{"id":109639,"date":"2019-09-03T11:09:57","date_gmt":"2019-09-03T15:09:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=109639"},"modified":"2019-09-03T11:09:57","modified_gmt":"2019-09-03T15:09:57","slug":"szef-komisji-sprawiedliwosci-episkopatu-usa-o-sprawiedliwej-gospodarce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=109639","title":{"rendered":"Szef komisji sprawiedliwo\u015bci episkopatu USA o \u201esprawiedliwej gospodarce”"},"content":{"rendered":"

Szef ameryka\u0144skiej komisji biskup\u00f3w ds. sprawiedliwo\u015bci i rozwoju cz\u0142owieka wezwa\u0142 katolik\u00f3w do refleksji w Dniu Pracy w USA, kt\u00f3ry przypada 2 wrze\u015bnia, na temat katolickiego nauczania spo\u0142ecznego i jego konsekwencji dla budowania \u201esprawiedliwej gospodarki\u201d.<\/strong> <\/strong><\/p>\r\n

Wed\u0142ug chrze\u015bcija\u0144skiej nauki spo\u0142ecznej, \u201ezar\u00f3wno pracownicy, jak i w\u0142a\u015bciciele maj\u0105 wobec siebie prawa i obowi\u0105zki; przedsi\u0119biorstwo musi postrzega\u0107 siebie jako spo\u0142ecze\u0144stwo os\u00f3b<\/em>, a nie zwyk\u0142y instrument komercyjny\u201d – przypomina\u0142 biskup Frank Dewane w o\u015bwiadczeniu z 2 wrze\u015bnia.<\/p>\r\n

Przewodnicz\u0105cy Komisji Sprawiedliwo\u015bci i Rozwoju Spo\u0142ecznego episkopatu ameryka\u0144skiego ju\u017c na samym wst\u0119pie nawi\u0105za\u0142 do s\u0142\u00f3w papie\u017ca Franciszka, na temat rosn\u0105cych nier\u00f3wno\u015bci, spowolnienia tempa zmniejszania ub\u00f3stwa i narastaj\u0105cej koncentracji bogactwa w r\u0119kach nielicznych.<\/p>\r\n

Jednocze\u015bnie przywo\u0142a\u0142 \u201eProgram biskup\u00f3w na rzecz odbudowy spo\u0142ecznej\u201d sprzed stu lat, opublikowany przez duchownych ameryka\u0144skich tu\u017c po I wojnie \u015bwiatowej.<\/p>\r\n

Biskupi zalecili szereg reform \u201epraktycznych i umiarkowanych\u201d, poniewa\u017c – jak pisali – \u201ejedyn\u0105 gwarancj\u0105 pokoju jest sprawiedliwo\u015b\u0107 spo\u0142eczna i zadowolony nar\u00f3d\u201d.<\/p>\r\n

\u201eDzisiejsza gospodarka, kt\u00f3rej si\u0142a jest mierzona na gie\u0142dzie, ma najwi\u0119cej pieni\u0119dzy i bogactwa, jakie kiedykolwiek mia\u0142a, a bezrobocie utrzymuje si\u0119 na poziomie najni\u017cszym od pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu lat. A jednak, mniej wi\u0119cej czterech na dziesi\u0119ciu Amerykan\u00f3w nie mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na nieoczekiwany wydatek w wysoko\u015bci 400 USD i spad\u0142by poni\u017cej granicy ub\u00f3stwa po trzech miesi\u0105cach bez dochodu. Wi\u0119cej ni\u017c jedno na pi\u0119\u0107 miejsc pracy w Stanach Zjednoczonych, to niskop\u0142atne prace, w kt\u00f3rych mediana p\u0142acy jest ni\u017csza ni\u017c pr\u00f3g ub\u00f3stwa dla czteroosobowej rodziny. P\u0142ace realne od dziesi\u0119cioleci s\u0105 w du\u017cym stopniu w stagnacji, a udzia\u0142 robotnik\u00f3w w owocach gospodarki maleje. Dlaczego ta sytuacja si\u0119 utrzymuje?\u201d – pyta hierarcha i zach\u0119ca do zapoznania si\u0119 z \u201eProgramem biskup\u00f3w\u201d sprzed stu lat.<\/p>\r\n

Zdaniem duchownego, zaproponowane w\u00f3wczas trzy tematy katolickiego nauczania spo\u0142ecznego, mog\u0105 – jak sugeruj\u0105 ostatnie badania – \u201epom\u00f3c wyja\u015bni\u0107 tera\u017aniejszo\u015b\u0107\u201d.<\/p>\r\n

Hierarcha wskaza\u0142 na pomocniczo\u015b\u0107, monopolistyczn\u0105 w\u0142adz\u0119 i t\u0142umienie wzrostu p\u0142ac. \u201eW 1919 r. Program biskup\u00f3w<\/em> po\u015bwi\u0119ci\u0142 ca\u0142\u0105 sekcj\u0119 Zniesieniu i kontroli monopoli<\/em>. Stwierdzono jednoznacznie, \u017ce nie mo\u017cna ufa\u0107 ludziom z ogromnymi mo\u017cliwo\u015bciami ucisku i wymusze\u0144, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z posiadaniem w\u0142adzy monopolistycznej<\/em>. Ko\u015bci\u00f3\u0142 uczy, \u017ce monopole podwa\u017caj\u0105 zasad\u0119 pomocniczo\u015bci, a pa\u0144stwo ma prawo interweniowa\u0107, gdy monopole utrudniaj\u0105 rozw\u00f3j<\/em>. Biskupi zwr\u00f3cili uwag\u0119 na problem nadmiernej koncentracji w\u0142asno\u015bci w kontek\u015bcie rolnictwa, zauwa\u017caj\u0105c, \u017ce chocia\u017c ceny \u017cywno\u015bci id\u0105 w d\u00f3\u0142, doprowadzi\u0142o to w\u0142a\u015bcicieli do niedop\u0142acania robotnikom rolnym i sprzeciwiania si\u0119 ich  zwi\u0105zkom<\/em>\u201d – przypomnia\u0142 duchowny.<\/p>\r\n

W jego opinii, najnowsze badania sugeruj\u0105, i\u017c antykonkurencyjne zachowanie ze strony pracodawc\u00f3w spowodowa\u0142o obni\u017cenie wynagrodze\u0144 na wielu rynkach pracy, szczeg\u00f3lnie w przypadku pracownik\u00f3w o ni\u017cszych kwalifikacjach. \u201eM\u00f3wi\u0105c wprost, katolickie nauczanie spo\u0142eczne utrzymuje p\u0142ace na poziomie sprawiedliwego wynagrodzenia, co nie jest r\u00f3wnoznaczne z jedynie konkurencyjnym rynkiem pracy\u201d – podkre\u015bli\u0142 biskup.<\/p>\r\n

Zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce teoretycznie niskie bezrobocie powinno przyczyni\u0107 si\u0119 do podniesienia p\u0142ac, ale ostatnie badania sugeruj\u0105, i\u017c mo\u017ce to by\u0107 zrekompensowane wzrostem koncentracji pracodawc\u00f3w. Innymi s\u0142owy, mniejsza liczba pracodawc\u00f3w zatrudnia wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 si\u0142y roboczej, co daje tym pracodawcom wi\u0119ksz\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 obni\u017cania p\u0142ac<\/p>\r\n

\u201eCo gorsza – podkre\u015bli\u0142 hierarcha – wi\u0119kszo\u015b\u0107 najwi\u0119kszych sieci franczyzowych w USA stosowa\u0142a w przesz\u0142o\u015bci klauzule o zakazie przejmowania pracownik\u00f3w<\/em>,  aby osoby o niskich p\u0142acach nie mog\u0142y pr\u00f3bowa\u0107 uzyska\u0107 wy\u017cszego wynagrodzenia w innej franczyzie. Wiele innych podlega klauzulom o zakazie konkurowania<\/em>, kt\u00f3re uniemo\u017cliwiaj\u0105 im ubieganie si\u0119 o wy\u017csze zarobki, nawet je\u015bli nie przekazuje si\u0119 im informacji zastrze\u017conych lub tajemnic handlowych. Stanowe i federalne organy \u015bcigania zaczynaj\u0105 si\u0119 z tym rozprawia\u0107, a obecnie trwa energiczna debata naukowa na temat nadmiernej koncentracji w\u0142adzy na rynku pracy\u201d.<\/p>\r\n

Biskup Dewane radzi, by stanowe i federalne organy \u015bcigania kontynuowa\u0142y dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu zapobieganie zachowaniom antykonkurencyjnym przez pracodawc\u00f3w, kt\u00f3rzy obni\u017caj\u0105 p\u0142ace.<\/p>\r\n

W tej walce powinny pomaga\u0107 centra pracownicze i zwi\u0105zki zawodowe \u015bledz\u0105ce tak\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 i zg\u0142aszaj\u0105ce j\u0105 do odpowiednich organ\u00f3w.<\/p>\r\n

Agencje rz\u0105dowe i prawodawcy za\u015b powinni zdecydowanie rozwa\u017cy\u0107 \u015brodki zapobiegaj\u0105ce obni\u017caniu p\u0142ac przez \u0142\u0105cz\u0105ce si\u0119 przedsi\u0119biorstwa. Liderzy biznesu, pos\u0142owie, prawnicy, zwi\u0105zki pracownicze itp. winny – jego zdaniem – zbada\u0107 mechanizmy, pozwalaj\u0105ce pracownikom odzyska\u0107 realn\u0105 warto\u015b\u0107 p\u0142ac utracon\u0105 w wyniku zachowa\u0144 antykonkurencyjnych.<\/p>\r\n

Program \u201eBiskupi\u201d z 1919 r. zwraca\u0142 uwag\u0119 na rol\u0119 w\u0142asno\u015bci pracownik\u00f3w, by skutecznie walczy\u0107 z monopolami. \u201eW przeciwie\u0144stwie do si\u0142y monopolistycznej, w\u0142asno\u015b\u0107 pracownik\u00f3w daje im dost\u0119p do owoc\u00f3w prywatnych firm, a w najlepszym wypadku daje sensowne sposoby uczestnictwa w zarz\u0105dzaniu. W 1986 r., podczas posiedzenia dotycz\u0105cego Ekonomicznej sprawiedliwo\u015bci dla wszystkich<\/em>, biskupi zaj\u0119li si\u0119 tym tematem, zauwa\u017caj\u0105c, \u017ce \u201epodzia\u0142 zysk\u00f3w przez pracownik\u00f3w w firmie; umo\u017cliwianie pracownikom stanie si\u0119 akcjonariuszami sp\u00f3\u0142ki; zapewnienie pracownikom wi\u0119kszego udzia\u0142u w okre\u015blaniu warunk\u00f3w pracy; sp\u00f3\u0142dzielcza w\u0142asno\u015b\u0107 firmy przez wszystkich jej pracownik\u00f3w mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 produktywno\u015b\u0107, rentowno\u015b\u0107 firm, zapewni\u0107 wi\u0119ksze bezpiecze\u0144stwo pracy i satysfakcj\u0119, a tak\u017ce ograniczy\u0107 stosunki kontradyktoryjne\u201d – czytamy.<\/p>\r\n

Biskupi napisali, \u017ce ich \u201eos\u0105d\u201d z \u201ePlanu odbudowy\u201d z 1919 r. \u201epozostaje aktualny\u201d i \u201e pe\u0142ne mo\u017cliwo\u015bci zwi\u0119kszenia produkcji nie zostan\u0105 zrealizowane, o ile wi\u0119kszo\u015b\u0107 pracownik\u00f3w pozostanie jedynie najemnikami. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 musi w jaki\u015b spos\u00f3b sta\u0107 si\u0119 w\u0142a\u015bcicielami, przynajmniej cz\u0119\u015bciowymi \u015brodk\u00f3w produkcji\u201d – dodano.<\/p>\r\n

Bp Dewane znowu powo\u0142uje si\u0119 na badania, kt\u00f3re wykaza\u0142y korzy\u015bci p\u0142yn\u0105ce z  posiadania akcji przez pracownik\u00f3w. Obejmuj\u0105 one wy\u017csze p\u0142ace, bardziej stabilne zatrudnienie, wi\u0119cej mo\u017cliwo\u015bci szkolenia zawodowego, mo\u017cliwo\u015bci wi\u0119kszego udzia\u0142u w podejmowaniu decyzji, lepsze \u015bwiadczenia i mo\u017cliwo\u015b\u0107 gromadzenia znacznie wi\u0119kszego bogactwa (dotyczy to r\u00f3wnie\u017c pracownik\u00f3w o niskich i \u015brednich dochodach).<\/p>\r\n

Zalety w\u0142asno\u015bci pracowniczej s\u0105 szczeg\u00f3lnie widoczne w przypadku m\u0142odych ludzi, kobiet i os\u00f3b kolorowych – ocenia ameryka\u0144ski hierarcha, chwal\u0105cy w szczeg\u00f3lno\u015bci model w\u0142asno\u015bci pracowniczej, kt\u00f3ry mo\u017ce funkcjonowa\u0107 w firmach ka\u017cdej wielko\u015bci, to jest Plan W\u0142asno\u015bci Akcji Pracowniczych (ESOP).<\/p>\r\n

Zach\u0119ty podatkowe mog\u0105 sprawi\u0107, \u017ce w\u0142a\u015bciciel firmy mo\u017ce ch\u0119tniej sprzeda\u0107 cze\u015b\u0107 akcji swoim pracownikom. Firmy z ESOP wykaza\u0142y wy\u017csz\u0105 wydajno\u015b\u0107, maj\u0105 wi\u0119ksz\u0105 zdolno\u015b\u0107 do radzenia sobie ze spowolnieniem gospodarczym – przekonywa\u0142 hierarcha.<\/p>\r\n

W Stanach Zjednoczonych to najpopularniejsza metoda upowszechniania w\u0142asno\u015bci w\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w przedsi\u0119biorstwa. Mog\u0105 oni naby\u0107 akcje dzi\u0119ki ulgom podatkowym i tanim kredytom. W modelu tym pracownicze towarzystwo udzia\u0142owe zorganizowane jest w formie trustu (ESOP-Trust). Jest to odr\u0119bna organizacja prawn\u0105 utworzona w celu utrzymywania akcji przedsi\u0119biorstwa lub innych aktyw\u00f3w, do czasu wydania ich pracownikom. ESOP-Trust administruje udzia\u0142ami w imieniu pracownik\u00f3w. W programach ESOP-u stosowana jest zasada akcji z zysku. Sp\u00f3\u0142ka nabywa dla pracownik\u00f3w akcje z sum potr\u0105canych z zysku w granicach okre\u015blonych przez przepisy prawne.<\/p>\r\n

Kolejnym modelem w\u0142asno\u015bci pracowniczej, kt\u00f3r\u0105 przywo\u0142a\u0142 biskup jest  sp\u00f3\u0142dzielnia. Zdaniem hierarchy, sp\u00f3\u0142dzielnie s\u0105 wyra\u017anie preferowane w nauczaniu Ko\u015bcio\u0142a. Duchowny przypomina, \u017ce najwi\u0119ksza sp\u00f3\u0142dzielnie robotnicza na \u015bwiecie i odnosz\u0105ca ogromne sukcesy zosta\u0142a za\u0142o\u017cone przez katolickiego kap\u0142ana.<\/p>\r\n

Obecnie podejmuje si\u0119 starania w celu utworzenia \u201esp\u00f3\u0142dzielni platform cyfrowych\u201d.<\/p>\r\n

Jak katolicy mog\u0105 zach\u0119ca\u0107 pracownik\u00f3w do wi\u0119kszej odpowiedzialno\u015bci? Federalni i stanowi ustawodawcy powinni nadal poszukiwa\u0107 najlepszych sposob\u00f3w zach\u0119cania pracownik\u00f3w do posiadania w\u0142asno\u015bci poprzez polityk\u0119 podatkow\u0105 i inne \u015brodki – uwa\u017ca bp Dewane.<\/p>\r\n

Dodaje, \u017ce konsumenci mog\u0105 bada\u0107 firmy pod k\u0105tem formy w\u0142asno\u015bci pracownik\u00f3w i wspiera\u0107 takie podmioty. W\u0142a\u015bciciele firm za\u015b powinni rozwa\u017cy\u0107 korzy\u015bci p\u0142yn\u0105ce z posiadania przez pracownik\u00f3w udzia\u0142\u00f3w w\u0142asno\u015bciowych w przedsi\u0119biorstwie. Osoby i wsp\u00f3lnoty wyznaniowe mog\u0105 wspiera\u0107 kampani\u0119 katolick\u0105 na rzecz rozwoju spo\u0142ecznego i inne organizacje, kt\u00f3re pomagaj\u0105 pracownikom w zak\u0142adaniu nowych firm lub w utrzymaniu obecnych.<\/p>\r\n

Biskup uwa\u017ca, \u017ce zwi\u0105zki zawodowe maja wa\u017cn\u0105  rol\u0119 do odegrania, zw\u0142aszcza w kwestii sprawiedliwych p\u0142ac, \u015bwiadcze\u0144 i warunk\u00f3w pracy, a tak\u017ce dbaj\u0105c o  prawa szczeg\u00f3lnie nara\u017conych pracownik\u00f3w, w tym os\u00f3b z urazami i niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105.<\/p>\r\n

Hierarcha ocenia, \u017ce spadaj\u0105cego udzia\u0142u dost\u0119pu si\u0142y roboczej do bogactwa kraju nie mo\u017cna wyt\u0142umaczy\u0107 \u017cadnym modelem lub koncepcj\u0105. Niemniej sugeruje, \u017ce mo\u017ce mie\u0107 na to wp\u0142yw dramatyczny spadek wska\u017anik\u00f3w zrzeszania si\u0119 pracownik\u00f3w: obecnie tylko oko\u0142o 10,5 proc. pracownik\u00f3w nale\u017cy do zwi\u0105zk\u00f3w, w tym jedynie 6,4 proc. z sektora prywatnego.<\/p>\r\n

Z punktu widzenia Ko\u015bcio\u0142a – t\u0142umaczy – post\u0119p musi obejmowa\u0107 wyraz solidarno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 zwi\u0105zki pragn\u0105 uosabia\u0107, a tak\u017ce poszanowanie pierwsze\u0144stwa pracy przed kapita\u0142em, kt\u00f3re jest niczym innym jak prymatem ludzi nad \u201erzeczami\u201d.<\/p>\r\n

Ameryka\u0144ski hierarcha uzna\u0142 za \u201eProgramem biskup\u00f3w\u201d sprzed stu lat, \u017ce \u201ezmiany w naszych systemach gospodarczych i politycznych b\u0119d\u0105 mia\u0142y tylko cz\u0119\u015bciow\u0105 i s\u0142ab\u0105 skuteczno\u015b\u0107, je\u015bli nie zostan\u0105 wzmocnione chrze\u015bcija\u0144skim pogl\u0105dem na prac\u0119 i bogactwo\u201d.<\/p>\r\n

Zar\u00f3wno w\u0142a\u015bciciele, jak i pracownicy maj\u0105 wobec siebie prawa i obowi\u0105zki. Przedsi\u0119biorcy winni postrzega\u0107 firm\u0119 jako \u201ezrzeszenie os\u00f3b\u201d, a nie tylko instrument komercyjny – konkluduje duchowny, wzywaj\u0105c do budowania sprawiedliwo\u015bci w miejscu pracy.<\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: catholicnewsagency.com, usccb.org<\/p>\r\n

AS<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Szef ameryka\u0144skiej komisji biskup\u00f3w ds. sprawiedliwo\u015bci i rozwoju cz\u0142owieka wezwa\u0142 katolik\u00f3w do refleksji w Dniu Pracy w USA, kt\u00f3ry przypada 2 wrze\u015bnia, na temat katolickiego nauczania spo\u0142ecznego i jego konsekwencji dla budowania \u201esprawiedliwej gospodarki\u201d.  Wed\u0142ug chrze\u015bcija\u0144skiej nauki spo\u0142ecznej, \u201ezar\u00f3wno pracownicy, jak i w\u0142a\u015bciciele maj\u0105 wobec siebie prawa i obowi\u0105zki; przedsi\u0119biorstwo musi postrzega\u0107 siebie jako spo\u0142ecze\u0144stwo […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[4],"tags":[52,221,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109639"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=109639"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109639\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=109639"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=109639"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=109639"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}