury i odnosi si\u0119 do innych ludzi. Taka w\u0142a\u015bnie jest wizja, jaka le\u017cy u podstaw bardzo b\u0142\u0119dnie rozumianej i instrumentalizowanej Pochwa\u0142y stworzenia<\/em> \u015bw. Franciszka.<\/p>\r\n

Cho\u0107<\/strong> Laudato si<\/em> wyra\u017anie krytykuje \u201ebiocentryzm\u201d<\/strong> typowy dla tzw. \u201eg\u0142\u0119bokiej ekologii\u201d, mocna i uzasadniona krytyka wsp\u00f3\u0142czesnego antropocentryzmu nie potwierdza tradycyjnej wizji katolickiej. Dochodzi do tego, \u017ce do\u015bwiadczenie benedykty\u0144skiego monastycyzmu zostaje zbyte \u017cartem, podczas gdy w rzeczywisto\u015bci jest to najdoskonalszy w historii przyk\u0142ad w\u0142a\u015bciwej relacji z natur\u0105, kt\u00f3ra bierze si\u0119 z \u201equaerere Deum<\/em>\u201d: po\u015bwi\u0119caj\u0105c swoje \u017cycie poszukiwaniu Boga, cz\u0142owiek wsp\u00f3\u0142tworzy dzie\u0142o Stworzenia, gdy sprawia, \u017ce natura wok\u00f3\u0142 niego rozkwita. Zamiast tego encyklika proponuje prymitywne i rdzenne spo\u0142eczno\u015bci (nr 146) jako wz\u00f3r harmonii pomi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a natur\u0105 – wizj\u0119 r\u00f3wnie sielankow\u0105, co nierzeczywist\u0105. Dokument Instrumentum laboris<\/em> posuwa owo wychwalanie rdzennych kultur do skrajnych konsekwencji.<\/p>\r\n

Takie podej\u015bcie nie dziwi, je\u015bli we\u017amiemy pod uwag\u0119<\/strong>, \u017ce decyduj\u0105cy wk\u0142ad w opracowanie Laudato si<\/em> mia\u0142 by\u0142y brazylijski franciszkanin Leonardo Boff, g\u0142\u00f3wny propagator teologii wyzwolenia, kt\u00f3ry ju\u017c w latach 80. zosta\u0142 skazany przez Kongregacj\u0119 Nauki Wiary. Boff od lat 90. mieszka w rezerwacie ekologicznym. Opr\u00f3cz swojej dzia\u0142alno\u015bci akademickiej i pisarskiej wspiera g\u0142\u00f3wne ruchy ekologiczne i marksistowskie w Ameryce \u0141aci\u0144skiej. Sam ujawni\u0142, \u017ce papie\u017c Franciszek wezwa\u0142 go kiedy\u015b do siebie i powiedzia\u0142, \u017ce chce przeczyta\u0107 wszystkie jego ksi\u0105\u017cki, aby skorzysta\u0107 z nich przy pisaniu Laudato si<\/em>.<\/p>\r\n

Jego wp\u0142yw jest oczywisty<\/strong>, podobnie jak na przyk\u0142ad bezkrytyczne za\u0142o\u017cenie katastrofizmu \u015brodowiskowego – klimatycznego, ale nie tylko – jako podstawy okre\u015blenia tego, co Papie\u017c nazwa\u0142 \u201enawr\u00f3ceniem ekologicznym\u201d. Po raz pierwszy dochodzi do sytuacji, gdy z natury w\u0105tpliwa i wymagaj\u0105ca korekty analiza spo\u0142eczno-polityczna staje si\u0119 podstaw\u0105 dokumentu magisterialnego. Z takim samym podej\u015bciem mamy do czynienia w Instrumentum laboris<\/em>.<\/p>\r\n

Innym fundamentalnym punktem zwrotnym w encyklice <\/strong>Laudato si<\/em> jest przyjmowanie koncepcji \u201ezr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju\u201d, kt\u00f3r\u0105 poprzednie pontyfikaty zawsze odrzuca\u0142y. Zbyt powierzchownie s\u0105dzi si\u0119, \u017ce w \u201ezr\u00f3wnowa\u017conym rozwoju\u201d chodzi po prostu o umieszczenie poszanowania \u015brodowiska w\u015br\u00f3d kryteri\u00f3w oceny inicjatyw ekonomicznych, spo\u0142ecznych i politycznych. Tymczasem zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j to znacznie szersze poj\u0119cie ukute w kr\u0119gach ONZ w latach 80., kt\u00f3re wynika z ateistyczno-materialistycznej koncepcji. Podstaw\u0105 koncepcji zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju jest negatywna wizja cz\u0142owieka jako czynnika zak\u0142\u00f3caj\u0105cego globalny ekosystem: z tego powodu globalne polityki ochrony \u015brodowiska s\u0105 sk\u0142onne ogranicza\u0107 wp\u0142yw cz\u0142owieka zar\u00f3wno ilo\u015bciowo, jak i jako\u015bciowo. W rezultacie obowi\u0105zkowo wprowadza si\u0119 antykoncepcj\u0119 w biednych krajach oraz hamuje rozw\u00f3j i promuje dezindustrializacj\u0119 w bogatych krajach.<\/p>\r\n

W<\/strong> Laudato si<\/em> dostrzegamy silny nacisk na ten drugi aspekt<\/strong>, za to metody antykoncepcji s\u0105 pryncypialnie odrzucane. Je\u015bli teraz zak\u0142adamy, \u017ce zasady le\u017c\u0105ce u podstaw globalnej koncepcji relacji cz\u0142owiek-natura s\u0105 prawid\u0142owe, ale odmawiamy przyjmowania ich praktycznych konsekwencji, przeradza si\u0119 to w czysty moralizm, kt\u00f3ry pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej musi ca\u0142kowicie skapitulowa\u0107. Innymi s\u0142owy, je\u015bli przyjmujemy, \u017ce obecno\u015b\u0107 i dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka s\u0105 szkodliwe dla \u015brodowiska i zagra\u017caj\u0105 istnieniu ca\u0142ej planety, je\u015bli ci\u0105gle bijemy na alarm o nadci\u0105gaj\u0105cej katastrofie i twierdzimy, \u017ce stoimy na skraju przepa\u015bci, to wcze\u015bniej czy p\u00f3\u017aniej musimy zaakceptowa\u0107 nadzwyczajne \u015brodki ostro\u017cno\u015bci powstrzymuj\u0105ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka, takie jak antykoncepcja. Podobnie je\u015bli uwa\u017camy rdzenn\u0105 kultur\u0119 za wz\u00f3r harmonii, mo\u017ce to skutkowa\u0107 tylko uznaniem dla religii animistycznych i pot\u0119pianiem ewangelizacji, co wyra\u017anie uwidacznia si\u0119 w tre\u015bci Instrumentum laboris<\/em>.<\/p>\r\n

Dlatego te\u017c chodzi tu nie tyle o trosk\u0119 o \u015brodowisko naturalne<\/strong> – kt\u00f3ra oczywi\u015bcie jest obowi\u0105zkiem – czy te\u017c sposoby ratowania Amazonii (zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce to zadanie nale\u017cy do Ko\u015bcio\u0142a). Chodzi o znacznie wi\u0119cej: o sam\u0105 tre\u015b\u0107 wiary katolickiej. Z tego powodu wa\u017cne jest, aby biskupi zdali sobie z tego spraw\u0119 i na samym pocz\u0105tku odrzucili dokument Instrumentum laboris<\/em> dla Synodu o Amazonii.<\/p>\r\n

Riccardo Cascioli<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Tak niepokoj\u0105cy dokument, jak Instrumentum laboris dla Synodu Amazo\u0144skiego mo\u017cna pojmowa\u0107 tylko jako efekt sta\u0142ego wzrostu nurtu ekologicznego w Ko\u015bciele, kt\u00f3ry doczeka\u0142 si\u0119 oficjalnego uznania, a co za tym idzie – podniesienia do rangi doktryny w encyklice Laudato si (2015).  Punkt zwrotny reprezentowany w encyklice na temat \u015brodowiska naturalnego wykracza daleko poza dba\u0142o\u015b\u0107 o nasz […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[301,33],"class_list":["post-109803","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kosciol-na-swiecie","tag-franciscum","tag-vaticanum2"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109803","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=109803"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109803\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=109803"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=109803"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=109803"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}