{"id":109523,"date":"2019-08-28T10:44:06","date_gmt":"2019-08-28T14:44:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=109523"},"modified":"2019-08-28T10:44:06","modified_gmt":"2019-08-28T14:44:06","slug":"komunia-na-reke-dzieje-nieposluszenstwa-przypadek-polski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=109523","title":{"rendered":"Komunia na r\u0119k\u0119 – dzieje niepos\u0142usze\u0144stwa. Przypadek polski"},"content":{"rendered":"

Najcz\u0119stszym uzasadnieniem dla praktyki Komunii \u015bwi\u0119tej na r\u0119k\u0119 jest obecno\u015b\u0107 tego zwyczaju w staro\u017cytno\u015bci. W rozwini\u0119ciu tego uzasadnienia mo\u017cna te\u017c nieraz us\u0142ysze\u0107 – nie zawsze wypowiadane wprost przekonanie – \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 zagubi\u0142 jaki\u015b szczeg\u00f3lnie warto\u015bciowy skarb pierwotnej pobo\u017cno\u015bci, odchodz\u0105c od takiego sposobu udzielania wierz\u0105cym Cia\u0142a Pa\u0144skiego na rzecz Komunii do ust. Ta do\u015b\u0107 popularna narracja wpisuje si\u0119 w znacznie szerszy nurt wsp\u00f3\u0142czesnej chrze\u015bcija\u0144skiej mentalno\u015bci, kt\u00f3ra wszystkie wieki pomi\u0119dzy czasami konstanty\u0144skimi a Soborem Watyka\u0144skim II uwa\u017ca za okres zak\u0142amania ewangelicznego przekazu.<\/strong><\/p>\r\n

Echa tego ducha znajdziemy cho\u0107by w li\u015bcie kard. J\u00f3zefa Glempa, prymasa Polski, kt\u00f3ry w 2005 roku, pozwalaj\u0105c w archidiecezji warszawskiej na przyjmowanie Komunii na r\u0119k\u0119 pisa\u0142, \u017ce \u201ezak\u0142ada to wielk\u0105 dojrza\u0142o\u015b\u0107 religijn\u0105 przyjmuj\u0105cego\u201d. Z tego sformu\u0142owania mo\u017cna by\u0142o wysnu\u0107 wniosek, \u017ce Komunia na r\u0119k\u0119 jest aktem pobo\u017cno\u015bci przeznaczonym dla lepszych, bardziej wyrobionych duchowo, kt\u00f3rzy wracaj\u0105 do chrze\u015bcja\u0144skich \u017ar\u00f3de\u0142. Jednak takie podej\u015bcie jest swoistym pomieszaniem z popl\u0105taniem, poniewa\u017c zupe\u0142nie pomija dynamik\u0119 obecn\u0105 w rozwoju nauczania katolickiego w interesuj\u0105cej nas tu sprawie. Jak podsumowywa\u0142 ten proces w XIX wieku kard. Newman, Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie skupia si\u0119 w swoim rozumieniu doktryny na nieustannym powrocie archeologicznych pocz\u0105tk\u00f3w, ale na coraz dojrzalszym jej formu\u0142owaniu nauczania, jednak bez zaprzeczania zasadom rozpoznawalnym w ka\u017cdym czasie.<\/p>\r\n

Bp Juan Rodolfo Laise Laise tak pisa\u0142 w jednym ze swoich wa\u017cnych tekst\u00f3w o problemie rozumienia rozwoju doktryny w konkretnym przypadku Komunii na r\u0119k\u0119:<\/p>\r\n

\u201eW staro\u017cytno\u015bci wierni otrzymywali Cia\u0142o Chrystusa do r\u0119ki, nic jednak nie wskazuje na to, aby praktyka taka zosta\u0142a wprowadzona dla jakich\u015b szczeg\u00f3lnych motyw\u00f3w. By\u0142 to jedynie odwieczny obyczaj. Mi\u0119dzy innymi to w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b Chrystus podczas Ostatniej Wieczerzy da\u0142 Swoje Cia\u0142o uczniom (byli oni zarazem biskupami). Tym niemniej, w p\u00f3\u017aniejszych czasach Ojcowie Ko\u015bcio\u0142a zauwa\u017cyli, \u017ce ten spos\u00f3b przyjmowania Cia\u0142a Pa\u0144skiego by\u0142 niewystarczaj\u0105cy. \u0141atwo doj\u015b\u0107 mog\u0142o do sytuacji, w kt\u00f3rej kilka okruszyn tego, co jest cenniejsze od z\u0142ota i drogocennych kamieni – <\/em>jak m\u00f3wi \u015bw. Cyryl Jerozolimski – pozosta\u0142o na r\u0119kach i upad\u0142o na ziemi\u0119<\/em>. W miar\u0119 rozwijania doktryny o realnej obecno\u015bci tak wzrasta\u0142 szacunek do Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu, \u017ce obyczaj podawania konsekrowanych komunikant\u00f3w bezpo\u015brednio do ust wiernych rozprzestrzenia\u0142 si\u0119 coraz bardziej. Dysponujemy bardzo staro\u017cytnymi \u015bwiadectwami takiej praktyki, jednak mi\u0119dzy IX a X wiekiem sta\u0142a si\u0119 ona jedyn\u0105, poniewa\u017c by\u0142a doskonalsza i lepiej przystosowana do godno\u015bci tak wielkiego Sakramentu. W tym samym czasie zacz\u0119to zakazywa\u0107 drugiego sposobu udzielania komunii, bardziej prymitywnego i mniej doskona\u0142ego\u201d.<\/p>\r\n

Wniosek z tej kr\u00f3tkiej uwagi jest taki, \u017ce skoro Komunia do ust by\u0142a efektem lepszego rozumienia rzeczywisto\u015bci postaci eucharystycznych, to odchodzenie od tej praktyki wygl\u0105da na korozj\u0119 tego rozumienia i sp\u0142ycenie wiary. W 2005 roku przeciwko decyzji kard. J\u00f3zefa Glempa dopuszczaj\u0105cej Komuni\u0119 na r\u0119k\u0119 w archidiecezji warszawskiej list przygotowa\u0142o<\/a> <\/strong>\u015brodowisko \u201eChristianitas\u201d, kt\u00f3ry to list zosta\u0142 podpisany przez wiele rozpoznawalnych wtedy osobisto\u015bci \u015bwieckiego katolicyzmu. Z listem polemizowa\u0142 na portalu mateusz.pl ks. Bartosz Adamczewski, kt\u00f3ry podpieraj\u0105c si\u0119 m. in. swoim do\u015bwiadczeniem pos\u0142ugi kap\u0142a\u0144skiej w krajach Zachodu dowodzi\u0142, \u017ce:<\/p>\r\n

1. Wierni przygotowani przez systematyczn\u0105 (prowadzon\u0105 tam ju\u017c od lat) katechez\u0119 eucharystyczn\u0105 nie przyjmuj\u0105 Komunii \u015bw. z mniejszym szacunkiem ni\u017c to si\u0119 dzieje w Polsce. Wr\u0119cz przeciwnie – na twarzach przyst\u0119puj\u0105cych do Komunii \u015bw. doros\u0142ych bardzo cz\u0119sto mog\u0142em zauwa\u017cy\u0107 powag\u0119, skupienie, a jednocze\u015bnie jaki\u015b wyraz \u015bwiadomo\u015bci ich wewn\u0119trznej godno\u015bci jako dojrza\u0142ych chrze\u015bcijan.<\/p>\r\n

2. Gest wyci\u0105gni\u0119tych po Komuni\u0119 \u015bw. r\u0105k jest – przynajmniej od strony szafarza – naprawd\u0119 wzruszaj\u0105cy. Nieraz widzia\u0142em stare, spracowane r\u0119ce robotnik\u00f3w i gospody\u0144 domowych, w kt\u00f3rych Pan Jezus z pewno\u015bci\u0105 czu\u0142 si\u0119 jak w swym domu w Nazarecie.<\/p>\r\n

3. Przez kilka lat nigdy nie zdarzy\u0142o mi si\u0119 na Zachodzie, by Pan Jezus eucharystyczny upad\u0142 mi (lub przyjmuj\u0105cemu) na ziemi\u0119. W Polsce, pomimo ca\u0142ej uwagi i pobo\u017cno\u015bci, czasami (rzadko, ale jednak) to si\u0119 zdarza.<\/p>\r\n

4. Na Zachodzie nikt nikogo nie zmusza do przyjmowania Komunii \u015bw. na r\u0119k\u0119. Kto chce, otrzymuje Pana Jezusa do ust, na kl\u0119cz\u0105co itd. Najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to ludzie zwi\u0105zani z r\u00f3\u017cnymi \u015brodowiskami tradycjonalistycznymi, a ich zachowanie nie wynika z obawy przed profanacj\u0105 Eucharystii, ale z ca\u0142okszta\u0142tu pewnego my\u015blenia o wsp\u00f3\u0142czesnym Ko\u015bciele.<\/p>\r\n

Nawet pobie\u017cna znajomo\u015b\u0107 sytuacji na tzw. Zachodzie pozwala nam uzna\u0107, \u017ce argumenty ks. Adamczewskiego mia\u0142y charakter emocjonalny, najprawdopodobniej niszowy, wynikaj\u0105cy z do\u015bwiadcze\u0144 pos\u0142ugi w specyficznych wsp\u00f3lnotach i zupe\u0142nie pomija\u0142y nie tylko m\u0105dro\u015b\u0107 tradycyjnego nauczania, ale nawet Soboru Watyka\u0144skiego II, kt\u00f3re m\u00f3wi, \u017ce praktyki w Ko\u015bciele mo\u017cna zmienia\u0107 je\u017celi istnieje powa\u017cny ku temu pow\u00f3d.<\/p>\r\n

Jaki by\u0142 pow\u00f3d masowego dopuszczania Komunii na r\u0119k\u0119 skoro jest oczywiste, \u017ce np. w Ko\u015bciele niemieckim nie by\u0142o \u017cadnej \u201esystematycznej katechezy\u201d w tej sprawie? Jak\u0105 korzy\u015b\u0107 duchow\u0105 odnie\u015bli wierni z tej zmiany poza odarciem Eucharystii ze \u015bwi\u0119to\u015bci? Nie chodzi tu nawet o z\u0142\u0105 wol\u0119 wiernych, ale prost\u0105 antropologiczn\u0105 prawd\u0119, kt\u00f3ra m\u00f3wi, \u017ce je\u015bli czego\u015b mo\u017cesz dotkn\u0105\u0107 r\u0119kami nale\u017cy to do sfery profanum. Powo\u0142uj\u0105cy si\u0119 na nowoczesno\u015b\u0107 duszpasterze zapomnieli wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 zupe\u0142nie oczywiste dane z zakresu psychologii religii. W nas samych s\u0105 bowiem mechanizmy, kt\u00f3re pomagaj\u0105 chroni\u0107 to co \u015bwi\u0119te – wielu pasterzy postanowi\u0142o jednak je zlekcewa\u017cy\u0107 kieruj\u0105c si\u0119 naiwno\u015bci\u0105 antropologiczn\u0105, archeologizmem, a mo\u017ce i w niejednym przypadku wol\u0105 os\u0142abienia kultu rzeczywistej Obecno\u015bci Pana w postaciach eucharystycznych. Z sentymentalnych uwag ks. Adamczewskiego mo\u017cna wysnu\u0107 wniosek, \u017ce wprowadzenie Komunii na r\u0119k\u0119 mia\u0142o – podobnie jak i Msza odprawiana w stron\u0119 ludu – uatrakcyjni\u0107 pos\u0142ug\u0119 kap\u0142anom, by mieli oni wi\u0119cej wzrusze\u0144 z kontakt\u00f3w z wiernymi.<\/p>\r\n

Ks. Adamczewski z wielkim trudem i nieskutecznie stara\u0142 si\u0119 te\u017c broni\u0107 Komunii na r\u0119k\u0119 za pomoc\u0105 fragment\u00f3w dokument\u00f3w ko\u015bcielnych. Zarzuca\u0142 autorom \u201eChristianitas\u201d, \u017ce  „powo\u0142uj\u0105 si\u0119 na kilka starszych dokument\u00f3w Stolicy Apostolskiej, z kt\u00f3rych ma jakoby wynika\u0107, \u017ce przyjmowanie Komunii \u015bw. na r\u0119k\u0119 zosta\u0142o wprowadzone podst\u0119pem w zamieszaniu epoki \u2018b\u0142\u0119d\u00f3w i wypacze\u0144\u2019 po Soborze Watyka\u0144skim II i praktyka ta spotyka si\u0119 dzi\u015b z \u2018powa\u017cnymi zastrze\u017ceniami w nauczaniu Ko\u015bcio\u0142a powszechnego\u2019.\u201d Sam pisa\u0142 i przyznawa\u0142, \u017ce „trzeba stwierdzi\u0107, i\u017c nie ma oczywi\u015bcie dokument\u00f3w Stolicy Apostolskiej, zach\u0119caj\u0105cych do przyjmowania Komunii \u015bw. na r\u0119k\u0119, ale nie ma te\u017c dokument\u00f3w tego zabraniaj\u0105cych.\u201d W tym ostatnim stwierdzeniu kry\u0142a si\u0119 jednak nieprawda. W cytowanej przez Barszczewskiego instrukcji Kongregacji ds. Kultu Bo\u017cego i dyscypliny Sakrament\u00f3w Redemptionis Sacramentum<\/em> (z 25 marca 2004 r.) czytamy bowiem:<\/p>\r\n

\u201ePrzy udzielaniu Komunii \u015bwi\u0119tej nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce \u015bwi\u0119ci szafarze nie mog\u0105 odm\u00f3wi\u0107 sakrament\u00f3w tym, kt\u00f3rzy w\u0142a\u015bciwie o nie prosz\u0105, s\u0105 odpowiednio przygotowani i prawo nie zabrania im ich przyjmowania. St\u0105d ka\u017cdy ochrzczony katolik, kt\u00f3remu prawo tego nie zabrania, powinien by\u0107 dopuszczony do Komunii \u015bwi\u0119tej. W zwi\u0105zku z tym nie wolno odmawia\u0107 Komunii \u015bwi\u0119tej nikomu z wiernych, tylko dlatego, \u017ce na przyk\u0142ad chce j\u0105 przyj\u0105\u0107 na kl\u0119cz\u0105co lub na stoj\u0105co. (nr 91) Chocia\u017c ka\u017cdy wierny zawsze ma prawo wed\u0142ug swego uznania przyj\u0105\u0107 Komuni\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 do ust, je\u015bli kto\u015b chce j\u0105 przyj\u0105\u0107 na r\u0119k\u0119, w regionach, gdzie Konferencja Biskup\u00f3w, za zgod\u0105 Stolicy Apostolskiej, na to zezwala, nale\u017cy mu poda\u0107 konsekrowan\u0105 Hosti\u0119. Ze szczeg\u00f3ln\u0105 trosk\u0105 trzeba jednak czuwa\u0107, aby natychmiast na oczach szafarza j\u0105 spo\u017cy\u0142, aby nikt nie odszed\u0142, nios\u0105c w r\u0119ku postacie eucharystyczne. Je\u015bli mog\u0142oby zachodzi\u0107 niebezpiecze\u0144stwo profanacji, nie nale\u017cy udziela\u0107 wiernym Komunii \u015bwi\u0119tej na r\u0119k\u0119\u201d (nr 92).\u201d<\/p>\r\n

Jak widzimy fragment ten raczej zosta\u0142 sformu\u0142owany w obronie tych, kt\u00f3rym odmawiano Komunii \u015awi\u0119tej, poniewa\u017c chcieli j\u0105 przyjmowa\u0107 na kolanach i do ust, a Komunia na r\u0119k\u0119 jest tu ob\u0142o\u017cona dodatkowymi warunkami ostro\u017cno\u015bciowymi.<\/p>\r\n

Decyduj\u0105cy jest tu rzecz jasna fragment m\u00f3wi\u0105cy, \u017ce \u201eje\u015bli kto\u015b chce j\u0105 przyj\u0105\u0107 na r\u0119k\u0119, w regionach, gdzie Konferencja Biskup\u00f3w, za zgod\u0105 Stolicy Apostolskiej, na to zezwala, nale\u017cy mu poda\u0107 konsekrowan\u0105 Hosti\u0119\u201d. Problem jednak polega na tym, \u017ce zgody na podawanie Komunii na r\u0119k\u0119 by\u0142y wydawane cz\u0119sto z pomini\u0119ciem stanu prawnego w Ko\u015bciele. Cytowany ju\u017c bp Laise pisa\u0142 o przypadku argenty\u0144skim.<\/p>\r\n

„Nowe zarz\u0105dzenie [kt\u00f3re przedstawiano jako obejmuj\u0105ce ca\u0142\u0105 Argentyn\u0119 wprowadzenie Komunii na r\u0119k\u0119] nie by\u0142o wprowadzone bez ogranicze\u0144, ale ad normam<\/em>, wed\u0142ug instrukcji O sposobie udzielania Komunii \u015awi\u0119tej<\/em>, znanej te\u017c pod nazw\u0105 Memoriale Domini<\/em>. Przestudiowa\u0142em wi\u0119c rzeczon\u0105 Instrukcj\u0119 w Acta Apostolicae Sedis<\/em> i stwierdzi\u0142em, \u017ce list, nierozerwalnie zwi\u0105zany z Instrukcj\u0105 (Instructio completur, in re pastorali, Epistula<\/em>) m\u00f3wi, \u017ce zakaz udzielania Komunii \u015awi\u0119tej na r\u0119k\u0119 jest podtrzymany, jednak tam, gdzie spos\u00f3b ten zosta\u0142 ju\u017c wcze\u015bniej wprowadzony i zakorzeni\u0142 si\u0119 \u201eOjciec \u015awi\u0119ty […] uznaje, \u017ce […] ka\u017cdy biskup, w zgodzie z zasad\u0105 roztropno\u015bci i w\u0142asnym sumieniem, mo\u017ce wyrazi\u0107 zgod\u0119 na wprowadzenie w swojej diecezji nowego obrz\u0119du udzielania Komunii \u015awi\u0119tej\u201d (Acta Apostolicae Sedis<\/em> 61\/1969\/546). W ten spos\u00f3b u\u015bwiadomiony, \u017ce to do mnie nale\u017ca\u0142o podj\u0119cie decyzji i \u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 wynika z mojego rozeznania zacz\u0105\u0142em studiowa\u0107 temat, a zw\u0142aszcza instrumenty prawnokanoniczne, kt\u00f3re s\u0105 tu decyduj\u0105ce. Doszed\u0142em do wniosku, \u017ce ta nowa praktyka nie by\u0142a zamierzona przez Stolic\u0119 \u015awi\u0119t\u0105 i \u017ce nie stanowi\u0142a ona cz\u0119\u015bci posoborowej reformy liturgicznej.\u201d<\/p>\r\n

Zatem, wbrew temu co pisa\u0142 ks. Adamczewski Redemptoris Sacramentum <\/em>nie zmienia w \u017caden spos\u00f3b porz\u0105dku prawnego, kt\u00f3ry zosta\u0142 wprowadzony za Paw\u0142a VI. Nie opiera si\u0119 on na powszechno\u015bci praktyki w r\u00f3\u017cnych miejscach \u015bwiata, gdzie wci\u0105\u017c jest ona w sensie prawnym wyj\u0105tkiem, ale na tym co Ko\u015bci\u00f3\u0142 uznaje za norm\u0119. <\/p>\r\n

Na koniec zajrzyjmy jeszcze do przywo\u0142ywanego listu otwartego \u015brodowiska „Christianitas\u201d, kt\u00f3re postara\u0142o si\u0119 w jednym miejscu i kr\u00f3tkiej formie zebra\u0107 papiesk\u0105 dokumentacj\u0119 dotycz\u0105 Komunii na r\u0119k\u0119. Tekst ten do dzi\u015b zachowuje swoj\u0105 aktualno\u015b\u0107:<\/p>\r\n

1. Nie istnieje \u017caden dokument Stolicy Apostolskiej, kt\u00f3ry pochwala\u0142by praktyk\u0119 Komunii na r\u0119k\u0119 i zach\u0119ca\u0142by do jej rozszerzania lub traktowa\u0142 j\u0105 jako element \u017cycia liturgicznego r\u00f3wnorz\u0119dny z form\u0105 tradycyjn\u0105. Wprowadzenie Komunii na r\u0119k\u0119 w Polsce nie mo\u017ce by\u0107 przedstawiane jako dostosowanie do normy obowi\u0105zuj\u0105cej w Ko\u015bciele powszechnym.<\/p>\r\n

2. Zamiast zach\u0119t czy pochwa\u0142 w nauczaniu Ko\u015bcio\u0142a powszechnego obecne s\u0105 powa\u017cne zastrze\u017cenia wzgl\u0119dem Komunii na r\u0119k\u0119 – nie drugorz\u0119dne, lecz dotycz\u0105ce samej istoty wiary i religii. Ko\u015bci\u00f3\u0142 ostrzega\u0142 od samego pocz\u0105tku, \u017ce jej wprowadzenie mo\u017ce zrodzi\u0107 \u201emniejszy szacunek dla Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu O\u0142tarza, profanacj\u0119 tego\u017c sakramentu, naruszenie prawdziwej doktryny<\/em><\/strong>\u201d (instrukcja Kongregacji Kultu Bo\u017cego Memoriale Domini z <\/em>1969 r.).<\/p>\r\n

3. Po kilku latach od usankcjonowania nowej praktyki komunijnej w niekt\u00f3rych krajach zachodnioeuropejskich Ojciec \u015bwi\u0119ty Jan Pawe\u0142 II diagnozowa\u0142 sytuacj\u0119 w spos\u00f3b nast\u0119puj\u0105cy: \u201eW niekt\u00f3rych krajach przyj\u0119\u0142a si\u0119 praktyka Komunii \u015bwi\u0119tej na r\u0119k\u0119. Praktyk\u0119 tak\u0105 postulowa\u0142y poszczeg\u00f3lne Konferencje Episkopat\u00f3w i na ich wniosek zyska\u0142a ona zatwierdzenie Stolicy Apostolskiej. Da\u0142y si\u0119 jednak s\u0142ysze\u0107 g\u0142osy o ra\u017c\u0105cych wypadkach nieposzanowania Naj\u015bwi\u0119tszych Postaci, co bardzo obci\u0105\u017ca nie tylko osoby bezpo\u015brednio winne takiego post\u0119powania, ale r\u00f3wnie\u017c Pasterzy Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rzy jakby mniej czuwali nad zachowaniem si\u0119 wiernych wzgl\u0119dem Eucharystii<\/strong><\/em>\u201d (papie\u017c Jan Pawe\u0142 II, list Dominicae caenae z <\/em>1980 r.). Mo\u017cemy wi\u0119c dzi\u015b stwierdzi\u0107 z pewno\u015bci\u0105, \u017ce zagro\u017cenia wymienione w dokumencie Stolicy Apostolskiej z 1969 roku okaza\u0142y si\u0119 jak najbardziej uzasadnione: tam, gdzie wprowadzono zwyczaj podawania Cia\u0142a Pa\u0144skiego do r\u0105k, powsta\u0142a dodatkowa okazja do grzechu przeciw Chrystusowi w Eucharystii.<\/p>\r\n

4. Jedynym wyra\u017conym oficjalnie motywem Stolicy Apostolskiej przy udzielaniu zgody na wprowadzenie przez poszczeg\u00f3lne krajowe Konferencje Episkopatu Komunii na r\u0119k\u0119 jest do dzi\u015b pragnienie za\u017cegnania kryzysu, je\u017celi \u201erozdawanie Komunii \u015bwi\u0119tej na r\u0119k\u0119 rozwin\u0119\u0142o si\u0119 ju\u017c w jakim\u015b miejscu<\/em>\u201d w spos\u00f3b nielegalny, na fali \u201etrudnej sytuacji<\/em>\u201d po zako\u0144czeniu Soboru Watyka\u0144skiego II (por. Memoriale Domini<\/em>). Jest jasne, \u017ce w Polsce z niczym takim nie mieli\u015bmy, na szcz\u0119\u015bcie, do czynienia. Praktyka Komunii na r\u0119k\u0119 nie zaistnia\u0142a w Polsce nigdy – ani przed wiekami, ani w ci\u0105gu ostatnich kilkudziesi\u0119ciu lat.<\/p>\r\n

5. Nawet tam, gdzie rozdawanie Komunii na r\u0119k\u0119 zosta\u0142o przeforsowane i zalegalizowane, Stolica Apostolska przypomina o niebezpiecze\u0144stwach zwi\u0105zanych z t\u0105 praktyk\u0105 – a w zwi\u0105zku z tym pozostawia swoist\u0105 klauzul\u0119 sumienia w jej stosowaniu przez szafarzy. W roku 1999 Kongregacja Kultu Bo\u017cego wyja\u015bni\u0142a w odpowiedzi zamieszczonej na \u0142amach jej oficjalnego organu: \u201eWszyscy powinni pami\u0119ta\u0107, \u017ce wiekow\u0105 tradycj\u0105 jest przyjmowanie Komunii do ust. O ile zachodzi niebezpiecze\u0144stwo profanacji, niech kap\u0142an celebrans nie daje Komunii wiernym do r\u0119ki<\/strong> niech poinformuje ich o powodach, dla kt\u00f3rych tak czyni<\/em>\u201d (\u201eNotitiae\u201d<\/em>, marzec-kwiecie\u0144 1999). Dyspozycja o tej tre\u015bci zosta\u0142a powt\u00f3rzona przez Kongregacj\u0119 Kultu Bo\u017cego w instrukcji Redemptionis Sacramentum <\/em>(\u201eO tym, co nale\u017cy zachowywa\u0107, a czego unika\u0107 w zwi\u0105zku z Naj\u015bwi\u0119tsz\u0105 Eucharysti\u0105\u201d) z roku 2004 (por. n. 92).<\/p>\r\n

6. Warto r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce w roku 1996 Stolica Apostolska udzieli\u0142a poparcia biskupowi Juanowi Rodolfo Laise, ordynariuszowi San Luis (Argentyna), kt\u00f3ry odm\u00f3wi\u0142 wprowadzenia Komunii na r\u0119k\u0119 w swej diecezji tak\u017ce wtedy, gdy praktyka ta zosta\u0142a og\u0142oszona jako dopuszczalna przez Konferencj\u0119 Episkopatu Argentyny. W li\u015bcie do bp. Laise \u00f3wczesny prefekt Kongregacji Kultu Bo\u017cego kard. Jorge Medina Estevez napisa\u0142, i\u017c takie korzystanie z prawa do \u201ewydawania rozporz\u0105dze\u0144 wed\u0142ug swego sumienia i roztropno\u015bci pastoralnej<\/em>\u201d nie mo\u017ce by\u0107 uznane za \u201eobraz\u0119 Konferencji Episkopatu<\/em>\u201d, kt\u00f3rej kompetencje \u201enie obejmuj\u0105 narzucania biskupom jakiej\u015b konkretnej praktyki z tej dziedziny<\/em>\u201d (list z 17 01 1997, prot. 1978\/96\/L – zob. facsimille listu w: Mgr Juan Rodolfo Laise, La communion dans la main<\/em>. Documents et histoire<\/em>, Pary\u017c 1999, 11). Natomiast sekretarz Kongregacji Nauki Wiary abp. Tarcisio Bertone precyzowa\u0142 – tak\u017ce w li\u015bcie do bp. Laise – \u017ce \u201euwa\u017cne przestudiowanie dokument\u00f3w Stolicy \u015awi\u0119tej w tej materii ukazuje jasno, i\u017c decyduj\u0105c si\u0119 utrzyma\u0107 niezmienion\u0105 tradycj\u0119 udzielania Komunii \u015awi\u0119tej do ust post\u0105pi\u0142 Ksi\u0105dz Biskup zgodnie z prawem i \u017ce w zwi\u0105zku z tym nie zerwa\u0142 wsp\u00f3lnoty ko\u015bcielnej<\/strong>. Wasza Ekscelencja nie uczyni\u0142 w rzeczywisto\u015bci nic innego, jak zastosowa\u0142 si\u0119 do zobowi\u0105zania na\u0142o\u017conego na ka\u017cdego biskupa instrukcj\u0105 <\/em>De modo Sanctam Communionem ministrandi, by rozwa\u017cy\u0107 konsekwencje, jakie mog\u0142aby nie\u015b\u0107 dla \u017cycia sakramentalnego wiernych omawiana zmiana obowi\u0105zuj\u0105cej praktyki eucharystycznej<\/em>\u201d (list z 7 10 1996, prot. 511\/56-02978 – facsimille listu tam\u017ce, s. 10). Przedstawiciele Stolicy Apostolskiej powo\u0142ali si\u0119 na z\u0142\u0105czony z instrukcj\u0105 Memoriale Domini <\/em>list pastoralny Kongregacji Kultu Bo\u017cego, w kt\u00f3rym wyja\u015bniono, i\u017c tam, gdzie Konferencja Episkopatu uzyska\u0142a od Stolicy Apostolskiej pozwolenie na udzielanie Komunii na r\u0119k\u0119, to w\u0142a\u015bnie biskup diecezjalny \u201ewed\u0142ug swej roztropno\u015bci i sumienia mo\u017ce<\/strong> udzieli\u0107 w swej diecezji zgody na wprowadzenie nowego rytu udzielania Komunii, pod warunkiem<\/strong>, \u017ce uniknie si\u0119 wszelkiej okazji zaskoczenia wiernych i wszelkiego zagro\u017cenia braku czci wzgl\u0119dem Eucharystii<\/em>\u201d.<\/p>\r\n

Osobnego om\u00f3wienia z pewno\u015bci\u0105 wymaga w jaki spos\u00f3b dosz\u0142o do tego, \u017ce Komunia na r\u0119k\u0119 sta\u0142a si\u0119 wbrew dobrze uzasadnionej i wielowiekowej tradycji g\u0142\u00f3wnym sposobem rozdawania Cia\u0142a Pa\u0144skiego wiernym w wielu krajach. Trzeba bowiem pami\u0119ta\u0107, \u017ce polski przypadek mia\u0142 miejsce ju\u017c wiele lat po tym jak sprawy na tzw. Zachodzie zosta\u0142y dawno przypiecz\u0119towane ko\u015bcieln\u0105 praksis<\/em>. U nas obro\u0144com Komunii na r\u0119k\u0119 wystarczy\u0142 swoisty kompleks wobec dawnej pot\u0119gi i powagi intelektualnej Ko\u015bcio\u0142a w Niemczech czy Francji, by blad\u0142o znaczenie i sens ko\u015bcielnych dokument\u00f3w. Jednak ich ignorowanie zacz\u0119\u0142o si\u0119 znacznie wcze\u015bniej i mia\u0142o charakter bezwzgl\u0119dnego niepos\u0142usze\u0144stwa.  <\/p>\r\n

Tomasz Rowi\u0144ski<\/strong><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Najcz\u0119stszym uzasadnieniem dla praktyki Komunii \u015bwi\u0119tej na r\u0119k\u0119 jest obecno\u015b\u0107 tego zwyczaju w staro\u017cytno\u015bci. W rozwini\u0119ciu tego uzasadnienia mo\u017cna te\u017c nieraz us\u0142ysze\u0107 – nie zawsze wypowiadane wprost przekonanie – \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 zagubi\u0142 jaki\u015b szczeg\u00f3lnie warto\u015bciowy skarb pierwotnej pobo\u017cno\u015bci, odchodz\u0105c od takiego sposobu udzielania wierz\u0105cym Cia\u0142a Pa\u0144skiego na rzecz Komunii do ust. Ta do\u015b\u0107 popularna narracja […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[5],"tags":[92,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109523"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=109523"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109523\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=109523"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=109523"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=109523"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}